वृन्दायाः दुष्स्वप्न-दर्शनं तथा पातिव्रत्य-भङ्गोपक्रमः / Vṛndā’s Ominous Dreams and the Prelude to the Breach of Chastity

Verse 1

व्यास उवाच । सनत्कुमार सर्वज्ञ वद त्वं वदतां वर । किमकार्षीद्धरिस्तत्र धर्मं तत्याज सा कथम्

ವ್ಯಾಸನು ಹೇಳಿದರು—ಓ ಸರ್ವಜ್ಞ ಸನತ್ಕುಮಾರ, ವಕ್ತೃಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನೇ! ಹೇಳು: ಹರಿ ಅಲ್ಲಿ ಏನು ಮಾಡಿದನು? ಆ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲೇ ಅವನು ಧರ್ಮವನ್ನು ಹೇಗೆ ತ್ಯಜಿಸಿದನು?

Verse 2

सनत्कुमार उपाच । विष्णुर्जालंधरं गत्वा दैत्यस्य पुटभेदनम् । पातिव्रत्यस्य भंगाय वृन्दायाश्चा करोन्मतिम्

ಸನತ್ಕುಮಾರನು ಹೇಳಿದರು—ವಿಷ್ಣು ಜಾಲಂಧರನ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗಿ, ಆ ದೈತ್ಯನ ರಕ್ಷಣಾಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಭೇದಿಸಲು ಹಾಗೂ ವೃಂದೆಯ ಪತಿವ್ರತಧರ್ಮ ಭಂಗವಾಗುವಂತೆ ಒಂದು ಉಪಾಯವನ್ನು ಯೋಚಿಸಿದನು.

Verse 3

वृन्दां स दर्शयामास स्वप्नं मायाविनां वरः । स्वयं तन्नगरोद्यानमास्थितोऽद्भुतविग्रहः

ದಿವ್ಯಮಾಯೆಯ ಪರಮಾಧಿಪತಿ ವೃಂದೆಗೆ ಸ್ವಪ್ನದರ್ಶನ ಮಾಡಿಸಿದನು; ತಾನೇ ಅద్భುತ ದೇಹವನ್ನು ಧರಿಸಿ ಆ ನಗರದ ಉದ್ಯಾನದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದನು।

Verse 4

अथ वृन्दा तदा देवी तत्पत्नी निशि सुव्रता । हरेर्मायाप्रभावात्तु दुस्स्वप्नं सा ददर्श ह

ಆಗ ಅವನ ಪತ್ನಿ, ಸುವ್ರತೆಯಾದ ವೃಂದಾ ದೇವಿ, ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಹರಿಯ ಮಾಯಾಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಒಂದು ದುಸ್ವಪ್ನವನ್ನು ಕಂಡಳು.

Verse 5

स्वप्नमध्ये हि सा विष्णुमायया प्रददर्श ह । भर्त्तारं महिषारूढं तैलाभ्यक्तं दिगंबरम्

ಸ್ವಪ್ನದೊಳಗೆ ಅವಳು ವಿಷ್ಣುವಿನ ಮಾಯೆಯಿಂದ ತನ್ನ ಭರ್ತಾರನನ್ನು ಕಂಡಳು—ಅವನು ಮಹಿಷಾರೂಢನಾಗಿ, ತೈಲಾಭ್ಯಕ್ತನಾಗಿ, ದಿಗಂಬರನಾಗಿ ಇದ್ದನು.

Verse 6

कृष्णप्रसूनभूषाढ्यं क्रव्यादगणसेवितम् । दक्षिणाशां गतं मुंडं तमसा च वृतं तदा

ಕೃಷ್ಣ ಪುಷ್ಪಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟು, ಕ್ರವ್ಯಾದ ಗಣಗಳಿಂದ ಸೇವಿತವಾದ ಆ ಮುಂಡವು ಆಗ ದಕ್ಷಿಣ ದಿಕ್ಕಿಗೆ ಹೋಗಿ, ತಮಸ್ಸಿನಿಂದ ಆವೃತವಾಯಿತು.

Verse 7

स्वपुरं सागरे मग्नं सहसैवात्मना सह । इत्यादि बहुदुस्स्वप्नान्निशांते सा ददर्श ह

ರಾತ್ರಿಯ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಅವಳು ಅನೇಕ ಭಯಾನಕ ದುಸ್ವಪ್ನಗಳನ್ನು ಕಂಡಳು—ತನ್ನ ನಗರವು ಅಚಾನಕ ಸಾಗರದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗುವುದು, ತಾನೂ ಅದರೊಂದಿಗೆ ಮುಳುಗುವುದು ಇತ್ಯಾದಿ.

Verse 8

ततः प्रबुध्य सा बाला तं स्वप्नं स्वं विचिन्वती । ददर्शोदितमादित्यं सच्छिद्रं निःप्रभं मुहुः

ಆಮೇಲೆ ಆ ಬಾಲೆ ಎಚ್ಚರಗೊಂಡು ತನ್ನ ಕನಸನ್ನು ಚಿಂತಿಸುತ್ತಿದ್ದಳು. ಅವಳು ಮರುಮರು ಉದಯಿಸಿದ ಸೂರ್ಯನನ್ನು ಕಂಡಳು—ಛಿದ್ರಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದಂತೆ, ಕಾಂತಿಯಿಲ್ಲದಂತೆ.

Verse 9

तदनिष्टमिदं ज्ञात्वा रुदंती भयविह्वला । कुत्रचिन्नाप सा शर्म गोपुराट्टालभूमिषु

ಇದು ಅನಿಷ್ಟವೆಂದು ತಿಳಿದು ಅವಳು ಅಳುತ್ತಾ ಭಯದಿಂದ ಕಂಗಾಲಾದಳು. ಗೋಪುರಗಳ ಹಾಗೂ ಎತ್ತರದ ಅಟ್ಟಾಳಗಳ ನೆಲದಲ್ಲಿಯೂ ಅವಳಿಗೆ ಎಲ್ಲಿಯೂ ಶಾಂತಿ ದೊರಕಲಿಲ್ಲ.

Verse 10

ततस्सखीद्वययुता नगरोद्यानमागमत् । तत्रापि सा गता बाला न प्राप कुत्रचित्सुखम्

ನಂತರ ಆ ಬಾಲೆ ಇಬ್ಬರು ಸಖಿಯರೊಂದಿಗೆ ನಗರೋದ್ಯಾನಕ್ಕೆ ಹೋದಳು. ಆದರೆ ಅಲ್ಲಿ ಹೋದರೂ ಅವಳಿಗೆ ಎಲ್ಲಿಯೂ ಸುಖ ದೊರಕಲಿಲ್ಲ.

Verse 11

ततो जलंधरस्त्री सा निर्विण्णोद्विग्नमानसा । वनाद्वनांतरं याता नैव वेदात्मना तदा

ನಂತರ ಜಲಂಧರನ ಪತ್ನಿ, ನಿರ್ವಿಣ್ಣ ಹಾಗೂ ಉದ್ವಿಗ್ನ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ, ಒಂದು ಕಾಡಿನಿಂದ ಮತ್ತೊಂದು ಕಾಡಿಗೆ ಹೋದಳು. ಆ ವೇಳೆಗೆ ಅವಳಿಗೆ ತನ್ನ ಆತ್ಮಸ್ವರೂಪದ ಅರಿವು ಇರಲಿಲ್ಲ.

Verse 12

भ्रमती सा ततो बाला ददर्शातीव भीषणौ । राक्षसौ सिंहवदनौ दृष्ट्वा दशनभासुरौ

ನಂತರ ಅಲೆದಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಆ ಬಾಲೆ ಎರಡು ಅತ್ಯಂತ ಭೀಕರ ರಾಕ್ಷಸರನ್ನು ಕಂಡಳು—ಸಿಂಹಮುಖಗಳು, ಭಯಂಕರವಾಗಿ ಹೊಳೆಯುವ ಹಲ್ಲುಗಳು. ಅವರನ್ನು ಕಂಡು ಅವಳು ಭೀತಿಯಿಂದ ನಡುಗಿದಳು.

Verse 13

तौ दृष्ट्वा विह्वलातीव पलायनपरा तदा । ददर्श तापसं शांतं सशिष्यं मौनमास्थितम्

ಆ ಇಬ್ಬರನ್ನು ಕಂಡು ಅವಳು ಅತ್ಯಂತ ವ್ಯಾಕುಲಳಾಗಿ ತಕ್ಷಣವೇ ಓಡಿಹೋಗಲು ತೊಡಗಿದಳು. ಆಗ ಶಿಷ್ಯನೊಡನೆ ಮೌನದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತನಾದ ಶಾಂತ ತಪಸ್ವಿಯನ್ನು ಅವಳು ಕಂಡಳು.

Verse 14

ततस्तत्कंठमासाद्य निजां बाहुलतां भयात् । मुने मां रक्ष शरणमागतास्मीत्यभाषत

ಆಮೇಲೆ ಭಯದಿಂದ ಅವಳು ಅವರ ಕಂಠವನ್ನು ಹಿಡಿದು ತನ್ನ ಭುಜಗಳಿಂದ ಬಿಗಿಯಾಗಿ ಅಪ್ಪಿಕೊಂಡು—“ಓ ಮುನಿಯೇ, ನನ್ನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿರಿ; ನಾನು ಶರಣಾಗತಳಾಗಿದ್ದೇನೆ” ಎಂದು ಹೇಳಿದಳು.

Verse 15

मुनिस्तां विह्वलां दृष्ट्वा राक्षसानुगतां तदा । हुंकारेणैव तौ घोरौ चकार विमुखौ द्रुतम्

ಮುನಿಯು ಅವಳನ್ನು ವ್ಯಾಕುಲಳಾಗಿ ರಾಕ್ಷಸರು ಹಿಂಬಾಲಿಸುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡು, ಕೇವಲ ಒಂದು ಘೋರ ‘ಹುಂಕಾರ’ದಿಂದಲೇ ಆ ಇಬ್ಬರು ಭಯಾನಕರನ್ನು ತಕ್ಷಣವೇ ವಿಮುಖರನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದನು.

Verse 16

तद्धुंकारभयत्रस्तौ दृष्ट्वा तौ विमुखौ गतौ । विस्मितातीव दैत्येन्द्रपत्नी साभून्मुने हृदि

ಆ ‘ಹುಂಕಾರ’ದ ಭಯದಿಂದ ನಡುಗಿದ ಅವರು ಇಬ್ಬರೂ ವಿಮುಖರಾಗಿ ಹಿಂತಿರುಗಿ ಹೋಗುವುದನ್ನು ಕಂಡು, ದೈತ್ಯೇಂದ್ರನ ಪತ್ನಿ ತನ್ನ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಆಶ್ಚರ್ಯಗೊಂಡಳು, ಓ ಮುನಿಯೇ.

Verse 17

ततस्सा मुनिनाथं तं भयान्मुक्ता कृतांजलिः । प्रणम्य दंडवद्भूमौ वृन्दा वचनमब्रवीत्

ನಂತರ ಭಯದಿಂದ ಮುಕ್ತಳಾದ ವೃಂದಾ ಕೈಜೋಡಿಸಿ ಆ ಮುನಿನಾಥನಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ದಂಡವತ್ ಪ್ರಣಾಮ ಮಾಡಿ ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದಳು.

Verse 18

वृन्दोवाच । मुनिनाथ दयासिन्धो परपीडानिवारक । रक्षिताहं त्वया घोराद्भयादस्मात्ख लोद्भवात्

ವೃಂದೆನುಡಿದಳು— ಹೇ ಮುನಿನಾಥ, ದಯಾಸಿಂಧು, ಪರಪೀಡಾನಿವಾರಕ! ಈ ದುಷ್ಟಮೂಲದಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದ ಘೋರ ಭಯದಿಂದ ನೀನು ನನ್ನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿದ್ದೀ.

Verse 19

समर्थस्सर्वथा त्वं हि सर्वज्ञोऽपि कृपानिधे । किंचिद्विज्ञप्तुमिच्छामि कृपया तन्निशामय

ಹೇ ಕೃಪಾನಿಧೇ! ನೀವು ಸರ್ವಥಾ ಸಮರ್ಥರು; ಸರ್ವಜ್ಞರಾಗಿದ್ದರೂ ನಾನು ಒಂದು ವಿನಂತಿಯನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಲು ಇಚ್ಛಿಸುತ್ತೇನೆ. ಕೃಪೆಯಿಂದ ಅದನ್ನು ಕೇಳಿರಿ।

Verse 20

जलंधरो हि मद्भर्ता रुद्रं योद्धुं गतः प्रभो । स तत्रास्ते कथं युद्धे तन्मे कथय सुव्रत

ಹೇ ಪ್ರಭೋ! ಜಲಂಧರನು—ನನ್ನ ಭರ್ತ—ರುದ್ರನೊಂದಿಗೆ ಯುದ್ಧ ಮಾಡಲು ಹೋಗಿದ್ದಾನೆ. ಅವನು ಅಲ್ಲಿ ಆ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ ನಿಂತಿದ್ದಾನೆ? ಹೇ ಸುವ್ರತ, ನನಗೆ ಹೇಳಿರಿ।

Verse 21

सनत्कुमार उवाच । मुनिस्तद्वाक्यमाकर्ण्य मौनकपटमास्थितः । कर्त्तुं स्वार्थं विधानज्ञः कृपयोर्द्ध्वमवैक्षत

ಸನತ್ಕುಮಾರನು ಹೇಳಿದನು: ಆ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ಮುನಿಯು ಕಪಟಮೌನವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿದನು. ವಿಧಾನಗಳಲ್ಲಿ ನಿಪುಣನಾಗಿ ತನ್ನ ಉದ್ದೇಶ ಸಾಧಿಸಲು, ಕರುಣೆಯಂತೆ ತೋರುವ ಭಾವದಿಂದ ಮೇಲಕ್ಕೆ ನೋಡಿದನು।

Verse 22

तावत्कपीशावायातौ तं प्रणम्याग्रतः स्थितौ । ततस्तद्भ्रूलतासंज्ञानियुक्तौ गगनं गतौ

ಅಷ್ಟರಲ್ಲಿ ವಾನರರ ಇಬ್ಬರು ಅಧಿಪತಿಗಳು ಬಂದು ಅವನಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ಮುಂದೆ ನಿಂತರು. ನಂತರ ಅವನ ಭ್ರೂಸಂಕೇತದಿಂದ ನಿಯುಕ್ತರಾಗಿ, ಇಬ್ಬರೂ ಆಕಾಶಮಾರ್ಗವಾಗಿ ಹೊರಟುಹೋದರು।

Verse 23

नीत्वा क्षणार्द्धमागत्य पुनस्तस्याग्रतः स्थितौ । तस्यैव कं कबंधं च हस्तावास्तां मुनीश्वर

ಅದನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗಿ ಕ್ಷಣಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಮರಳಿ ಬಂದು, ಮತ್ತೆ ಅವನ ಮುಂದೆಯೇ ನಿಂತರು. ಮುನೀಶ್ವರನೇ, ಅವರ ಕೈಗಳಲ್ಲಿ ಅದೇ ಶಿರಸ್ಸು ಮತ್ತು ಕಬಂಧ (ಧಡ) ಇತ್ತು.

Verse 24

शिरः कबंधं हस्तौ तौ दृष्ट्वाब्धितनयस्य सा । पपात मूर्छिता भूमौ भर्तृव्यसनदुःखिता

ಸಮುದ್ರಜನನಾದವನ ಕತ್ತರಿಸಿದ ಶಿರಸ್ಸು, ಕಬಂಧ ಮತ್ತು ಆ ಎರಡು ಕೈಗಳನ್ನು ನೋಡಿ, ಪತಿಗೆ ಬಂದ ವಿಪತ್ತಿನ ದುಃಖದಿಂದ ಆಕೆ ಮೂರ್ಚ್ಛಿತಳಾಗಿ ನೆಲಕ್ಕೆ ಬಿದ್ದಳು।

Verse 25

वृन्दोवाच । यः पुरा सुखसंवादैर्विनोदयसि मां प्रभो । स कथं न वदस्यद्य वल्लभां मामनागसम्

ವೃಂದಾ ಹೇಳಿದಳು—ಓ ಪ್ರಭೋ! ಹಿಂದೆ ಮಧುರ ಸಂಭಾಷಣೆಯಿಂದ ನನ್ನನ್ನು ಸಂತೋಷಪಡಿಸುತ್ತಿದ್ದ ನೀವು, ಇಂದು ನಿರ್ದೋಷಿಯಾದ ನಿಮ್ಮ ಪ್ರಿಯೆಯಾದ ನನ್ನೊಡನೆ ಏಕೆ ಮಾತನಾಡುವುದಿಲ್ಲ?

Verse 27

नांगीकृतं हि मे वाक्यं रुद्रतत्त्वमजानता । परं ब्रह्म शिवश्चेति वदंत्या दैत्यसत्तम

ಓ ದೈತ್ಯಶ್ರೇಷ್ಠನೇ! ರುದ್ರತತ್ತ್ವವನ್ನು ಅರಿಯದೆ, ನಾನು ‘ಶಿವನೇ ಪರಬ್ರಹ್ಮ’ ಎಂದು ಹೇಳಿದ ನನ್ನ ವಾಕ್ಯವನ್ನು ನೀನು ಅಂಗೀಕರಿಸಲಿಲ್ಲ।

Verse 28

ततस्त्वं हि मया ज्ञातस्तव सेवाप्रभावतः । गर्वितेन त्वया नैव कुसंगवशगेन हि

ಆದ್ದರಿಂದ ನಿನ್ನ ಸೇವಾ-ಭಕ್ತಿಯ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ನಾನು ನಿನ್ನನ್ನು ತಿಳಿದೆನು; ಆದರೆ ಕುಸಂಗದ ವಶವಾಗಿ ಅಹಂಕಾರದಿಂದ ನೀನು ಏನನ್ನೂ ಸಮ್ಯಕವಾಗಿ ಮಾಡಲಿಲ್ಲ।

Verse 29

इत्थंप्रभाष्य बहुधा स्वधर्मस्था च तत्प्रिया । विललाप विचित्रं सा हृदयेन विदूयता

ಹೀಗೆ ಅನೇಕ ಬಾರಿ ಮಾತಾಡಿ, ಸ್ವಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರಳಾದ ಆ ಪ್ರಿಯೆ—ದುಃಖದಿಂದ ದಹಿಸುವ ಹೃದಯದಿಂದ—ವಿಚಿತ್ರವಾಗಿ ಬಹಳವಾಗಿ ವಿಲಪಿಸಿದಳು।

Verse 30

ततस्सा धैर्यमालंब्य दुःखोच्छ्रवा सान्विमुंचती । उवाच मुनिवर्यं तं सुप्रणम्य कृतांजलिः

ನಂತರ ಅವಳು ಧೈರ್ಯವನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ದುಃಖಭರಿತ ನಿಟ್ಟುಸಿರು ಬಿಡುತ್ತಾ, ಆ ಮುನಿವರ್ಯನಿಗೆ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ಅಂಜಲಿ ಬದ್ಧವಾಗಿ ಮಾತನಾಡಿದಳು।

Verse 31

वृन्दोवाच । कृपानिधे मुनिश्रेष्ठ परोपकरणादर । मयि कृत्वा कृपां साधो जीवयैनं मम प्रभुम्

ವೃಂದಾ ಹೇಳಿದಳು—ಕರುಣಾನಿಧೇ, ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ಪರೋಪಕಾರದಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತ ಸಾಧುವೇ! ನನ್ನ ಮೇಲೆ ಕೃಪೆ ಮಾಡಿ ನನ್ನ ಪ್ರಭುವನ್ನು ಪುನರ್ಜೀವನಗೊಳಿಸು।

Verse 32

यत्त्वमस्य पुनश्शक्तो जीवनाय मतो मम । अतस्संजीवयैनं मे प्राणनाथं मुनीश्वर

ನೀನು ನನ್ನ ಅಭಿಪ್ರಾಯದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಅವನಿಗೆ ಜೀವ ನೀಡಲು ಸಮರ್ಥನಾಗಿದ್ದೀ; ಆದ್ದರಿಂದ ಹೇ ಮುನೀಶ್ವರ, ನನ್ನ ಪ್ರಾಣನಾಥ ಪ್ರಿಯತಮನನ್ನು ಸಂಜೀವನಗೊಳಿಸು।

Verse 33

सनत्कुमार उवाच । इत्युक्त्वा दैत्यपत्नी सा पतिव्रत्यपरायणाः । पादयोः पतिता तस्य दुःखश्वासान् विमुञ्चती

ಸನತ್ಕುಮಾರನು ಹೇಳಿದರು—ಇಂತೆಂದು ಹೇಳಿ, ಪತಿವ್ರತಧರ್ಮಕ್ಕೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸಮರ್ಪಿತಳಾದ ಆ ದೈತ್ಯರಾಜನ ಪತ್ನಿ ಅವನ ಪಾದಗಳಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದು, ದುಃಖಭರಿತವಾದ ಭಾರೀ ನಿಟ್ಟುಸಿರುಗಳನ್ನು ಬಿಡತೊಡಗಿದಳು.

Verse 34

मुनिरुवाच । नायं जीवयितुं शक्तो रुद्रेण निहतो युधि । रुद्रेण निहता युद्धे न जीवन्ति कदाचन

ಮುನಿ ಹೇಳಿದರು—ಇವನನ್ನು ಜೀವಂತಗೊಳಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ; ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ರುದ್ರನಿಂದ ಇವನು ನಿಹತನಾಗಿದ್ದಾನೆ. ರುದ್ರನಿಂದ ರಣದಲ್ಲಿ ನಿಹತರಾದವರು ಎಂದಿಗೂ ಮತ್ತೆ ಜೀವಿಸುವುದಿಲ್ಲ.

Verse 35

तथापि कृपयाविष्ट एनं संजीवयाम्यहम् । रक्ष्याश्शरणगाश्चेति जानन्धर्मं सनातनम्

ಆದರೂ ಕರುಣೆಯಿಂದ ಆವರಿತನಾಗಿ ನಾನು ಇವನನ್ನು ಸಂಜೀವನಗೊಳಿಸುತ್ತೇನೆ; ಶರಣಾಗತರನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಬೇಕೆಂಬ ಸನಾತನ ಧರ್ಮವನ್ನು ನಾನು ತಿಳಿದಿದ್ದೇನೆ.

Verse 36

सनत्कुमार उवाच । इत्युक्त्वा स मुनिस्तस्या जीवयित्वा पतिं मुने । अंतर्दधे ततो विष्णुस्सर्वमायाविनां वरः

ಸನತ್ಕುಮಾರನು ಹೇಳಿದರು—ಇಂತೆಂದು ಹೇಳಿ, ಓ ಮುನಿಯೇ, ಆ ಋಷಿಯು ಅವಳ ಪತಿಯನ್ನು ಜೀವಂತಗೊಳಿಸಿದನು; ನಂತರ ಸರ್ವ ಮಾಯಾವಿದರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ವಿಷ್ಣು ಅಂತರ್ದಾನನಾದನು.

Verse 37

द्रुतं स जीवितस्तेनोत्थितः सागरनन्दनः । वृन्दामालिंग्य तद्वक्त्रं चुचुंब प्रीतमानसः

ಆ ದಿವ್ಯ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಸಾಗರನಂದನನು ತಕ್ಷಣವೇ ಜೀವವನ್ನು ಪಡೆದು ಎದ್ದನು. ವೃಂದೆಯನ್ನು ಆಲಿಂಗಿಸಿ, ಪ್ರೀತಿಭರಿತ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಅವಳ ಮುಖವನ್ನು ಚುಂಬಿಸಿದನು.

Verse 38

अथ वृन्दापि भर्तारं दृष्ट्वा हर्षितमानसा । जहौ शोकं च निखिलं स्वप्नवद्धृद्यमन्यत

ಆಮೇಲೆ ವೃಂದೆಯೂ ತನ್ನ ಪತಿಯನ್ನು ನೋಡಿ ಹೃದಯದಿಂದ ಹರ್ಷಗೊಂಡಳು. ಅವಳು ಸಂಪೂರ್ಣ ಶೋಕವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ, ಅದನ್ನು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಕನಸಿನಂತೆಯೇ ಎಣಿಸಿದಳು.

Verse 39

अथ प्रसन्नहृदया सा हि संजातहृच्छया । रेमे तद्वनमध्यस्था तद्युक्ता बहुवासरान्

ನಂತರ ಅವಳ ಹೃದಯ ಪ್ರಸನ್ನವಾಯಿತು; ಒಳಗಿನ ಆಸೆ ಜಾಗೃತವಾಯಿತು. ಅವಳು ಆ ಅರಣ್ಯದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಿ, ಅವನೊಂದಿಗೆ ಏಕವಾಗಿ, ಅನೇಕ ದಿನಗಳು ಆನಂದಿಸಿದಳು.

Verse 40

कदाचित्सुरतस्यांते दृष्ट्वा विष्णुं तमेव हि । निर्भर्त्स्य क्रोधसंयुक्ता वृन्दा वचनमब्रवीत्

ಒಮ್ಮೆ ಸಂಗಮದ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ವೃಂದೆ ಅವನು ನಿಜಕ್ಕೂ ವಿಷ್ಣುವೇ ಎಂದು ತಿಳಿದಳು. ಕೋಪದಿಂದ ತುಂಬಿ, ಅವನನ್ನು ಗದರಿಸಿ ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದಳು.

Verse 41

वृन्दोवाच । धिक् तदेवं हरे शीलं परदाराभिगामिनः । ज्ञातोऽसि त्वं मया सम्यङ्मायी प्रत्यक्षतापसः

ವೃಂದೆ ಹೇಳಿದಳು—ಧಿಕ್ಕಾರ, ಹೇ ಹರಿ! ಪರಸ್ತ್ರೀಯನ್ನು ಹತ್ತುವ ನಿನ್ನ ಈ ನಡೆ. ಈಗ ನಿನ್ನನ್ನು ನಾನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ತಿಳಿದೆ—ನೀನು ಮಾಯಾವಿ ವಂಚಕ; ನನ್ನ ಕಣ್ಣೆದುರೇ ತಪಸ್ವಿಯ ರೂಪ ಧರಿಸಿದ್ದೆ.

Verse 42

सनत्कुमार उवाच । इत्युक्त्वा क्रोधमापन्ना दर्शयंती स्वतेजसम् । शशाप केशवं व्यास पातिव्रत्यरता च सा

ಸನತ್ಕುಮಾರನು ಹೇಳಿದರು—ಇಂತೆಂದು ಹೇಳಿ ಅವಳು ಕ್ರೋಧದಿಂದ ಉರಿದು, ತನ್ನ ತಪೋತೇಜಸ್ಸನ್ನು ಪ್ರಕಾಶಗೊಳಿಸುತ್ತಾ, ಓ ವ್ಯಾಸ, ಪತಿವ್ರತಾಧರ್ಮನಿಷ್ಠೆಯಾದ ಆ ಸಾಧ್ವಿ ಕೇಶವನಿಗೆ (ವಿಷ್ಣುವಿಗೆ) ಶಾಪವಿತ್ತಳು.

Verse 43

रे महाधम दैत्यारे परधर्मविदूषक । गृह्णीष्व शठ मद्दत्तं शापं सर्वविषोल्बणम्

ಏ ಮಹಾಧಮಾ! ದೈತ್ಯರ ಶತ್ರುವೇ, ಪರಧರ್ಮವನ್ನು ಕಲಂಕಗೊಳಿಸುವವನೇ! ಹೇ ಶಠಾ, ನನ್ನಿಂದ ನೀಡಲ್ಪಟ್ಟ ಈ ಶಾಪವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸು—ಇದು ಎಲ್ಲ ವಿಷಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಭಯಂಕರವಾಗಿದೆ.

Verse 44

यौ त्वया मायया ख्यातौ स्वकीयौ दर्शितौ मम । तावेव राक्षसौ भूत्वा भार्यां तव हरिष्यतः

ನೀನು ನಿನ್ನ ಮಾಯೆಯಿಂದ ನನಗೆ ‘ನನ್ನವರೇ’ ಎಂದು ಪರಿಚಯಿಸಿ ತೋರಿಸಿದ ಆ ಇಬ್ಬರೇ, ರಾಕ್ಷಸರಾಗಿ ನಿನ್ನ ಪತ್ನಿಯನ್ನು ಅಪಹರಿಸುವರು।

Verse 45

त्वं चापि भार्यादुःखार्तो वने कपिसहायवान् । भ्रम सर्पेश्वरेणायं यस्ते शिष्यत्वमागतः

ನೀನು ಕೂಡ ಪತ್ನೀವಿಯೋಗದ ದುಃಖದಿಂದ ಪೀಡಿತನಾಗಿ, ಕಪಿಯನ್ನು ಸಹಾಯಕನಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ಅಲೆದಿದ್ದೆ. ಈ ಸರ್ಪೇಶ್ವರನು ನಿನ್ನ ಶಿಷ್ಯತ್ವಕ್ಕೆ ಬಂದಿದ್ದಾನೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ಅವನೊಂದಿಗೆ ಇಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸು।

Verse 46

सनत्कुमार उवाच । इत्युक्त्वा सा तदा वृन्दा प्रविशद्धव्यवाहनम् । विष्णुना वार्यमाणापि तस्मितासक्तचेतसा

ಸನತ್ಕುಮಾರನು ಹೇಳಿದರು—ಇಂತೆಂದು ಹೇಳಿ ಆ ವೇಳೆ ವೃಂದಾ ಹವ್ಯವಾಹನವಾದ ಯಜ್ಞಾಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದಳು. ವಿಷ್ಣು ತಡೆಯಲು ಯತ್ನಿಸಿದರೂ ಅವಳ ಮನಸ್ಸು ಅದೇ ಸಂಕಲ್ಪದಲ್ಲಿ ದೃಢವಾಗಿ ಆಸಕ್ತವಾಯಿತು।

Verse 47

तस्मिन्नवसरे देवा ब्रह्माद्या निखिला मुने । आगता खे समं दारैः सद्गतिं वै दिदृक्षवः

ಓ ಮುನೇ, ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮಾದಿ ಸಮಸ್ತ ದೇವರುಗಳು ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಪತ್ನಿಯರೊಂದಿಗೆ ಆಕಾಶಮಾರ್ಗದಿಂದ ಅಲ್ಲಿ ಬಂದರು; ಸಂಭವಿಸಲಿರುವ ಶುಭ ಅಂತ್ಯವಾದ ಸದ್ಗತಿಯನ್ನು ನೋಡಲು ಉತ್ಸುಕರಾಗಿದ್ದರು।

Verse 48

अथ दैत्येन्द्रपत्न्यास्तु तज्ज्योतिः परमं महत् । पश्यतां सर्वदेवानामलोकमगमद्द्रुतम्

ಆಮೇಲೆ ದೈತ್ಯೇಂದ್ರನ ಪತ್ನಿಯಿಂದ ಆ ಪರಮ ಮಹತ್ತಾದ ಜ್ಯೋತಿ ಉದ್ಭವಿಸಿ, ಎಲ್ಲ ದೇವತೆಗಳು ನೋಡುತ್ತಿರುವಾಗಲೇ ವೇಗವಾಗಿ ಇನ್ನೊಂದು ಲೋಕಕ್ಕೆ ತೆರಳಿತು।

Verse 49

शिवातनौ विलीनं तद्वृन्दातेजो बभूव ह । आसीज्जयजयारावः खस्थितामर पंक्तिषु

ವೃಂದೆಯ ಆ ಸಮೂಹದ ತೇಜಸ್ಸು ಶಿವನ ಸ್ವದೇಹದಲ್ಲೇ ಲೀನವಾಯಿತು. ಆಗ ಆಕಾಶಸ್ಥ ದೇವಪಂಕ್ತಿಗಳ ನಡುವೆ “ಜಯ ಜಯ” ಎಂಬ ಮಹಾನಾದ ಉದ್ಭವಿಸಿತು।

Verse 50

एवं वृन्दा महाराज्ञी कालनेमिसुतोत्तमा । पातिव्रत्यप्रभावाच्च मुक्तिं प्राप परां मुने

ಹೀಗೆ ಮಹಾರಾಣಿ ವೃಂದಾ—ಕಾಲನೇಮಿಯ ಪುತ್ರಿಯರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠಳು—ಪತಿವ್ರತಧರ್ಮದ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ, ಓ ಮುನೇ, ಪರಮ ಮುಕ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದಳು।

Verse 51

ततो हरिस्तामनुसंस्मन्मुहुर्वृन्दाचिताभस्मरजोवगुंठितः । तत्रैव तस्थौ सुरसिद्धसंघकैः प्रबोध्यमानोपि ययौ न शांतिम्

ನಂತರ ಹರಿ ವೃಂದೆಯನ್ನು ಮರುಮರು ಸ್ಮರಿಸುತ್ತಾ, ವೃಂದೆಯ ಚಿತಾಭಸ್ಮದ ಧೂಳಿನಿಂದ ಆವೃತನಾಗಿ ಉಳಿದನು. ಅಲ್ಲೀಯೇ ನಿಂತನು; ದೇವ-ಸಿದ್ಧರ ಗುಂಪುಗಳು ಬೋಧಿಸಿದರೂ ಅವನಿಗೆ ಶಾಂತಿ ದೊರಕಲಿಲ್ಲ।