गोत्र-प्रवर-प्रश्नः तथा तिथ्यादि-कीर्तनं (Gotra–Pravara Inquiry and Proclamation of Auspicious Time)

Verse 1

ब्रह्मोवाच । एतस्मिन्नंतरे तत्र गर्गाचार्य्यप्रणोदितः । हिमवान्मेनया सार्द्धं कन्या दातुं प्रचक्रमे

ಬ್ರಹ್ಮನು ಹೇಳಿದರು—ಅದೇ ವೇಳೆಯಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿ ಗೌರವನೀಯ ಗರ್ಗಾಚಾರ್ಯರ ಪ್ರೇರಣೆಯಿಂದ ಹಿಮವಾನ್ ಮೇನასთან ಸೇರಿ ತನ್ನ ಕನ್ಯೆಯನ್ನು ವಿವಾಹಾರ್ಥವಾಗಿ ಕನ್ಯಾದಾನ ಮಾಡಲು ಸಿದ್ಧತೆಗಳನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದನು।

Verse 2

हैमं कलशमादाय मेना चार्द्धांगमाश्रिता । हिमाद्रेश्च महाभागा वस्त्राभरणभूषिता

ಸುವರ್ಣ ಕಲಶವನ್ನು ಹಿಡಿದು ಮಹಾಭಾಗ್ಯವತಿ ಮೇನಾ ಹಿಮಾಲಯನ ಪಾರ್ಶ್ವವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿ ನಿಂತಳು; ಅವಳು ಶುಭಲಕ್ಷಣಯುಕ್ತಳಾಗಿ ವಸ್ತ್ರಾಭರಣಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿತಳಾಗಿದ್ದಳು।

Verse 3

पाद्यादिभिस्ततः शैलः प्रहृष्टः स्वपुरोहितः । तं वंरं वरयामास वस्त्रचंदनभूषणैः

ನಂತರ ಹರ್ಷಿತನಾದ ಶೈಲರಾಜ (ಹಿಮವಾನ್) ತನ್ನ ಪುರೋಹಿತನೊಂದಿಗೆ ಪಾದ್ಯಾದಿಗಳಿಂದ ಸತ್ಕರಿಸಿ, ಆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ವರನನ್ನು ವಸ್ತ್ರ, ಚಂದನ ಮತ್ತು ಆಭರಣಗಳಿಂದ ಸಮರ್ಚಿಸಿದನು।

Verse 4

ततो हिमाद्रिणा प्रोक्ता द्विजास्तिथ्यादिकीर्तने । प्रयोगो भण्यतां तावदस्मिन्समय आगते

ಆಗ ಹಿಮಾಲಯನು ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಅತಿಥಿ-ಸತ್ಕಾರ ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧಿತ ಧರ್ಮಗಳನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಿ ಹೇಳಿದನು—“ಈ ಸಮಯ ಬಂದಿದೆ; ಇದರ ಯೋಗ್ಯ ವಿಧಾನವನ್ನು ವಿವರಿಸಲಿ.”

Verse 5

तथेति चोक्त्वा ते सर्वे कालज्ञा द्विजसत्तमाः । तिथ्यादिकीर्तनं चक्रुः प्रीत्या परमनिर्वृताः

“ತಥಾಸ್ತು” ಎಂದು ಹೇಳಿ, ಕಾಲಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ನಿಪುಣರಾದ ಆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ದ್ವಿಜರು ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ, ಪರಮ ತೃಪ್ತಿಯಿಂದ ತುಂಬಿ, ತಿಥಿ ಮೊದಲಾದವುಗಳನ್ನು ಹರ್ಷದಿಂದ ಘೋಷಿಸಿದರು.

Verse 6

ततो हिमाचलः प्रीत्या शम्भुना प्रेरितो हृदा । सूती कृतः परेशेन विहसञ्शम्भुमब्रवीत्

ಆಗ ಹಿಮಾಚಲನು ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರೀತನಾದನು; ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಶಂಭುವಿನ ಪ್ರೇರಣೆಯಿಂದ ಪ್ರೇರಿತನಾಗಿ, ಪರಮೇಶ್ವರನು ಅವನನ್ನು ವಕ್ತಾರನಾಗಿ ನೇಮಿಸಿದನು. ಅವನು ನಗುತ್ತಾ ಶಂಭುವಿಗೆ ಹೇಳಿದನು.

Verse 7

स्वगोत्रं कथ्यतां शम्भो प्रवरश्च कुलं तथा । नाम वेदं तथा शाखां मा कार्षीत्समयात्ययम्

ಓ ಶಂಭೋ! ನಿಮ್ಮ ಸ್ವಗೋತ್ರ, ಪ್ರವರ ಮತ್ತು ಕುಲವನ್ನು ಹೇಳಿರಿ; ಹಾಗೆಯೇ ನಿಮ್ಮ ನಾಮ, ವೇದ ಮತ್ತು ವೇದಶಾಖೆಯನ್ನೂ ತಿಳಿಸಿರಿ. ನಿಗದಿತ ಸಮಯವನ್ನು ಮೀರಿ ವಿಳಂಬ ಮಾಡಬೇಡಿ.

Verse 8

ब्रह्मोवाच । इत्याकर्ण्य वचस्तस्य हिमाद्रेश्शङ्करस्तदा । सुमुखाविमुखः सद्योऽप्यशोच्यः शोच्यतां गतः

ಬ್ರಹ್ಮನು ಹೇಳಿದರು—ಆ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ಹಿಮಾದ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಇದ್ದ ಶಂಕರನು ತಕ್ಷಣವೇ ಸುಮુખೆಯಿಂದ ವಿಮುಖನಾದನು; ಸ್ವಭಾವತಃ ಶೋಕಾತೀತನಾದರೂ ಕ್ಷಣದಲ್ಲೇ ಕರುಣಾರ್ಹ ಸ್ಥಿತಿಗೆ, ಶೋಕಿಸಿದವನಂತೆ, ತಲುಪಿದನು.

Verse 9

एवंविधस्सुरवरैर्मुनिभिस्तदानीं गन्धर्वयक्षगणसिद्धगणैस्तथैव । दृष्टो निरुत्तरमुखो भगवान्महेशोऽकार्षीस्तु हास्यमथ तत्र स नारदत्वम्

ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ದೇವಶ್ರೇಷ್ಠರು, ಮುನಿಗಳು ಹಾಗೂ ಗಂಧರ್ವ-ಯಕ್ಷ-ಸಿದ್ಧಗಣಗಳು ಭಗವಾನ್ ಮಹೇಶನನ್ನು ಉತ್ತರರಹಿತ ಮೌನಮುಖದಿಂದ ನಿಂತಿರುವಂತೆ ಕಂಡರು. ಆಗ ಅವರು ಮಂದವಾಗಿ ನಗಿದರು; ಆ ಕ್ಷಣದಲ್ಲೇ ನಾರದನು ನಾರದತ್ವದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರನಾದನು.

Verse 10

वीणामवादयस्त्वं हि ब्रह्मविज्ञोऽथ नारद । शिवेन प्रेरितस्तत्र मनसा शम्भुमानसः

ಹೇ ಬ್ರಹ್ಮವಿಜ್ಞ ನಾರದಾ! ಅಲ್ಲಿ ನೀನು ವೀಣೆಯನ್ನು ವಾದಿಸಲು ಆರಂಭಿಸಿದೆ—ಶಿವನ ಪ್ರೇರಣೆಯಿಂದಲೇ, ಮನಸ್ಸನ್ನು ಶಂಭುವಿನಲ್ಲಿ ಲೀನಗೊಳಿಸಿ.

Verse 11

तदा निवारितो धीमान्पर्वतेन्द्रेण वै हठात् । विष्णुना च मया देवैर्मुनिभिश्चाखिलैस्तथा

ಆಗ ಆ ಧೀಮಂತನನ್ನು ಪರ್ವತೇಂದ್ರನು ಬಲವಂತವಾಗಿ ತಡೆದನು; ಹಾಗೆಯೇ ವಿಷ್ಣು, ನಾನು, ದೇವತೆಗಳು ಮತ್ತು ಎಲ್ಲ ಮುನಿಗಳೂ ಅವನನ್ನು ನಿರ್ಬಂಧಿಸಿದರು.

Verse 12

न निवृत्तोऽभवस्त्वं हि स यदा शङ्करेच्छया । इति प्रोक्तोऽद्रिणा तर्हि वीणां मा वादयाधुना

ನಿಜವಾಗಿ, ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನೀನು ಹಿಂತಿರುಗಲಿಲ್ಲ; ಅದು ಶಂಕರನ ಇಚ್ಛೆಯಿಂದಲೇ ಆಯಿತು. ಪರ್ವತರಾಜ (ಹಿಮಾಲಯ) ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದಾಗ ಅವನು—“ಈಗ ವೀಣೆಯನ್ನು ವಾದಿಸಬೇಡ” ಎಂದು ಹೇಳಿದನು.

Verse 13

सुनिषिद्धो हठात्तेन देवर्षे त्वं यदा बुध । प्रत्यवोचो गिरीशं तं सुसंस्मृत्य महेश्वरम्

ಓ ದೇವರ್ಷೇ, ಓ ಬುದ್ಧಿವಂತನೇ! ಅವನು ಹಠಾತ್ ಕಠಿಣವಾಗಿ ನಿನ್ನನ್ನು ತಡೆದಾಗ, ನೀನು ಮಹೇಶ್ವರನಾದ ಗಿರೀಶ ಮಹಾದೇವನನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಿ ಉತ್ತರಿಸಿದಿ.

Verse 14

नारद उवाच । त्वं हि मूढत्वमापन्नो न जानासि च किञ्चन । वाच्ये महेशविषयेऽतीवासि त्वं बहिर्मुखः

ನಾರದನು ಹೇಳಿದನು—“ನೀನು ನಿಜವಾಗಿ ಮೋಹಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಿದ್ದೀ; ಏನನ್ನೂ ತಿಳಿಯುವುದಿಲ್ಲ. ಮಹೇಶನ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಹೇಳಬೇಕಾದಲ್ಲಿ ನೀನು ಅತ್ಯಂತ ಬಹಿರ್ಮುಖನಾಗಿದ್ದೀ.”

Verse 15

त्वया पृष्ठो हरस्साक्षात्स्वगोत्रकथनं प्रति । समयेऽस्मिंस्तदत्यन्तमुपहासकरं वचः

ನೀನು ಸాక్షಾತ್ ಹರನನ್ನೇ ಅವನ ಸ್ವಗೋತ್ರಕಥನದ ಕುರಿತು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದ್ದೀ; ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅಂಥ ಮಾತುಗಳು ಅತ್ಯಂತ ಹಾಸ್ಯಾಸ್ಪದ—ಮನರಂಜನೆಗೆ ಮಾತ್ರ ಯೋಗ್ಯ.

Verse 16

अस्य गोत्रं कुलं नाम नैव जानन्ति पर्वत । विष्णुब्रह्मादयोऽपीह परेषां का कथा स्मृता

ಓ ಪರ್ವತರಾಜನೇ, ಅವನ ಗೋತ್ರ, ಕುಲ, ನಾಮವನ್ನು ಯಾರೂ ತಿಳಿಯರು. ಇಲ್ಲಿ ವಿಷ್ಣು, ಬ್ರಹ್ಮಾದಿಗಳಿಗೂ ತಿಳಿಯದು—ಇನ್ನೂ ಇತರರ ಮಾತೇನು?

Verse 17

यस्यैकदिवसे शैल ब्रह्मकोटिर्लयं गता । स एव शङ्करस्तेद्य दृष्टः कालीतपोबलात

ಹೇ ಶೈಲಾ! ಯಾರ ಒಂದು ದಿನದಲ್ಲೇ ಬ್ರಹ್ಮರ ಕೋಟಿಗಳು ಲಯವಾಗುತ್ತವೋ—ಅವನೇ ಶಂಕರನು; ಕಾಳಿಯ ತಪೋಬಲದಿಂದ ಇಂದು ನೀನು ಅವನ ದರ್ಶನ ಪಡೆದೆಯೆ।

Verse 18

अरूपोऽयं परब्रह्म निर्गुणः प्रकृतेः परः । निराकारो निर्विकारो मायाधीशः परात्परः

ಇವನು ಅರൂപ ಪರಬ್ರಹ್ಮ—ನಿರ್ಗುಣ, ಪ್ರಕೃತಿಗೆ ಅತೀತ. ನಿರಾಕಾರ, ನಿರ್ವಿಕಾರ, ಮಾಯಾಧೀಶ, ಪರಾತ್ಪರ।

Verse 19

अगोत्रकुलनामा हि स्वतन्त्रो भक्तवत्सलः । तदिच्छया हि सगुणस्सुतनुर्बहुनामभृत्

ಅವನಿಗೆ ನಿಶ್ಚಿತ ಗೋತ್ರ, ಕುಲ, ಸೀಮಿತ ನಾಮವಿಲ್ಲ; ಅವನು ಸಂಪೂರ್ಣ ಸ್ವತಂತ್ರ, ಭಕ್ತವತ್ಸಲ. ಆದರೂ ತನ್ನ ಇಚ್ಛೆಯಿಂದ ಸಗುಣನಾಗಿ ಸುಂದರ ದೇಹ ಧರಿಸಿ ಅನೇಕ ನಾಮಗಳನ್ನು ಹೊರುತ್ತಾನೆ।

Verse 20

सुगोत्री गोत्रहीनश्च कुलहीनः कुलीनकः । पार्वतीतपसा सोऽद्य जामाता ते न संशयः

ಅವನು ಸುಗೋತ್ರಿಯೂ ಹೌದು, ಗೋತ್ರಹೀನನೂ ಹೌದು; ಕುಲಹೀನನಾಗಿಯೂ ಕುಲೀನನು. ಪಾರ್ವತಿಯ ತಪೋಬಲದಿಂದ ಅವನೇ ಇಂದು ನಿನ್ನ ಅಳಿಯನಾಗಿದ್ದಾನೆ—ಸಂದೇಹವಿಲ್ಲ।

Verse 21

लीलाविहारिणा तेन मोहितं च चराचरम् । नो जानाति शिवं कोऽपि प्राज्ञोऽपि गिरिसत्तम

ಓ ಗಿರಿಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ಆ ಲೀಲಾವಿಹಾರಿಯೇ ಚರಾಚರ ಜಗತ್ತನ್ನೆಲ್ಲ ಮೋಹಗೊಳಿಸಿದ್ದಾನೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ಜ್ಞಾನಿ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲ್ಪಡುವವನೂ ಶಿವನನ್ನು ಯಥಾರ್ಥವಾಗಿ ತಿಳಿಯಲಾರನು.

Verse 22

लिंगाकृतेर्महेशस्य केन दृष्टं न मस्तकम् । विष्णुर्गत्वा हि पातालं तदेनं नापविस्मितः

ಲಿಂಗರೂಪದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದ ಮಹೇಶ್ವರನ ಶಿರಸ್ಸು (ಮೇಲಿನ ಮಿತಿ) ಯಾರು ಕಂಡರು? ವಿಷ್ಣುವೂ ಪಾತಾಳಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ಹುಡುಕಿದರೂ ಆ ತತ್ತ್ವದ ಪಾರವನ್ನೂ ಅಂತವನ್ನೂ ತಿಳಿಯಲಿಲ್ಲ।

Verse 23

किंबहूक्त्या नगश्रेष्ठ शिवमाया दुरत्यया । तदधीनास्त्रयो लोका हरिब्रह्मादयोपि च

ಇನ್ನೇನು ಹೇಳಲಿ, ಓ ಪರ್ವತಶ್ರೇಷ್ಠನೇ! ಶಿವಮಾಯೆಯನ್ನು ದಾಟುವುದು ದುಸ್ತರ. ಮೂರು ಲೋಕಗಳೂ ಅದರ ಅಧೀನ—ವಿಷ್ಣು, ಬ್ರಹ್ಮಾದಿಗಳೂ ಸಹ।

Verse 24

तस्मात्त्वया शिवा तात सुविचार्य प्रयत्नतः । न कर्तव्यो विमर्शोऽत्र त्वेवंविधवरे मनाक्

ಆದುದರಿಂದ, ಪ್ರಿಯ ಮಗನೇ, ಶಿವಾ (ಪಾರ್ವತಿ) ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ಪ್ರಯತ್ನದಿಂದ ಸುಚಿಂತನೆ ಮಾಡು. ಈ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಅಲ್ಪವೂ ಸಂಶಯ ಅಥವಾ ಹಿಂಜರಿಕೆ ಬೇಡ; ನೀನು ಈ ಸಂಯೋಗಕ್ಕೆ ಯೋಗ್ಯ ವರನು।

Verse 25

ब्रह्मोवाच । इत्युक्त्वा त्वं मुने ज्ञानी शिवेच्छाकार्यकारकः । प्रत्यवोचः पुनस्तं वै शैलेद्रं हर्षयन्गिरा

ಬ್ರಹ್ಮನು ಹೇಳಿದರು—ಓ ಮುನಿಯೇ! ನೀನು ಜ್ಞಾನಿ, ಶಿವೇಚ್ಛೆಯ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಸಾಧಿಸುವವನು. ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ ನೀನು ಮತ್ತೆ ಆ ಶೈಲೇಂದ್ರನಿಗೆ ಉತ್ತರ ನೀಡಿ, ನಿನ್ನ ವಾಕ್ಯಗಳಿಂದ ಅವನನ್ನು ಹರ್ಷಗೊಳಿಸಿದೆ।

Verse 26

नारद उवाच । शृणु तात महाशैल शिवाजनक मद्वचः । तच्छ्रुत्वा तनयां देवीं देहि त्वं शंकराय हि

ನಾರದನು ಹೇಳಿದನು—ಓ ತಾತ ಮಹಾಶೈಲ, ಓ ಶಿವಾಜನಕ, ನನ್ನ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳು. ಇದನ್ನು ಕೇಳಿ ನಿನ್ನ ದಿವ್ಯ ಪುತ್ರಿಯನ್ನು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಶಂಕರನಿಗೆ ವಿವಾಹಾರ್ಥವಾಗಿ ಕೊಡು.

Verse 27

सगुणस्य महेशस्य लीलया रूप धारिणः । गोत्रं कुलं विजानीहि नादमेव हि केवलम्

ತಿಳಿದುಕೋ—ಸಗುಣ ಮಹೇಶನು ಲೀಲೆಯಿಂದ ರೂಪ ಧರಿಸಿದರೂ, ಅವನಿಗೆ ಗೋತ್ರ-ಕುಲವೆಂಬುದು ಇಲ್ಲ; ಅವನ ಸಾರವು ಕೇವಲ ನಾದ ಮಾತ್ರ.

Verse 28

शिवो नादमयः सत्त्यं नादश्शिवमयस्तथा । उभयोरन्तरं नास्ति नादस्य च शिवस्य च

ನಿಜವಾಗಿ ಶಿವನು ನಾದಮಯನು; ನಾದವೂ ಶಿವಮಯವೇ. ನಾದಕ್ಕೂ ಶಿವನಿಗೂ ಮಧ್ಯೆ ಯಾವುದೇ ಭೇದವೂ ಇಲ್ಲ, ಅಂತರವೂ ಇಲ್ಲ.

Verse 29

सृष्टौ प्रथमजत्वाद्धि लीलासगुणरूपिणः । शिवान्नादस्य शैलेन्द्र सर्वोत्कृष्टस्ततस्स हि

ಓ ಶೈಲೆಂದ್ರ, ಸೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಮೊದಲಾಗಿ ಉದ್ಭವಿಸಿದ ಕಾರಣ, ಶಿವನ ಲೀಲಾಸಗುಣರೂಪವಾಗಿ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವ ಈ ನಾದವು ಎಲ್ಲಕ್ಕಿಂತ ಶ್ರೇಷ್ಠವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

Verse 30

अतो हि वादिता वीणा प्रेरितेन मयाद्य वै । सर्वेश्वरेण मनसा शङ्करेण हिमालय

ಅತಃ ಹೇ ಹಿಮಾಲಯ! ಇಂದು ಈ ವೀಣೆಯನ್ನು ನಾನು ವಾದಿಸಿದೆನು; ಸರ್ವೇಶ್ವರ ಶಂಕರನ ದಿವ್ಯ ಇಚ್ಛೆಯಿಂದ ನನ್ನ ಮನಸ್ಸು ಪ್ರೇರಿತವಾಯಿತು।

Verse 31

ब्रह्मोवाच । एतच्छ्रुत्वा तव मुने वचस्तत्तु गिरिश्वरः । हिमाद्रिस्तोषमापन्नो गतविस्मयमानसः

ಬ್ರಹ್ಮನು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ಮುನಿಯೇ! ನಿನ್ನ ವಚನಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ಗಿರೀಶ್ವರ (ಶಿವ) ಮತ್ತು ಹಿಮಾದ್ರಿ ಇಬ್ಬರೂ ಸಂತೋಷಪಟ್ಟರು; ಅವರ ಮನಸ್ಸಿನ ಆಶ್ಚರ್ಯ ದೂರವಾಯಿತು.

Verse 32

अथ विष्णुप्रभृतयस्सुराश्च मुनयस्तथा । साधुसाध्विति ते सर्वे प्रोचुर्विगतविस्मयाः

ಆಗ ವಿಷ್ಣು ಮೊದಲಾದ ದೇವತೆಗಳೂ ಮುನಿಗಳೂ—ಎಲ್ಲರೂ ಆಶ್ಚರ್ಯವಿಲ್ಲದೆ—ಒಟ್ಟಾಗಿ “ಸಾಧು! ಸಾಧು!” ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿದರು.

Verse 33

महेश्वरस्य गांभीर्यं ज्ञात्वा सर्वे विचक्षणाः । सविस्मया महामोदान्विताः प्रोचुः परस्परम्

ಮಹೇಶ್ವರನ ಗಾಂಭೀರ್ಯವನ್ನು ಅರಿತು ಎಲ್ಲ ವಿವೇಕಿಗಳು ಆಶ್ಚರ್ಯ ಮತ್ತು ಮಹಾನಂದದಿಂದ ತುಂಬಿ ಪರಸ್ಪರ ಮಾತನಾಡತೊಡಗಿದರು.

Verse 34

यस्याज्ञया जगदिदं च विशालमेव जातं परात्परतरो निजबोधरूपः । शर्वः स्वतन्त्रगतिकृत्परभावगम्यस्सोऽसौ त्रिलोकपतिरद्य च नस्सुदृष्टः

ಯಾರದ ಆಜ್ಞೆಯಿಂದ ಈ ವಿಶಾಲ ಜಗತ್ತು ಉದ್ಭವಿಸಿತೋ—ಪರಮಕ್ಕೂ ಪರನಾಗಿ ಸ್ವಪ್ರಕಾಶ ಚೈತನ್ಯಸ್ವರೂಪನಾದ—ಆ ಶರ್ವನು ಸಂಪೂರ್ಣ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಗತಿಯಲ್ಲಿ ಚರಿಸುವವನು, ಪರಮ ಅಂತರಬೋಧದಿಂದ ಮಾತ್ರ ಗಮ್ಯನು; ಆ ತ್ರಿಲೋಕಪತಿ ಇಂದು ಕೃಪೆಯಿಂದ ನಮಗೆ ದರ್ಶನವಾಯಿತು.

Verse 35

अथ ते पर्वतश्रेष्ठा मेर्वाद्या जातसंभ्रमाः । ऊचुस्ते चैकपद्येन हिमवन्तं नगेश्वरम्

ಆಗ ಮೇರು ಮೊದಲಾದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಪರ್ವತಗಳು ಭಕ್ತಿಭರಿತ ಆವೇಶದಿಂದ ಕದಲಿಕೊಂಡು, ಏಕಸ್ವರದಲ್ಲಿ ಪರ್ವತರಾಜ ಹಿಮವಂತನನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಹೇಳಿದರು.

Verse 36

पर्वता ऊचुः । कन्यादाने स्थीयतां चाद्य शैलनाथोक्त्या किं कार्यनाशस्तवेव । सत्यं ब्रूमो नात्र कार्यो विमर्शस्तस्मात्कन्या दीयतामीश्वराय

ಪರ್ವತಗಳು ಹೇಳಿದರು—“ಇಂದೇ ಕನ್ಯಾದಾನ ವಿಧಿ ನೆರವೇರಲಿ. ಶೈಲನಾಥನು ಹೀಗೆಂದರೆ ನಿನಗೆ ಯಾವ ಕಾರ್ಯನಾಶ? ನಾವು ಸತ್ಯವನ್ನೇ ಹೇಳುತ್ತೇವೆ—ಇಲ್ಲಿ ಮತ್ತಷ್ಟು ವಿಮರ್ಶೆ ಬೇಡ; ಆದ್ದರಿಂದ ಕನ್ಯೆಯನ್ನು ಈಶ್ವರ (ಶಿವ) ಗೆ ನೀಡಿರಿ.”

Verse 37

ब्रह्मो वाच । तच्छुत्वा वचनं तेषां सुहृदां स हिमालयः । स्वकन्यादानमकरोच्छिवाय विधिनोदितः

ಬ್ರಹ್ಮನು ಹೇಳಿದರು—ಸ್ನೇಹಿತ ಹಿತೈಷಿಗಳ ವಚನವನ್ನು ಕೇಳಿ ಹಿಮಾಲಯನು, ವಿಧಿಯಂತೆ ಪ್ರೇರಿತನಾಗಿ, ಶಿವನಿಗೆ ತನ್ನ ಕನ್ಯಾದಾನವನ್ನು ವಿವಾಹಾರ್ಥ ನೆರವೇರಿಸಿದನು।

Verse 38

इमां कन्यां तुभ्यमहं ददामि परमेश्वर । भार्यार्थे परिगृह्णीष्व प्रसीद सकलेश्वर

ಓ ಪರಮೇಶ್ವರಾ! ಈ ಕನ್ಯೆಯನ್ನು ನಾನು ನಿಮಗೆ ಅರ್ಪಿಸುತ್ತೇನೆ; ಪತ್ನಿಯಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಿರಿ, ಓ ಸಕಲೇಶ್ವರಾ, ಪ್ರಸನ್ನರಾಗಿರಿ।

Verse 39

तस्मै रुद्राय महते मंत्रेणानेन दत्तवान् । हिमाचलो निजां कन्यां पार्वतीं त्रिजगत्प्रसूम्

ನಂತರ ಹಿಮಾಚಲನು ಇದೇ ಪವಿತ್ರ ಮಂತ್ರದಿಂದ, ತ್ರಿಜಗತ್ತಿನ ಜನನಿಯಾದ ತನ್ನ ಕನ್ಯೆ ಪಾರ್ವತಿಯನ್ನು ಮಹಾರುದ್ರನಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಿದನು।

Verse 40

इत्थं शिवाकरं शैलं शिवहस्तेनिधाय च । मुमोदातीव मनसि तीर्णकाममहार्णवः

ಹೀಗೆ ಶಿವಹಸ್ತದಿಂದ ಶಿವಸ್ಪರ್ಶದಿಂದ ಮಂಗಳವಾದ ಆ ಶೈಲವನ್ನು ಇಟ್ಟು, ಅವನು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಹರ್ಷಪಟ್ಟನು—ಕಾಮಮಹಾರ್ಣವವನ್ನು ದಾಟಿದವನಂತೆ।

Verse 41

वेदमंत्रेण गिरिशो गिरिजाकरपङ्कजम् । जग्राह स्वकरेणाशु प्रसन्नः परमेश्वरः

ಪ್ರಸನ್ನನಾದ ಪರಮೇಶ್ವರ ಗಿರೀಶನು ವೇದಮಂತ್ರಗಳೊಂದಿಗೆ ಗಿರಿಜೆಯ ಕರಕಮಲವನ್ನು ತನ್ನ ಕೈಯಿಂದ ಹಿಡಿದನು.

Verse 42

क्षितिं संस्पृश्य कामस्य कोदादिति मनुं मुने । पपाठ शङ्करः प्रीत्या दर्शयंल्लौकिकीं गतिम्

ಓ ಮುನೇ, ಭೂಮಿಯನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸಿ ಶಂಕರನು ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಕಾಮಸಂಬಂಧಿಯಾದ ‘ಕೋದಾ…’ ಎಂದು ಆರಂಭವಾಗುವ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಜಪಿಸಿ, ಲೌಕಿಕ ಗತಿಯನ್ನೂ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದನು।

Verse 43

महोत्सवो महानासीत्सर्वत्र प्रमुदावहः । बभूव जयसंरावो दिवि भूम्यन्तरिक्षके

ಒಂದು ಮಹಾ ಮಹೋತ್ಸವವು ನಡೆಯಿತು; ಅದು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಹರ್ಷವನ್ನು ತಂದಿತು. ದಿವಿಯಲ್ಲಿ, ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಅಂತರಿಕ್ಷದಲ್ಲೆಲ್ಲ ಜಯಘೋಷ ಮೊಳಗಿತು।

Verse 44

साधुशब्दं नमः शब्दं चक्रुस्सर्वेऽति हर्षिताः । गंधर्वास्सुजगुः प्रीत्या ननृतुश्चाप्सरोगणाः

ಅತಿಹರ್ಷಿತರಾಗಿ ಎಲ್ಲರೂ ‘ಸಾಧು!’ ‘ನಮಃ!’ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿದರು. ಗಂಧರ್ವರು ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಮಧುರವಾಗಿ ಹಾಡಿದರು; ಅಪ್ಸರೆಯರ ಗುಂಪು ನೃತ್ಯಮಾಡಿತು।

Verse 45

हिमाचलस्य पौरा हि मुमुदु श्चाति चेतसि । मंगलं महदासीद्वै महोत्सवपुरस्सरम्

ಹಿಮಾಚಲದ ಪಟ್ಟಣವಾಸಿಗಳು ನಿಜಕ್ಕೂ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಅತಿಯಾಗಿ ಹರ್ಷಿಸಿದರು. ಆ ಮಹೋತ್ಸವಕ್ಕೆ ಮುನ್ನುಡಿಯಾಗಿ ಅಲ್ಲಿ ಮಹಾಮಂಗಳವು ಉಂಟಾಯಿತು।

Verse 46

अहं विष्णुश्च शक्रश्च निर्जरा मुनयोऽखिलाः । हर्षिता ह्यभवंश्चाति प्रफुल्लवदनाम्बुजाः

ನಾನು, ವಿಷ್ಣು, ಶಕ್ರ (ಇಂದ್ರ), ಹಾಗೆಯೇ ಅಮರ ದೇವತೆಗಳು ಮತ್ತು ಎಲ್ಲ ಮುನಿಗಳು—ಎಲ್ಲರೂ ಹರ್ಷದಿಂದ ತುಂಬಿದೆವು; ಆನಂದದಿಂದ ನಮ್ಮ ಕಮಲಮುಖಗಳು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅರಳಿದವು.

Verse 47

अथ शैलवरस्सोदात्सुप्रसन्नो हिमाचलः । शिवाय कन्यादानस्य साङ्गतां सुयथोचिताम्

ಆಮೇಲೆ ಪರ್ವತಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ಹಿಮಾಚಲನು ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸನ್ನನಾಗಿ, ಶಿವನಿಗೆ ಕನ್ಯಾದಾನ ಮಾಡುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಯಥೋಚಿತವಾಗಿ ಸಾಂಗಪೂರ್ಣವಾದ ಸಮಸ್ತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಿಸಿದನು।

Verse 48

ततो वन्धुजनास्तस्य शिवां सम्पूज्य भक्तितः । ददुश्शिवाय सद्द्रव्यं नानाविधिविधानतः

ನಂತರ ಅವಳ ಬಂಧುಜನರು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಶಿವಾ (ಪಾರ್ವತಿ)ಯನ್ನು ಸಂಪೂಜಿಸಿ, ನಾನಾವಿಧ ವಿಧಿವಿಧಾನಗಳಂತೆ ಶಿವನಿಗೆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ದ್ರವ್ಯಗಳನ್ನೂ ಶುಭ ಉಪಹಾರಗಳನ್ನೂ ಅರ್ಪಿಸಿದರು।

Verse 49

हिमालयस्तुष्टमनाः पार्वतीशि वप्रीतये । नानाविधानि द्रव्याणि ददौ तत्र मुनीश्वर

ಓ ಮುನೀಶ್ವರಾ! ಹಿಮಾಲಯನು ಸಂತೋಷಭರಿತ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಪಾರ್ವತಿ ಮತ್ತು ಶಿವರ ಪ್ರೀತಿಗಾಗಿ ಅಲ್ಲಿ ನಾನಾವಿಧ ಮೌಲ್ಯವಂತ ದ್ರವ್ಯಗಳನ್ನು ದಾನವಾಗಿ ನೀಡಿದನು।

Verse 50

कौतुकानि ददौ तस्मै रत्नानि विविधानि च । चारुरत्नविकाराणि पात्राणि विविधानि च

ಅವನು ಅವನಿಗೆ ಮಂಗಳಕರ ಕಾಣಿಕೆಗಳನ್ನೂ ನಾನಾವಿಧ ರತ್ನಗಳನ್ನೂ ನೀಡಿದನು; ಹಾಗೆಯೇ ಸುಂದರ ರತ್ನಕೃತ ವಿವಿಧ ಪಾತ್ರೆಗಳನ್ನೂ ಸಮರ್ಪಿಸಿದನು.

Verse 51

गवां लक्षं हयानां च सज्जितानां शतं तथा । दासीनामनुरक्तानां लक्षं सद्द्रव्यभूषितम्

ಒಂದು ಲಕ್ಷ ಹಸುಗಳು, ಹಾಗೆಯೇ ಸುಸಜ್ಜಿತ ನೂರು ಕುದುರೆಗಳು; ಮತ್ತು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಧನ-ಭೂಷಣಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ, ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಅನುರಕ್ತ ದಾಸಿಯರ ಒಂದು ಲಕ್ಷವೂ (ದಾನವಾಗಿ) ಅರ್ಪಿಸಲಾಯಿತು।

Verse 52

नागानां शतलक्षं हि रथानां च तथा मुने । सुवर्णजटितानां च रत्नसारविनिर्मितम्

ಓ ಮುನೇ! ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಒಂದು ಲಕ್ಷ ಆನೆಗಳು, ಹಾಗೆಯೇ ರಥಗಳೂ—ಸುವರ್ಣದಿಂದ ಜಡಿತವಾಗಿದ್ದು, ಶ್ರೇಷ್ಠ ರತ್ನಸಾರದಿಂದ ನಿರ್ಮಿತವಾಗಿದ್ದವು।

Verse 53

इत्थं हिमालयो दत्त्वा स्वसुतां गिरिजां शिवाम् । शिवाय परमेशाय विधिनाऽऽप कृतार्थताम्

ಈ ರೀತಿ ಹಿಮಾಲಯನು ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ತನ್ನ ಪುತ್ರಿ ಗಿರಿಜಾ-ಶಿವೆಯನ್ನು ಪರಮೇಶ್ವರ ಶಿವನಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಿ ಕೃತಾರ್ಥತೆಯನ್ನು ಪಡೆದನು।

Verse 54

अथ शैलवरो माध्यंदिनोक्तस्तोत्रतो मुदा । तुष्टाव परमेशानं सद्गिरा सुकृताञ्जलिः

ನಂತರ ಶೈಲವರನು ಹರ್ಷದಿಂದ ಮಧ್ಯಾಹ್ನಕ್ಕೆ ವಿಧಿಸಲಾದ ಸ್ತೋತ್ರದಿಂದ ಪರಮೇಶಾನನನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಿದನು; ಸತ್ಯವಚನಗಳಿಂದ, ಸರಿಯಾಗಿ ಅಂಜಲಿ ಜೋಡಿಸಿ ವಂದನೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದನು।

Verse 55

ततो वेदविदा तेनाज्ञप्ता मुनिगणास्तदा । शिरोऽभिषेकं चक्रुस्ते शिवायाः परमोत्सवाः

ನಂತರ ವೇದವಿದನಾದ ಅವನ ಆಜ್ಞೆಯಿಂದ ಮುನಿಗಣಗಳು ಆಗ ಶಿವಾ (ಪಾರ್ವತಿ)ಗೆ ಶಿರೋಭಿಷೇಕವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿ, ಅದನ್ನು ಪರಮ ಮಂಗಳೋತ್ಸವವಾಗಿ ಆಚರಿಸಿದರು।

Verse 56

देवाभिधानमुच्चार्य्य पर्य्यक्षणविधिं व्यधुः । महोत्सवस्तदा चासीन्महानन्दकरो मुने

ದಿವ್ಯ ನಾಮಗಳನ್ನು ಉಚ್ಚರಿಸಿ ಅವರು ಪ್ರದಕ್ಷಿಣಾ ವಿಧಿಯನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿದರು. ಆಗ, ಓ ಮುನೇ, ಮಹಾ ಆನಂದವನ್ನುಂಟುಮಾಡುವ ಮಹೋತ್ಸವವು ನಡೆಯಿತು।