Adhyaya 13

Verse 1

श्रीमार्कण्डेय उवाच । एवं भगवती पुण्या स्तुता सा मुनिपुंगवैः । चिन्तयामास सर्वेषां दास्यामि वरमुत्तमम्

ಶ್ರೀ ಮಾರ್ಕಂಡೇಯರು ಹೇಳಿದರು—ಮುನಿಪುಂಗವರಿಂದ ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಸ್ತುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಆ ಪುಣ್ಯಮಯಿ ಭಗವತಿ ಚಿಂತಿಸಿದಳು—‘ನಾನು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಶ್ರೇಷ್ಠ ವರವನ್ನು ನೀಡುವೆನು।’

Verse 2

ततः प्रसुप्तांस्ताञ्ज्ञात्वा रात्रौ देवी जगाम ह । एकैकस्य ऋषेः स्वप्ने दर्शनं चारुहासिनी

ನಂತರ ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಅವರು ನಿದ್ರಿಸಿದ್ದನ್ನು ತಿಳಿದು ದೇವಿ ಬಂದಳು; ಮಧುರ ಹಾಸ್ಯದಿಂದ, ಒಂದೊಂದೇ ಋಷಿಗೆ ಸ್ವಪ್ನದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ದರ್ಶನವನ್ನು ನೀಡಿದಳು।

Verse 3

ततोऽर्धरात्रे सम्प्राप्त उत्थिता जलमध्यतः । विमलाम्बरसंवीता दिव्यमालाविभूषिता

ಅರ್ಧರಾತ್ರಿ ಸಮೀಪಿಸಿದಾಗ ಅವಳು ಜಲಮಧ್ಯದಿಂದ ಏಳಿದು ನಿಂತಳು—ವಿಮಲ ವಸ್ತ್ರಧಾರಿಣಿ, ದಿವ್ಯಮಾಲಾಭೂಷಿತೆ.

Verse 4

घृतातपत्रा सुश्रोणी पद्मरागविभूषिता । जगाद मा भैरिति तानेकैकं तु पृथक्पृथक्

ಘೃತಛತ್ರವನ್ನು ಧರಿಸಿ, ಸುಶ್ರೋಣಿ, ಪದ್ಮರಾಗಗಳಿಂದ ಭೂಷಿತಳಾದ ಅವಳು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬನಿಗೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಹೇಳಿದಳು—“ಭಯಪಡಬೇಡಿರಿ.”

Verse 5

वसध्वं मम पार्श्वे तु भयं त्यक्त्वा क्षुधादिजम्

“ನನ್ನ ಪಾರ್ಶ್ವದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಿರಿ; ಭಯವನ್ನೂ—ಕ್ಷುಧಾದಿಗಳನ್ನೂ—ತ್ಯಜಿಸಿರಿ.”

Verse 6

एवमुक्त्वा तदा देवी स्वप्नान्ते तान्महामुनीन् । जगामादर्शनं पश्चात्प्रविश्य जलमात्मिकम्

ಇಂತೆ ಹೇಳಿ, ಸ್ವಪ್ನಾಂತದಲ್ಲಿ ಆ ದೇವಿ ಆ ಮಹಾಮುನಿಗಳ ದೃಷ್ಟಿಗೆ ಅಡಗಿಹೋಗಿ, ತನ್ನ ಜಲಾತ್ಮಕ ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದಳು.

Verse 7

ततः प्रभाते मुनयो मिथ ऊचुर्मुदन्विताः । तथा दृष्टा मया दृष्टा स्वप्ने देवी सुदर्शना

ನಂತರ ಪ್ರಭಾತದಲ್ಲಿ ಮುನಿಗಳು ಹರ್ಷದಿಂದ ಪರಸ್ಪರ ಹೇಳಿದರು—“ಹೌದು, ನಾನು ಕಂಡೆ; ಸ್ವಪ್ನದಲ್ಲಿ ಸುದರ್ಶನ ದೇವಿಯನ್ನು ನಾನು ಕಂಡೆ.”

Verse 8

अभयं दत्तमस्माकं सिद्धिश्चाप्यचिरेण तु । प्रशस्तं दर्शनं तस्या नर्मदाया न संशयः

ನಮಗೆ ಅಭಯದಾನ ದೊರೆತಿದೆ; ಸಿದ್ಧಿಯೂ ಶೀಘ್ರದಲ್ಲೇ ಲಭಿಸುವುದು. ನರ್ಮದಾ ದೇವಿಯ ದರ್ಶನ ಪರಮ ಮಂಗಳಕರ—ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ.

Verse 9

अथान्यदिवसे राजन्मत्स्यानां रूपमुत्तमम् । पश्यन्ति सपरीवाराः स्वकीयाश्रमसन्निधौ

ನಂತರ ಮತ್ತೊಂದು ದಿನ, ಓ ರಾಜನೇ, ಅವರು ತಮ್ಮ ಪರಿವಾರದೊಡನೆ ತಮ್ಮ ಆಶ್ರಮದ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿ ಮತ್ಸ್ಯಗಳ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ರೂಪಗಳನ್ನು ಕಂಡರು.

Verse 10

तान्दृष्ट्वा विस्मयाविष्टा मत्स्यांस्तत्र महर्षयः । पूजयामासुरव्यग्रा हव्यकव्येन देवताः

ಅಲ್ಲಿ ಆ ಮತ್ಸ್ಯಗಳನ್ನು ಕಂಡ ಮಹರ್ಷಿಗಳು ಆಶ್ಚರ್ಯಾವಿಷ್ಟರಾದರು; ಅವ್ಯಗ್ರಚಿತ್ತರಾಗಿ ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಹವ್ಯಕವ್ಯಗಳಿಂದ ಪೂಜಿಸಿದರು.

Verse 11

तान्मत्स्यसङ्घान्सम्प्राप्य महादेव्याः प्रसादतः । सपुत्रदारभृत्यास्ते वर्तयन्ति पृथक्पृथक्

ಮಹಾದೇವಿಯ ಪ್ರಸಾದದಿಂದ ಆ ಮತ್ಸ್ಯಸಂಘಗಳನ್ನು ಪಡೆದು, ಅವರು ಪುತ್ರ-ದಾರ-ಭೃತ್ಯರೊಡನೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಜೀವನ ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು.

Verse 12

दिने दिने तथाप्येवमाश्रमेषु द्विजातयः । मत्स्यानां सञ्चयं दृष्ट्वा विस्मिताश्चाभवंस्तदा

ದಿನೇ ದಿನೇ ಆಶ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ದ್ವಿಜಾತಿಗಳು ಮತ್ಸ್ಯಗಳ ಸಂಚಯವನ್ನು ಕಂಡು ಆಗ ಆಶ್ಚರ್ಯಗೊಂಡರು.

Verse 13

अध्याय

ಅಧ್ಯಾಯ. (ಇದು ಅಧ್ಯಾಯ ಶೀರ್ಷಿಕೆ.)

Verse 14

हृष्टपुष्टास्तदा सर्वे नर्मदातीरवासिनः । ऋषयस्ते भयं सर्वे तत्यजुः क्षुत्तृषोद्भवम्

ಆಗ ನರ್ಮದಾ ತೀರದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಆ ಎಲ್ಲಾ ಋಷಿಗಳು ಹರ್ಷಿತರಾಗಿ ಪುಷ್ಟರಾದರು; ಹಸಿವು-ಬಾಯಾರಿಕೆಯಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ಭಯವನ್ನು ಎಲ್ಲರೂ ತ್ಯಜಿಸಿದರು.

Verse 15

ते जपन्तस्तपन्तश्च तिष्ठन्ति भरतर्षभ । अर्चयन्ति पित्ःन्देवान्नर्मदातटमाश्रिताः

ಓ ಭರತಶ್ರೇಷ್ಠನೇ! ನರ್ಮದಾ ತೀರವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿ ಅವರು ಅಲ್ಲೀಯೇ ಇರುತ್ತಾರೆ—ಜಪವೂ ತಪಸ್ಸೂ ಮಾಡುತ್ತಾ—ಪಿತೃಗಳನ್ನೂ ದೇವರನ್ನೂ ಅರ್ಚಿಸುತ್ತಾರೆ.

Verse 16

तैर्जपद्भिस्तपद्भिश्च सततं द्विजसत्तमैः । भ्राजते सा सरिच्छ्रेष्ठा ताराभिर्द्यौर्ग्रहैरिव

ನಿತ್ಯ ಜಪ-ತಪಗಳಲ್ಲಿ ನಿರತರಾದ ಆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ದ್ವಿಜರಿಂದ ಆ ನದಿಶ್ರೇಷ್ಠೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತದೆ—ನಕ್ಷತ್ರ-ಗ್ರಹಗಳಿಂದ ಮಿನುಗುವ ಆಕಾಶದಂತೆ.

Verse 17

तत्र तैर्बहुलैः शुभ्रैर्ब्राह्मणैर्वेदपरागैः । नर्मदा धर्मदा पूर्वं संविभक्ता यथाक्रमम्

ಅಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಶುಭ್ರ, ವೇದಪಾರಂಗತ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಂದ ಧರ್ಮದಾಯಿನಿ ನರ್ಮದೆಯನ್ನು ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಯಥಾಕ್ರಮವಾಗಿ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ವಿಭಾಗಿಸಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು.

Verse 18

ऋषिभिर्दशकोटिभिर्नर्मदातीरवासिभिः । विभक्तेयं विभक्ताङ्गी नर्मदा शर्मदा नृणाम्

ನರ್ಮದಾತೀರವಾಸಿಗಳಾದ ದಶಕೋಟಿ ಋಷಿಗಳು ಈ ವಿಭಕ್ತಾಂಗಿನೀ ನರ್ಮದೆಯನ್ನು ವಿಭಾಗಿಸಿದರು; ನರ್ಮದೆ ಮನುಷ್ಯರಿಗೆ ಶರ್ಮದಾ, ಕಲ್ಯಾಣದಾಯಿನಿ.

Verse 19

यज्ञोपवीतैश्च शुभैरक्षसूत्रैश्च भारत । कूलद्वये महापुण्या नर्मदोदधिगामिनी

ಓ ಭಾರತ! ಎರಡೂ ತೀರಗಳಲ್ಲಿ ಶುಭ ಯಜ್ಞೋಪವೀತಗಳೂ ಅಕ್ಷಸೂತ್ರಗಳೂ ಸಹಿತ, ಮಹಾಪುಣ್ಯವತಿ ನರ್ಮದೆ ಸಮುದ್ರದತ್ತ ಹರಿಯುತ್ತಾಳೆ.

Verse 20

पृथगायतनैः शुभ्रैर्लिङ्गैर्वालुकमृन्मयैः । भ्राजते या सरिच्छ्रेष्ठा नक्षत्रैरिव शर्वरी

ಆ ಸರಿ-ಶ್ರೇಷ್ಠ ನದಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಶುಭ್ರ ಆಯತನಗಳೂ ಮರಳು-ಮಣ್ಣಿನಿಂದ ಮಾಡಿದ ಲಿಂಗಗಳೂ ಇರುವುದು; ನಕ್ಷತ್ರಗಳಿಂದ ಹೊಳೆಯುವ ರಾತ್ರಿಯಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತದೆ.

Verse 21

एवं त ऋषयः सर्वे तर्पयन्तः सुरान्पित्ःन् । न्यवसन्नर्मदातीरे यावदाभूतसम्प्लवम्

ಹೀಗೆ ಆ ಎಲ್ಲಾ ಋಷಿಗಳು ದೇವತೆಗಳನ್ನೂ ಪಿತೃಗಳನ್ನೂ ತರ್ಪಣದಿಂದ ತೃಪ್ತಿಪಡಿಸುತ್ತಾ, ಭೂತಸಂಪ್ಲವ ಎಂಬ ಮಹಾಪ್ರಳಯದವರೆಗೆ ನರ್ಮದಾತೀರದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಿದರು.

Verse 22

किंचिद्गते ततस्तस्मिन्घोरे वर्षशताधिके । अर्धरात्रे तदा कन्या जलादुत्तीर्य भारत

ನಂತರ ಸ್ವಲ್ಪ ಕಾಲ ಕಳೆದ ಮೇಲೆ—ನೂರಕ್ಕಿಂತ ಅಧಿಕ ಭಯಂಕರ ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ—ಅರ್ಧರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ, ಓ ಭಾರತ, ಒಂದು ಕನ್ಯೆ ಜಲದಿಂದ ಮೇಲೇಳಿ ಪ್ರಕಟವಾಯಿತು.

Verse 23

विद्युत्पुंजसमाभासा व्यालयज्ञोपवीतिनी । त्रिशूलाग्रकरा सौम्या तानुवाच ऋषींस्तदा

ಅವಳು ವಿದ್ಯುತ್‌ಪುಂಜದಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸಿ, ಸರ್ಪವನ್ನು ಯಜ್ಞೋಪವೀತವಾಗಿ ಧರಿಸಿ, ಸೌಮ್ಯಳಾಗಿದ್ದರೂ ಕೈಯಲ್ಲಿ ತ್ರಿಶೂಲದ ಅಗ್ರವನ್ನು ಹಿಡಿದು—ಆ ವೇಳೆ ಆ ಋಷಿಗಳನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಮಾತಾಡಿದಳು।

Verse 24

आगच्छध्वं मुनिगणा विशध्वं मामयोनिजाम् । समेताः पुत्रदारैश्च ततः सिद्धिमवाप्स्यथ

ಓ ಮುನಿಗಣಗಳೇ, ಬನ್ನಿರಿ; ಅಯೋನಿಜೆಯಾದ ನನ್ನೊಳಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿರಿ। ಪುತ್ರರು ಮತ್ತು ಪತ್ನಿಯರೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ ಬಂದರೆ, ನಂತರ ನೀವು ಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುವಿರಿ।

Verse 25

यस्य यस्य हि या वाञ्छा तस्य तां तां ददाम्यहम् । विष्णुं ब्रह्माणमीशानमन्यं वा सुरमुत्तमम्

ಯಾರಿಗೆ ಯಾವ ಯಾವ ಆಕಾಂಕ್ಷೆಯಿದೆಯೋ, ಅವರಿಗೆ ಅದನ್ನೇ ನಾನು ನೀಡುತ್ತೇನೆ। ವಿಷ್ಣು, ಬ್ರಹ್ಮ, ಈಶಾನ (ಶಿವ) ಅಥವಾ ದೇವರಲ್ಲಿ ಬೇರೆ ಯಾವ ಶ್ರೇಷ್ಠ ದೇವನಾದರೂ ಇರಲಿ।

Verse 26

तत्र सर्वान्नयिष्यामि प्रसन्ना वरदा ह्यहम् । प्राणायामपरा भूत्वा मां विशध्वं समाहिताः

ಅಲ್ಲಿ ನಾನು ನಿಮ್ಮೆಲ್ಲರನ್ನು ಕರೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗುವೆನು; ನಾನು ಪ್ರಸನ್ನಳಾಗಿ ನಿಜಕ್ಕೂ ವರದಾಯಿನಿ. ಪ್ರಾಣಾಯಾಮದಲ್ಲಿ ತತ್ಪರರಾಗಿ, ಸಮಾಹಿತ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ನನ್ನೊಳಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿರಿ (ನನ್ನ ಶರಣಾಗಿರಿ)।

Verse 27

सह पुत्रैश्च दारैश्च त्यक्त्वाश्रमपदानि च । कालक्षेपो न कर्तव्यः प्रलयोऽयमुपस्थितः

ಪುತ್ರರು ಮತ್ತು ಪತ್ನಿಯರೊಂದಿಗೆ, ಆಶ್ರಮಸ್ಥಾನಗಳನ್ನೂ ಜೀವನಪದಗಳನ್ನೂ ತ್ಯಜಿಸಿ—ಕಾಲಕ್ಷೇಪ ಮಾಡಬೇಡಿ. ಈ ಪ್ರಳಯವು ಸಮೀಪಿಸಿದೆ।

Verse 28

संहारः सर्वभूतानां कल्पदाहः सुदारुणः । एकाहमभवं पूर्वं महाघोरे जनक्षये

ಸರ್ವಭೂತಗಳ ಸಂಹಾರ ಸಂಭವಿಸುತ್ತದೆ—ಕಲ್ಪಾಂತದ ಅತಿದಾರುಣ ದಾಹ. ಆ ಮಹಾಘೋರ ಜನಕ್ಷಯದಲ್ಲಿ ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ನಾನು ಒಬ್ಬಳೇ ಉಳಿದಿದ್ದೆ.

Verse 29

शेषा नद्यः समुद्राश्च सर्व एव क्षयंगताः । वरदानान्महेशस्य तेनाहं न क्षयं गता

ಇತರ ಎಲ್ಲಾ ನದಿಗಳೂ ಸಮುದ್ರಗಳೂ ಕ್ಷಯಕ್ಕೆ ಒಳಪಟ್ಟವು; ಆದರೆ ಮಹೇಶ್ವರನ ವರದಾನಗಳಿಂದ ನಾನು ನಾಶವಾಗಲಿಲ್ಲ.

Verse 30

अमृतः शाश्वतो देवः स्थाणुरीशः सनातनः । स पूजितः प्रार्थितो वा किं न दद्याद्द्विजोत्तमाः

ಅಮೃತ, ಶಾಶ್ವತ ದೇವ—ಸ್ಥಾಣು, ಈಶ, ಸನಾತನ—ಅವನನ್ನು ಪೂಜಿಸಿದರೂ ಬೇಡಿಕೊಂಡರೂ, ಓ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮರೇ, ಅವನು ಏನು ಕೊಡದೆ ಬಿಡುವನು?

Verse 31

एवमुक्त्वा ऋषीव्रेवा प्रविवेश जलं ततः । करात्तशूला सा देवी व्यालयज्ञोपवीतिनी

ಹೀಗೆಂದು ಹೇಳಿ ರೇವಾ ಋಷಿಗಳಿಗೆ ತಿಳಿಸಿ ನಂತರ ಜಲದಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದಳು. ಆ ದೇವಿಯ ಕೈಯಲ್ಲಿ ತ್ರಿಶೂಲವಿದ್ದು, ಸರ್ಪವನ್ನು ಯಜ್ಞೋಪವೀತದಂತೆ ಧರಿಸಿದ್ದಳು.

Verse 32

ततस्ते तद्वचः श्रुत्वा विस्मयापन्नमानसाः । अभिवन्द्य च मां सर्वे क्षामयन्तः पुनः पुनः

ನಂತರ ಅವಳ ವಚನವನ್ನು ಕೇಳಿ ಅವರ ಮನಸ್ಸುಗಳು ಆಶ್ಚರ್ಯದಿಂದ ತುಂಬಿದವು. ಎಲ್ಲರೂ ನನಗೆ ವಂದಿಸಿ ಪುನಃ ಪುನಃ ಕ್ಷಮೆ ಯಾಚಿಸಿದರು.

Verse 33

क्षम्यतां नो यदुक्तं हि वसतां तव संश्रये । गृहांस्त्यक्त्वा महाभागाः सशिष्याः सहबान्धवाः

ಹೇ ಮಹಾಭಾಗನೇ! ನಿಮ್ಮ ಆಶ್ರಯದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ನಾವು ಏನಾದರೂ ಅಸಂಗತವಾಗಿ ಹೇಳಿದ್ದರೆ ಕ್ಷಮಿಸಿರಿ. ನಾವು ಮನೆಗಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ಶಿಷ್ಯರು ಹಾಗೂ ಬಂಧುಗಳೊಡನೆ ಬಂದಿದ್ದೇವೆ.

Verse 34

जप्त्वा चैकाक्षरं ब्रह्म हृदि ध्यात्वा महेश्वरम् । स्नात्वा च मन्त्रपूताभिरथ चाद्भिर्जितव्रताः

ಏಕಾಕ್ಷರ ಬ್ರಹ್ಮಬೀಜವನ್ನು ಜಪಿಸಿ, ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಮಹೇಶ್ವರನನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸಿ, ಮಂತ್ರಪೂತ ಜಲದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನಮಾಡಿ ಅವರು ಜಿತವ್ರತರು—ದೃಢವ್ರತಧಾರಿಗಳು—ಆದರು.

Verse 35

विविशुर्नर्मदातोयं सपक्षा इव पर्वताः । द्योतयन्तो दिशः सर्वाः कुशहस्ताः सहाग्रयः

ಅವರು ರೆಕ್ಕೆಗಳಿರುವ ಪರ್ವತಗಳಂತೆ ನರ್ಮದಾ ಜಲಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರು. ಕೈಯಲ್ಲಿ ಕುಶ ಹಿಡಿದು, ಅಗ್ರಭಾಗಗಳನ್ನು ಎತ್ತಿ, ಸರ್ವ ದಿಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಾಶಿಸುವವರಂತೆ ಕಂಡರು.

Verse 36

गतेषु तेषु राजेन्द्र अहमेकः स्थितस्तदा । अमरेशं समासाद्य पूजयन्नर्मदां नदीम्

ಹೇ ರಾಜೇಂದ್ರನೇ! ಅವರು ಹೋದ ಬಳಿಕ ನಾನು ಅಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬನೇ ನಿಂತಿದ್ದೆ. ಅಮರೇಶನ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗಿ ನರ್ಮದಾ ನದಿಯನ್ನು ಪೂಜಿಸಿದೆ.

Verse 37

अनुभूताः सप्तकल्पा मायूराद्या मया नृप । प्रसादाद्वेधसः सर्वे रेवया सह भारत

ಹೇ ನೃಪ, ಹೇ ಭಾರತ! ವೇಧಸ (ಬ್ರಹ್ಮ)ನ ಪ್ರಸಾದದಿಂದ ನಾನು ರೇವೆಯೊಡನೆ ಮಾಯೂರಾದಿಯಿಂದ ಆರಂಭವಾದ ಏಳು ಕಲ್ಪಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿದ್ದೇನೆ.

Verse 38

जन्मतोऽद्य दिनं यावन्न जानेऽस्याः पुरास्थितिम्

ನನ್ನ ಜನ್ಮದಿಂದ ಇಂದಿನ ದಿನದವರೆಗೆ ರೇವಾ (ನರ್ಮದೆ) ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಿರದ ಹಿಂದಿನ ಕಾಲವೊಂದನ್ನೂ ನಾನು ತಿಳಿಯೆನು।

Verse 39

इयं हि शांकरी शक्तिः कला शम्भोरिलाह्वया । नर्मदा दुरितध्वंसकारिणी भवतारिणी

ಇವಳು ಶಾಂಕರೀ ಶಕ್ತಿ—ಶಂಭುವಿನೇ ಒಂದು ಕಲಾ—‘ಇಲಾ’ ಎಂಬ ನಾಮದಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ. ಇವಳೇ ನರ್ಮದೆ; ಪಾಪಧ್ವಂಸಿನಿ, ಭವಸಾಗರತಾರಿಣಿ।

Verse 40

यदाहमपि नाभूवं पुराकल्पेषु पाण्डव । चतुर्दशसु कल्पेषु तेष्वियं सुखसंस्थिता

ಓ ಪಾಂಡವ! ಪುರಾತನ ಕಲ್ಪಗಳಲ್ಲಿ ನಾನು ಸ್ವತಃ ಇರದಿದ್ದರೂ, ಆ ಹದಿನಾಲ್ಕು ಕಲ್ಪಗಳಲ್ಲಿ ಇವಳು (ನರ್ಮದೆ) ಸುಖವಾಗಿ ಸ್ಥಿರವಾಗಿದ್ದಳು।

Verse 41

चतुर्दश पुरा कल्पा न मृता येषु नर्मदा । तानहं सम्प्रवक्ष्यामि देवी प्राह यथा मम

ಪುರಾತನದಲ್ಲಿ ನರ್ಮದೆ ‘ಸತ್ತಿಲ್ಲ’—ಅಂದರೆ ಲಯವಾಗಿಲ್ಲ—ಎಂಬ ಹದಿನಾಲ್ಕು ಕಲ್ಪಗಳಿದ್ದವು. ದೇವಿ ನನಗೆ ಹೇಳಿದಂತೆ ಅವನ್ನು ನಾನು ಈಗ ಪ್ರಕಟಿಸುತ್ತೇನೆ।

Verse 42

कापिलं प्रथमं विद्धि प्राजापत्यं द्वितीयकम् । ब्राह्मं सौम्यं च सावित्रं बार्हस्पत्यं प्रभासकम्

ಮೊದಲನೆಯದು ‘ಕಾಪಿಲ’ ಎಂದು ತಿಳಿ, ಎರಡನೆಯದು ‘ಪ್ರಾಜಾಪತ್ಯ’; ನಂತರ ‘ಬ್ರಾಹ್ಮ’, ‘ಸೌಮ್ಯ’, ‘ಸಾವಿತ್ರ’, ‘ಬಾರ್ಹಸ್ಪತ್ಯ’ ಮತ್ತು ‘ಪ್ರಭಾಸಕ’ (ಕಲ್ಪಗಳು) ಇವೆ।

Verse 43

माहेन्द्रमग्निकल्पं च जयन्तं मारुतं तथा । वैष्णवं बहुरूपं च ज्यौतिषं च चतुर्दशम्

ಮಾಹೇಂದ್ರ, ಅಗ್ನಿಕಲ್ಪ, ಜಯಂತ ಮತ್ತು ಮಾರುತ; ನಂತರ ವೈಷ್ಣವ, ಬಹುರೂಪ ಹಾಗೂ ಜ್ಯೌತಿಷ—ಇವು ಹದಿನಾಲ್ಕನೆಯ (ಕಲ್ಪ) ಎಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು.

Verse 44

एते कल्पा मया ख्याता न मृता येषु नर्मदा । मायूरं पञ्चदशमं कौर्मं चैवात्र षोडशम्

ನಾನು ಹೇಳಿದ ಈ ಕಲ್ಪಗಳಲ್ಲಿ ನರ್ಮದಾ ನಾಶವಾಗಲಿಲ್ಲ. ಮಾಯೂರವು ಹದಿನೈದನೆಯದು; ಇಲ್ಲಿ ಕೌರ್ಮವು ಹದಿನಾರನೆಯದು.

Verse 45

बकं मात्स्यं च पाद्मं च वटकल्पं च भारत । एकविंशतिमं चैतं वाराहं सांप्रतीनकम्

ಓ ಭಾರತ! ಬಕ, ಮಾತ್ಸ್ಯ, ಪಾದ್ಮ ಮತ್ತು ವಟಕಲ್ಪಗಳು; ಮತ್ತು ಈ ಪ್ರಸ್ತುತ ಇಪ್ಪತ್ತೊಂದನೆಯದು ‘ವಾರಾಹ’ ಎಂಬ ಕಲ್ಪವಾಗಿದೆ.

Verse 46

इमे सप्त मया साकं रेवया परिशीलिताः । एकविंशतिकल्पास्तु नर्मदायाः शिवाङ्गतः

ಈ ಏಳು (ಕಲ್ಪಗಳನ್ನು) ನಾನು ರೇವೆಯೊಂದಿಗೆ ಸಮ್ಯಕವಾಗಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಿದ್ದೇನೆ. ನರ್ಮದೆಯ ಇಪ್ಪತ್ತೊಂದು ಕಲ್ಪಗಳು ಶಿವನ ಅಂಗದಿಂದಲೇ ಉದ್ಭವಿಸಿದವು ಎಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು.

Verse 47

संजाताया नृपश्रेष्ठ मया दृष्टा ह्यनेकशः । कथिता नृपतिश्रेष्ठ भूयः किं कथयामि ते

ಓ ನೃಪಶ್ರೇಷ್ಠ! ಅವಳು ಸಂಜಾತಳಾದಾಗ ನಾನು ಅವಳನ್ನು ಅನೇಕ ಬಾರಿ ನೋಡಿದ್ದೇನೆ. ಓ ರಾಜಶ್ರೇಷ್ಠ! ನಾನು ಹೇಳಿದ್ದೇನೆ; ಮತ್ತೆ ನಿನಗೆ ಇನ್ನೇನು ಹೇಳಲಿ?