Adhyaya 27
Rudra SamhitaParvati KhandaAdhyaya 2739 Verses

सत्यप्रतिज्ञा-तपःसंवादः (Pārvatī’s Vow of Truth and the Dialogue on Her Tapas)

ಅಧ್ಯಾಯ 27ರಲ್ಲಿ ಪಾರ್ವತಿ ಒಬ್ಬ ದ್ವಿಜ/ಜಟಿಲ ತಪಸ್ವಿಯನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ—ತಾನು ತನ್ನ ಸಂಪೂರ್ಣ ವೃತ್ತಾಂತವನ್ನು ಯಾವುದೇ ವಿಚಲನ ಇಲ್ಲದೆ ಸತ್ಯವಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾಗಿ ಘೋಷಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಮನಸ್ಸು, ವಾಣಿ, ಕರ್ಮ—ಈ ಮೂರು ಮಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿ ಸತ್ಯವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ, ಶಂಕರಪ್ರಾಪ್ತಿ ದುಷ್ಕರವೆಂದು ತಿಳಿದರೂ ತನ್ನ ದೃಢನಿಶ್ಚಯವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಬ್ರಹ್ಮನ ವೃತ್ತಾಂತದ ಚೌಕಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಸಂಭಾಷಣೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ: ಪಾರ್ವತಿಯ ಮಾತು ಕೇಳಿದ ಆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ದೇವಿ ಘೋರ ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಏನು ಸಾಧಿಸಲು ಬಯಸುತ್ತಾಳೆ ಎಂದು ಕುತೂಹಲಪಡುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಮೊದಲಿಗೆ ಹೊರಡುವ ಸೂಚನೆ ನೀಡುತ್ತಾನೆ; ಆಗ ಪಾರ್ವತಿ ಅವನು ಉಳಿದು ಹಿತವಚನ ಹೇಳಬೇಕೆಂದು ವಿನಂತಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಕೇಳಲು ಸಿದ್ಧಳಾದರೆ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸುವೆನೆಂದು ದ್ವಿಜನು ಒಪ್ಪುತ್ತಾನೆ. ಈ ಅಧ್ಯಾಯ ಪಾರ್ವತಿಯ ಸತ್ಯನಿಷ್ಠೆ, ಸಂಕಲ್ಪ ಮತ್ತು ನಿಯಮಿತ ಸಾಧನೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ, ಮುಂದಿನ ಉಪದೇಶಕ್ಕೆ—ಆಕಾಂಕ್ಷೆಯ ಸ್ವರೂಪ ಮತ್ತು ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿತ ಬೋಧನೆಯಿಂದ ಅರಿವು (ವಯುನ) ಹೇಗೆ ಉದಯಿಸುತ್ತದೆ—ಸೇತುವಾಗುತ್ತದೆ.

Shlokas

Verse 1

पार्वत्युवाच । शृणु द्विजेन्द्र जटिल मद्वृत्तं निखिलं खलु । सख्युक्तं मेऽद्य यत्सत्यं तत्तथैव न चान्यथा

ಪಾರ್ವತಿ ಹೇಳಿದರು—ಓ ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠ, ಓ ಜಟಾಧಾರೀ! ನನ್ನ ಜೀವನದ ಸಂಪೂರ್ಣ ವೃತ್ತಾಂತವನ್ನು ಕೇಳು. ಇಂದು ಸ್ನೇಹಭಾವದಿಂದ ನಾನು ಹೇಳುವುದು ಸತ್ಯ—ಅದೇ ಹಾಗೆ, ಬೇರೆಲ್ಲ.

Verse 2

मनसा वचसा साक्षात्कर्म्मणा पतिभावतः । सत्यं ब्रवीमि नोऽसत्यं वृतो वै शंकरो या

ಮನಸಿನಿಂದ, ವಾಣಿಯಿಂದ, ನೇರ ಕರ್ಮದಿಂದ—ಪತಿಭಾವದಿಂದ—ನಾನು ಸತ್ಯವನ್ನೇ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ, ಅಸತ್ಯವಲ್ಲ: ನಾನು ನಿಜವಾಗಿ ಶಂಕರನನ್ನೇ ವರಿಸಿದ್ದೇನೆ.

Verse 3

जानामि दुर्ल्लभं वस्तु कथम्प्राप्यं मया भवेत् । तथापि मन औत्सुक्यात्तप्यतेऽद्य तपो मया

ನಾನು ಬಯಸುವ ಗುರಿ ಅತ್ಯಂತ ದುರ್ಲಭವೆಂದು ನನಗೆ ಗೊತ್ತು—ಅದು ನನಗೆ ಹೇಗೆ ಸಿಗುವುದು? ಆದರೂ ಆಕಾಂಕ್ಷೆಯಿಂದ ಮನಸ್ಸು ದಹಿಸುತ್ತದೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ಇಂದು ಕೂಡ ನಾನು ತಪಸ್ಸು ಮಾಡುತ್ತೇನೆ.

Verse 4

ब्रह्मोवाच । इत्युक्त्वा वचनन्तस्मै स्थिता सा गिरिजा तदा । उवाच ब्राह्मणस्तत्र तच्छ्रुत्वा पार्वतीवचः

ಬ್ರಹ್ಮನು ಹೇಳಿದರು—ಅವನಿಗೆ ಹೀಗೆ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿ ಗಿರಿಜೆ (ಪಾರ್ವತಿ) ಅಲ್ಲಿ ನಿಂತಿದ್ದಳು. ಆಗ ಅಲ್ಲಿ ಆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಪಾರ್ವತಿಯ ವಚನವನ್ನು ಕೇಳಿ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ ಮಾತನಾಡಿದನು.

Verse 5

ब्राह्मण उवाच । एतावत्कालपर्य्यन्तम्ममेच्छा महती ह्यभूत् । किं वस्तु कांक्षती देवी कुरुते सुमहत्तपः

ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಹೇಳಿದರು—ಇಷ್ಟರವರೆಗೆ ನನ್ನೊಳಗೆ ಮಹತ್ತರ ಇಚ್ಛೆ ಉದಯಿಸಿದೆ. ದೇವಿ ಯಾವ ವಸ್ತುವನ್ನು ಬಯಸುತ್ತಾಳೆ, ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಅವಳು ಇಷ್ಟು ಮಹಾತಪಸ್ಸು ಮಾಡುತ್ತಾಳೆ?

Verse 6

तज्ज्ञात्वा निखिलं देवि श्रुत्वा त्वन्मुखपंकजात् । इतो गच्छाम्यहं स्थानाद्यथेच्छसि तथा कुरु

ಹೇ ದೇವಿ, ನಿನ್ನ ಮುಖಕಮಲದಿಂದ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಕೇಳಿ ತಿಳಿದು ನಾನು ಈಗ ಈ ಸ್ಥಳದಿಂದ ಹೊರಡುತ್ತೇನೆ. ನಿನಗೆ ಇಷ್ಟವಾದಂತೆ ಮಾಡು.

Verse 7

न कथ्यते त्वया मह्यं मित्रत्वं निष्फलम्भवेत् । यथा कार्य्यं तथा भावि कथनीयं सुखेन च

ನೀನು ನನಗೆ ಹೇಳದೆ ಹೋದರೆ ನಮ್ಮ ಸ್ನೇಹವು ಫಲರಹಿತವಾಗುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಈಗ ಮಾಡಬೇಕಾದುದು ಮತ್ತು ಮುಂದೆ ಸಂಭವಿಸುವುದು—ಇವನ್ನೆಲ್ಲ ಸುಲಭವಾಗಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಹೇಳು.

Verse 8

ब्रह्मोवाच । इत्युक्त्वा वचनं तस्य यावद्गन्तुमियेष सः । तावच्च पार्वती देवी प्रणम्योवाच तं द्विजम्

ಬ್ರಹ್ಮನು ಹೇಳಿದರು: ಹೀಗೆ ಮಾತಾಡಿ ಆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಹೊರಡಲು ಯತ್ನಿಸಿದಾಗ, ಅದೇ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ದೇವಿ ಪಾರ್ವತಿ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ಆ ದ್ವಿಜನಿಗೆ ಹೇಳಿದರು.

Verse 9

पार्वत्युवाच । किं गमिष्यसि विप्रेन्द्र स्थितो भव हितं वद । इत्युक्ते च तया तत्र स्थित्वोवाच स दण्डधृक्

ಪಾರ್ವತಿ ಹೇಳಿದರು: ಓ ವಿಪ್ರೇಂದ್ರ, ಏಕೆ ಹೋಗುತ್ತೀ? ಇಲ್ಲಿ ನಿಂತು ಹಿತವಾದ ಮಾತನ್ನು ಹೇಳು. ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದಾಗ ದಂಡಧಾರಿ ತಪಸ್ವಿ ಅಲ್ಲಿ ನಿಂತು ಮಾತನಾಡಿದನು.

Verse 10

द्विज उवाच । यदि श्रोतुमना देवि मां स्थापयसि भक्तितः । वदामि तत्त्वं तत्सर्वं येन ते वयुनम्भवेत्

ದ್ವಿಜನು ಹೇಳಿದರು: ಹೇ ದೇವಿ, ಕೇಳಬೇಕೆಂಬ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ನನ್ನನ್ನು ನಿನ್ನ ಸನ್ನಿಧಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರೆ, ನಿನಗೆ ಯಥಾರ್ಥ ಬೋಧ ಮತ್ತು ವಿವೇಕ ಉಂಟಾಗುವಂತೆ ಆ ಸಮಸ್ತ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ನಾನು ಹೇಳುವೆನು.

Verse 11

जानाम्यहं महादेवं सर्वथा गुरुधर्म्मतः । प्रवदामि यथार्थं हि सावधानतया शृणु

ಗುರುಧರ್ಮದಂತೆ ನಾನು ಸರ್ವಥಾ ಮಹಾದೇವನನ್ನು ತಿಳಿದಿದ್ದೇನೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಯಥಾರ್ಥವನ್ನೇ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ—ಸಾವಧಾನವಾಗಿ ಕೇಳು.

Verse 12

वृषध्वजो महादेवो भस्मदिग्धो जटाधरः । व्याघ्रचर्म्मांबरधरः संवीतो गजकृत्तिना

ವೃಷಧ್ವಜನಾದ ಮಹಾದೇವನು ಭಸ್ಮಲೇಪಿತನಾಗಿ ಜಟಾಧಾರಿಯಾಗಿದ್ದನು. ವ್ಯಾಘ್ರಚರ್ಮವಸ್ತ್ರಧಾರಿ, ಗಜಚರ್ಮದಿಂದಲೂ ಆವೃತನಾಗಿದ್ದನು.

Verse 13

कपालधारी सर्पौघैस्सर्वगात्रेषु वेष्टितः । विषदिग्धोऽभक्ष्यभक्षो विरूपाक्षो विभीषणः

ಅವನು ಕಪಾಲಪಾತ್ರಧಾರಿ; ಸರ್ಪಸಮೂಹಗಳಿಂದ ಅವನ ಸರ್ವಾಂಗವೂ ಸುತ್ತಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ವಿಷಲೇಪಿತನಾಗಿ, ಅಭಕ್ಷ್ಯವನ್ನೂ ಭಕ್ಷಿಸುವವನು; ವಿರೂಪಾಕ್ಷ, ವಿಭೀಷಣರೂಪನು.

Verse 14

अव्यक्तजन्मा सततं गृहभोगविवर्जितः । दिगंबरो दशभुजो भूत प्रेतान्वितस्सदा

ಅವನ ಜನ್ಮ ಅವ್ಯಕ್ತ; ಸದಾ ಗೃಹಭೋಗಗಳಿಂದ ವಿರಕ್ತನು. ದಿಗಂಬರ, ದಶಭುಜ—ಅವನು ಸದಾ ಭೂತ-ಪ್ರೇತಗಳೊಂದಿಗೆ ಇರುತ್ತಾನೆ.

Verse 15

केन कारणेन त्वं तं भर्तारं समीहसे । क्व ज्ञानं ते गतं देवि तद्वदाद्य विचारतः

ಹೇ ದೇವಿ, ಯಾವ ಕಾರಣದಿಂದ ನೀನು ಆ ಭರ್ತಾರನನ್ನು ಬಯಸುತ್ತೀ? ನಿನ್ನ ವಿವೇಕಜ್ಞಾನ ಎಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಯಿತು? ಚೆನ್ನಾಗಿ ವಿಚಾರಿಸಿ ಈಗ ಹೇಳು.

Verse 16

पूर्वं श्रुतं मया चैव व्रतन्तस्य भयंकरम् । शृणु ते निगदाम्यद्य यदि ते श्रवणे रुचिः

ವ್ರತಾಂತದಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗುವ ಭಯಂಕರ ಫಲವನ್ನು ನಾನೂ ಹಿಂದೆ ಕೇಳಿದ್ದೇನೆ. ನಿನಗೆ ಕೇಳುವ ಆಸಕ್ತಿ ಇದ್ದರೆ ಕೇಳು—ಇಂದು ನಾನು ಅದನ್ನು ನಿನಗೆ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ.

Verse 17

दक्षस्य दुहिता साध्वी सती वृषभवाहनम् । वव्रे पतिं पुरा दैवात्तत्संभोगः परिश्रुतः

ಪೂರ್ವಕಾಲದಲ್ಲಿ ದಕ್ಷನ ಸಾಧ್ವೀ ಪುತ್ರಿ ಸತೀ ದೈವಯೋಗದಿಂದ ವೃಷಭಧ್ವಜನಾದ ಭಗವಾನ್ ಶಿವನನ್ನು ಪತಿಯಾಗಿ ವರಿಸಿದಳು. ಅವರ ದಿವ್ಯ ಸಂಗಮವು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಯಿತು.

Verse 18

कपालिजायेति सती दक्षेण परिवर्जिता । यज्ञे भागप्रदानाय शंभुश्चापि विवर्जितः

ದಕ್ಷನು ಸತಿಯನ್ನು “ಕಪಾಲಿಯ ಪತ್ನಿ” ಎಂದು ನಿಂದಿಸಿ ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದನು. ಯಜ್ಞದಲ್ಲಿ ಭಾಗಪ್ರದಾನಕ್ಕೆ ಶಂಭು (ಶಿವ)ನನ್ನೂ ಸಹ ಹೊರಗಿಟ್ಟರು.

Verse 19

सा तथैवापमानेन भृशं कोपाकुला सती । तत्याजासून्प्रियांस्तत्र तया त्यक्तश्च शंकरः

ಆ ಅವಮಾನದಿಂದ ಸತೀ ಅತ್ಯಂತ ಕೋಪಾಕುಲಳಾದಳು. ಅಲ್ಲಿ ಅವಳು ತನ್ನ ಪ್ರಿಯ ಪ್ರಾಣಗಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದಳು; ಅವಳಿಂದ ಶಂಕರನೂ ತ್ಯಕ್ತನಾಗಿ ಉಳಿದನು.

Verse 20

त्वं स्त्रीरत्नं तव पिता राजा निखिल भूभृताम् । तथाविधं पतिं कस्मादुग्रेण तपसेहसे

ನೀನು ಸ್ತ್ರೀರತ್ನ; ನಿನ್ನ ತಂದೆ ಸಮಸ್ತ ಭೂಪತಿಗಳಲ್ಲಿ ರಾಜನು. ಹಾಗಾದರೆ ಅಂಥ ಪತಿಯನ್ನು ನೀನು ಉಗ್ರ ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಏಕೆ ಬಯಸುತ್ತೀ?

Verse 21

दत्त्वा सुवर्णमुद्रां च ग्रहीतुं काचमिच्छसि । हित्वा च चंदनं शुभ्रं कर्दमं लेप्तुमिच्छसि

ಸುವರ್ಣಮುದ್ರೆಯನ್ನು ಕೊಟ್ಟರೂ ನೀನು ಕಾಚವನ್ನೇ ಪಡೆಯಲು ಬಯಸುತ್ತೀ. ಶುಭ್ರ ಶುದ್ಧ ಚಂದನವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ಕೆಸರನ್ನು ಲೇಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಇಚ್ಛಿಸುತ್ತೀ.

Verse 22

सूर्य्यतेजः परित्यज्य खद्योतद्युतिमिच्छसि । चीनांशुकं विहायैव चर्म्मांबरमिहेच्छसि

ಸೂರ್ಯತೇಜಸ್ಸನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ನೀನು ಖದ್ಯೋತದ ಕ್ಷೀಣ ಪ್ರಕಾಶವನ್ನು ಬಯಸುತ್ತೀ. ಉತ್ತಮ ವಸ್ತ್ರವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಇಲ್ಲಿ ಚರ್ಮಾಂಬರವನ್ನು ಧರಿಸಲು ಇಚ್ಛಿಸುತ್ತೀ.

Verse 23

गृहवासम्परित्यज्य वनवासं समीहसे । लोहमिच्छसि देवेश त्यक्त्वा शेवधिमुत्तमम्

ಗೃಹವಾಸವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ನೀನು ವನವಾಸವನ್ನು ಬಯಸುತ್ತೀ. ಓ ದೇವೇಶ, ಇದು ಶ್ರೇಷ್ಠ ನಿಧಿಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಕಬ್ಬಿಣವನ್ನು ಬೇಡುವಂತಿದೆ.

Verse 24

इन्द्रादिलोकपालांश्च हित्वा शिवमनु व्रता । नैतत्सूक्तं हि लोकेषु विरुद्धं दृश्यतेऽधुना

ಇಂದ್ರಾದಿ ಲೋಕಪಾಲರನ್ನೂ ತ್ಯಜಿಸಿ ಶಿವವ್ರತಿಗಳು ಶಿವನನ್ನೇ ಅನುಸರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಈ ಸೂಕ್ತಿ ಇಂದಿಗೂ ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಿಯೂ ವಿರೋಧವಾಗಿ ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ.

Verse 25

क्व त्वं कमलपत्राक्षी क्वासौ वै त्रिविलोचनः । शशांकवदना त्वं च पंचवक्त्रः शिवस्स्मृतः

ಎಲ್ಲಿ ನೀನು, ಓ ಕಮಲಪತ್ರಾಕ್ಷಿ, ಎಲ್ಲಿ ಆ ತ್ರಿವಿಲೋಚನ ಪ್ರಭು? ನೀನು ಶಶಾಂಕವದನೆ; ಅವನು ಪಂಚವಕ್ತ್ರ ಶಿವನೆಂದು ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ.

Verse 26

वेणी शिरसि ते दिव्या सर्पिणीव विभासिता । जटाजूटं शिवस्येव प्रसिद्धम्परिचक्षते

ನಿನ್ನ ಶಿರಸ್ಸಿನ ಮೇಲೆ ದಿವ್ಯ ವೇಣಿ ಸರ್ಪಿಣಿಯಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತದೆ; ಜನರು ಅದನ್ನು ಸ್ವಯಂ ಶಿವನ ಜಟಾಜೂಟದಂತೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧವೆಂದು ವರ್ಣಿಸುತ್ತಾರೆ।

Verse 27

इतिश्रीशिवमहापुराणे द्वितीयायां रुद्रसंहितायां तृतीये पार्वतीखंडे ब्रह्मचारिप्रतारणवाक्यवर्णनं नाम सप्तविंशोऽध्यायः

ಇಂತೆ ಶ್ರೀಶಿವಮಹಾಪುರಾಣದ ದ್ವಿತೀಯ ರುದ್ರಸಂಹಿತೆಯ ತೃತೀಯ ಪಾರ್ವತೀಖಂಡದಲ್ಲಿ “ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿಯ ಪ್ರತಾರಣ ವಾಕ್ಯವರ್ಣನೆ” ಎಂಬ ಇಪ್ಪತ್ತೇಳನೆಯ ಅಧ್ಯಾಯವು ಸಮಾಪ್ತಿಯಾಯಿತು।

Verse 28

भूषणानि दिव्यानि क्व सर्पाश्शंकरस्य च । क्व चरा देवतास्सर्वाः क्व च भूतबलिप्रियः

“ಎಲ್ಲಿ ದಿವ್ಯಾಭರಣಗಳು, ಎಲ್ಲಿ ಶಂಕರನ ಸರ್ಪಗಳು? ಎಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ಚರ ದೇವತೆಗಳು, ಎಲ್ಲಿ ಭೂತಬಲಿಗೆ ಪ್ರಿಯನಾದ ಆ ಪ್ರಭು? (ಈ ವಿರುದ್ಧಗಳು ಹೊಂದುವುದಿಲ್ಲ.)”

Verse 29

क्व वा मृदंगवादश्च क्व च तड्डमरुस्तथा । क्व च भेरीकलापश्च क्व च शृंगरवोऽशुभः

“ಎಲ್ಲಿ ಮೃದಂಗ ವಾದನ, ಎಲ್ಲಿ ಆ ಡಮರು? ಎಲ್ಲಿ ಭೇರಿ ನಾದಗಳ ಸಮೂಹ, ಎಲ್ಲಿ ಅಶುಭ ಶೃಂಗರವ?”

Verse 30

क्व च ढक्कामयः शब्दो गलनादः क्व चाशुभः । भवत्याश्च शिवस्यैव न युक्तं रूपमुत्तमम्

ಒಂದು ಕಡೆ ಢಕ್ಕಾ ವಾದ್ಯದ ಧ್ವನಿ, ಇನ್ನೊಂದು ಕಡೆ ಈ ಕಠೋರ ಅಶುಭ ಗಲಗಲ—ಓ ಶಿವಾ, ನಿನ್ನ ಪರಮ ಮಂಗಳಮಯ ಉತ್ತಮ ಸ್ವರೂಪಕ್ಕೆ ಇಂತಹ ಅಮಂಗಳ ಸ್ವರ ಯುಕ್ತವಲ್ಲ।

Verse 31

यदि द्रव्यं भवेत्तस्य कथं स्यात्स दिगम्बरः । वाहनं च बलीवर्दस्सामग्री कापि तस्य न

ಅವನಿಗೆ ಸಂಪತ್ತು ಇದ್ದರೆ, ಅವನು ಹೇಗೆ ದಿಗಂಬರ ತಪಸ್ವಿಯಾಗಿರುತ್ತಾನೆ? ಅವನ ವಾಹನ ಎತ್ತು; ಅವನಿಗೆ ಬೇರೆ ಯಾವುದೇ ಸಾಮಗ್ರಿ ಅಥವಾ ಲೋಕೋಪಕರಣಗಳೇ ಇಲ್ಲ।

Verse 32

वरेषु ये गुणाः प्रोक्ता नारीणां सुखदायकाः । तन्मध्ये हि विरूपाक्षे एकोपि न गुणः स्मृतः

ವರರಲ್ಲಿ ಸ್ತ್ರೀಯರಿಗೆ ಸುಖದಾಯಕವೆಂದು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟ ಗುಣಗಳಲ್ಲಿ, ವಿರೂಪಾಕ್ಷನಲ್ಲಿ ಒಂದೂ ಗುಣ ಸ್ಮರಣೆಗೆ ಬರುವುದಿಲ್ಲ।

Verse 33

तवापि कामो दयितो दग्धस्तेन हरेण च । अनादरस्तदा दृष्टो हित्वा त्वामन्यतो गतः

ನಿನ್ನ ಪ್ರಿಯನಾದ ಕಾಮನೂ ಆ ಹರನಿಂದ ದಹಿಸಲ್ಪಟ್ಟನು. ಆಗ ಅವನ ಅನಾದರ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಕಂಡಿತು—ಅವನು ನಿನ್ನನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಬೇರೆಡೆಗೆ ಹೋದನು।

Verse 34

जातिर्न दृश्यते तस्य विद्याज्ञानं तथैव च । सहायाश्च पिशाचा हि विषं कण्ठे हि दृश्यते

ಅವನಲ್ಲಿ ಜಾತಿ ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ, ಹಾಗೆಯೇ ವಿದ್ಯಾ-ಜ್ಞಾನವೂ ಇಲ್ಲ. ಅವನ ಸಹಚರರು ಪಿಶಾಚರು; ಅವನ ಕಂಠದಲ್ಲಿ ವಿಷವೂ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತದೆ।

Verse 35

एकाकी च सदा नित्यं विरागी च विशेषतः । तस्मात्त्वं हि हरे नैव मनो योक्तुं तु चार्हसि

ಅವನು ಸದಾ ಏಕಾಕಿ, ನಿತ್ಯ ಸ್ವಯಂಸಿದ್ಧ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ವೈರಾಗ್ಯವಂತನು. ಆದ್ದರಿಂದ, ಹೇ ಹರಿ, ಅವನ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ನಿರೀಕ್ಷೆಗಳಿಗೆ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಕಟ್ಟಲು ನೀನು ಎಂದಿಗೂ ಯತ್ನಿಸಬಾರದು.

Verse 36

क्व च हारस्त्वदीयो वै क्व च तन्मुण्डमालिका । अंगरागः क्व ते दिव्यः चिताभस्म क्व तत्तनौ

ನಿನ್ನ ಹಾರ ಎಲ್ಲಿ, ಅವನ ಮುಂಡಮಾಲೆ ಎಲ್ಲಿ? ನಿನ್ನ ದಿವ್ಯ ಅಂಗರಾಗ ಎಲ್ಲಿ, ಅವನ ದೇಹದ ಮೇಲೆ ಚಿತಾಭಸ್ಮ ಎಲ್ಲಿ? (ಇವು ಎಷ್ಟು ಭಿನ್ನ!)

Verse 37

सर्वं विरुद्धं रूपादि तव देवि हरस्य च । मह्यं न रोचते ह्येतद्यदिच्छसि तथा कुरु

ಹೇ ದೇವಿ, ರೂಪಾದಿ ಎಲ್ಲವೂ ನಿನ್ನ ಮತ್ತು ಹರ (ಶಿವ)ನ ನಡುವೆ ಪರಸ್ಪರ ವಿರೋಧವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಇದು ನನಗೆ ಇಷ್ಟವಿಲ್ಲ. ಆದರೂ, ನಿನಗೆ ಇದೇ ಇಚ್ಛೆಯಾದರೆ, ನಿನಗೆ ಬೇಕಾದಂತೆ ಮಾಡು.

Verse 38

असद्वस्तु च यत्किंचित् तत्सर्वं स्वयमीहसे । निर्वर्तय मनस्तस्मान्नोचेदिच्छसि तत्कुरु

ಅಸತ್ಯ ಅಥವಾ ಕ್ಷಣಭಂಗುರವಾದ ಯಾವುದಾದರೂ, ಅದನ್ನೆಲ್ಲ ನೀನು ನಿನ್ನ ಸ್ವಸಂಕಲ್ಪದಿಂದಲೇ ಹಿಂಬಾಲಿಸುತ್ತಿರುವೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಸ್ಥಿರಗೊಳಿಸಿ ದೃಢನಿಶ್ಚಯ ಮಾಡು; ಇಲ್ಲವಾದರೆ, ನಿನಗೆ ಅದೇ ಇಚ್ಛೆಯಾದರೆ ಹಾಗೆಯೇ ಮಾಡು (ಫಲವನ್ನೂ ಸ್ವೀಕರಿಸು).

Verse 39

ब्रह्मोवाच । इत्येवं वचनं श्रुत्वा तस्य विप्रस्य पार्वती । उवाच क्रुद्धमनसा शिवनिन्दापरं द्विजम्

ಬ್ರಹ್ಮನು ಹೇಳಿದರು—ಆ ವಿಪ್ರನ ಇಂತಹ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ಪಾರ್ವತಿ, ಧರ್ಮೋಚಿತ ಕ್ರೋಧದಿಂದ ಮನಸ್ಸು ಉರಿದು, ಶಿವನಿಂದೆಗೆ ತೊಡಗಿದ್ದ ಆ ದ್ವಿಜನಿಗೆ ಮಾತಾಡಿದಳು.

Frequently Asked Questions

The chapter stages the formal articulation of Pārvatī’s satya-pratijñā (truth-vow) and her explicit declaration of intent toward Śaṅkara, framed as a dialogue that initiates doctrinal instruction.

It presents satya as an inner-outer coherence (mind, speech, action) that stabilizes tapas; devotion becomes the qualifying disposition for receiving tattva (principled knowledge).

Pārvatī appears as Girijā/Devī (the ascetic seeker), Śiva as Śaṅkara (the difficult-to-attain goal), and the dvija as the pedagogical mediator who conditions teaching on bhakti and attentiveness.