हिरण्यनेत्रस्य तपः — Hiraṇyanetra’s Austerity and the Boon

Verse 1

सनत्कुमार उवाच । ततो हिरण्याक्षसुतः कदाचित्संश्रावितो नर्मयुतैर्मदांधैः । तैर्भ्रातृभिस्संप्रयुतो विहारे किमंध राज्येन तवाद्य कार्यम्

ಸನತ್ಕುಮಾರನು ಹೇಳಿದರು—ನಂತರ ಒಮ್ಮೆ ಹಿರಣ್ಯಾಕ್ಷನ ಪುತ್ರನು, ಮದದಿಂದ ಅಂಧರಾದ ಹಾಸ್ಯಪ್ರಿಯ ಸಹೋದರರೊಂದಿಗೆ ವಿಹರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಅವರ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿದನು—“ಓ ಅಂಧನೇ! ಇಂದು ನಿನಗೆ ರಾಜ್ಯದಿಂದ ಏನು ಕೆಲಸ?”

Verse 2

हिरण्यनेत्रस्तु बभूव मूढः कलिप्रियं नेत्रविहीनमेव । यो लब्धवांस्त्वां विकृतं विरूपं घोरैस्तपोभिर्गिरिशं प्रसाद्य

ಹಿರಣ್ಯನೇತ್ರನು ಮೋಹಗ್ರಸ್ತನಾಗಿ, ಕಲಹಪ್ರಿಯನಾದ ನೇತ್ರಹೀನನನ್ನೇ ಪಡೆದನು. ಘೋರ ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಗಿರೀಶ (ಶಿವ)ನನ್ನು ಪ್ರಸನ್ನಗೊಳಿಸಿ, ನಿನ್ನನ್ನು ವಿಕೃತ ಹಾಗೂ ವಿರೂಪ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಲಭಿಸಿದನು.

Verse 3

स त्वं न भागी खलु राज्यकस्य किमन्यजातोऽपि लभेत राज्यम् । विचार्यतां तद्भवतैव नूनं वयं तु तद्भागिन एव सत्यम्

ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಈ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ನಿನಗೆ ಹಕ್ಕಿಲ್ಲ; ಬೇರೆ ವಂಶದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದವನು ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಹೇಗೆ ಪಡೆಯಬಲ್ಲನು? ಇದನ್ನು ನೀನೇ ವಿಚಾರಿಸು. ನಾವು ಮಾತ್ರ ಸತ್ಯವಾಗಿ ಆ ಭಾಗದ ಯೋಗ್ಯ ವಾರಸರು.

Verse 4

सनत्कुमार उवाच । तेषां तु वाक्यानि निशम्य तानि विचार्य बुद्ध्या स्वयमेव दीनः । ताञ्छांतयित्वा विविधैर्वचोभिर्गतस्त्वरण्यं निशि निर्जनं तु

ಸನತ್ಕುಮಾರನು ಹೇಳಿದನು—ಅವರ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ತನ್ನ ಬುದ್ಧಿಯಿಂದ ವಿಚಾರಿಸಿ ಅವನು ಒಳಗಿನಿಂದ ದೀನನಾದನು. ವಿವಿಧ ಸಾಂತ್ವನ ವಚನಗಳಿಂದ ಅವರನ್ನು ಶಾಂತಗೊಳಿಸಿ, ಅವನು ರಾತ್ರಿ ನಿರ್ಜನ ಅರಣ್ಯಕ್ಕೆ ಹೋದನು.

Verse 5

वर्षायुतं तत्र तपश्चचार जजाप जाप्यं विधृतैकपादः । आहारहीनो नियमोर्द्ध्वबाहुः कर्त्तुं न शक्यं हि सुरा सुरैर्यत्

ಅಲ್ಲಿ ಅವನು ಹತ್ತು ಸಾವಿರ ವರ್ಷ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿ, ಜಪಿಸಬೇಕಾದ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಜಪಿಸಿದನು. ಒಂದೇ ಕಾಲಿನಲ್ಲಿ ನಿಂತು, ಆಹಾರವಿಲ್ಲದೆ, ಕಠಿಣ ನಿಯಮಗಳಲ್ಲಿ ಊರ್ಧ್ವಬಾಹುವಾಗಿ—ದೇವಾಸುರರಿಗೂ ಅಸಾಧ್ಯವಾದ ಸಾಧನೆಯನ್ನು ಕೈಗೊಂಡನು.

Verse 6

प्रजाल्य वह्निं स्म जुहोति गात्रमांसं सरक्तं खलु वर्षमात्रम् । तीक्ष्णेन शस्त्रेण निकृत्य देहात्समंत्रकं प्रत्यहमेव हुत्वा

ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಪ್ರಜ್ವಲಿಸಿ, ಅವನು ಒಂದು ವರ್ಷದವರೆಗೆ ರಕ್ತದೊಡನೆ ತನ್ನ ಅಂಗಗಳ ಮಾಂಸವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿದನು. ತೀಕ್ಷ್ಣವಾದ ಶಸ್ತ್ರದಿಂದ ದೇಹವನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿ, ಮಂತ್ರಗಳೊಂದಿಗೆ ಪ್ರತಿದಿನವೂ ಆಹುತಿ ನೀಡಿದನು.

Verse 7

स्नाय्वस्थिशेषं कुणपं तदासौ क्षयं गतं शोणितमेव सर्वम् । यदास्य मांसानि न संति देहं प्रक्षेप्तुकामस्तु हुताशनाय

ಆಗ ಆ ದೇಹವು ಕೇವಲ ನರಗಳು ಮತ್ತು ಮೂಳೆಗಳ ಪಂಜರವಾಯಿತು; ರಕ್ತವೆಲ್ಲವೂ ಬತ್ತಿಹೋಗಿತ್ತು. ದೇಹದಲ್ಲಿ ಮಾಂಸವು ಉಳಿಯದಿದ್ದಾಗ, ಅವನು ಇಡೀ ದೇಹವನ್ನೇ ಅಗ್ನಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಲು ಬಯಸಿದನು.

Verse 8

ततः स दृष्टस्त्रिदशालयैर्जनैः सुविस्मितैर्भीतियुतैस्समस्तैः । अथामरैश्शीघ्रतरं प्रसादितो बभूव धाता नुतिभिर्नुतो हि

ತರುವಾಯ, ಸ್ವರ್ಗವಾಸಿಗಳಾದ ದೇವತೆಗಳು ಅವನನ್ನು ನೋಡಿದಾಗ, ಅವರೆಲ್ಲರೂ ಆಶ್ಚರ್ಯಚಕಿತರಾದರು ಮತ್ತು ಭಯಭೀತರಾದರು. ಆಗ ದೇವತೆಗಳು ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಬ್ರಹ್ಮನನ್ನು (ಧಾತಾ) ಪ್ರಸನ್ನಗೊಳಿಸಿದರು; ಸ್ತುತಿಗಳಿಂದ ಪೂಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಬ್ರಹ್ಮನು ಪ್ರಸನ್ನನಾದನು.

Verse 9

निवारयित्वाथ पितामहस्तं ह्युवाच तं चाद्यवरं वृणीष्व । यस्याप्तिकामस्तव सर्वलोके सुदुर्लभं दानव तं गृहाण

ಪಿತಾಮಹನು (ಬ್ರಹ್ಮ) ಅವನನ್ನು ತಡೆದು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದನು: "ಈಗ ಒಂದು ಶ್ರೇಷ್ಠವಾದ ವರವನ್ನು ಕೇಳು—ಸಮಸ್ತ ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ನೀನು ಏನನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಬಯಸುತ್ತೀಯೋ, ಓ ದಾನವನೇ, ಅದನ್ನು ಪಡೆದುಕೋ, ಅದು ಅತ್ಯಂತ ದುರ್ಲಭವಾಗಿದ್ದರೂ ಸರಿ."

Verse 10

स पद्मयोनेस्तु वचो निशम्य प्रोवाच दीनः प्रणतस्तु दैत्यः । यैर्निष्ठुरैर्मे प्रहृतं तु राज्यं प्रह्रादमुख्या मम संतु भृत्याः

ಪದ್ಮಯೋನಿಯ (ಬ್ರಹ್ಮ) ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ಆ ದೀನನಾದ ದೈತ್ಯನು ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದನು: "ಯಾವ ಕಠೋರ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ನನ್ನ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಕಿತ್ತುಕೊಂಡರೋ—ಪ್ರಹ್ಲಾದ ಮತ್ತು ಇತರ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರು—ಅವರು ನನ್ನ ಸೇವಕರಾಗಲಿ."

Verse 11

अंधस्य दिव्यं हि तथास्तु चक्षुरिन्द्रादयो मे करदा भवंतु । मृत्युस्तु माभून्मम देवदैत्यगंधर्वयक्षोरगमानुषेभ्यः

ಅಂಧನಿಗೆ ದಿವ್ಯ ದೃಷ್ಟಿ ಉದಯವಾಗಲಿ. ಇಂದ್ರಾದಿ ದೇವರುಗಳು ನನ್ನಿಗೆ ಕರದಾತರಾಗಲಿ. ದೇವರು, ದೈತ್ಯ, ಗಂಧರ್ವ, ಯಕ್ಷ, ನಾಗ ಹಾಗೂ ಮಾನವರಿಂದ ನನಗೆ ಮರಣವು ಬಾರದಿರಲಿ.

Verse 12

नारायणाद्वा दितिजेन्द्रशत्रोस्सर्वाज्जनात्सर्वमयाच्च शर्वात् । श्रुत्वा वचस्तस्य सुदारुणं तत्सुशंकितः पद्मभवस्तमाह

ನಾರಾಯಣನ ಕುರಿತು, ದೈತ್ಯರಾಜನ ಶತ್ರುವಿನ ಕುರಿತು, ಹಾಗೆಯೇ ಸರ್ವವ್ಯಾಪಿ ಶರ್ವನಾದ ಶಿವನ ಕುರಿತು ಅವನು ಹೇಳಿದ ಅತಿಕಠೋರ ವಚನಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ಪದ್ಮಭವ (ಬ್ರಹ್ಮ) ಬಹಳ ಶಂಕಿತನಾಗಿ ಅವನಿಗೆ ಹೇಳಿದರು.

Verse 13

ब्रह्मोवाच । दैत्येन्द्र सर्वं भविता तदेतद्विनाशहेतुं च गृहाण किंचित् । यस्मान्न जातो न जनिष्यते वा यो न प्रविष्टो मुखमंतकस्य

ಬ್ರಹ್ಮನು ಹೇಳಿದರು— ಹೇ ದೈತ್ಯೇಂದ್ರ, ಇದು ಎಲ್ಲವೂ ಹಾಗೆಯೇ ಸಂಭವಿಸುವುದು. ಆದರೆ ವಿನಾಶದ ಒಂದು ಕಾರಣವನ್ನೂ ತಿಳಿದುಕೋ: ಯಾರು ಹುಟ್ಟಿಲ್ಲ, ಹುಟ್ಟಲಾರರು, ಮತ್ತು ಯಾರು ಎಂದಿಗೂ ಅಂತಕನ (ಮರಣದ) ಬಾಯಿಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿಲ್ಲ—ಆ ಪರಮೇಶ್ವರನನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿದರೆ ವಿನಾಶ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 14

अत्यन्तदीर्घं खलु जीवितं तु भवादृशास्सत्पुरुषास्त्यजंतु । एतद्वचस्सानुनयं निशम्य पितामहात्प्राह पुनस्तस्य दैत्यः

“ಜೀವನವು ನಿಜಕ್ಕೂ ಅತ್ಯಂತ ದೀರ್ಘ; ನಿಮ್ಮಂತಹ ಸತ್ಪುರುಷರು ಅದನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಲಿ.” ಎಂದು ಮನವಿಯೊಂದಿಗೆ ಹೇಳಿದ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ಆ ದೈತ್ಯನು ಮತ್ತೆ ಪಿತಾಮಹ (ಬ್ರಹ್ಮ)ನಿಗೆ ಉತ್ತರಿಸಿದನು.

Verse 15

अंधक उवाच । कालत्रये याश्च भवंति नार्यः श्रेष्ठाश्च मध्याश्च तथा कनिष्ठाः । तासां च मध्ये खलु रत्नभूता ममापि नित्यं जननीव काचित्

ಅಂಧಕನು ಹೇಳಿದರು— ತ್ರಿಕಾಲದಲ್ಲಿರುವ ಸ್ತ್ರೀಯರಲ್ಲಿ—ಶ್ರೇಷ್ಠ, ಮಧ್ಯಮ, ಕನಿಷ್ಠ—ಅವರ ಮಧ್ಯೆ ರತ್ನಸಮಾನಳಾದ ಒಬ್ಬಳು ಇದ್ದಾಳೆ; ಅವಳು ನನಗೆ ಸದಾ ತಾಯಿಯಂತೆ.

Verse 16

कायेन वाचा मनसाप्यगम्या नारी नृलोकस्य च दुर्लभाय । तां कामयानस्य ममास्तु नाशो दैत्येन्द्रभावाद्भगवान्स्वयंभूः

ದೇಹದಿಂದಲೂ, ವಾಣಿಯಿಂದಲೂ, ಮನಸ್ಸಿನಿಂದಲೂ ಅಪ್ರಾಪ್ಯಳಾಗಿ ಮಾನವಲೋಕದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ದುರ್ಲಭಳಾದ ಆ ಸ್ತ್ರೀಯನ್ನು ಕಾಮದಿಂದ ಬಯಸುವ ನನಗೆ ನಾಶವೇ ವಿಧಿಯಾಗಿದ್ದರೆ—ಸ್ವಯಂಭೂ ಭಗವಾನೇ, ದೈತ್ಯೇಂದ್ರಭಾವದಿಂದಾದರೂ, ನನ್ನ ವಿನಾಶವನ್ನುಂಟುಮಾಡಲಿ।

Verse 17

वाक्यं तदाकर्ण्य स पद्मयोनिः सुविस्मितश्शंकरपादपद्ममम् । सस्मार संप्राप्य निर्देशमाशु शंभोस्तु तं प्राह ततोंधकं वै

ಆ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ಪದ್ಮಯೋನಿ ಬ್ರಹ್ಮನು ಅತ್ಯಂತ ವಿಸ್ಮಿತನಾಗಿ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಶಂಕರನ ಪದ್ಮಪಾದಗಳನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಿದನು। ಶಂಭುವಿನ ನಿರ್ದೇಶವನ್ನು ಶೀಘ್ರ ಪಡೆದು ನಂತರ ಅಂಧಕನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು।

Verse 18

ब्रह्मोवाच । यत्कांक्षसे दैत्यवरास्तु ते वै सर्वं भवत्येव वचस्सकामम् । उत्तिष्ठ दैत्येन्द्र लभस्व कामं सदैव वीरैस्तु कुरुष्व युद्धम्

ಬ್ರಹ್ಮನು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ದೈತ್ಯಶ್ರೇಷ್ಠಾ! ನೀನು ಬಯಸುವುದೆಲ್ಲವೂ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ನೆರವೇರುತ್ತದೆ; ನನ್ನ ವಚನ ವ್ಯರ್ಥವಾಗದು. ಹೇ ದೈತ್ಯೇಂದ್ರಾ! ಏಳು, ನಿನ್ನ ಅಭೀಷ್ಟವನ್ನು ಪಡೆಯು, ಮತ್ತು ನಿನ್ನ ವೀರರೊಂದಿಗೆ ಸದಾ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರು।

Verse 19

श्रुत्वा तदेतद्वचनं मुनीश विधातुराशु प्रणिपत्य भक्त्या । लोकेश्वरं हाटकनेत्रपुत्रः स्नाय्वस्थिशेषस्तु तमाह देवम्

ಹೇ ಮುನೀಶ್ವರಾ! ವಿಧಾತಾ ಬ್ರಹ್ಮನ ಈ ವಚನವನ್ನು ಕೇಳಿ, ಹಾಟಕನೇತ್ರನ ಪುತ್ರನು—ಸ್ನಾಯು ಮತ್ತು ಅಸ್ಥಿಮಾತ್ರ ಉಳಿದವನಾಗಿ—ಶೀಘ್ರ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ಲೋಕೇಶ್ವರನಾದ ಆ ದೇವನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು।

Verse 20

अंधक उवाच । कथं विभो वैरिबलं प्रविश्य ह्यनेन देहेन करोमि युद्धम् । स्नाय्वस्थिशेषं कुरु मांसपुष्टं करेण पुण्ये न च मां स्पृशाद्य

ಅಂಧಕನು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ವಿಭೋ! ಈ ದೇಹದಿಂದ ನಾನು ಶತ್ರುಸೈನ್ಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಿ ಯುದ್ಧವನ್ನು ಹೇಗೆ ಮಾಡಲಿ? ನಾನು ಸ್ನಾಯು ಮತ್ತು ಅಸ್ಥಿಮಾತ್ರ ಉಳಿದವನು; ನನ್ನನ್ನು ಮಾಂಸಪೋಷಿತನಾಗಿ ದೃಢನಾಗಿಸು. ನಿನ್ನ ಪುಣ್ಯಹಸ್ತದಿಂದ ನನಗೆ ಮತ್ತೆ ಶಕ್ತಿ ನೀಡು—ಇನ್ನು ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ನನ್ನನ್ನು ಮತ್ತೆ ಸ್ಪರ್ಶಿಸಬೇಡ।

Verse 21

सनत्कुमार उवाच । श्रुत्वा वचस्तस्य स पद्मयोनिः करेण संस्पृश्य च तच्छरीरम् । गतस्सुरेन्द्रैस्सहितः स्वधाम संपूज्यमानो मुनिसिद्धसंघैः

ಸನತ್ಕುಮಾರನು ಹೇಳಿದನು—ಅವನ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ಪದ್ಮಯೋನಿ (ಬ್ರಹ್ಮ) ತನ್ನ ಕೈಯಿಂದ ಆ ದೇಹವನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸಿದನು. ನಂತರ ಇಂದ್ರಾದಿ ದೇವರೊಂದಿಗೆ ತನ್ನ ಸ್ವಧಾಮಕ್ಕೆ ತೆರಳಿದನು; ಮುನಿಗಳೂ ಸಿದ್ಧರ ಸಮೂಹಗಳಿಂದ ವಿಧಿವತ್ತಾಗಿ ಪೂಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟು ಗೌರವಿಸಲ್ಪಟ್ಟನು.

Verse 22

संस्पृष्टमात्रस्स च दैत्यराजस्संपूर्णदेहो बलवान्बभूव । संजातनेत्रस्सुभगो बभूव हृष्टस्स्वमेव नगरं विवेश

ಸ್ಪರ್ಶಮಾತ್ರದಲ್ಲೇ ಆ ದೈತ್ಯರಾಜನು ಸಂಪೂರ್ಣ ದೇಹವಂತನಾಗಿ ಮಹಾಬಲಶಾಲಿಯಾದನು. ಅವನ ಕಣ್ಣುಗಳು ಮರುಪಡೆಯಲ್ಪಟ್ಟವು; ಅವನು ಶುಭಲಕ್ಷಣಯುಕ್ತ ಸುಂದರನಾದನು. ಹರ್ಷದಿಂದ ತಾನೇ ತನ್ನ ನಗರಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು.

Verse 23

उत्सृज्य राज्यं सकलं च तस्मै प्रह्लादमुख्यास्त्वथ दानवेन्द्राः । तमागतं लब्धवरं च मत्वा भृत्या बभूवुर्वश गास्तु तस्य

ಆಮೇಲೆ ಪ್ರಹ್ಲಾದ ಮೊದಲಾದ ದಾನವೇಂದ್ರರು ತಮ್ಮ ಸಂಪೂರ್ಣ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಅವನಿಗೇ ಸಮರ್ಪಿಸಿದರು. ಅವನು ವರಪ್ರಾಪ್ತನಾಗಿ ಮರಳಿ ಬಂದನೆಂದು ತಿಳಿದು, ಅವರು ಅವನ ವಶವಾಗಿ ಅವನ ಸೇವಕರಾದರು.

Verse 24

ततोन्धकः स्वर्गमगाद्विजेतुं सेनाभियुक्तस्सहभृत्यवर्गः । विजित्य लेखान्प्रधने समस्तान्करप्रदं वज्रधरं चकार

ನಂತರ ಅಂಧಕನು ತನ್ನ ಸೇನೆ ಹಾಗೂ ಭೃತ್ಯವರ್ಗದೊಂದಿಗೆ ಸ್ವರ್ಗವನ್ನು ಜಯಿಸಲು ಹೊರಟನು. ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ದೇವರನ್ನು ಸೋಲಿಸಿ, ವಜ್ರಧರ ಇಂದ್ರನನ್ನೂ ತೆರಿಗೆ ಸಲ್ಲಿಸುವ ಅಧೀನನನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದನು.

Verse 25

नागान्सुपर्णान्वरराक्षसांश्च गंधर्वयक्षानपि मानुषांस्तु । गिरीन्द्रवृक्षान्समरेषु सर्वांश्चतुष्पदः सिंहमुखान्विजिग्ये

ಸಮರಗಳಲ್ಲಿ ಆ ಸಿಂಹಮುಖಿಯಾದ ಚತುಷ್ಪದನು ನಾಗರು, ಸುಪರ್ಣರು, ಶ್ರೇಷ್ಠ ರಾಕ್ಷಸರು, ಗಂಧರ್ವ-ಯಕ್ಷರು ಹಾಗೂ ಮಾನವರನ್ನೂ ಜಯಿಸಿದನು; ಪರ್ವತಾಧಿಪತಿಗಳನ್ನೂ ಮರಗಳನ್ನೂ ಸಹ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಮಣಿಸಿದನು.

Verse 26

त्रैलोक्यमेतद्धि चराचरं वै वशं चकारात्मनि संनियोज्य । स कूलानि सुदर्शनानि नारीसहस्राणि बहूनि गत्वा

ಅವನು ಚರಾಚರ ತ್ರಿಲೋಕವನ್ನೆಲ್ಲ ತನ್ನೊಳಗೆ ಸ್ಥಾಪಿಸಿ ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡನು. ಬಳಿಕ ಅನೇಕ ಸುಂದರ ನದಿತೀರಗಳಿಗೆ ಹೋಗಿ ಸಾವಿರಾರು ಸ್ತ್ರೀಯರ ಮಧ್ಯೆ ವಿಹರಿಸಿದನು.

Verse 27

रसातले चैव तथा धरायां त्रिविष्टपे याः प्रमदाः सुरूपाः । ताभिर्युतोऽन्येषु सपर्वतेषु रराम रम्येषु नदीतटेषु

ರಸಾತಲ, ಭೂಮಿ ಮತ್ತು ತ್ರಿವಿಷ್ಟಪ (ಸ್ವರ್ಗ)ಗಳಲ್ಲಿ ಇದ್ದ ಅತಿಸುಂದರ ಯುವತಿಯರೊಂದಿಗೆ ಅವನು ಪರ್ವತಸಹಿತ ಇತರ ರಮ್ಯ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ, ಮನೋಹರ ನದಿತೀರಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ರೀಡಿಸಿದನು.

Verse 28

क्रीडायमानस्स तु मध्यवर्ती तासां प्रहर्षादथ दानवेन्द्रः । तत्पीतशिष्टानि पिबन्प्रवृत्त्यै दिव्यानि पेयानि सुमानुषाणि

ಅವರ ಮಧ್ಯೆ ಕ್ರೀಡಿಸುತ್ತಿದ್ದ ದಾನವೇಂದ್ರನು ಅವರ ಹರ್ಷದಿಂದ ತಾನೂ ಪ್ರಹರ್ಷಿತನಾದನು. ಅವರು ಕುಡಿದ ನಂತರ ಉಳಿದ ದಿವ್ಯ ಪಾನೀಯಗಳನ್ನು ಕ್ರಮಕ್ರಮವಾಗಿ ಕುಡಿಯುತ್ತಲೇ ಇದ್ದನು—ಅವು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಮಾನವರಿಗೋ ಯೋಗ್ಯವಾದವು.

Verse 29

अन्यानि दिव्यानि तु यद्रसानि फलानि मूलानि सुगंधवंति । संप्राप्य यानानि सुवाहनानि मयेन सृष्टानि गृहोत्तमानि

ಇನ್ನೂ ದಿವ್ಯ ರಸಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ ಸುಗಂಧ ಫಲಗಳು ಮತ್ತು ಮೂಲಗಳು ಇದ್ದವು. ಹಾಗೆಯೇ ಉತ್ತಮ ವಾಹನಗಳಿರುವ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಯಾನಗಳು ಹಾಗೂ ಮಾಯನಿಂದ ಸೃಷ್ಟಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಮಂದಿರ-ಭವನಗಳೂ ದೊರಕಿದವು.

Verse 30

पुष्पार्घधूपान्नविलेपनैश्च सुशोभितान्यद्भुतदर्शनैश्च । संक्रीडमानस्य गतानि तस्य वर्षायुतानीह तथांधकस्य

ಪುಷ್ಪಾರ್ಘ್ಯ, ಧೂಪ, ನೈವೇದ್ಯ ಮತ್ತು ಸುಗಂಧ ಲೇಪನಗಳ ಅರ್ಪಣಗಳಿಂದಲೂ, ಅದ್ಭುತ ದರ್ಶನಗಳಿಂದಲೂ ಆ ಸ್ಥಳಗಳು ಶೋಭಿಸಿದವು. ಹೀಗೆ ಕ್ರೀಡಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಅಂಧಕನಿಗೆ ಇಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ವರ್ಷಾಯುತಗಳು—ಅಂದರೆ ದಶದಶ ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳು—ಕಳೆಯಿತು.

Verse 31

जानाति किंचिन्न शुभं परत्र यदात्मनस्सौख्यकरं भवेद्धि । सदान्धको दैत्यवरस्स मूढो मदांधबुद्धिः कृतदुष्टसंगः

ಪರಲೋಕಕ್ಕೆ ಏನು ಶುಭ—ಅದು ನಿಜವಾಗಿ ಆತ್ಮಕ್ಕೆ ಸುಖಕರವಾಗುವುದೇನು—ಎಂಬುದನ್ನು ಅವನು ತಿಳಿಯನು. ದೈತ್ಯಶ್ರೇಷ್ಠ ಅಂಧಕನು ಸದಾ ಮೋಹಿತನಾಗಿದ್ದ; ಮದದಿಂದ ಅವನ ಬುದ್ಧಿ ಅಂಧವಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ದುಷ್ಟಸಂಗವನ್ನು ದೃಢವಾಗಿ ಹಿಡಿದಿದ್ದನು।

Verse 32

ततः प्रमत्तस्तु सुतान्प्रधानान्कुतर्कवादैरभिभूय सर्वान् । चचार दैत्यैस्सहितो महात्मा विनाशयन्वैदिकसर्वधर्मान्

ನಂತರ ಅವನು ಮೋಹಗ್ರಸ್ತನಾಗಿ ಕುತರ್ಕವಾದಗಳಿಂದ ಪ್ರಧಾನ ಪುತ್ರರೆಲ್ಲರನ್ನೂ ಮಣಿಸಿದನು. ದೈತ್ಯರೊಂದಿಗೆ ಆ ಮಹಾತ್ಮನು ಸಂಚರಿಸಿ, ವೇದಾಧಿಷ್ಠಿತ ಸಮಸ್ತ ಧರ್ಮಾಚಾರಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡಲು ತೊಡಗಿದನು.

Verse 33

वेदान्द्विजान्वित्त मदाभिभूतो न मन्यते स्माप्यमरान्गुरूंश्च । रेमे तथा दैवगतो हतायुः स्वस्यैरहोभिर्गमयन्वयश्च

ಸಂಪತ್ತಿನ ಮದದಿಂದ ಆವೃತನಾದ ಅವನು ವೇದಗಳನ್ನೂ, ದ್ವಿಜರನ್ನೂ, ದೇವರನ್ನೂ, ಗುರುಗಳನ್ನೂ ಸಹ ಗೌರವಿಸಲಿಲ್ಲ. ದೈವಗತಿಯಿಂದ ಆಯುಷ್ಯ ಕ್ಷೀಣಿಸುತ್ತಿದ್ದರೂ ಭೋಗಗಳಲ್ಲಿ ಮಗುಚಿ ದಿನಗಳನ್ನು ಕಳೆಯುತ್ತಾ ಯೌವನವನ್ನು ವ್ಯರ್ಥಮಾಡಿದನು.

Verse 34

ततः कदाचिद्गतवान्ससैन्यो बहुप्रयाता पृथिवीतलेऽस्मिन् । अनेकसंख्या अपि वर्षकोट्यः प्रहर्षितो मंदरपर्वतं तु

ನಂತರ ಒಮ್ಮೆ ಅವನು ತನ್ನ ಸೇನೆಯೊಂದಿಗೆ ಈ ಭೂತಳದಲ್ಲಿ ಬಹುದೂರ ಪ್ರಯಾಣಿಸಿದನು. ಎಣಿಸಲಾಗದ ಕೋಟಿ ವರ್ಷಗಳು ಕಳೆದರೂ ಅವನು ಹರ್ಷಿತನಾಗಿ ಮಂದರ ಪರ್ವತದತ್ತ ಮುಂದುವರಿದನು.

Verse 35

स्वर्णोपमां तत्र निरीक्ष्य शोभां बभ्राम सैन्यैस्सह मानमत्तः । क्रीडार्थमासाद्य च तं गिरीन्द्रं मतिं स वासाय चकार मोहात्

ಅಲ್ಲಿ ಚಿನ್ನದಂತೆಯೇ ಕಂಗೊಳಿಸುವ ಶೋಭೆಯನ್ನು ನೋಡಿ ಅವನು ಅಹಂಕಾರಮತ್ತನಾಗಿ ಸೇನೆಯೊಂದಿಗೆ ಅಲೆದಾಡಿದನು. ಕ್ರೀಡಾರ್ಥವಾಗಿ ಆ ಗಿರೀಂದ್ರನ ಬಳಿಗೆ ಬಂದು, ಮೋಹದಿಂದ ಅಲ್ಲಿಯೇ ವಾಸಮಾಡಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದನು.

Verse 36

शुभं दृढं तत्र पुरं स कृत्वा मुदास्थितो दैत्यपतिः प्रभावात् । निवेशयामास पुनः क्रमेण अत्यद्भुतं मन्दरशैलसानौ

ಅಲ್ಲಿ ಶುಭವೂ ದೃಢವೂ ಆದ ಕೋಟೆನಗರವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿ ದೈತ್ಯಾಧಿಪತಿ ತನ್ನ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಹರ್ಷಗೊಂಡನು. ನಂತರ ಅವನು ಕ್ರಮಕ್ರಮವಾಗಿ ಮಂದರ ಪರ್ವತದ ಇಳಿಜಾರಿನಲ್ಲಿ ಅತ್ಯದ್ಭುತವಾದ ನಗರವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದನು।

Verse 37

दुर्योधनो वैधसहस्तिसंज्ञौ तन्मंत्रिणौ दानवसत्तमस्य । ते वै कदाचिद्गिरिसुस्थले हि नारीं सुरूपां ददृशुस्त्रयोऽपि

ದಾನವಶ್ರೇಷ್ಠನ ಮಂತ್ರಿಗಳಾದ ದುರ್ಯೋಧನ, ವೈಧಸ ಮತ್ತು ಹಸ್ತಿ—ಈ ಮೂವರೂ ಒಮ್ಮೆ ಪರ್ವತಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ತಂಗಿದ್ದಾಗ ಅತ್ಯಂತ ಸುಂದರಳಾದ ಒಬ್ಬ ಸ್ತ್ರೀಯನ್ನು ಕಂಡರು.

Verse 38

ते शीघ्रगा दैत्यवरास्तु हर्षाद्द्रुतं महादैत्यपतिं समेत्य । ऊचुर्यथादृष्टमतीव प्रीत्या तथान्धकं वीरवरं हि सर्वे

ಆಗ ವೇಗವಾಗಿ ಚಲಿಸುವ ಶ್ರೇಷ್ಠ ದೈತ್ಯರು ಹರ್ಷದಿಂದ ತುಂಬಿ ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಮಹಾದೈತ್ಯಪತಿಯನ್ನು ಸೇರಿ, ತಾವು ಕಂಡದ್ದನ್ನು ಯಥಾವತ್ತಾಗಿ ಪರಮ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ವೀರಶ್ರೇಷ್ಠ ಅಂಧಕನಿಗೆ ತಿಳಿಸಿದರು.

Verse 39

मंत्रिणः ऊचुः । गुहांतरे ध्याननिमीलिताक्षो दैत्येन्द्र कश्चिन्मुनिरत्र दृष्टः । रूदान्वितश्चन्द्रकलार्द्धचूडः कटिस्थले बद्धगजेन्द्रकृत्तिः

ಮಂತ್ರಿಗಳು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ದೈತ್ಯೇಂದ್ರ! ಗುಹೆಯೊಳಗೆ ಧ್ಯಾನದಲ್ಲಿ ಕಣ್ಣು ಮುಚ್ಚಿಕೊಂಡಿದ್ದ ಒಬ್ಬ ಮುನಿಯನ್ನು ನಾವು ಕಂಡೆವು. ಅವನೊಂದಿಗೆ ರುದ್ರನು ವಿರಾಜಿಸಿದ್ದನು—ಶಿರಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಅರ್ಧಚಂದ್ರಕಲೆಯನ್ನು ಧರಿಸಿ, ಕಟಿಯಲ್ಲಿ ಗಜೇಂದ್ರಚರ್ಮವನ್ನು ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡವನು.

Verse 40

नागेन्द्रभोगावृतसर्वगात्रः कपालमालाभरणो जटालः । स शूलहस्तश्शरतूणधारी महाधनुष्मान्विवृताक्षसूत्रः

ಅವನ ಸಂಪೂರ್ಣ ದೇಹವು ನಾಗೇಂದ್ರನ ಭೋಗವಲಯಗಳಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿತ್ತು; ಕಪಾಲಮಾಲಾಭರಣದಿಂದ ಅಲಂಕರಿತ, ಜಟಾಧಾರಿ. ಕೈಯಲ್ಲಿ ತ್ರಿಶೂಲ, ಬಾಣಗಳ ತೂಣೀರವನ್ನು ಹೊತ್ತು, ಮಹಾಧನುಸ್ಸನ್ನು ಧರಿಸಿ—ರುದ್ರಾಕ್ಷಮಾಲೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತಿತ್ತು.

Verse 41

खड्गी त्रिशूली लकुटी कपर्दी चतुर्भुजो गौरतराकृतिर्हि । भस्मानुलिप्तो विलसत्सुतेजास्तपस्विवर्योऽद्भुतसर्ववेशः

ಅವನು ಖಡ್ಗ, ತ್ರಿಶೂಲ ಮತ್ತು ಲಕುಟವನ್ನು ಧರಿಸಿ, ಜಟಾಧಾರಿ, ಚತುರ್ಭುಜ, ಪ್ರಕಾಶಮಾನ ಗೌರವರ್ಣಾಕೃತಿಯಾಗಿ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷನಾದನು. ಭಸ್ಮಲೇಪಿತ, ದಿವ್ಯ ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ದೀಪ್ತನಾಗಿ, ತಪಸ್ವಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠ—ಅದ್ಭುತ, ಇಚ್ಛಾನುಸಾರ ಸರ್ವವೇಷಧಾರಿ.

Verse 42

तस्याविदूरे पुरुषश्च दृष्टस्स वानरो घोरमुखःकरालः । सर्वायुधो रूक्षकरश्च रक्षन्स्थितो जरद्गोवृषभश्च शुक्लः

ಅವನಿಂದ ದೂರವಲ್ಲದೆ ಒಬ್ಬ ಪುರುಷನು ಕಂಡುಬಂದನು—ವಾನರಸಮಾನ, ಭೀಕರ ಹಾಗೂ ಕರಾಳಮುಖ. ಎಲ್ಲ ವಿಧದ ಆಯುಧಗಳಿಂದ ಸಜ್ಜಿತ, ರುಕ್ಷಹಸ್ತ, ಕಾವಲಾಗಿ ನಿಂತು, ಗೋವೃಂದದಲ್ಲಿ ವೃದ್ಧ ವೃಷಭದಂತೆ, ಶ್ವೇತವರ್ಣನಾಗಿದ್ದನು.

Verse 43

तस्योपविष्टस्य तपस्विनोपि सुचारुरूपा तरुणी मनोज्ञा । नारी शुभा पार्श्वगता हि तस्य दृष्टा च काचिद्भुवि रत्नभूता

ಆ ತಪಸ್ವಿ ಉಪವಿಷ್ಟನಾಗಿದ್ದಾಗ ಅವನು ತನ್ನ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಶುಭ ನಾರಿಯನ್ನು ಕಂಡನು—ಯೌವನವತಿ, ಮನೋಹರ, ಅತ್ಯಂತ ಸುಂದರಿ. ಅವಳು ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ರತ್ನರೂಪವಾಗಿ ಪ್ರಕಟವಾದಂತಿತ್ತು.

Verse 44

इति श्रीशिवमहापुराणे द्वितीयायां रुद्रसंहितायां पञ्चमे युद्धखंडे अंधकगाणपत्यलाभोपाख्याने दूतसंवादो नाम चतुश्चत्वारिंशोऽध्यायः

ಇಂತೆ ಶ್ರೀಶಿವಮಹಾಪುರಾಣದ ದ್ವಿತೀಯ ರುದ್ರಸಂಹಿತೆಯ ಪಂಚಮ ಯುದ್ಧಖಂಡದಲ್ಲಿ, ಅಂಧಕನ ಗಣಪತ್ಯಲಾಭೋಪಾಖ್ಯಾನದೊಳಗಿನ ‘ದೂತಸಂವಾದ’ ಎಂಬ ನಲವತ್ತ್ನಾಲ್ಕನೇ ಅಧ್ಯಾಯವು ಸಮಾಪ್ತಿಯಾಯಿತು.

Verse 45

मान्या महेशस्य च दिव्यनारी भार्य्या मुनेः पुण्यवतः प्रिया सा । योग्या हि द्रष्टुं भवतश्च सम्यगानाय्य दैत्येन्द्र सुरत्नभोक्तः

ಅವಳು ಮಾನ್ಯಳು—ದಿವ್ಯ ನಾರಿ—ಪುಣ್ಯವಂತ ಮುನಿಯ ಪ್ರಿಯ ಪತ್ನಿ, ಮತ್ತು ಸ್ವಯಂ ಮಹೇಶ್ವರನಿಗೂ ಪೂಜ್ಯಳು. ಅವಳು ನಿನ್ನನ್ನು ಸಮ್ಯಕವಾಗಿ ದರ್ಶನ ಮಾಡಲು ಯೋಗ್ಯಳು; ಆದ್ದರಿಂದ, ಹೇ ದೈತ್ಯೇಂದ್ರ, ರತ್ನಭೋಗಗಳ ಭೋಕ್ತನೇ, ಅವಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಕರೆತರು।

Verse 46

सनत्कुमार उवाच । श्रुत्वेति तेषां वचनानि तानि कामातुरो घूर्णितसर्वगात्रः । विसर्जयामास मुनैस्सकाशं दुर्योधनादीन्सहसा स दैत्यः

ಸನತ್ಕುಮಾರನು ಹೇಳಿದನು—ಅವರ ವಚನಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ಕಾಮಾತುರನಾದ ಆ ದೈತ್ಯನು, ಸರ್ವಾಂಗವೂ ನಡುಗುತ್ತ, ಮುನಿಗಳ ಸನ್ನಿಧಿಯಿಂದ ದುರ್ಯೋಧನಾದಿಗಳನ್ನು ಅಚಾನಕವಾಗಿ ವಿದಾಯಗೊಳಿಸಿದನು।

Verse 47

आसाद्य ते तं मुनिमप्रमेयं बृहद्व्रतं मंत्रिवरा हि तस्य । सुराजनीतिप्रवणा मुनीश प्रणम्य तं दैत्यनिदेशमाहुः

ಹೇ ಮುನೀಶ್ವರ! ಸುರಾಜನೀತಿಯಲ್ಲಿ ನಿಪುಣರಾದ ಆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಮಂತ್ರಿಗಳು ಮಹಾವ್ರತಿಯಾದ ಅಪರಿಮೇಯ ಮುನಿಯನ್ನು ಸೇರಿ, ಅವನಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ದೈತ್ಯರಾಜನ ಆದೇಶವನ್ನು ತಿಳಿಸಿದರು।

Verse 48

मंत्रिण ऊचुः । हिरण्यनेत्रस्य सुतो महात्मा दैत्याधिराजोऽन्धकनामधेयः । त्रैलोक्यनाथो भवकृन्निदेशादिहोपविष्टोऽद्य विहारशाली

ಮಂತ್ರಿಗಳು ಹೇಳಿದರು—ಹಿರಣ್ಯನೇತ್ರನ ಮಹಾತ್ಮ ಪುತ್ರ, ಅಂಧಕನೆಂಬ ದೈತ್ಯಾಧಿರಾಜನು, ಭವ (ಶಿವ)ನ ಆದೇಶದಿಂದ ತ್ರೈಲೋಕ್ಯನಾಥನಾಗಿ ಇಂದು ಈ ವಿಹಾರಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಆಸೀನನಾಗಿದ್ದಾನೆ।

Verse 49

तन्मंत्रिणो वै वयमंगवीरास्तवोपकंठं च समागताः स्मः । तत्प्रेषितास्त्वां यदुवाच तद्वै शृणुष्व संदत्तमनास्तपस्विन्

ನಾವು ಅವನ ಮಂತ್ರಿಗಳು ಮತ್ತು ಅಂಗದೇಶದ ವೀರರು; ನಿನ್ನ ಸಮೀಪಕ್ಕೆ ಬಂದಿದ್ದೇವೆ. ಅವನಿಂದ ಕಳುಹಿಸಲ್ಪಟ್ಟು, ಅವನು ಹೇಳಿದುದನ್ನೇ ನಿನಗೆ ತಿಳಿಸುತ್ತೇವೆ—ಹೇ ತಪಸ್ವೀ, ಸ್ಥಿರ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಕೇಳು।

Verse 50

त्वं कस्य पुत्रोऽसि किमर्थमत्र सुखोपविष्टो मुनिवर्य धीमन् । कस्येयमीदृक्तरुणी सुरूपा देया शुभा दैत्यपतेर्मुनीन्द्र

ಹೇ ಮುನಿವರ್ಯ, ಹೇ ಧೀಮಾನ್! ನೀನು ಯಾರ ಪುತ್ರನು? ಯಾವ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಇಲ್ಲಿ ಸುಖವಾಗಿ ಕುಳಿತಿರುವೆ? ಈ ಸುರೂಪಿಣಿ ಯುವತಿ ಯಾರದು? ಹೇ ಮುನೀಂದ್ರ, ಅವಳನ್ನು ದೈತ್ಯಪತಿಗೆ ಶುಭ ದಾನವಾಗಿ ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು।

Verse 51

क्वेदं शरीरं तव भस्मदिग्धं कपालमालाभरणं विरूपम् । तूणीरसत्कार्मुकबाणखड्गभुशुंडिशूलाशनितोमराणि

ನಿನ್ನ ದೇಹ ಇದು ಹೇಗಿದೆ—ಭಸ್ಮದಿಂದ ಲೇಪಿತ, ವಿರೂಪ, ಮತ್ತು ಕಪಾಲಮಾಲೆಯಿಂದ ಅಲಂಕರಿತ? ಹಾಗೆಯೇ ಈ ತೂಣೀರಗಳು, ಉತ್ತಮ ಧನುಸ್ಸು, ಬಾಣ, ಖಡ್ಗ, ಗದೆ, ತ್ರಿಶೂಲ, ವಜ್ರ ಮತ್ತು ತೋಮರಗಳು—ಇವೆಲ್ಲ ಏನು?

Verse 52

क्व जाह्नवी पुण्यतमा जटाग्रे क्वायं शशी वा कुणपास्थिखण्डम् । विषानलो दीर्घमुखः क्व सर्पः क्व संगमः पीनपयोधरायाः

ಜಟಾಗ್ರದಲ್ಲಿ ಆ ಪರಮಪವಿತ್ರ ಜಾಹ್ನವಿ (ಗಂಗೆ) ಎಲ್ಲಿದೆ? ಈ ಚಂದ್ರನು ಎಲ್ಲಿದೆ—ಅಥವಾ ಇದು ಶವದ ಅಸ್ಥಿಖಂಡವೇ? ವಿಷಾಗ್ನಿ ಎಲ್ಲಿದೆ? ದೀರ್ಘಮುಖ ಸರ್ಪ ಎಲ್ಲಿದೆ? ಮತ್ತು ತುಂಬಿದ ಸ್ತನಗಳಿರುವ ಸ್ತ್ರೀಯೊಡನೆ ಸಂಗಮ ಎಲ್ಲಿಂದ ಸಾಧ್ಯ?

Verse 53

जरद्गवारोहणमप्रशस्तं क्षमावतस्तस्य न दर्शनं च । संध्याप्रणामः क्वचिदेष धर्मः क्व भोजनं लोकविरुद्धमेतत्

ಹಳೆಯ ಎಮ್ಮೆಯ ಮೇಲೆ ಏರುವುದು ಪ್ರಶಂಸನೀಯವಲ್ಲ; ತಾನು ಕ್ಷಮಾಶೀಲ ಧರ್ಮಾತ್ಮನೆಂದು ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳುವವನನ್ನು ನೋಡುವುದೂ ಯುಕ್ತವಲ್ಲ. ಸಂಧ್ಯಾವಂದನೆಯ ಪ್ರಣಾಮ ಎಲ್ಲಿದೆ, ಮತ್ತು ಲೋಕವಿರುದ್ಧವಾದ ಈ ಭೋಜನ ಎಲ್ಲಿದೆ? ಇವೆಲ್ಲ ಆಚಾರಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧ.

Verse 54

प्रयच्छ नारीं सम सान्त्वपूर्वं स्त्रिया तपः किं कुरुषे विमूढ । अयुक्तमेतत्त्वयि नानुरूपं यस्मादहं रत्नपतिस्त्रिलोके

ಆ ಸ್ತ್ರೀಯನ್ನು ಹಿಂದಿರುಗಿಸು—ಸಾಂತ್ವನಪೂರ್ವಕವಾಗಿ, ಮೃದು ಮಾತುಗಳಿಂದ. ಹೇ ಮೂಢನೇ! ಪರಸ್ತ್ರೀಯೊಂದಿಗೆ ನೀನು ಯಾವ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಲು ಹೊರಟಿದ್ದೀಯ? ಇದು ನಿನಗೆ ಯುಕ್ತವಲ್ಲ, ನಿನಗೆ ಹೊಂದುವುದಿಲ್ಲ; ಏಕೆಂದರೆ ನಾನು ತ್ರಿಲೋಕದಲ್ಲಿ ಖ್ಯಾತನಾದ ರತ್ನಪತಿ.

Verse 55

विमुंच शस्त्राणि मयाद्य चोक्तः कुरुष्व पश्चात्तव एव शुद्धम् । उल्लंघ्य मच्छासनमप्रधृष्यं विमोक्ष्यसे सर्वमिदं शरीरम्

ಇಂದು ನಾನು ಆಜ್ಞಾಪಿಸಿದಂತೆ ನಿನ್ನ ಶಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಬಿಡು; ನಂತರ ನಿನಗೆ ನಿಜವಾಗಿ ಶುದ್ಧಿಕರವಾದ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಮಾಡು. ನನ್ನ ಅಪ್ರಧರ್ಷ್ಯ ಆದೇಶವನ್ನು ಮೀರಿ ಹೋದರೆ, ಈ ಸಂಪೂರ್ಣ ದೇಹವನ್ನು ನೀನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವೆ.

Verse 56

मत्वांधकं दुष्टमतिं प्रधानो महेश्वरो लौकिकभावशीलः । प्रोवाच दैत्यं स्मितपूर्वमेवमाकर्ण्य सर्वं त्वथ दूतवाक्यम्

ಅಂಧಕನು ದುಷ್ಟಮತಿಯಾದವನೆಂದು ತಿಳಿದು, ಲೋಕವ್ಯವಹಾರಾರ್ಥ ಮಾನವಸಮಾನ ಭಾವವನ್ನು ಧರಿಸಿದ ಪ್ರಧಾನ ಮಹೇಶ್ವರನು ದೂತನ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣ ಕೇಳಿ, ಮೊದಲು ಮೃದುಸ್ಮಿತದಿಂದ ಆ ದೈತ್ಯನಿಗೆ ಹೇಳಿದರು.

Verse 57

शिव उवाच । यद्यस्मि रुद्रस्तव किं मया स्यात्किमर्थमेवं वदसीति मिथ्या । शृणु प्रभावं मम दैत्यनाथ न्याय्यं न वक्तुं वचनं त्वयैवम्

ಶಿವನು ಹೇಳಿದರು—ನಾನು ನಿಜಕ್ಕೂ ನಿನ್ನ ರುದ್ರನಾದರೆ, ನನಗೆ ಏನು ಮಾಡಬೇಕಿದೆ? ನೀನು ಏಕೆ ಸುಳ್ಳಾಗಿ ಹೀಗೆ ಹೇಳುತ್ತೀ? ದೈತ್ಯನಾಥಾ, ನನ್ನ ಮಹಿಮೆಯನ್ನು ಕೇಳು; ಇಂತಹ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳುವುದು ನಿನಗೆ ಯುಕ್ತವಲ್ಲ.

Verse 58

नाहं क्वचित्स्वं पितरं स्मरामि गुहांतरे घोरमनन्यचीर्णम् । एतद्व्रतं पशुपातं चरामि न मातरं त्वज्ञतमो विरूपः

ನಾನು ಯಾವಾಗಲೂ ನನ್ನ ತಂದೆಯನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುವುದಿಲ್ಲ—ಅವರು ಭಯಾನಕ ಗುಹೆಯೊಳಗೆ ಏಕಾಂಗಿಯಾಗಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ನಾನು ಇದೇ ಪಾಶುಪತ ವ್ರತವನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಿದ್ದೇನೆ; ತಾಯಿಯನ್ನೂ ಸ್ಮರಿಸುವುದಿಲ್ಲ—ನಾನು ಅಜ್ಞಾನಾಂಧಕಾರದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿದ ವಿಕೃತನು.

Verse 59

अमूलमेतन्मयि तु प्रसिद्धं सुदुस्त्यजं सर्वमिदं ममास्ति । भार्या ममेयं तरुणी सुरूपा सर्वंसहा सर्वगतस्य सिद्धिः

ಇದು ಮೂಲವಿಲ್ಲದ ಆಸಕ್ತಿಯೇ ಆದರೂ, ನನ್ನೊಳಗೆ ಅದು ದೃಢವಾಗಿ ನೆಲೆಸಿದೆ; ‘ನನ್ನದು’ ಎಂದು ಹಿಡಿದಿರುವ ಈ ಎಲ್ಲವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸುವುದು ಅತ್ಯಂತ ಕಷ್ಟ. ಈ ಯೌವನವತಿ ಸುಂದರಿ ನನ್ನ ಪತ್ನಿ—ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಸಹಿಸುವಳು; ಸರ್ವತ್ರ ಸಂಚರಿಸುವವನಿಗೆ ಸಿದ್ಧಿಸ್ವರূপಳೇ ಅವಳು.

Verse 60

एतर्हि यद्यद्रुचितं तवास्ति गृहाण तद्वै खलु राक्षस त्वम् । एतावदुक्त्वा विरराम शंभुस्तपस्विवेषः पुरतस्तु तेषाम्

“ಈಗ ನಿನಗೆ ಯಾವುದು ಇಷ್ಟವೋ, ಓ ರಾಕ್ಷಸ, ಅದನ್ನೇ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸು.” ಇಷ್ಟೆ ಹೇಳಿ, ತಪಸ್ವಿವೇಷಧಾರಿ ಶಂಭು ಅವರ ಮುಂದೆಯೇ ಮೌನನಾದನು.

Verse 61

सनत्कुमार उवाच । गंभीरमेतद्वचनं निशम्य ते दानवास्तं प्रणिपत्य मूर्ध्ना । जग्मुस्ततो दैत्यवरस्य सूनुं त्रैलोक्यनाशाय कृतप्रतिज्ञम्

ಸನತ್ಕುಮಾರನು ಹೇಳಿದನು—ಆ ಗಂಭೀರ ವಚನವನ್ನು ಕೇಳಿ ದಾನವರು ಶಿರಸಾ ನಮಿಸಿ ಅವನಿಗೆ ಪ್ರಣಾಮ ಮಾಡಿದರು. ಬಳಿಕ ತ್ರಿಲೋಕನಾಶ ಪ್ರತಿಜ್ಞೆ ಮಾಡಿದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ದೈತ್ಯನ ಪುತ್ರನ ಬಳಿಗೆ ಹೋದರು.

Verse 62

बभाषिरे दैत्यपतिं प्रमत्तं प्रणम्य राजानमदीनसत्त्वाः । ते तत्र सर्वे जयशब्दपूर्वं रुद्रेण यत्तत्स्मितपूर्वमुक्तम्

ಆಮೇಲೆ ಅಚಲ ಧೈರ್ಯವಿರುವ ಮಂತ್ರಿಗಳು ದೈತ್ಯರ ಮದೋನ್ಮತ್ತ ಅಧಿಪತಿ ರಾಜನಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ಮಾತನಾಡಿದರು. ಅಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲರೂ ಮೊದಲು ‘ಜಯ’ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿ, ರುದ್ರನು ಮೃದುಸ್ಮಿತಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಹೇಳಿದ್ದನ್ನೇ ಯಥಾವತ್ತಾಗಿ ತಿಳಿಸಿದರು.

Verse 63

मंत्रिण उचुः । निशाचरश्चंचलशौर्यधैर्यः क्व दानवः कृपणस्सत्त्वहीनः । क्रूरः कृतघ्नश्च सदैव पापी क्व दानवः सूर्यसुताद्बिभेति

ಮಂತ್ರಿಗಳು ಹೇಳಿದರು—ಶೌರ್ಯಧೈರ್ಯ ಚಂಚಲವಾದ ಆ ನಿಶಾಚರನು ಎಲ್ಲಿ? ಕೃಪಣನಾಗಿ ಸತ್ತ್ವಹೀನನಾದ ದಾನವನು ಎಲ್ಲಿ? ಕ್ರೂರ, ಕೃತಘ್ನ, ಸದಾ ಪಾಪಿ—ಅಂಥ ದಾನವನು ಸೂರ್ಯಪುತ್ರನಿಗೆ ಹೇಗೆ ಭಯಪಡುವನು?

Verse 64

राजत्वमुक्तोऽखिलदैत्यनाथस्तपस्विना तन्मुनिना विहस्य । मत्वा स्वबुद्ध्या तृणवत्त्रिलोकं महौजसा वीरवरेण नूनम्

ರಾಜತ್ವದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತನಾದ ಅಖಿಲ ದೈತ್ಯನಾಥನು—ಆ ತಪಸ್ವಿ ಮುನಿಯ ಹಾಸ್ಯೋಪಹಾಸಕ್ಕೆ ಗುರಿಯಾಗಿ—ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ತನ್ನ ಅಹಂಕಾರಬುದ್ಧಿಯಿಂದ, ಮಹೌಜಸ್ವಿ ವೀರನಾಗಿದ್ದ ಕಾರಣ, ತ್ರಿಲೋಕವನ್ನೂ ತೃಣದಂತೆ ಎಣಿಸಿದನು.

Verse 65

क्वाहं च शस्त्राणि च दारुणानि मृत्योश्च संत्रासकरं क्व युद्ध । क्व वीरको वानरवक्त्रतुल्यो निशाचरो जरसा जर्जरांगः

ನಾನು ಯಾರು, ಮತ್ತು ಈ ದಾರುಣ ಶಸ್ತ್ರಗಳು ಏನು? ಮರಣವನ್ನೂ ಭೀತಿಗೊಳಿಸುವ ಈ ಯುದ್ಧವೇನು? ವಾನರಮುಖಸಮಾನನಾಗಿ, ಜರೆಯಿಂದ ಜರ್ಜರ ಅಂಗಗಳಿರುವ ಈ ನಿಶಾಚರ ವೀರಕ ಯಾರು?

Verse 66

क्वायं स्वरूपः क्व च मंदभाग्यो बलं त्वदीयं क्व च वीरुधो वा । शक्तोऽपि चेत्त्वं प्रयतस्व युद्धं कर्तुं तदा ह्येहि कुरुष्व किंचित्

ನಿನ್ನ ಉನ್ನತ ಸ್ವರೂಪ ಎಲ್ಲಿದೆ, ನಿನ್ನ ಮಂದಭಾಗ್ಯ ಸ್ಥಿತಿ ಎಲ್ಲಿದೆ? ನಿನ್ನ ಬಲ ಎಲ್ಲಿದೆ, ನೀನು ಬಳ್ಳಿಯಂತೆ ಎಲ್ಲಿದೆ? ನಿಜಕ್ಕೂ ಶಕ್ತನಾದರೆ ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಪ್ರಯತ್ನಿಸು; ಬಾ, ಕನಿಷ್ಠ ಸ್ವಲ್ಪವಾದರೂ ಮಾಡು.

Verse 67

वज्राशनेस्तुल्यमिहास्ति शस्त्रं भवादृशां नाशकरं च घोरम् । क्व ते शरीरं मृदुपद्मतुल्यं विचार्य चैवं कुरु रोचते यत्

ಇಲ್ಲಿ ಇಂದ್ರನ ವಜ್ರದಂತೆಯೇ ಒಂದು ಶಸ್ತ್ರವಿದೆ—ಭಯಂಕರ, ನಿನ್ನಂತಹ ವೀರರನ್ನು ನಾಶಮಾಡಬಲ್ಲದು. ಆದರೆ ನಿನ್ನ ದೇಹ ಮೃದು ಪದ್ಮದಂತಿದೆ; ಇದನ್ನು ವಿಚಾರಿಸಿ ನಿನಗೆ ಯುಕ್ತವೆನಿಸುವುದನ್ನೇ ಮಾಡು.

Verse 68

मंत्रिण ऊचुः । इत्येवमादीनि वचांसि भद्रं तपस्विनोक्तानि च दानवेश । युक्तं न ते तेन सहात्र युद्धं त्वामाह राजन्स्मयमान एव

ಮಂತ್ರಿಗಳು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ಭದ್ರ, ಹೇ ದಾನವೇಶ! ತಪಸ್ವಿಯು ಇಂತಹ ಮಂಗಳವಚನಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದನು. ಹೇ ರಾಜನೇ, ಅವನು ನಗುತ್ತಲೇ ನಿನಗೆ—ಇಲ್ಲಿ ಅವನೊಡನೆ ಯುದ್ಧ ಮಾಡುವುದು ನಿನಗೆ ಯುಕ್ತವಲ್ಲ ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದನು.

Verse 69

विवस्तुशून्यैर्बहुभिः प्रलापैरस्माभिरुक्तैर्यदि बुध्यसे त्वम् । तपोभियुक्तेन तपस्विना वै स्मर्तासि पश्चान्मुनिवाक्यमेतत्

ನಾವು ಹೇಳಿದ ಅನೇಕ ಖಾಲಿ, ಅರ್ಥಶೂನ್ಯ ಪ್ರಲಾಪಗಳಿಂದ ನೀನು ಅರಿತುಕೊಂಡರೆ, ನಂತರ—ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ನಿಯಮಿತನಾದ ನಿಜ ತಪಸ್ವಿಯಾಗಿ—ನೀನು ಖಂಡಿತ ಈ ಮುನಿವಾಕ್ಯವನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುವೆ.

Verse 70

सनत्कुमार उवाच । ततस्स तेषां वचनं निशम्य जज्वाल रोषेण स मंदबुद्धिः । आज्यावसिक्तस्त्विव कृष्णवर्त्मा सत्यं हितं तत्कुटिलं सुतीक्ष्णम्

ಸನತ್ಕುಮಾರನು ಹೇಳಿದನು—ಅವರ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ಆ ಮಂದಬುದ್ಧಿ ಕೋಪದಿಂದ ಜ್ವಲಿಸಿದನು; ತುಪ್ಪ ಸುರಿದ ಕಪ್ಪು ಹೊಗೆಯ ದಾರಿಯುಳ್ಳ ಅಗ್ನಿಯಂತೆ. ಸತ್ಯವೂ ಹಿತವೂ ಆದ ಮಾತು ಸಹ ಅವನಿಗೆ ವಕ್ರವೂ ಅತಿತೀಕ್ಷ್ಣವೂ ಎಂದು ತೋಚಿತು.

Verse 71

गृहीतखड्गो वरदानमत्तः प्रचंडवातानुकृतिं च कुर्वन् । गंतुं च तत्र स्मरबाणविद्धस्समुद्यतोऽभूद्विप रीतदेवः

ವರದಾನದ ಮದದಿಂದ ಮತ್ತನಾಗಿ ಅವನು ಖಡ್ಗವನ್ನು ಹಿಡಿದು, ಪ್ರಚಂಡ ಗಾಳಿಯ ವೇಗವನ್ನು ಅನುಕರಿಸುತ್ತಾ, ಕಾಮಬಾಣಗಳಿಂದ ವಿದ್ಧನಾದ ವಿಪರೀತದೇವನು ಅಲ್ಲಿ (ಯುದ್ಧಭೂಮಿಗೆ) ಹೋಗಲು ಸಿದ್ಧನಾಗಿ ಎದ್ದನು।