तारकवाक्य-शक्रविष्णुवीरभद्रयुद्धवर्णनम् — Account of Tāraka’s declarations and the battle involving Śakra (Indra), Viṣṇu, and Vīrabhadra

Verse 1

ब्रह्मोवाच । देवदेव गुह स्वामिञ्शांकरे पार्वतीसुत । न शोभते रणो विष्णु तारकासुरयोर्वृथा

ಬ್ರಹ್ಮನು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ದೇವದೇವ ಗುಹಾ, ಹೇ ಸ್ವಾಮಿ, ಶಂಕರಸಂಭವ ಪಾರ್ವತೀಸುತ! ವಿಷ್ಣು ಮತ್ತು ತಾರಕಾಸುರರ ಈ ಯುದ್ಧ ಶೋಭಿಸುವುದಿಲ್ಲ; ಇದು ವ್ಯರ್ಥ.

Verse 2

विष्णुना न हि वध्योऽसौ तारको बलवानति । मया दत्तवरस्तस्मात्सत्यं सत्यं वदाम्यहम्

ವಿಷ್ಣುವಿನಿಂದ ಆ ತಾರಕನು ವಧಿಸಲ್ಪಡುವುದಿಲ್ಲ; ಅವನು ಅತಿಬಲವಂತನು. ನಾನು ಅವನಿಗೆ ವರ ನೀಡಿರುವುದರಿಂದ, ನಾನು ಸತ್ಯಂ ಸತ್ಯಂ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ।

Verse 3

नान्यो हंतास्य पापस्य त्वां विना पार्वतीसुत । तस्मात्त्वया हि कर्तव्यं वचनं मे महाप्रभो

ಹೇ ಪಾರ್ವತೀಸುತ! ನಿನ್ನನ್ನು ಹೊರತು ಈ ಪಾಪಿಯನ್ನು ಸಂಹರಿಸುವವನು ಬೇರೆ ಯಾರೂ ಇಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಹೇ ಮಹಾಪ್ರಭೋ, ನೀನು ನನ್ನ ವಚನವನ್ನು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ನೆರವೇರಿಸಬೇಕು।

Verse 4

सन्नद्धो भव दैत्यस्य वधायाशु परंतप । तद्वधार्थं समुत्पन्नः शंकरात्त्वं शिवासुत

ಹೇ ಪರಂತಪ! ಆ ದೈತ್ಯನ ವಧೆಗೆ ತಕ್ಷಣ ಶಸ್ತ್ರಸನ್ನದ್ಧನಾಗು. ಅವನ ಸಂಹಾರಾರ್ಥವೇ ನೀನು ಪ್ರಕಟಗೊಂಡಿರುವೆ—ಶಂಕರನಿಂದ ಜನಿಸಿದವನೇ, ಹೇ ಶಿವಸುತ।

Verse 5

रक्ष रक्ष महावीर त्रिदशान्व्यथितान्रणे । न बालस्त्वं युवा नैव किं तु सर्वेश्वरः प्रभुः

“ರಕ್ಷಿಸು, ರಕ್ಷಿಸು, ಹೇ ಮಹಾವೀರ! ರಣದಲ್ಲಿ ವ್ಯಥಿತರಾದ ದೇವತೆಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸು. ನೀನು ಕೇವಲ ಬಾಲಕನಲ್ಲ, ಯುವಕನೂ ಅಲ್ಲ; ನೀನೇ ಸರ್ವೇಶ್ವರ ಪ್ರಭು.”

Verse 6

शक्रं पश्य तथा विष्णुं व्याकुलं च सुरान् गणान् । एवं जहि महादैत्यं त्रैलोक्यं सुखिनं कुरु

“ಶಕ್ರನನ್ನು (ಇಂದ್ರನನ್ನು) ನೋಡು, ಹಾಗೆಯೇ ವಿಷ್ಣುವನ್ನೂ ನೋಡು, ವ್ಯಾಕುಲರಾದ ದೇವಗಣಗಳನ್ನೂ ನೋಡು. ಆದ್ದರಿಂದ ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಆ ಮಹಾದೈತ್ಯನನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿ ತ್ರಿಲೋಕವನ್ನು ಸುಖಮಯಮಾಡು।”

Verse 7

अनेन विजितश्चेन्द्रो लोकपालैः पुरा सह । विष्णुश्चापि महावीरो तर्जितस्तपसो बलात्

ಈ ತಪೋಬಲದಿಂದ ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಲೋಕಪಾಲರೊಡನೆ ಇಂದ್ರನು ವಶಗೊಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟನು; ಮಹಾವೀರ ವಿಷ್ಣುವೂ ತಪಸ್ಸಿನ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ತರ್ಜಿತನಾಗಿ ನಿರೋಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟನು।

Verse 8

त्रैलोक्यं निर्जितं सर्वमसुरेण दुरात्मना । इदानीं तव सान्निध्यात्पुनर्युद्धं कृतं च तैः

ದುರಾತ್ಮನಾದ ಅಸುರನು ಸಮಸ್ತ ತ್ರಿಲೋಕವನ್ನೂ ಜಯಿಸಿದ್ದಾನೆ; ಆದರೆ ಈಗ ನಿನ್ನ ಸಾನ್ನಿಧ್ಯದ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಅವರು ಮತ್ತೆ ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಎದ್ದಿದ್ದಾರೆ।

Verse 9

इति श्रीशिवमहापुराणे द्वितीयायां रुद्रसंहितायां चतुर्थे कुमारखंडे तारकवाक्यशक्रविष्णुवी रभद्रयुद्धवर्णनं नाम नवमोऽध्यायः

ಇಂತೆ ಶ್ರೀಶಿವಮಹಾಪುರಾಣದ ದ್ವಿತೀಯ ರುದ್ರಸಂಹಿತೆಯ ಚತುರ್ಥ ಕುಮಾರಖಂಡದಲ್ಲಿ ‘ತಾರಕನ ವಚನಗಳು, ಶಕ್ರ (ಇಂದ್ರ) ಮತ್ತು ವಿಷ್ಣುವಿನ ಪ್ರಸಂಗ ಹಾಗೂ ವೀರಭದ್ರಯುದ್ಧವರ್ಣನೆ’ ಎಂಬ ಒಂಬತ್ತನೇ ಅಧ್ಯಾಯವು ಸಮಾಪ್ತಿಯಾಯಿತು।

Verse 10

ब्रह्मोवाच । इति श्रुत्वा मम वचः कुमारः शंकरात्मजः । विजहास प्रसन्नात्मा तथास्त्विति वचोऽब्रवीत्

ಬ್ರಹ್ಮನು ಹೇಳಿದರು—ನನ್ನ ವಚನಗಳನ್ನು ಹೀಗೆ ಕೇಳಿ ಶಂಕರನ ಪುತ್ರನಾದ ಕುಮಾರನು ಪ್ರಸನ್ನಚಿತ್ತನಾಗಿ ಮೃದುವಾಗಿ ನಗುತ್ತಾ, “ತಥಾಸ್ತು” ಎಂದು ಉತ್ತರಿಸಿದನು।

Verse 11

विनिश्चित्यासुरवधं शांकरिस्स महा प्रभुः । विमानादवतीर्याथ पदातिरभवत्तदा

ಅಸುರವಧವನ್ನು ದೃಢವಾಗಿ ನಿಶ್ಚಯಿಸಿ ಶಂಕರನ ಆ ಮಹಾಪ್ರಭು ಸೇನಾನಾಯಕನು ವಿಮಾನದಿಂದ ಇಳಿದು, ಆ ಕ್ಷಣದಲ್ಲೇ ಕಾಲ್ನಡಿಗೆಯಾಗಿ ಮುಂದುವರಿದನು।

Verse 12

पद्भ्यां तदासौ परिधावमानो रेजेऽतिवीरः शिवजः कुमारः । करे समादाय महाप्रभां तां शक्तिं महोल्कामिव दीप्तिदीप्ताम्

ಆಗ ಶಿವಪುತ್ರನಾದ ಅತಿವೀರ ಕುಮಾರನು ಕಾಲ್ನಡಿಗೆಯಲ್ಲಿ ವೇಗವಾಗಿ ಓಡುತ್ತಾ ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಿಸಿದನು; ಅವನ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಮಹೋಲ್ಕೆಯಂತೆ ದೀಪ್ತಿದೀಪ್ತವಾಗಿರುವ ಮಹಾಪ್ರಭಾ ಶಕ್ತಿ ಇತ್ತು।

Verse 13

दृष्ट्वा तमायातमतिप्रचंडमव्याकुलं षण्मुखमप्रमेयम् । दैत्यो बभाषे सुरसत्तमान्स कुमार एष द्विषतां प्रहंता

ಅತಿಪ್ರಚಂಡನಾಗಿಯೂ ಅವ್ಯಾಕುಲನಾಗಿರುವ, ಅಪ್ರಮೇಯ ಷಣ್ಮುಖ ಕುಮಾರನು ಮುನ್ನಡೆಯುತ್ತ ಬಂದುದನ್ನು ಕಂಡ ದೈತ್ಯನು ದೇವಶ್ರೇಷ್ಠರಿಗೆ ಹೇಳಿದನು—“ಈ ಕುಮಾರನೇ ಶತ್ರುಹಂತ.”

Verse 14

अनेन साकं ह्यहमेकवीरो योत्स्ये च सर्वानहमेव वीरान् । गणांश्च सर्वानपि घातयामि सलोकपालान्हरिनायकांश्च

ಇವನೊಡನೆ ನಾನು ಒಬ್ಬನೇ ಮಹಾವೀರನಾಗಿ ಆ ಎಲ್ಲ ವೀರರೊಂದಿಗೆ ಯುದ್ಧಮಾಡುವೆನು. ಎಲ್ಲ ಗಣಗಳನ್ನೂ ಸಂಹರಿಸುವೆನು; ಲೋಕಪಾಲರನ್ನೂ ಹರಿಸೈನ್ಯನಾಯಕರನ್ನೂ ಸಹ ಪತನಗೊಳಿಸುವೆನು.

Verse 15

इत्येवमुक्त्वा स तदा महाबलः कुमारमुद्दिश्य ययौ च योद्धुम् । जग्राह शक्तिं परमाद्भुतां च स तारको देववरान्बभाषे

ಇಂತೆಂದು ಹೇಳಿ ಮಹಾಬಲಿಯಾದ ತಾರಕನು ಕುಮಾರನನ್ನು (ಸ್ಕಂದನನ್ನು) ಗುರಿಮಾಡಿಕೊಂಡು ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಮುಂದಾದನು. ಅವನು ಪರಮ ಅದ್ಭುತವಾದ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು (ಭಾಲವನ್ನು) ಹಿಡಿದು, ನಂತರ ದೇವಶ್ರೇಷ್ಠರನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಮಾತಾಡಿದನು.

Verse 16

तत्र विष्णुश्छली दोषी ह्यविवेकी विशे षतः । बलिर्येन पुरा बद्धश्छलमाश्रित्य पापतः

ಆ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ವಿಷ್ಣುವೇ ಮೋಸಗಾರನು, ದೋಷಿಯೂ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಅವಿವೇಕಿಯೂ ಹೌದು; ಏಕೆಂದರೆ ಅವನು ಹಿಂದೆ ಪಾಪವಾಗಿ ಛಲವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿ ರಾಜ ಬಲಿಯನ್ನು ಬಂಧಿಸಿದ್ದನು.

Verse 17

पुरैताभ्यां कृतं कर्म विरुद्धं वेदमार्गतः । तच्छृणुध्वं मया प्रोक्तं वर्णयामि विशेषतः

ಹಿಂದೆ ಆ ಇಬ್ಬರು ಮಾಡಿದ ಕರ್ಮವು ವೇದಮಾರ್ಗಕ್ಕೆ ವಿರೋಧವಾಗಿತ್ತು. ನನ್ನ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳಿರಿ—ಇದೀಗ ಅದನ್ನು ನಿಮಗೆ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ.

Verse 19

तेनैव यत्नतः पूर्वमसुरौ मधुकैटभौ । शिरौहीनौ कृतौ धौर्त्याद्वेदमार्गो विवर्जितः

ಅದೇ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಹಿಂದೆ ಪ್ರಯತ್ನಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಮಧು ಮತ್ತು ಕೈಟಭ ಎಂಬ ಇಬ್ಬರು ಅಸುರರನ್ನು ಶಿರೋಹೀನರನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದನು. ಆದರೆ ಧೂರ್ತ ಅಧರ್ಮದಿಂದ ವೇದಮಾರ್ಗವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಲಾಯಿತು.

Verse 20

मोहिनीरूपतोऽनेन पंक्तिभेदः कृतो हि वै । देवासुरसुधापाने वेदमार्गो विगर्हितः

ಇವನು ಮೋಹಿನೀರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿ ಸಾಲುಗಳಲ್ಲಿ ವಿಭಜನೆ ಮಾಡಿದನು. ದೇವರು-ಅಸುರರ ಅಮೃತಪಾನದಲ್ಲಿ ವೇದಮಾರ್ಗದ ಮರ್ಯಾದೆ ನಿಂದಿತವಾಗಿ ತಳ್ಳಿಹಾಕಲ್ಪಟ್ಟಿತು.

Verse 21

रामो भूत्वा हता नारी वाली विध्वंसितो हि सः । पुनर्वैश्रवणो विप्रौ हतो नीतिर्हता श्रुतेः

ರಾಮನಾಗಿ ಒಂದು ಸ್ತ್ರೀಯನ್ನು ಹತಮಾಡಲಾಯಿತು; ವಾಲಿಯೂ ನಾಶಗೊಂಡನು. ಮತ್ತೆ ವೈಶ್ರವಣ (ಕುಬೇರ) ರೂಪದಲ್ಲಿ, ಓ ವಿಪ್ರರೇ, ನೀತಿಯು ಕುಸಿದಿತು ಮತ್ತು ಶ್ರುತಿಯ ಪ್ರಾಮಾಣ್ಯವೂ ಗಾಯಗೊಂಡಂತಾಯಿತು.

Verse 22

पापं विना स्वकीया स्त्री त्यक्ता पापरतेन यत् । तत्रापि श्रुतिमार्गश्च ध्वंसितस्स्वार्थहेतवे

ಪಾಪದಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತನಾದವನು ಪಾಪವಿಲ್ಲದ ತನ್ನ ಸ್ವಂತ ಹೆಂಡತಿಯನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದರೆ, ಅಲ್ಲಿ ಸಹ ಸ್ವಾರ್ಥಕಾರಣದಿಂದ ಶ್ರುತಿಮಾರ್ಗ (ವೇದಧರ್ಮ) ನಾಶವಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 23

स्वजनन्याश्शिरश्छिन्नमवतारे रसाख्यके । गुरुपुत्रापमानश्च कृतोऽनेन दुरात्मना

‘ರಸ’ ಎಂಬ ಅವತಾರದಲ್ಲಿ ಆ ದುರಾತ್ಮನು ತನ್ನ ಜನನಿಯ ಶಿರಸ್ಸನ್ನು ಛೇದಿಸಿದನು; ಹಾಗೆಯೇ ಗುರುಪುತ್ರನಿಗೆ ಅಪಮಾನ ಮಾಡಿ ಮಹಾ ಕಲಂಕವನ್ನೂ ತಂದನು।

Verse 24

कृष्णो भूत्वान्यनार्यश्च दूषिताः कुलधर्मतः । श्रुतिमार्गं परित्यज्य स्वविवाहाः कृतास्तथा

‘ಕೃಷ್ಣ’ನಾಗಿ ಅನಾರ್ಯಾಚಾರ ಮಾಡಿದ ಕಾರಣ ಅವರು ಕುಲಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಕಲుషಿತರಾದರು; ಶ್ರುತಿ ಎಂಬ ವೈದಿಕ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ಸ್ವಇಚ್ಛಾ ವಿವಾಹಗಳನ್ನೂ ಮಾಡಿಕೊಂಡರು।

Verse 25

पुनश्च वेदमार्गो हि निंदितो नवमे भवे । स्थापितं नास्तिकमतं वेदमार्गविरोधकृत्

ಮತ್ತೆ ಒಂಬತ್ತನೇ ಅವತಾರದಲ್ಲಿ ವೈದಿಕ ಮಾರ್ಗವು ನಿಂದಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು; ವೇದಮಾರ್ಗಕ್ಕೆ ವಿರೋಧಿಯಾದ ನಾಸ್ತಿಕ ಮತವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು।

Verse 26

एवं येन कृतं पापं वेदमार्गं विसृज्य वै । स कथं विजयेद्युद्धे भवेद्धर्मवतांवरः

ಈ ರೀತಿ ವೇದಮಾರ್ಗವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ಪಾಪ ಮಾಡಿದವನು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ ಜಯಿಸುವನು? ಅಥವಾ ಧರ್ಮವಂತರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾಗುವುದು ಹೇಗೆ?

Verse 27

भ्राता ज्येष्ठश्च यस्तस्य शक्रः पापी महान्मतः । तेन पापान्यनेकानि कृतानि निजहेतुतः

ಅವನ ಹಿರಿಯ ಸಹೋದರ ಶಕ್ರ (ಇಂದ್ರ) ಮಹಾಪಾಪಿ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾನೆ; ಸ್ವಾರ್ಥಹೇತುವಿನಿಂದ ಅವನು ಅನೇಕ ಪಾಪಕೃತ್ಯಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದನು।

Verse 28

निकृत्तो हि दितेर्गर्भस्स्वार्थ हेतोर्विशेषतः । धर्षिता गौतमस्त्री वै हतो वृत्रश्च विप्रजः

ನಿಜವಾಗಿಯೂ ದಿತಿಯ ಗರ್ಭವು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಸ್ವಾರ್ಥಹೇತುವಿಗಾಗಿ ಕತ್ತರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು; ಗೌತಮನ ಪತ್ನಿ ಧರ್ಷಿತಳಾದಳು, ಮತ್ತು ಬ್ರಾಹ್ಮಣಜನ್ಮನಾದ ವೃತ್ರನೂ ಹತನಾದನು।

Verse 29

विश्वरूपद्विजातेर्वै भागिनेयस्य यद्गुरोः । निकृत्तानि च शीर्षाणि तदध्वाध्वंसितश्श्रुतेः

ನಿಜವಾಗಿಯೂ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ವಿಶ್ವರೂಪನ ಗುರು ಮತ್ತು ಸೋದರಳಿಯನ ಶಿರಸ್ಸುಗಳನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಲಾಯಿತು, ಶ್ರುತಿಯ ಪ್ರಕಾರ ಆ ಮಾರ್ಗದಿಂದಲೇ ಅವರ ವಿನಾಶವಾಯಿತು.

Verse 30

कृत्वा बहूनि पापानि हरिश्शक्रः पुनःपुनः । तेजोभिर्विहतावेव नष्टवीर्यौ विशेषतः

ಪದೇ ಪದೇ ಅನೇಕ ಪಾಪಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದ ಕಾರಣ, ಹರಿ ಮತ್ತು ಇಂದ್ರರು ದಿವ್ಯ ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಪೆಟ್ಟು ತಿಂದು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ತಮ್ಮ ವೀರ್ಯ ಮತ್ತು ಪರಾಕ್ರಮವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡರು.

Verse 31

तयोर्बलेन नो यूयं संग्रामे जयमाप्स्यथ । किमर्थं मूढतां प्राप्य प्राणांस्त्यक्तुमिहागताः

ಅವರಿಬ್ಬರ ಬಲದಿಂದ ನೀವು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಜಯವನ್ನು ಪಡೆಯಲಾರಿರಿ. ನೀವು ಏಕೆ ಮೋಹಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಿ ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಣ ಬಿಡಲು ಬಂದಿದ್ದೀರಿ?

Verse 32

जानन्तौ धर्ममेतौ न स्वार्थलंपटमानसौ । धर्मं विनाऽमराः कृत्यं निष्फलं सकलं भवेत्

ಧರ್ಮವನ್ನು ತಿಳಿದಿದ್ದರೂ ಇವರಿಬ್ಬರ ಮನಸ್ಸು ಸ್ವಾರ್ಥದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಎಲೈ ದೇವತೆಗಳೇ, ಧರ್ಮವಿಲ್ಲದೆ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕಾರ್ಯವೂ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಿಷ್ಫಲವಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 33

महाधृष्टाविमौ मेद्य कृतवंतौ पुरश्शिशुम् । अहं बालं वधिष्यामि तयोस्सोऽपि भविष्यति

ಈ ಇಬ್ಬರೂ ಅತಿಧೃಷ್ಟರು; ಇಲ್ಲಿ ಎದುರಲ್ಲೇ ಈ ಶಿಶುವನ್ನು ಕಲుషಗೊಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. ನಾನು ಈ ಬಾಲನನ್ನು ವಧಿಸುವೆನು; ಆ ಇಬ್ಬರಿಗೂ ಅದೇ ಗತಿ ಸಂಭವಿಸುವುದು।

Verse 34

किं बाल इतो यायाद्दूरं प्राणपरीप्सया । इत्युक्तोद्दिश्य च हरी वीरभद्रमुवाच सः

“ಓ ಬಾಲಾ, ಪ್ರಾಣರಕ್ಷಣೆಯ ಆಶೆಯಿಂದ ನೀನು ಇಲ್ಲಿಂದ ದೂರಕ್ಕೆ ಏಕೆ ಹೋಗುವೆ?” ಎಂದು ಹೇಳಿ ಹರಿ ವೀರಭದ್ರನನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಮಾತಾಡಿದನು।

Verse 36

ब्रह्मोवाच । इत्येवमुक्त्वा तु विधूय पुण्यं निजं स तन्निंदनकर्मणा वै । जग्राह शक्तिं परमाद्भुतां च स तारको युद्धवतां वरिष्ठः

ಬ್ರಹ್ಮನು ಹೇಳಿದರು—ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ, ನಿಂದಾಕರ್ಮದಿಂದ ತನ್ನ ಸಂಚಿತ ಪುಣ್ಯವನ್ನು ತೊಳೆದುಹಾಕಿ, ಯೋಧರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ತಾರಕನು ಪರಮ ಅದ್ಭುತವಾದ ಶಕ್ತಿ-ಆಯುಧವನ್ನು ಹಿಡಿದನು।

Verse 37

तं बालान्तिकमायातं तारकासुरमोजसा । आजघान च वज्रेण शक्रो गुहपुरस्सरः

ಆಗ ಬಲದಿಂದ ಉಬ್ಬಿ ಬಾಲನ ಸಮೀಪಕ್ಕೆ ಬಂದ ತಾರಕಾಸುರನನ್ನು, ಗುಹನ ಮುಂದೆ ಮುಂದೆ ಸಾಗುತ್ತಿದ್ದ ಶಕ್ರನು ವಜ್ರದಿಂದ ಹೊಡೆದನು।

Verse 38

तेन वज्रप्रहारेण तारको जर्जरीकृतः । भूमौ पपात सहसा निंदाहतबलः क्षणम्

ಆ ವಜ್ರಸಮಾನ ಪ್ರಹಾರದಿಂದ ತಾರಕನು ಚೂರಾಗಿ ಭಂಗವಾಯಿತು. ನಿಂದೆ-ಅಪಮಾನಗಳ ಭಾರದಿಂದ ಅವನ ಬಲ ನಾಶವಾಗಿ ಕ್ಷಣದಲ್ಲೇ ಸಹಸಾ ಭೂಮಿಗೆ ಬಿದ್ದನು.

Verse 39

पतितोऽपि समुत्थाय शक्त्या तं प्राहरद्रुषा । पुरंदरं गजस्थं हि पातयामास भूतले

ಬಿದ್ದಿದ್ದರೂ ಅವನು ಮತ್ತೆ ಎದ್ದು ಕೋಪದಿಂದ ಶಕ್ತಿ (ಭಾಲ)ಯಿಂದ ಅವನ ಮೇಲೆ ಪ್ರಹಾರ ಮಾಡಿದನು. ಗಜದ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತಿದ್ದ ಪುರಂದರ (ಇಂದ್ರ)ನನ್ನು ಭೂಮಿಗೆ ಬೀಳಿಸಿದನು.

Verse 40

हाहाकारो महानासीत्पतिते च पुरंदरे । सेनायां निर्जराणां हि तद्दृष्ट्वा क्लेश आविशत्

ಪುರಂದರ (ಇಂದ್ರ) ಬಿದ್ದಾಗ ಮಹಾ ಹಾಹಾಕಾರ ಉಂಟಾಯಿತು. ಅದನ್ನು ನೋಡಿ ಅಮರ ದೇವರ ಸೇನೆಯಲ್ಲಿ ಕ್ಲೇಶವೂ ವ್ಯಾಕುಲತೆಯೂ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದವು.

Verse 41

तारकेणाऽपि तत्रैव यत्कृतं कर्म दुःखदम् । स्वनाशकारणं धर्मविरुदं तन्निबोध मे

ನನ್ನ ಮಾತಿನಿಂದ ತಿಳಿದುಕೋ—ತಾರಕನು ಅಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಕರ್ಮ ದುಃಖಕರ, ಧರ್ಮವಿರುದ್ಧ, ಮತ್ತು ತನ್ನ ನಾಶಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುವದೇ ಆಗಿತ್ತು.

Verse 42

पतितं च पदाक्रम्य हस्ताद्वज्रं प्रगृह्य वै । पुनरुद्वज्रघातेन शक्रमाताडयद्भृशम्

ಬಿದ್ದವನನ್ನು ಕಾಲಿನಿಂದ ತುಳಿದು, (ಇಂದ್ರನ) ಕೈಯಿಂದ ವಜ್ರವನ್ನು ಕಸಿದುಕೊಂಡನು. ನಂತರ ಅದೇ ವಜ್ರದಿಂದ ಶಕ್ರ (ಇಂದ್ರ)ನನ್ನು ಭಾರಿಯಾಗಿ ಹೊಡೆದನು.

Verse 43

एवं तिरस्कृतं दृष्ट्वा शक्रविष्णुप्रतापवान् । चक्रमुद्यस्य भगवांस्तारकं स जघान ह

ಹೀಗೆ ತಿರಸ್ಕೃತನಾದುದನ್ನು ನೋಡಿ, ಶಕ್ರ-ವಿಷ್ಣುಗಳ ಪ್ರತಾಪದಿಂದ ದೀಪ್ತನಾದ ಭಗವಂತನು ಚಕ್ರವನ್ನು ಎತ್ತಿ ತಾರಕನನ್ನು ಹೊಡೆದನು.

Verse 44

चक्रप्रहाराभितो निपपात क्षितौ हि सः । पुनरुत्थाय दैत्येन्द्रशक्त्या विष्णुं जघान तम्

ಚಕ್ರಪ್ರಹಾರಗಳಿಂದ ಸುತ್ತಲೂ ಗಾಯಗೊಂಡು ಅವನು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಭೂಮಿಗೆ ಬಿದ್ದನು. ಮತ್ತೆ ಎದ್ದು, ದೈತ್ಯೇಂದ್ರನ ಶಕ್ತಿ-ಆಯುಧದಿಂದ ಆ ವಿಷ್ಣುವನ್ನು ಹೊಡೆದನು.

Verse 45

तेन शक्तिप्रहारेण पतितो भुवि चाच्युतः । करो महानासीच्चुक्रुशुश्चाऽतिनिर्जराः

ಆ ಶಕ್ತಿ ಪ್ರಹಾರದಿಂದ ಅಚ್ಯುತನು ಭೂಮಿಗೆ ಬಿದ್ದನು. ಮಹಾ ಕೋಲಾಹಲ ಉಂಟಾಗಿ, ಶ್ರೇಷ್ಠ ಅಮರರು ವ್ಯಾಕುಲರಾಗಿ ಕೂಗಿದರು.

Verse 46

निमेषेण पुनर्विष्णुर्यावदुत्तिष्ठते स्वयम् । तावत्स वीरभद्रो हि तत्क्षणादागतोऽसुरम्

ಕಣ್ಣು ಮಿಟಕಿಸುವಷ್ಟರಲ್ಲಿ, ವಿಷ್ಣು ಸ್ವತಃ ಎದ್ದು ನಿಲ್ಲುವ ಮೊದಲುಲೇ, ಅಷ್ಟರಲ್ಲಿ ವೀರಭದ್ರನು ಅದೇ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಬಂದು ಆ ಅಸುರನ ಮೇಲೆ ಮುನ್ನುಗ್ಗಿದನು.

Verse 47

त्रिशूलं च समुद्यम्य वीरभद्रः प्रतापवान् । तारकं दितिजाधीशं जघान प्रसभं बली

ಆಗ ಪ್ರತಾಪವಂತನಾದ ವೀರಭದ್ರನು ತ್ರಿಶೂಲವನ್ನು ಎತ್ತಿ, ದಿತಿಜಾಧಿಪತಿ ತಾರಕನನ್ನು ಅಪ್ರತಿಹತ ಬಲದಿಂದ ಬಲಾತ್ಕಾರವಾಗಿ ಸಂಹರಿಸಿದನು।

Verse 48

तत्त्रिशूलप्रहारेण स पपात क्षितौ तदा । पतितोऽपि महातेजास्तारकः पुनरुत्थितः

ಆ ತ್ರಿಶೂಲಪ್ರಹಾರದಿಂದ ಅವನು ಆಗ ಭೂಮಿಗೆ ಬಿದ್ದನು. ಬಿದ್ದಿದ್ದರೂ ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿಯಾದ ತಾರಕನು ಮತ್ತೆ ಎದ್ದು ನಿಂತನು.

Verse 49

कृत्वा क्रोधं महावीरस्सकलासुरनायकः । जघान परया शक्त्या वीरभद्रं तदोरसि

ಆಗ ಕ್ರೋಧದಿಂದ ಉರಿದ ಆ ಮಹಾವೀರನು, ಸಮಸ್ತ ಅಸುರರ ನಾಯಕನು, ತನ್ನ ಪರಮ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ವೀರಭದ್ರನ ವಕ್ಷಸ್ಥಳದ ಮೇಲೆ ಪ್ರಹಾರ ಮಾಡಿದನು।

Verse 50

वीरभद्रोऽपि पतितो भूतले मूर्छितः क्षणम् । तच्छक्त्या परया क्रोधान्निहतो वक्षसि धुवम्

ವೀರಭದ್ರನೂ ಭೂಮಿಗೆ ಬಿದ್ದು ಕ್ಷಣಮಾತ್ರ ಮೂರ್ಚ್ಛಿತನಾದನು। ಆ ಪರಮ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ವಕ್ಷಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಆಘಾತಗೊಂಡು, ಕ್ರೋಧವಶವಾಗಿ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಕುಸಿದನು।

Verse 51

सगणश्चैव देवास्ते गंधर्वोरगराक्षसाः । हाहाकारेण महता चुक्रुशुश्च मुहुर्मुहुः

ಆಗ ಆ ದೇವತೆಗಳು ತಮ್ಮ ಗಣಗಳೊಡನೆ, ಗಂಧರ್ವರು, ನಾಗರು ಮತ್ತು ರಾಕ್ಷಸರು ಸಹ ‘ಹಾ ಹಾ’ ಎಂಬ ಮಹಾ ವಿಲಾಪದಿಂದ ಮರುಮರು ಕೂಗಿದರು।

Verse 52

निमेषमात्रात्सहसा महौजास्स वीरभद्रो द्विषतां निहंता । त्रिशूलमुद्यम्य तडित्प्रकाशं जाज्वल्यमानं प्रभया विरेजे

ಒಂದು ನಿಮಿಷಮಾತ್ರದಲ್ಲೇ ಆ ಮಹೌಜಸ್ವಿ, ಶತ್ರುಹಂತಕ ವೀರಭದ್ರನು ಸಹಸಾ ಎದ್ದು ನಿಂತನು; ಮಿಂಚಿನಂತ ಪ್ರಕಾಶದಿಂದ ಜ್ವಲಿಸುವ ತ್ರಿಶೂಲವನ್ನು ಎತ್ತಿ, ಉಗ್ರ ಪ್ರಭೆಯಿಂದ ದೀಪ್ತನಾದನು।

Verse 53

स्वरोचिषा भासितदिग्वितानं सूर्येन्दुबिम्बाग्निसमानमंडलम् । महाप्रभं वीरभयावहं परं कालाख्यमत्यंतकरं महोज्ज्वलम्

ತನ್ನದೇ ಪ್ರಕಾಶದಿಂದ ದಿಕ್ಕುಗಳ ಸಮಸ್ತ ವಿಸ್ತಾರವನ್ನು ಬೆಳಗಿಸಿದದು; ಅದರ ಮಂಡಲವು ಸೂರ್ಯ-ಚಂದ್ರ-ಅಗ್ನಿಯ ಸಮಾನವಾಗಿತ್ತು. ಪರಮ ಮಹಾಪ್ರಭ, ವೀರರಿಗೂ ಭಯ ಉಂಟುಮಾಡುವ, ‘ಕಾಲ’ವೆಂದು ಖ್ಯಾತ, ಅತ್ಯಂತ ಸಂಹಾರಕ ಮತ್ತು ಮಹೋಜ್ಜ್ವಲವಾಗಿತ್ತು।

Verse 54

यावत्त्रिशूलेन तदा हंतुकामो महाबलः । वीरभद्रोऽसुरं यावत्कुमारेण निवारितः

ಮಹಾಬಲಶಾಲಿ ವೀರಭದ್ರನು ತ್ರಿಶೂಲದಿಂದ ಆ ಅಸುರನನ್ನು ಸಂಹರಿಸಲು ಇಚ್ಛಿಸಿ ಪ್ರಹಾರ ಮಾಡಲು ಹೊರಟಾಗ, ಕುಮಾರನು ಮಧ್ಯೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿ ಅವನನ್ನು ತಡೆದನು।