अनिरुद्धापहरणानन्तरं कृष्णस्य शोणितपुरगमनम् तथा रुद्रकृष्णयुद्धारम्भः | After Aniruddha’s Abduction: Kṛṣṇa Marches to Śoṇitapura and the Rudra–Kṛṣṇa Battle Begins
ಅಧ್ಯಾಯ 54ರಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಸರು ಸನತ್ಕುಮಾರರನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸುತ್ತಾರೆ—ಕುಂಭಾಂಡನ ಪುತ್ರಿಯು ಅನಿರುದ್ಧನನ್ನು ಅಪಹರಿಸಿದ ನಂತರ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನು ಏನು ಮಾಡಿದನು ಎಂದು. ಸನತ್ಕುಮಾರರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ: ಸ್ತ್ರೀಯರ ವಿಲಾಪ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಕೇಳುತ್ತದೆ, ಕೃಷ್ಣನು ಶೋಕಾಕುಲನಾಗುತ್ತಾನೆ, ಅನಿರುದ್ಧನು ಕಾಣದೆ ಕಾಲವು ದುಃಖದಲ್ಲಿ ಕಳೆಯುತ್ತದೆ. ನಾರದರು ಅನಿರುದ್ಧನ ಬಂಧನ ಮತ್ತು ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯ ಸುದ್ದಿಯನ್ನು ತಂದುಕೊಡುತ್ತಾರೆ; ಇದರಿಂದ ವೃಷ್ಣಿಗಳ ಅಶಾಂತಿ ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ. ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ತಿಳಿದ ಕೃಷ್ಣನು ಯುದ್ಧನಿಶ್ಚಯ ಮಾಡಿ ಗರುಡನನ್ನು (ತಾರ್ಕ್ಷ್ಯ) ಕರೆಯಿಸಿ ತಕ್ಷಣ ಶೋಣಿತಪುರದ ಕಡೆಗೆ ಹೊರಡುತ್ತಾನೆ. ಪ್ರದ್ಯುಮ್ನ, ಯುಯುಧಾನ (ಸಾತ್ಯಕಿ), ಸಾಂಬ, ಸಾರಣ ಹಾಗೂ ರಾಮ-ಕೃಷ್ಣರ ಇತರ ಸಹಾಯಕರು ಜೊತೆಯಾಗುತ್ತಾರೆ. ಹನ್ನೆರಡು ಅಕ್ಷೌಹಿಣಿ ಸೇನೆಯೊಂದಿಗೆ ನಾಲ್ಕು ದಿಕ್ಕಿನಿಂದ ಬಾಣನ ನಗರಿಯನ್ನು ಮುತ್ತಿಗೆ ಹಾಕಿ ಉದ್ಯಾನಗಳು, ಪ್ರಾಕಾರಗಳು, ಗೋಪುರಗಳು, ದ್ವಾರಗಳನ್ನು ಧ್ವಂಸಗೊಳಿಸುತ್ತಾರೆ. ದಾಳಿಯನ್ನು ನೋಡಿ ಬಾಣನು ಸಮಬಲದೊಂದಿಗೆ ಕ್ರೋಧದಿಂದ ಹೊರಬರುತ್ತಾನೆ. ಬಾಣನ ಪರವಾಗಿ ರುದ್ರ (ಶಿವ) ಪುತ್ರ ಮತ್ತು ಪ್ರಮಥಗಣಗಳೊಂದಿಗೆ ನಂದಿಯ ಮೇಲೆ ಆರೂಢನಾಗಿ ಆಗಮಿಸಿ, ರುದ್ರನ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಕೃಷ್ಣಪಕ್ಷ ಮತ್ತು ಬಾಣರಕ್ಷಕರ ನಡುವೆ ಭಯಂಕರ, ಅದ್ಭುತ ಯುದ್ಧ ಆರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ.
Shlokas
Verse 1
व्यास उवाच । अनिरुद्धे हृतै पौत्रे कृष्णस्य मुनिसत्तम । कुंभांडसुतया कृष्णः किमकार्षीद्धि तद्वद
ವ್ಯಾಸನು ಹೇಳಿದರು—ಓ ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠಾ! ಕುಂಭಾಂಡನ ಪುತ್ರಿಯು ಕೃಷ್ಣನ ಮೊಮ್ಮಗ ಅನಿರುದ್ಧನನ್ನು ಅಪಹರಿಸಿದಾಗ, ಆಗ ಕೃಷ್ಣನು ಏನು ಮಾಡಿದನು? ಅದನ್ನು ನನಗೆ ಹೇಳು।
Verse 2
सनत्कुमार उवाच । ततो गतेऽनिरुद्धे तु तत्स्त्रीणां रोदनस्वनम् । श्रुत्वा च व्यथितः कृष्णो बभूव मुनिसत्तम
ಸನತ್ಕುಮಾರನು ಹೇಳಿದರು—ಓ ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠಾ! ಅನಿರುದ್ಧನು ತೆರಳಿದ ಬಳಿಕ ಸ್ತ್ರೀಯರ ಅಳುವಿನ ಧ್ವನಿಯನ್ನು ಕೇಳಿ ಕೃಷ್ಣನು ಅತ್ಯಂತ ವ್ಯಥಿತನಾದನು।
Verse 3
अपश्यतां चानिरुद्धं तद्बंधूनां हरेस्तथा । चत्वारो वार्षिका मासा व्यतीयुरनुशोचताम्
ಅನಿರುದ್ಧನು ಕಾಣದೆ ಹೋದ ಕಾರಣ ಅವನ ಬಂಧುಗಳೂ ಹರಿಗೆ ಸೇರಿದ ಬಂಧುಗಳೂ ಶೋಕಿಸಿದರು; ಶೋಕಿಸುತ್ತಿರುವಾಗ ಮಳೆಗಾಲದ ನಾಲ್ಕು ತಿಂಗಳುಗಳು ಕಳೆದುಹೋಯವು।
Verse 4
नारदात्तदुपाकर्ण्य वार्तां बद्धस्य कर्म च । आसन्सुव्यथितास्सर्वे वृष्णयः कृष्णदेवताः
ನಾರದರಿಂದ ಬಂಧಿತನಾದ (ಅನಿರುದ್ಧನ) ಸುದ್ದಿ ಮತ್ತು ಅವನ ಕುರಿತು ನಡೆದ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ಕೃಷ್ಣನನ್ನೇ ಇಷ್ಟದೇವನಾಗಿ ಹೊಂದಿದ ಎಲ್ಲಾ ವೃಷ್ಣಿಗಳು ಅತ್ಯಂತ ವ್ಯಥಿತರಾದರು।
Verse 5
कृष्णस्तद्वृत्तमखिलं श्रुत्वा युद्धाय चादरात् । जगाम शोणितपुरं तार्क्ष्यमाहूय तत्क्षणात्
ಕೃಷ್ಣನು ನಡೆದ ಎಲ್ಲ ವೃತ್ತಾಂತವನ್ನು ಕೇಳಿ ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಆದರದಿಂದ, ತಕ್ಷಣವೇ ತಾರ್ಕ್ಷ್ಯ (ಗರುಡ)ನನ್ನು ಕರೆಯಿಸಿ ಕೂಡಲೇ ಶೋಣಿತಪುರಕ್ಕೆ ಹೊರಟನು।
Verse 6
प्रद्युम्नो युयुधानश्च गतस्सांबोथ सारणः । नंदोपनंदभद्राद्या रामकृष्णानुवर्तिनः
ಪ್ರದ್ಯುಮ್ನ ಮತ್ತು ಯುಯುಧಾನ ಹೊರಟರು; ಸಾಂಬ ಮತ್ತು ಸಾರಣರೂ ಹೋದರು. ನಂದ, ಉಪನಂದ, ಭದ್ರ ಮೊದಲಾದ ರಾಮ-ಕೃಷ್ಣರ ಅನುಯಾಯಿಗಳೂ ಸಹ ಮುಂದುವರಿದರು।
Verse 7
अक्षौहिणीभिर्द्वादशभिस्समेतासर्वतो दिशम् । रुरुधुर्बाणनगरं समंतात्सात्वतर्षभाः
ಹನ್ನೆರಡು ಅಕ್ಷೌಹಿಣಿ ಸೇನೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿದ್ದ ಸಾತ್ವತಶ್ರೇಷ್ಠ ವೀರರು ಬಾಣನ ನಗರವನ್ನು ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳಿಂದಲೂ ಸುತ್ತುವರಿದು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತಡೆದರು।
Verse 8
भज्यमानपुरोद्यानप्राकाराट्टालगोपुरम् । वीक्ष्यमाणो रुषाविष्टस्तुल्यसैन्योभिनिर्ययौ
ನಗರದ ಉದ್ಯಾನಗಳು, ಪ್ರಾಕಾರಗಳು, ಅಟ್ಟಾಲಗಳು ಮತ್ತು ಗೋಪುರಗಳು ಭಂಗವಾಗುವುದನ್ನು ನೋಡಿ ಅವನು ಕ್ರೋಧಾವಿಷ್ಟನಾಗಿ, ಸಮಬಲದ ಸೇನೆಯೊಂದಿಗೆ ಎದುರಿಗೆ ಹೊರಟನು।
Verse 9
बाणार्थे भगवान् रुद्रस्ससुतः प्रमथैर्वृतः । आरुह्य नन्दिवृषभं युद्धं कर्त्तुं समाययौ
ಬಾಣನ ನಿಮಿತ್ತ ಭಗವಾನ್ ರುದ್ರನು ತನ್ನ ಪುತ್ರನೊಡನೆ, ಪ್ರಮಥಗಣಗಳಿಂದ ವೃತನಾಗಿ, ನಂದಿವೃಷಭವನ್ನು ಏರಿ ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಮುಂದಾದನು।
Verse 10
आसीत्सुतुमुलं युद्धमद्भुतं लोमहर्षणम् । कृष्णादिकानां तैस्तत्र रुद्राद्यैर्बाणरक्षकैः
ಅಲ್ಲಿ ಅತಿತುಮುಲವಾದ, ಅದ್ಭುತವಾದ, ರೋಮಾಂಚಕರವಾದ ಯುದ್ಧವು ಉಂಟಾಯಿತು—ಒಂದು ಕಡೆ ಕೃಷ್ಣಾದಿಗಳು, ಇನ್ನೊಂದು ಕಡೆ ರುದ್ರಾದಿ ಬಾಣಧಾರಿ ರಕ್ಷಕರು ಬಾಣಗಳಿಂದ ರಕ್ಷಣೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು।
Verse 11
कृष्णशंकरयोरासीत्प्रद्युम्नगुहयोरपि । कूष्मांडकूपकर्णाभ्यां बलेन सह संयुगः
ಕೃಷ್ಣ ಮತ್ತು ಶಂಕರ (ಶಿವ)ರ ನಡುವೆ ಭೀಕರ ಸಮರ ನಡೆಯಿತು. ಹಾಗೆಯೇ ಪ್ರದ್ಯುಮ್ನ ಮತ್ತು ಗುಹ (ಕಾರ್ತ್ತಿಕೇಯ)ರೂ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದರು; ಬಲರಾಮನು ಕೂಷ್ಮಾಂಡ ಮತ್ತು ಕೂಪಕರ್ಣರೊಂದಿಗೆ ಹೋರಾಡಿದನು।
Verse 12
सांबस्य बाणपुत्रेण बाणेन सह सात्यकेः । नन्दिना गरुडस्यापि परेषां च परैरपि
ಸಾಂಬನು ಬಾಣನ ಪುತ್ರನೊಂದಿಗೆ ಯುದ್ಧ ಮಾಡಿದನು; ಸಾತ್ಯಕಿ ಬಾಣನೊಂದಿಗೆಲೇ ಹೋರಾಡಿದನು. ನಂದಿಯು ಗರುಡನನ್ನು ಎದುರಿಸಿದನು; ಇತರ ಯೋಧರೂ ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಪ್ರತಿದ್ವಂದ್ವಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಮರದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದರು।
Verse 13
ब्रह्मादयस्सुराधीशा मुनयः सिद्धचारणाः । गंधर्वाऽप्सरसो यानैर्विमानैर्द्रष्टुमागमन्
ಬ್ರಹ್ಮಾದಿ ದೇವಾಧಿಪತಿಗಳು, ಮುನಿಗಳು, ಸಿದ್ಧರು, ಚಾರಣರು, ಹಾಗೆಯೇ ಗಂಧರ್ವರು ಮತ್ತು ಅಪ್ಸರಸರು ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಯಾನಗಳಲ್ಲೂ ದಿವ್ಯ ವಿಮಾನಗಳಲ್ಲೂ ಏರಿ ಆ ಅದ್ಭುತ ಘಟನೆಯನ್ನು ನೋಡಲು ಬಂದರು।
Verse 14
प्रमथैर्विविधाकारै रेवत्यंतैः सुदारुणम् । युद्धं बभूव विप्रेन्द्र तेषां च यदुवंशिनाम्
ಹೇ ವಿಪ್ರೇಂದ್ರ! ರೇವತೀ ಮೊದಲಾದವರೊಡನೆ ನಾನಾ ರೂಪಗಳಿರುವ ಪ್ರಮಥರು ಮತ್ತು ಯದುವಂಶೀಯ ಯೋಧರ ನಡುವೆ ಅತ್ಯಂತ ಭೀಕರ ಯುದ್ಧವು ಉಂಟಾಯಿತು।
Verse 15
भ्रात्रा रामेण सहितः प्रद्युम्नेन च धीमता । कृष्णश्चकार समरमतुलं प्रमथैस्सह
ಸಹೋದರ ರಾಮನೊಂದಿಗೆ ಹಾಗೂ ಧೀಮಂತ ಪ್ರದ್ಯುಮ್ನನೊಂದಿಗೆ, ಕೃಷ್ಣನು ಶಿವನ ಪ್ರಮಥಗಣಗಳ ಜೊತೆಗೂಡಿ ಅತುಲ ಯುದ್ಧವನ್ನು ನಡೆಸಿದನು.
Verse 16
तत्राग्निनाऽभवद्युद्धं यमेन वरुणेन च । विमुखेन त्रिपादेन ज्वरेण च गुहेन च
ಅಲ್ಲಿ ಅಗ್ನಿ, ಯಮ, ವರುಣರೊಂದಿಗೆ; ಹಾಗೆಯೇ ವಿಮುಖ, ತ್ರಿಪಾದ, ಜ್ವರ ಮತ್ತು ಗುಹರೊಂದಿಗೆ ಕೂಡ ಯುದ್ಧ ನಡೆಯಿತು.
Verse 17
प्रमथैर्विविधाकारैस्तेषामन्यं तदारुणम् । युद्धं बभूव विकटं वृष्णीनां रोमहर्षणम्
ನಂತರ ವಿವಿಧ ರೂಪಗಳಿರುವ ಶಿವನ ಪ್ರಮಥಗಣಗಳೊಂದಿಗೆ ಮತ್ತೊಂದು ಭೀಕರ ಯುದ್ಧ ಉದ್ಭವಿಸಿತು—ಅತ್ಯಂತ ವಿಕಟ—ವೃಷ್ಣಿಗಳಲ್ಲಿ ರೋಮಾಂಚನ ಉಂಟುಮಾಡುವಂತಹದು.
Verse 18
विभीषिकाभिर्बह्वीभिः कोटरीभिः पदेपदे । निर्ल्लज्जाभिश्च नारीभिः प्रबलाभिरदूरतः
ಪ್ರತಿ ಹೆಜ್ಜೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಅನೇಕ ಭಯಾನಕ ವಿಭೀಷಿಕೆಗಳು ಹಾಗೂ ಗುಹೆಯಂತಿರುವ ಕೋಠರಿಗಳು ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದವು; ದೂರವಲ್ಲದೆ ಬಲಿಷ್ಠ, ನಿರ್ಲಜ್ಜ ರಾಕ್ಷಸೀ‑ಸ್ತ್ರೀಯರೂ ದರ್ಶನಕೊಟ್ಟರು—ಎಲ್ಲೆಡೆ ಭಯಲಕ್ಷಣಗಳು ಏಳುತ್ತಿದ್ದವು।
Verse 19
शंकरानुचराञ्शौरिर्भूतप्रमथगुह्यकान् । द्रावयामास तीक्ष्णाग्रैः शरैः शार्ङ्गधनुश्च्युतैः
ಆಗ ಶೌರಿ (ವಿಷ್ಣು) ಶಾರ್ಙ್ಗ ಧನುಸ್ಸಿನಿಂದ ಹೊರಟ ತೀಕ್ಷ್ಣಾಗ್ರ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಶಂಕರನ ಅನುಚರರಾದ ಭೂತ‑ಪ್ರಮಥ‑ಗುಹ್ಯಕ ಗಣಗಳನ್ನು ಓಡಿಸಿ ಚದುರಿಸಿದನು।
Verse 20
एवं प्रद्युम्नप्रमुखा वीरा युद्धमहोत्सवाः । चक्रुर्युद्धं महाघोरं शत्रुसैन्यं विनाशयन्
ಹೀಗೆ ಪ್ರದ್ಯುಮ್ನಪ್ರಮುಖ ವೀರರು ಯುದ್ಧವನ್ನೇ ಮಹೋತ್ಸವವೆಂದು ಹರ್ಷಿಸಿ, ಶತ್ರುಸೈನ್ಯವನ್ನು ನಾಶಮಾಡುತ್ತಾ ಅತ್ಯಂತ ಘೋರ ಸಮರವನ್ನು ನಡೆಸಿದರು।
Verse 21
विशीर्यमाणं स्वबलं दृष्ट्वा रुद्रोत्यमर्षणः । क्रोधं चकार सुमहन्ननाद च महोल्बणम्
ತನ್ನ ಸೇನೆ ಚೂರಾಗುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ, ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಅಸಹ್ಯನಾದ ರುದ್ರನು ಮಹಾಕ್ರೋಧಗೊಂಡು, ಅತ್ಯಂತ ಭೀಕರವಾದ ಮಹಾಗರ್ಜನೆ ಮಾಡಿದನು।
Verse 22
तच्छ्रुत्वा शंकरगणा विनेदुर्युयुधुश्च ते । मर्दयन्प्रतियोद्धारं वर्द्धिताश्शंभुतेजसा
ಅದನ್ನು ಕೇಳಿ ಶಂಕರಗಣರು ಗರ್ಜಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಇಳಿದರು; ಶಂಭುವಿನ ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ವೃದ್ಧರಾದ ಅವರು ಎದುರಾಳಿಯ ಯೋಧರನ್ನು ನುಚ್ಚುನೂರಾಗಿಸಿದರು।
Verse 23
पृथग्विधानि चायुक्तं शार्ङ्गास्त्राणि पिनाकिने । प्रत्यक्षैश्शमयामास शूलपाणिरविस्मितः
ಆಗ ತ್ರಿಶೂಲಧಾರಿ, ಅಚ್ಚರಿಯಿಲ್ಲದೆ, ಪಿನಾಕಿ (ಶಿವ) ಮೇಲೆ ಬಿಡಲ್ಪಟ್ಟ ಶಾರ್ಙ್ಗಜನ್ಯ ನಾನಾವಿಧ ಅಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಎಲ್ಲರ ಮುಂದೆಯೇ ಶಮನಗೊಳಿಸಿದನು।
Verse 24
ब्रह्मास्त्रस्य च ब्रह्मास्त्रं वायव्यस्य च पार्वतम् । आग्नेयस्य च पार्जन्यं नैजं नारायणस्य च
ಬ್ರಹ್ಮಾಸ್ತ್ರಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ ಬ್ರಹ್ಮಾಸ್ತ್ರವನ್ನೇ ಪ್ರಯೋಗಿಸಿದನು; ವಾಯವ್ಯಾಸ್ತ್ರಕ್ಕೆ ಪಾರ್ವತಾಸ್ತ್ರವನ್ನು; ಆಗ್ನೇಯಾಸ್ತ್ರಕ್ಕೆ ಪಾರ್ಜನ್ಯಾಸ್ತ್ರವನ್ನು; ನಾರಾಯಣಾಸ್ತ್ರಕ್ಕೆ ತನ್ನ ಸ್ವಕೀಯ ಸಹಜಶಕ್ತಿಯನ್ನೇ ನಿಲ್ಲಿಸಿದನು।
Verse 25
कृष्णसैन्यं विदुद्राव प्रतिवीरेण निर्जितम् । न तस्थौ समरे व्यास पूर्णरुद्रसुतेजसा
ಓ ವ್ಯಾಸಾ! ಪ್ರತಿವೀರನಿಂದ ಸೋಲಿಸಲ್ಪಟ್ಟು ಕೃಷ್ಣಸೇನೆ ಚದುರಿ ಓಡಿತು. ಆ ಯೋಧನ ಪೂರ್ಣ ರುದ್ರಜನಿತ ತೇಜಸ್ಸಿಗೆ ಒಳಗಾಗಿ ಸಮರದಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲಲಾರದೆ ಹೋಯಿತು.
Verse 26
विद्राविते स्वसैन्ये तु श्रीकृष्णश्च परंतपः । स्वं ज्वरं शीतलाख्यं हि व्यसृजद्दारुणं मुने
ಓ ಮುನೇ! ತನ್ನ ಸೇನೆ ಓಡಿಹೋದಾಗ ಪರಂತಪ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನು ‘ಶೀತಲ’ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ತನ್ನ ಭಯಂಕರ ಜ್ವರವನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದನು.
Verse 27
विद्राविते कृष्णसैन्ये कृष्णस्य शीतलज्वरः । अभ्यपद्यत तं रुद्रं मुने दशदिशो दहन्
ಕೃಷ್ಣಸೈನ್ಯವು ಓಡಿಹೋದಾಗ, ಹೇ ಮುನಿಯೇ, ಕೃಷ್ಣನ ಶೀತಲಜ್ವರವು ದಶದಿಕ್ಕುಗಳನ್ನು ದಹಿಸುತ್ತಾ ಆ ರುದ್ರನ ಶರಣನ್ನು ಸೇರಿತು।
Verse 28
महेश्वरोथऽ तं दृष्ट्वायांतं स्वं विसृजज्ज्वरम् । माहेश्वरो वैष्णवश्च युयुधाते ज्वरावुभौ
ಆಮೇಲೆ ಮಹೇಶ್ವರನು (ಶಿವನು) ಅವನು ಬರುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ ತನ್ನ ಜ್ವರಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದನು. ತದನಂತರ ಮಾಹೇಶ್ವರ ಜ್ವರ ಮತ್ತು ವೈಷ್ಣವ ಜ್ವರ—ಆ ಎರಡೂ ಜ್ವರಗಳು ಪರಸ್ಪರ ಯುದ್ಧಿಸಿದವು।
Verse 29
वैष्णवोऽथ समाक्रदन्माहेश्वरबलार्दितः । अलब्ध्वा भयमन्यत्र तुष्टाव वृषभध्वजम्
ಆಮೇಲೆ ವೈಷ್ಣವನು ಮಾಹೇಶ್ವರ ಬಲದಿಂದ ತೀವ್ರವಾಗಿ ಪೀಡಿತನಾಗಿ ಕೂಗಿದನು; ಬೇರೆಡೆ ಭಯದಿಂದ ಆಶ್ರಯ ಸಿಗದೆ, ವೃಷಭಧ್ವಜನಾದ ಪರಮಶಿವನನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಲಾರಂಭಿಸಿದನು।
Verse 30
अथ प्रसन्नो भगवान्विष्णुज्वरनुतो हरः । विष्णुशीतज्वरं प्राह शरणागतवत्सलः
ಆಗ ವಿಷ್ಣುಜ್ವರನಿಂದ ಸ್ತುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟು ಪ್ರಸನ್ನನಾದ ಭಗವಾನ್ ಹರ (ಶಿವ), ಶರಣಾಗತವತ್ಸಲನಾಗಿ, ವಿಷ್ಣುವಿನ ಶೀತಜ್ವರವನ್ನು ಕರುಣೆಯಿಂದ ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಹೇಳಿದರು।
Verse 31
महेश्वर उवाच । शीतज्वर प्रसन्नोऽहं व्येतु ते मज्ज्वराद्भयम् । यो नौ स्मरति संवादं तस्य न स्याज्ज्वराद्भयम्
ಮಹೇಶ್ವರನು ಹೇಳಿದರು— “ಓ ಶೀತಜ್ವರಾ, ನಾನು ಪ್ರಸನ್ನನಾಗಿದ್ದೇನೆ; ನನ್ನ ಜ್ವರದಿಂದ ನಿನಗೆ ಇರುವ ಭಯವು ದೂರವಾಗಲಿ. ನಮ್ಮ ಈ ಸಂವಾದವನ್ನು ಯಾರು ಸ್ಮರಿಸುತ್ತಾರೋ ಅವರಿಗೆ ಜ್ವರದಿಂದ ಭಯವಾಗದು।”
Verse 32
सनत्कुमार उवाच । इत्युक्तो रुद्रमानम्य गतो नारायणज्वरः । तं दृष्ट्वा चरितं कृष्णो विसिस्माय भयान्वितः
ಸನತ್ಕುಮಾರನು ಹೇಳಿದರು— “ಹೀಗೆ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಾಗ ನಾರಾಯಣಜ್ವರವು ರುದ್ರನಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ಹೊರಟುಹೋಯಿತು. ಆ ಅತಿಶಯ ಘಟನೆ ಕಂಡು ಕೃಷ್ಣನು ಭಯಸಹಿತವಾಗಿ ಆಶ್ಚರ್ಯಪಟ್ಟನು।”
Verse 33
स्कन्द प्रद्युम्नबाणौघैरर्द्यमानोऽथ कोपितः । जघान शक्त्या प्रद्युम्नं दैत्यसंघात्यमर्षणः
ಸ್ಕಂದ ಮತ್ತು ಪ್ರದ್ಯುಮ್ನರ ಬಾಣಗಳ ಪ್ರವಾಹದಿಂದ ತೀವ್ರವಾಗಿ ಒತ್ತಡಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಿ ಆ ದೈತ್ಯನು ಕೋಪಗೊಂಡನು. ಅವಮಾನವನ್ನು ಸಹಿಸದ, ದೈತ್ಯಸಂಘಗಳನ್ನು ಸಂಹರಿಸುವವನು, ಶಕ್ತಿ ಆಯುಧದಿಂದ ಪ್ರದ್ಯುಮ್ನನನ್ನು ಹೊಡೆದನು।
Verse 34
स्कंदप्राप्तिहतस्तत्र प्रद्युम्नः प्रबलोपि हि । असृग्विमुंचन्गात्रेभ्यो बलेनापाक्रमद्रणात्
ಅಲ್ಲಿ ಸ್ಕಂದನ ಪ್ರಹಾರದಿಂದ, ಪ್ರದ್ಯುಮ್ನನು ಬಲಿಷ್ಠನಾಗಿದ್ದರೂ ಗಾಯಗೊಂಡನು. ಅಂಗಗಳಿಂದ ರಕ್ತ ಹರಿಯುತ್ತಿದ್ದರೂ ತನ್ನ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಯುದ್ಧಭೂಮಿಯಿಂದ ಹಿಂದೆ ಸರಿದನು।
Verse 35
कुंभांडकूपकर्णाभ्यां नानास्त्रैश्च समाहतः । दुद्राव बलभद्रोपि न तस्थेपि रणे बली
ಕುಂಭಾಂಡ ಮತ್ತು ಕೂಪಕರ್ಣರು ನಾನಾ ಅಸ್ತ್ರಗಳಿಂದ ಭಾರಿಯಾಗಿ ಹೊಡೆದರು; ಆಘಾತಗೊಂಡ ಬಲಿಷ್ಠ ಬಲಭದ್ರನೂ ಹಿಂದೆ ಸರಿದು ಓಡಿದನು, ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲಲಿಲ್ಲ.
Verse 36
कृत्वा सहस्रं कायानां पीत्वा तोयं महार्णवात् । गरुडो नाशयत्यर्थाऽऽवर्तैर्मेघार्णवांबुभिः
ಸಾವಿರ ದೇಹಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿ ಮಹಾಸಾಗರದ ನೀರನ್ನು ಕುಡಿದು, ಗರುಡನು ಮೇಘಸಾಗರದಂತಿರುವ ಜಲದಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಆವರ್ತಗಳಿಂದ (ಅವರನ್ನು) ನಾಶಮಾಡುತ್ತಾನೆ.
Verse 37
अथ क्रुद्धो महेशस्य वाहनो वृषभो बली । वेगेन महतारं वै शृंगाभ्यां निजघान तम्
ಆಮೇಲೆ ಮಹೇಶ್ವರನ ಬಲಿಷ್ಠ ವೃಷಭವಾಹನ ಕ್ರುದ್ಧನಾಗಿ, ಮಹಾ ವೇಗದಿಂದ ಧಾವಿಸಿ ತನ್ನ ಕೊಂಬುಗಳಿಂದ ಆ ಶತ್ರುವನ್ನು ಹೊಡೆದನು.
Verse 38
शृंगघातविशीर्णांगो गरुडोऽतीव विस्मितः । विदुद्राव रणात्तूर्णं विहाय च जनार्दनम्
ಶೃಂಗದ ಪ್ರಹಾರದಿಂದ ಗರುಡನ ದೇಹವು ಚಿದ್ರವಾಗಿ ಚೂರುಚೂರಾಯಿತು; ಅತೀವ ವಿಸ್ಮಯಗೊಂಡು ಅವನು ರಣಭೂಮಿಯಿಂದ ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಓಡಿ, ಜನಾರ್ದನ (ವಿಷ್ಣು)ನನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದನು।
Verse 39
एवं जाते चरित्रं तु भगवान्देवकीसुतः । उवाच सारथिं शीघ्रं रुद्रतेजोतिविस्मितः
ಹೀಗೆ ಘಟನೆ ಸಂಭವಿಸಿದಾಗ ದೇವಕೀಸುತನಾದ ಭಗವಾನ್, ರುದ್ರನ ಜ್ವಲಂತ ತೇಜಸ್ಸಿಗೆ ಅತೀವ ವಿಸ್ಮಯಗೊಂಡು, ತಕ್ಷಣ ತನ್ನ ಸಾರಥಿಗೆ ಹೇಳಿದರು।
Verse 40
श्रीकृष्ण उवाच । हे सूत शृणु मद्वाक्यं रथं मे वाहय द्रुतम् । महादेवसमीपस्थो यथा स्यां गदितुं वचः
ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನು ಹೇಳಿದನು—ಹೇ ಸೂತನೇ, ನನ್ನ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳು; ನನ್ನ ರಥವನ್ನು ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಓಡಿಸು, ನಾನು ಮಹಾದೇವನ ಸಮೀಪಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ನನ್ನ ಸಂದೇಶವನ್ನು ಹೇಳುವಂತೆ.
Verse 41
सनत्कुमार उवाच । इत्युक्तो हरिणा सूतो दारुकस्स्वगुणाग्रणीः । द्रुतं तं वाहयामास रथं रुद्रसमीपतः
ಸನತ್ಕುಮಾರನು ಹೇಳಿದನು—ಹರಿಯು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದಾಗ, ತನ್ನ ಗುಣಗಳಲ್ಲಿ ಅಗ್ರಗಣ್ಯನಾದ ಸಾರಥಿ ದಾರುಕನು ಆ ರಥವನ್ನು ತ್ವರಿತವಾಗಿ ರುದ್ರನ ಸಮೀಪಕ್ಕೆ ಓಡಿಸಿದನು.
Verse 42
अथ विज्ञापयामास नतो भूत्वा कृतांजलिः । श्रीकृष्णः शंकरं भक्त्या प्रपन्नो भक्तवत्सलम्
ನಂತರ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನು ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ಕೃತಾಂಜಲಿಯಾಗಿ, ಭಕ್ತವತ್ಸಲನಾದ ಶಂಕರನನ್ನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಶರಣಾಗಿ ತನ್ನ ವಿನಂತಿಯನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಿದನು.
Verse 43
श्रीकृष्ण उवाच । देवदेव महादेव शरणागतवत्सल । नमामि त्वाऽनंतशक्तिं सर्वात्मानं परेश्वरम्
ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನು ಹೇಳಿದನು—ಹೇ ದೇವದೇವ ಮಹಾದೇವ, ಶರಣಾಗತವತ್ಸಲ! ಅನಂತಶಕ್ತಿಯುಳ್ಳವನೇ, ಸರ್ವರ ಅಂತರಾತ್ಮನೇ, ಪರಮೇಶ್ವರನೇ—ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸುತ್ತೇನೆ.
Verse 44
विश्वोत्पत्तिस्थाननाशहेतुं सज्ज्ञप्ति मात्रकम् । ब्रह्मलिंगं परं शांतं केवलं परमेश्वरम्
ಆ ಬ್ರಹ್ಮಲಿಂಗವು ಪರಮ, ಶಾಂತ, ಕೇವಲ ಪರಮೇಶ್ವರನು; ಜಗತ್ತಿನ ಉತ್ಪತ್ತಿ, ಸ್ಥಿತಿ, ಲಯಗಳಿಗೆ ಕಾರಣನಾಗಿ, ಕೇವಲ ನಾಮಮಾತ್ರ ಸೂಚನೆಯಿಂದಲೇ ನಿರ್ದಿಷ್ಟನಾಗುತ್ತಾನೆ.
Verse 45
कालो दैवं कर्म जीवस्स्वभावो द्रव्यमेव च । क्षेत्रं च प्राण आत्मा च विकारस्तत्समूहकः
ಕಾಲ, ದೈವ, ಕರ್ಮ, ಜೀವ, ಸ್ವಭಾವ, ದ್ರವ್ಯ; ಹಾಗೆಯೇ ಕ್ಷೇತ್ರ (ದೇಹಕ್ಷೇತ್ರ), ಪ್ರಾಣ ಮತ್ತು ಆತ್ಮ—ಇವುಗಳ ವಿಕಾರಗಳೊಡನೆ ಇದೇ ಪ್ರಕಟಿತ ಅಸ್ತಿತ್ವದ ಸಮಗ್ರ ಸಮೂಹವಾಗಿದೆ.
Verse 46
बीजरोहप्रवाहस्तु त्वन्मायैषा जगत्प्रभो । तन्निबंधं प्रपद्येह त्वामहं परमेश्वरम्
ಹೇ ಜಗತ್ಪ್ರಭು! ಬೀಜಾಂಕುರದ ಪ್ರವಾಹದಂತೆ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಹರಿಯುವದು ನಿನ್ನ ಮಾಯೆಯೇ. ಅದೇ ಜೀವಬಂಧವೆಂದು ತಿಳಿದು ನಾನು ಇಲ್ಲಿ ನಿನ್ನಲ್ಲೇ, ಪರಮೇಶ್ವರಾ, ಶರಣಾಗುತ್ತೇನೆ.
Verse 47
नाना भावैर्लीलयैव स्वीकृतैर्निर्जरादिकान् । नूनं बिभषिं लोकेशो हंस्युन्मार्गान्स्वभावतः
ಹೇ ಲೋಕೇಶ! ನಾನಾ ಭಾವಗಳೂ ಲೀಲಾಮಯ ಉಪಾಯಗಳೂ ಮೂಲಕ ದೇವತೆಗಳಾದಿಗಳನ್ನು ನೀನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿರುವೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಸ್ವಭಾವತಃ ವಿನಾಶದತ್ತ ಧಾವಿಸುವವರ ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ನೀನು ಈಗ ತಡೆದು ಹಿಡಿಯುತ್ತಿರುವೆ.
Verse 48
त्वं हि ब्रह्म परं ज्योतिर्गूढं ब्रह्मणि वाङ्मये । यं पश्यंत्यमलात्मानमाकाशमिव केवलम्
ನೀನೇ ಬ್ರಹ್ಮ—ಪರಮ ಜ್ಯೋತಿ—ವಾಕ್ಮಯ ವೇದಬ್ರಹ್ಮದಲ್ಲಿ ಗೂಢನಾಗಿರುವೆ. ಅಮಲಾತ್ಮರು ನಿನ್ನನ್ನು ಕಲಂಕರಹಿತ ಆತ್ಮಸ್ವರೂಪವಾಗಿ, ಆಕಾಶದಂತೆ ಏಕಾಕಿ ಹಾಗೂ ಸರ್ವವ್ಯಾಪಿಯಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತಾರೆ.
Verse 49
त्वमेव चाद्यः पुरुषोऽद्वितीयस्तुर्य आत्मदृक् । ईशो हेतुरहेतुश्च सविकारः प्रतीयसे
ನೀನೇ ಆದ್ಯ ಪುರುಷ, ಅದ್ವಿತೀಯ—ತುರೀಯ, ಆತ್ಮಸಾಕ್ಷಿ. ನೀನೇ ಈಶ್ವರ—ಕಾರಣವೂ ಹಾಗೂ ಕಾರಣಗಳ ಕಾರಣವೂ; ಆದರೂ ವ್ಯಕ್ತ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ನೀನು ವಿಕಾರಯುಕ್ತನಂತೆ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷವಾಗುತ್ತೀ.
Verse 50
स्वमायया सर्वगुणप्रसिद्ध्यै भगवन्प्रभो । सर्वान्वितः प्रभिन्नश्च सर्वतस्त्वं महेश्वर
ಓ ಭಗವನ್ ಪ್ರಭೋ! ಸರ್ವಗುಣಗಳ ಪ್ರಕಟನೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಗಾಗಿ ನಿನ್ನ ಸ್ವಮಾಯೆಯಿಂದ ನೀನು ಸರ್ವಾನ್ವಿತನೂ, ಪ್ರಭಿನ್ನನೂ ಆಗಿರುವೆ. ಎಲ್ಲ ರೀತಿಯಲ್ಲೂ ಎಲ್ಲೆಡೆ ನೀನೇ ಮಹೇಶ್ವರನು।
Verse 51
यथैव सूर्योऽपिहितश्छायारूपाणि च प्रभो । स्वच्छायया संचकास्ति ह्ययं परमदृग्भवान्
ಓ ಪ್ರಭೋ! ಸೂರ್ಯನು ಆವೃತನಾದಾಗ ತನ್ನ ನೆರಳಿನಿಂದ ನೆರಳು-ರೂಪಗಳು ಕಾಣಿಸುವಂತೆ, ಪರಮದೃಷ್ಟಿಯಾದ ನೀನು ನಿನ್ನ ಆವರಣಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಈ ಪ್ರಪಂಚದ ಪ್ರತ್ಯಯ-ಲೀಲೆಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸುತ್ತೀಯೆ।
Verse 52
गुणेनापिहितोपि त्वं गुणे व गुणान् विभो । स्वप्रदीपश्चकास्सि त्वं भूमन् गिरिश शंकर
ಓ ವಿಭೋ! ಗುಣಗಳಿಂದ ಆವೃತನಾಗಿದ್ದರೂ ಗುಣಗಳ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲೇ ಗುಣಗಳ ಅಧಿಪತಿ ನೀನೇ. ಓ ಭೂಮನ್, ಓ ಗಿರೀಶ, ಓ ಶಂಕರ! ನಿನ್ನ ಸ್ವಪ್ರಕಾಶದಿಂದ ನೀನೇ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತೀಯೆ।
Verse 53
त्वन्मायामोहितधियः पुत्रदारगृहादिषु । उन्मज्जंति निमज्जंति प्रसक्ता वृजिनार्णवे
ನಿನ್ನ ಮಾಯೆಯಿಂದ ಮೋಹಿತವಾದ ಬುದ್ಧಿಯವರು ಪುತ್ರ, ದಾರಾ, ಗೃಹಾದಿಗಳಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತರಾಗುತ್ತಾರೆ; ಆ ಆಸಕ್ತಿಯಿಂದ ಪಾಪ-ದುಃಖದ ಸಾಗರದಲ್ಲಿ ಮರುಮರು ಮೇಲೇಳಿ ಮುಳುಗುತ್ತಿರುತ್ತಾರೆ।
Verse 54
इति शिवमहापुराणे द्वितीयायां रुद्रसंहितायां पञ्चमे युद्धखंडे बाणाऽसुररुद्रकृष्णादियुद्धवर्णनं नाम चतुःपंचाशत्तमोऽध्यायः
ಇಂತೆ ಶ್ರೀಶಿವಮಹಾಪುರಾಣದ ದ್ವಿತೀಯ ಭಾಗದ ರುದ್ರಸಂಹಿತೆಯ ಪಂಚಮ ಯುದ್ಧಖಂಡದಲ್ಲಿ ‘ಬಾಣಾಸುರ, ರುದ್ರ (ಶಿವ), ಕೃಷ್ಣ ಮೊದಲಾದವರ ಯುದ್ಧವರ್ಣನೆ’ ಎಂಬ ಐವತ್ತನಾಲ್ಕನೇ ಅಧ್ಯಾಯವು ಸಮಾಪ್ತವಾಯಿತು।
Verse 55
त्वदाज्ञयाहं भगवान्बाणदोश्छेत्तुमागतः । त्वयैव शप्तो बाणोऽयं गर्वितो गर्वहारिणा
ನಿಮ್ಮ ಆಜ್ಞೆಯಿಂದ ನಾನು ಭಗವಂತನು ಬಾಣನ ದೋಷ—ಅಹಂಕಾರ—ವನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಲು ಬಂದಿದ್ದೇನೆ। ಗರ್ವಹಾರಿಯಾದ ನೀವೇ ಶಪಿಸಿದರೂ ಈ ಬಾಣನು ಇನ್ನೂ ಗರ್ವಮತ್ತನಾಗಿದ್ದಾನೆ।
Verse 56
निवर्त्तस्व रणा द्देव त्वच्छापो न वृथा भवेत् । आज्ञां देहि प्रभो मे त्वं बाणस्य भुजकृंतने
ಹೇ ದೇವ, ಯುದ್ಧದಿಂದ ಹಿಂತಿರುಗು, ನಿನ್ನ ಶಾಪವು ವ್ಯರ್ಥವಾಗದಿರಲಿ। ಹೇ ಪ್ರಭು, ಬಾಣನ ಭುಜಗಳನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಲು ನನಗೆ ಆಜ್ಞೆ ನೀಡು।
Verse 57
सनत्कुमार उवाच । इत्याकर्ण्य वचश्शंभुः श्रीकृष्णस्य मुनीश्वर । प्रत्युवाच प्रसन्नात्मा कृष्णस्तुत्या महेश्वरः
ಸನತ್ಕುಮಾರನು ಹೇಳಿದರು—ಓ ಮುನೀಶ್ವರ! ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನ ವಚನಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ಕೃಷ್ಣಸ್ತುತಿಯಿಂದ ಅಂತರಾತ್ಮ ಪ್ರಸನ್ನನಾದ ಶಂಭು ಮಹೇಶ್ವರನು ಪ್ರತಿಯುತ್ತರ ನೀಡಿದನು।
Verse 58
महेश्वर उवाच । सत्यमुक्तं त्वया तात मया शप्तो हि दैत्यराट् । मदाज्ञया भवान्प्राप्तो बाणदोदंडकृंतने
ಮಹೇಶ್ವರನು ಹೇಳಿದರು—ತಾತಾ! ನೀನು ಹೇಳಿದ್ದು ಸತ್ಯ. ದೈತ್ಯರಾಜನಿಗೆ ನಾನು ಶಾಪ ನೀಡಿದ್ದೆ. ನನ್ನ ಆಜ್ಞೆಯಿಂದ ನೀನು ಇಲ್ಲಿ ಬಂದಿರುವೆ—ಬಾಣನ ದರ್ಪಬಲ ಹಾಗೂ ದಂಡಸಮಾನ ಪರಾಕ್ರಮವನ್ನು ಛೇದಿಸಲು।
Verse 59
किं करोमि रमानाथ भक्ताधीनस्सदा हरे । पश्यतो मे कथं वीर स्याद्बाणभुजकृंतनम्
ಹೇ ರಮಾನಾಥ, ಹೇ ಹರಿ! ನೀನು ಸದಾ ಭಕ್ತಾಧೀನ. ಹೇ ವೀರ, ನಾನು ನೋಡುತ್ತಿರುವಾಗ ಬಾಣನ ಭುಜಗಳ ಛೇದನ ಹೇಗೆ ಸಂಭವಿಸಲಿ?
Verse 60
अतस्त्वं जृंभणास्त्रेण मां जंभय मदाज्ञया । ततस्त्वं कुरु कार्यं स्वं यथेष्टं च सुखी भव
ಆದ್ದರಿಂದ ನನ್ನ ಆಜ್ಞೆಯಿಂದ ಜೃಂಭಣಾಸ್ತ್ರದಿಂದ ನನ್ನನ್ನು ಜಂಭಿತ (ಸ್ತಬ್ಧ/ಮೂರ್ಚಿತ) ಮಾಡು. ನಂತರ ನಿನ್ನ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಇಷ್ಟದಂತೆ ನೆರವೇರಿಸಿ ಸುಖಿಯಾಗಿರು.
Verse 61
सनत्कुमार उवाच । इत्युक्तश्शंकरेणाथ शार्ङ्गपाणिस्तु विस्मितः । स्वरणस्थानमागत्य मुमोद स मुनीश्वरः
ಸನತ್ಕುಮಾರನು ಹೇಳಿದನು—ಶಂಕರನು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದಾಗ ಶಾರ್ಙ್ಗಪಾಣಿ (ವಿಷ್ಣು) ಆಶ್ಚರ್ಯಗೊಂಡನು. ತನ್ನ ಸ್ವಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ಆ ಮುನೀಶ್ವರನು ಆನಂದಿಸಿದನು.
Verse 62
जृंभणास्त्रं मुमोचाथ संधाय धनुषि द्रुतम् । पिनाकपाणये व्यास नानास्त्रकुशलो हरिः
ಹೇ ವ್ಯಾಸ, ಅನೇಕ ಅಸ್ತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಿಪುಣನಾದ ಹರಿ ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಧನುಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಜೃಂಭಣಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಸಂಧಾನ ಮಾಡಿ ಪಿನಾಕಪಾಣಿ (ಶಿವ) ಮೇಲೆ ಬಿಡಿದನು.
Verse 63
मोहयित्वा तु गिरिशं जृंभणास्त्रेण जृंभितम् । बाणस्य पृतनां शौरिर्जघानासिगदर्ष्टिभिः
ಜೃಂಭಣಾಸ್ತ್ರದಿಂದ ಗಿರೀಶ (ಶಿವ)ನನ್ನು ಮೋಹಗೊಳಿಸಿ ಜಂಭಿತ (ನಿದ್ರಾಲು ಜಡತೆ) ಮಾಡಿದ ನಂತರ, ಶೌರಿ ಕತ್ತಿ, ಗದೆ ಮತ್ತು ಭಾಲಗಳಿಂದ ಬಾಣನ ಸೇನೆಯನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದನು.
Frequently Asked Questions
It narrates Kṛṣṇa’s reaction to Aniruddha’s abduction, the Vṛṣṇis’ mobilization, the march to Śoṇitapura, and the beginning of the battle involving Bāṇa’s defense under Rudra’s support.
Rudra’s intervention signals that the conflict is not merely political but cosmological: it dramatizes divine jurisdiction, the ethics of protection, and the calibrated use of power in maintaining balance across competing claims.
Kṛṣṇa as the decisive protector and strategist (summoning Garuḍa, leading an akṣauhiṇī force) and Rudra as the formidable guardian (arriving with pramathas, mounted on Nandin) are foregrounded as the battle commences.