गजाननपूजा तथा औपासन-होमविधिः (Worship of Gajānana and the Procedure of Aupāsana-Homa)

Verse 2

सुब्रह्मण्य उवाच । अथ मध्याह्नसमये स्नात्वा नियतमानसः । गन्धपुष्पाक्षतादीनि पूजाद्रव्याण्युपाहरेत । नैरृत्ये पूजयेद्देवं विघ्रेशं देवपूजितम् । गणानां त्वेति मन्त्रेणावाहयेत्सुविधानतः

ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯನು ಹೇಳಿದರು—ನಂತರ ಮಧ್ಯಾಹ್ನ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನಮಾಡಿ, ನಿಯತಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಗಂಧ, ಪುಷ್ಪ, ಅಕ್ಷತ ಮೊದಲಾದ ಪೂಜಾದ್ರವ್ಯಗಳನ್ನು ತಂದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು। ನೈಋತ್ಯ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ದೇವರಿಂದಲೂ ಪೂಜಿತನಾದ ವಿಘ್ನೇಶ್ವರನನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು। ‘ಗಣಾನಾಂ ತ್ವಂ…’ ಎಂದು ಆರಂಭವಾಗುವ ಮಂತ್ರದಿಂದ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಆವಾಹನ ಮಾಡಬೇಕು।

Verse 3

रक्तवर्णं महाकायं सर्व्वाभरणभूषितम् । पाशांकुशाक्षाभीष्टञ्च दधानं करपंकजैः

ಅವರು ರಕ್ತವರ್ಣದವರು, ಮಹಾಕಾಯರು, ಸರ್ವಾಭರಣಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿತರಾಗಿದ್ದರು; ಮತ್ತು ಕಮಲಸದೃಶ ಕೈಗಳಲ್ಲಿ ಪಾಶ, ಅಂಕುಶ, ಅಕ್ಷಮಾಲೆ ಹಾಗೂ ಅಭೀಷ್ಟ ವರ ನೀಡುವ ವರದಮುದ್ರೆಯನ್ನು ಧರಿಸಿದ್ದರು।

Verse 4

एवमावाह्य सन्ध्याय शंभुपुत्रं गजाननम् । अभ्यर्च्य पायसापूपनालिकेरगुडादिभिः

ಈ ರೀತಿ ಸಂಧ್ಯಾಕಾಲದಲ್ಲಿ ಶಂಭುಪುತ್ರ ಗಜಾನನನನ್ನು ಆವಾಹಿಸಿ, ಪಾಯಸ, ಆಪೂಪ, ತೆಂಗಿನಕಾಯಿ, ಬೆಲ್ಲ ಮೊದಲಾದ ನೈವೇದ್ಯಗಳಿಂದ ವಿಧಿವತ್ತಾಗಿ ಅರ್ಚನೆ ಮಾಡಬೇಕು।

Verse 5

नैवेद्यमुत्तमं दद्यात्ताम्बूलादिमथापरम् । परितोष्य नमस्कृत्य निर्विघ्नम्प्रार्थयेत्ततः

ಉತ್ತಮ ನೈವೇದ್ಯವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿ, ನಂತರ ತಾಂಬೂಲ ಮೊದಲಾದ ಇತರ ಅರ್ಪಣೆಗಳನ್ನು ನೀಡಬೇಕು. ಪ್ರಭುವನ್ನು ಸಂತೋಷಪಡಿಸಿ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ಬಳಿಕ ನಿರ್ವಿಘ್ನವಾಗಿ ನಡೆಯಲೆಂದು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಬೇಕು।

Verse 6

अथ सायन्तनीं सन्ध्यामुपास्य स्नानपूर्वकम् । सायमौपासनं हुत्वा मौनी विज्ञापयेद्गुरुम्

ನಂತರ ಸ್ನಾನಮಾಡಿ ಸಾಯಂಕಾಲದ ಸಂಧ್ಯೋಪಾಸನೆಯನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಬೇಕು. ಸಾಯಂ ಔಪಾಸನ ಹೋಮವನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಿ, ಮೌನ ಹಾಗೂ ನಿಯಮದಿಂದ ಗುರುವರಿಗೆ ವಿನಯಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ತಿಳಿಸಬೇಕು।

Verse 7

भूः स्वाहेति त्र्यृचा पूर्णाहुतिं हुत्वा समाप्य च । गायत्रीं प्रजपेद्यावदपराह्णमतंद्रितः

“ಭೂಃ ಸ್ವಾಹಾ” ಎಂದು ಆರಂಭವಾಗುವ ಮೂರು ಋಚಗಳಿಂದ ಪೂರ್ಣಾಹುತಿಯನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿ ವಿಧಿಯನ್ನು ಸಮಾಪ್ತಿಗೊಳಿಸಬೇಕು. ನಂತರ ಆಲಸ್ಯವಿಲ್ಲದೆ ಅಪರಾಹ್ನದವರೆಗೆ ಗಾಯತ್ರೀ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಜಪಿಸಬೇಕು।

Verse 9

श्रपयित्वा चरुन्तस्मिन्समिदन्नाज्यभेदतः । जुहुयाद्रौद्रसूक्तेन सद्योजातादि पञ्चभिः

ಚರುವನ್ನು ಬೇಯಿಸಿ, ಸಮಿಧೆ, ಅನ್ನ ಮತ್ತು ತುಪ್ಪದ ಯೋಗ್ಯ ಭಾಗಗಳೊಂದಿಗೆ ಪವಿತ್ರ ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಆಹುತಿ ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು. ರೌದ್ರಸೂಕ್ತದಿಂದಲೂ ‘ಸದ್ಯೋಜಾತ’ ಮೊದಲಾದ ಐದು ಮಂತ್ರಗಳಿಂದಲೂ ಹೋಮ ಮಾಡಬೇಕು.

Verse 10

ब्रह्मभिश्च महादेवं सांबं वह्नौ विभावयेत् । गौरीर्मिमाय मन्त्रेण हुत्वा गौरीमनुस्मरन्

ಬ್ರಾಹ್ಮಣರೊಂದಿಗೆ ಪವಿತ್ರ ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಉಮಾಸಹಿತ ಮಹಾದೇವನನ್ನು ಸನ್ನಿಧಾನವಾಗಿ ಧ್ಯಾನಿಸಬೇಕು. ನಂತರ ‘ಗೌರೀರ್ಮಿಮಾಯ’ ಮಂತ್ರದಿಂದ ಆಹುತಿ ಅರ್ಪಿಸಿ, ಗೌರಿಯನ್ನು ನಿರಂತರ ಸ್ಮರಿಸುತ್ತ ಹೋಮ ಮಾಡಬೇಕು.

Verse 11

ततोऽग्नये स्विष्टकृते स्वाहेति जुहुयात्सकृत् । हुत्वोपरिष्टात्तन्त्रन्तु ततोऽग्नेरुत्तरे बुधः

ನಂತರ ‘ಅಗ್ನಯೇ ಸ್ವಿಷ್ಟಕೃತೇ ಸ್ವಾಹಾ’ ಎಂದು ಒಂದೇ ಬಾರಿ ಆಹುತಿ ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು. ಆಹುತಿ ಮುಗಿದ ಮೇಲೆ ಜ್ಞಾನಿ ಸಾಧಕನು ಯಜ್ಞವ್ಯವಸ್ಥೆ (ತಂತ್ರ)ಯನ್ನು ಅಗ್ನಿಯ ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು.

Verse 12

स्थित्वासने जपेन्मौनी चैलाजिनकुशोत्तरे । आब्राह्मं च मुहूर्ते तु गायत्री दृढमानसः

ಆಸನದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ಕುಳಿತು ಮೌನ ವಹಿಸಬೇಕು; ಬಟ್ಟೆ, ಜಿಂಕೆಯ ಚರ್ಮ ಮತ್ತು ಕುಶಗಡ್ಡೆಯ ಮೇಲಿರಿಸಿ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ದೃಢಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಬ್ರಾಹ್ಮಮುಹೂರ್ತದಿಂದ ಗಾಯತ್ರಿ ಜಪ ಮಾಡಬೇಕು.

Verse 13

इति श्रीशिवमहापुराणे षष्ठ्यां कैलाससंहितायां त्रयोदशोऽध्यायः

ಇಂತೆ ಶ್ರೀಶಿವಮಹಾಪುರಾಣದ ಷಷ್ಠ ಗ್ರಂಥವಾದ ಕೈಲಾಸಸಂಹಿತೆಯಲ್ಲಿ ಹದಿಮೂರನೇ ಅಧ್ಯಾಯವು ಸಮಾಪ್ತಿಯಾಯಿತು.

Verse 14

उदगुद्वास्य बर्हिष्यासाद्याज्येन चरुं ततः । अभिघार्य्य व्याहृतीश्च रौद्रसूक्तञ्च पञ्च च

ಉತ್ತರಮುಖವಾಗಿ ದರ್ಭಾಸನದ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತು, ನಂತರ ತುಪ್ಪದಿಂದ ಚರು (ಪಾಕ-ಹವಿಷ್ಯ) ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಬೇಕು. ಅಭಿಘಾರದಿಂದ ಅದನ್ನು ಸಂಸ್ಕರಿಸಿ, ವ್ಯಾಹೃತಿಗಳು ಹಾಗೂ ಐದು ರೌದ್ರಸೂಕ್ತಗಳನ್ನು ಜಪಿಸಬೇಕು.

Verse 15

जपेद्ब्रह्माणि सन्धार्य्य चित्तं शिवपदांबुजे । प्रजापतिमथेन्द्रञ्च विश्वेदेवास्ततः परम्

ಮನಸ್ಸನ್ನು ಶಿವನ ಪಾದಪದ್ಮದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರಗೊಳಿಸಿ, ಬ್ರಹ್ಮನಿಂದ ಆರಂಭಿಸಿ ಜಪ ಮಾಡಬೇಕು. ನಂತರ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಪ್ರಜಾಪತಿ, ಆಮೇಲೆ ಇಂದ್ರ, ಮತ್ತು ಬಳಿಕ ವಿಶ್ವೇದೇವರನ್ನು ಆವಾಹನ ಮಾಡಿ ಜಪಿಸಬೇಕು.

Verse 16

ब्रह्माणं सचतुर्थ्यन्तं स्वाहांतान्प्रणवा दिकान् । संजप्य वाचयित्वाऽथ पुण्याहं च ततः परम्

ಪ್ರಣವ (ಓಂ) ದಿಂದ ಆರಂಭವಾಗಿ 'ಸ್ವಾಹಾ' ದಿಂದ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುವ ಚತುರ್ಥೀ ವಿಭಕ್ತಿಯ ಬ್ರಹ್ಮ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಜಪಿಸಿ, ಪಠಿಸಿ, ನಂತರ ಪುಣ್ಯಾಹವಾಚನವನ್ನು ಮಾಡಿಸಬೇಕು.

Verse 17

परस्तात्तंत्रमग्नये स्वाहेत्यग्निमुखावधि । निर्वर्त्य पश्चात्प्राणाय स्वाहेत्यारभ्य पञ्चभिः

ತರುವಾಯ 'ಅಗ್ನಯೇ ಸ್ವಾಹಾ' ಎಂದು ಅಗ್ನಿಮುಖದವರೆಗಿನ ತಾಂತ್ರಿಕ ಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಪೂರೈಸಿ, ನಂತರ 'ಪ್ರಾಣಾಯ ಸ್ವಾಹಾ' ಎಂದು ಆರಂಭಿಸಿ ಐದು ಮಂತ್ರಗಳಿಂದ ಆಹುತಿಗಳನ್ನು ನೀಡಬೇಕು.

Verse 18

साज्येन चरुणा पश्चादग्निं स्विष्टकृतं हुनेत् । पुनश्च प्रजपेत्सूक्तं रौद्रं ब्रह्माणि पञ्च च

ನಂತರ ತುಪ್ಪ ಮಿಶ್ರಿತ ಚರುದಿಂದ ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ವಿಷ್ಟಕೃತ್ ಆಹುತಿ ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು. ಮತ್ತೆ ರುದ್ರಸೂಕ್ತ ಮತ್ತು ಐದು ಬ್ರಹ್ಮಮಂತ್ರಗಳನ್ನು ಜಪಿಸಬೇಕು—ಹೀಗೆ ಶಿವಪ್ರೀತಿಗಾಗಿ ವಿಧಿಯನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಬೇಕು।

Verse 19

महेशादिचतुर्व्यूहमन्त्रांश्च प्रजपेत्पुनः । हुत्वोपरिष्टात्तन्त्रन्तु स्वशाखोक्तेन वर्त्मना

ನಂತರ ಮಹೇಶಾದಿ ಚತುರ್ವ್ಯೂಹ ಮಂತ್ರಗಳನ್ನು ಮತ್ತೆ ಜಪಿಸಬೇಕು. ಹೋಮಾಹುತಿಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿದ ಬಳಿಕ, ತನ್ನ ಸ್ವಶಾಖೆಯಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದ ಕ್ರಮದಂತೆ ತಾಂತ್ರಿಕ ಕರ್ಮವನ್ನು ಆಚರಿಸಬೇಕು।

Verse 20

तत्तद्देवान्समुद्दिश्य सांगं कुर्य्याद्विचक्षणः । एवमग्निमुखाद्यं यत्कर्मतन्त्रम्प्रवर्त्तितम्

ಆ ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಯಥಾವಿಧಿಯಾಗಿ ಆವಾಹನ ಮಾಡಿ ವಿವೇಕಿ ಸಾಧಕನು ಅಂಗೋಪಾಂಗಗಳೊಡನೆ ಕರ್ಮವನ್ನು ಆಚರಿಸಬೇಕು. ಹೀಗೆ ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಆಹುತಿ ಮೊದಲಾದವುಗಳಿಂದ ಆರಂಭವಾದ ಸಮಸ್ತ ಕರ್ಮತಂತ್ರವು ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಪ್ರವೃತ್ತವಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 21

अतः परं प्रजुहुयाद्विरजाहोममात्मनः । षड्विंशतत्त्वरूपेस्मिन्देहे लीनस्य शुद्धये

ಅನಂತರ ಸ್ವಾತ್ಮಶುದ್ಧಿಗಾಗಿ ವಿರಜಾ-ಹೋಮವನ್ನು ಯಥಾವಿಧಿಯಾಗಿ ಆಚರಿಸಬೇಕು; ಇಪ್ಪತ್ತಾರು ತತ್ತ್ವಮಯವಾದ ಈ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಲೀನನಾದ ದೇಹಿಯ ಶುದ್ಧಿಗಾಗಿ.

Verse 22

तत्त्वान्येतानि मद्देहे शुध्यन्तामित्यनुस्मरन् । तत्रात्मतत्त्वशुद्ध्यर्थं मन्त्रैरारुणकेतुकैः

‘ನನ್ನ ದೇಹದಲ್ಲಿರುವ ಈ ತತ್ತ್ವಗಳು ಶುದ್ಧವಾಗಲಿ’ ಎಂದು ಅನುಸ್ಮರಿಸಿ, ಆತ್ಮತತ್ತ್ವಶುದ್ಧಿಗಾಗಿ ಅರುಣ-ಕೇತುಕರ ಸಂಬಂಧಿತ ಮಂತ್ರಗಳನ್ನು ವಿನಿಯೋಗಿಸಿದನು.

Verse 23

पठ्यमानैः पृथिव्यादिपुरुषांतं क्रमान्मुने । साज्येन चरुणा मौनी शिवपादाम्बुजं स्मरन्

ಓ ಮುನೇ, ಪಠಣವು ಪೃಥ್ವೀತತ್ತ್ವದಿಂದ ಪುರುಷಾಂತವರೆಗೆ ಕ್ರಮವಾಗಿ ನಡೆಯುವಾಗ ಸಾಧಕನು ಮೌನವಾಗಿರಲಿ; ತುಪ್ಪ ಮಿಶ್ರಿತ ಚರುವನ್ನು ಹೋಮದಲ್ಲಿ ಅರ್ಪಿಸಿ, ಅಂತರಂಗದಲ್ಲಿ ಶಿವನ ಪಾದಪದ್ಮಗಳನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಲಿ।

Verse 24

पृथिव्यादि च शब्दादि वागाद्यं पञ्चकं पुनः । श्रोत्राद्यञ्च शिरः पार्श्वपृष्ठोदरचतुष्टयम्

ಪೃಥಿವಿ ಮೊದಲಾದ ಪಂಚ ಮಹಾಭೂತಗಳು, ಶಬ್ದ ಮೊದಲಾದ ಪಂಚ ತನ್ಮಾತ್ರೆಗಳು, ವಾಣಿ ಮೊದಲಾದ ಪಂಚ ಕರ್ಮೇಂದ್ರಿಯಗಳು; ಹಾಗೆಯೇ ಶ್ರೋತ್ರ ಮೊದಲಾದ ಪಂಚ ಜ್ಞಾನೇಂದ್ರಿಯಗಳು ಮತ್ತು ಶಿರಸ್ಸು–ಪಾರ್ಶ್ವ–ಪೃಷ್ಠ–ಉದರ ಎಂಬ ಚತುಷ್ಟಯ—ಇವೆಲ್ಲವೂ ದೇಹಸಮೂಹವೆಂದು ಕೀರ್ತಿತವಾಗಿದೆ.

Verse 25

जंघां च योजयेत्पश्चात्त्वगाद्यं धातुसप्तकम् । प्राणाद्यं पञ्चकं पश्चादन्नाद्यं कोशपञ्चकम्

ನಂತರ ಜಂಘೆಗಳನ್ನೂ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು; ಆಮೇಲೆ ತ್ವಕ್ ಮೊದಲಾದ ಸಪ್ತ ಧಾತುಗಳನ್ನು ವಿನ್ಯಾಸಿಸಬೇಕು. ಬಳಿಕ ಪ್ರಾಣ ಮೊದಲಾದ ಪಂಚಕವನ್ನು, ನಂತರ ಅನ್ನಮಯ ಮೊದಲಾದ ಪಂಚಕೋಶಗಳನ್ನು—ಈ ರೀತಿ ಶಿವೋಪದೇಶದಿಂದ ತತ್ತ್ವಗಳನ್ನು ಕ್ರಮವಾಗಿ ವಿವೇಚಿಸಬೇಕು.

Verse 26

मनाश्चित्तं च बुद्धिश्चाहंकृतिः ख्यातिरेव च । संकल्पन्तु गुणाः पश्चात्प्रकृतिः पुरुषस्ततः

ಮನ, ಚಿತ್ತ, ಬುದ್ಧಿ, ಅಹಂಕಾರ ಮತ್ತು ಖ್ಯಾತಿ—ಇವು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟವು; ನಂತರ ಸಂಕಲ್ಪ, ಆಮೇಲೆ ಗುಣಗಳು; ಅನಂತರ ಪ್ರಕೃತಿ, ಬಳಿಕ ಪುರುಷ—ಈ ರೀತಿ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ತತ್ತ್ವಗಳು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಗಣಿಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ.

Verse 27

पुरुषस्य तु भोक्तृत्वं प्रतिपन्नस्य भोजने । अन्तरंगतया तत्त्वपंचकं परिकीर्तितम्

ಪುರುಷನು ಭೋಗ್ಯದ ಸಂಬಂಧದಲ್ಲಿ ಭೋಗದಲ್ಲಿ ಪ್ರವೃತ್ತನಾಗಿ ಭೋಕ್ತೃತ್ವವನ್ನು ಪಡೆದಾಗ, ಅಂತರಂಗತೆಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ‘ತತ್ತ್ವಪಂಚಕ’ವೆಂದು ಘೋಷಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 28

नियतिः कालरागश्च विद्या च तदनन्तरम् । कला च पंचकमिदं मयोत्पन्नम्मुनीश्वर

ಓ ಮುನೀಶ್ವರಾ! ನಿಯತಿ, ಕಾಲ, ರಾಗ, ಅದರ ನಂತರ ವಿದ್ಯಾ, ಹಾಗೆಯೇ ಕಲಾ—ಈ ಐದುಗಳ ಸಮೂಹವು ನನ್ನಿಂದಲೇ ಉತ್ಪನ್ನವಾಗಿದೆ.

Verse 29

मायान्तु प्रकृतिं विद्यादिति माया श्रुतीरिता । तज्जान्येतानि तत्त्वानि श्रुत्युक्तानि न संशयः

ಮಾಯೆಯನ್ನೇ ಪ್ರಕೃತಿಯೆಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು—ಎಂದು ಶ್ರುತಿ ಮಾಯೆಯನ್ನು ಘೋಷಿಸಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಈ ತತ್ತ್ವಗಳು ಶ್ರುತಿ-ಉಕ್ತವೆಂದು ಗ್ರಹಿಸಿರಿ; ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ.

Verse 30

कालस्वभावो नियतिरिति च श्रुतितब्रवीत् । एतत्पञ्चकमेवास्य पञ्चकञ्चक्रमुच्यते

ಶ್ರುತಿ ಹೇಳುತ್ತದೆ—‘ಕಾಲ, ಸ್ವಭಾವ ಮತ್ತು ನಿಯತಿ’. ಈ ಐದರ ಸಮೂಹವೇ ಅವನ ‘ಪಂಚಚಕ್ರ’ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.

Verse 31

अजानन्पञ्चतत्त्वानि विद्वानपि च मूढधीः । निपत्याधस्तात्प्रकृतेरुपरिष्टात्पुमानयम्

ಪಂಚತತ್ತ್ವಗಳನ್ನು ತಿಳಿಯದವನು, ಪಂಡಿತನಾದರೂ ಮೂಢಬುದ್ಧಿಯವನೇ. ಅಂಥ ಜೀವ ಪ್ರಕೃತಿಯ ಕೆಳಗೆ ಬೀಳುತ್ತಾನೆ; ಅದರ ಮೇಲಕ್ಕೆ ಏರಲಾರನು.

Verse 32

काकाक्षिन्यायमाश्रित्य वर्त्तते पार्श्वतोन्वहम् । विद्यातत्त्वमिदं प्रोक्तं शुद्धविद्यामहेश्वरौ

ಕಾಕಾಕ್ಷಿ-ನ್ಯಾಯವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿ ಇದು ಪ್ರತಿದಿನ ಪಕ್ಕಪಕ್ಕಕ್ಕೆ ಚಲಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ತತ್ತ್ವವೇ ‘ವಿದ್ಯಾ’ ಎಂದು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ—ಶುದ್ಧವಿದ್ಯೆ, ಸ್ವಯಂ ಮಹೇಶ್ವರನು.

Verse 33

सदाशिवश्च शक्तिश्च शिवश्चेदं तु पञ्चकम् । शिव तत्त्वमिदम्ब्रह्मन्प्रज्ञानब्रह्मवाग्यतः

ಸದಾಶಿವ, ಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಶಿವ—ಇವು ಸೇರಿ ಈ ಪಂಚಕ ತತ್ತ್ವ. ಹೇ ಬ್ರಹ್ಮನ್, ಇದೇ ಶಿವತತ್ತ್ವ; ವೇದ ಮಹಾವಾಕ್ಯ ‘ಪ್ರಜ್ಞಾನಂ ಬ್ರಹ್ಮ’ ಎಂದು ಘೋಷಿಸುತ್ತದೆ.

Verse 34

पृथिव्यादिशिवांतं यत्तत्त्वजातं मुनीश्वर । स्वकारणलयद्वारा शुद्धिरस्य विधीयताम्

ಹೇ ಮುನೀಶ್ವರ, ಪೃಥಿವಿಯಿಂದ ಆರಂಭಿಸಿ ಶಿವಾಂತವರೆಗೆ ಇರುವ ತತ್ತ್ವಸಮೂಹವೆಲ್ಲ, ಪ್ರತಿಯೊಂದನ್ನೂ ಅದರ ಸ್ವಕಾರಣದಲ್ಲಿ ಲಯಗೊಳಿಸುವ ಕಾರಣ-ಲಯ ಮಾರ್ಗದಿಂದ ಶುದ್ಧಿಗೊಳಿಸಲ್ಪಡಲಿ.

Verse 35

एकादशानां मन्त्राणाम्परस्मैपद पूर्वकम् । शिवज्योतिश्चतुर्थ्यन्तमिदम्पदमथोच्चरेत्

ಹನ್ನೊಂದು ಮಂತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಮೊದಲು ಪರಸ್ಮೈಪದ (ಕರ್ತೃವಾಚ್ಯ) ರೂಪವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ, ನಂತರ ವಿಧಿಯಂತೆ ‘ಶಿವಜ್ಯೋತಿಃ’ ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ಚತುರ್ಥೀ ವಿಭಕ್ತಿ ಅಂತ್ಯದಿಂದ ಉಚ್ಚರಿಸಬೇಕು.

Verse 36

न ममेति वदेत्पश्चादुद्देशत्याग ईरितः । अतः परं विविद्यैति कपोतकायेति मन्त्रयोः

ನಂತರ ‘ನ ಮಮ’—ಅಂದರೆ ‘ಇದು ನನ್ನದು ಅಲ್ಲ’—ಎಂದು ಹೇಳಬೇಕು; ಇದನ್ನೇ ಉದ್ದೇಶತ್ಯಾಗ (ಸ್ವಾಮ್ಯಭಾವ ತ್ಯಾಗ) ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಆಮೇಲೆ ‘ಕಪೋತಕಾಯ…’ ಎಂದು ಆರಂಭವಾಗುವ ಎರಡು ಮಂತ್ರಗಳನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಕಲಿತು ಅನ್ವಯಿಸಬೇಕು.

Verse 37

व्यापकाय पदस्यान्ते परमात्मन इत्यपि । शिवज्योतिश्चतुर्थ्यन्तं विश्वभूतपदम्पुनः

ಪದದ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ‘ವ್ಯಾಪಕಾಯ’ ಮತ್ತು ‘ಪರಮಾತ್ಮನೇ’ ಎಂಬುದನ್ನೂ ಸೇರಿಸಬೇಕು. ನಂತರ ಚತುರ್ಥೀ ವಿಭಕ್ತ್ಯಂತವಾಗಿ ‘ಶಿವಜ್ಯೋತಿಷೇ’—ಶಿವಜ್ಯೋತಿಗೆ—ಎಂದು ಉಚ್ಚರಿಸಿ, ಮತ್ತೆ ‘ವಿಶ್ವಭೂತಾಯ’—ವಿಶ್ವರূপನಾದವನಿಗೆ—ಎಂಬ ಪದವನ್ನೂ ಹೇಳಬೇಕು.

Verse 38

घसनोत्सुकशब्दञ्च चतुर्थ्यंतमथो वदेत् । परस्मैपदमुच्चार्य्य देवाय पदमुच्चरेत्

ನಂತರ ‘ಘಸನೋತ್ಸುಕ’ ಎಂಬ ಶಬ್ದವನ್ನು ಚತುರ್ಥೀ (ದಾತಿವ್) ವಿಭಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಉಚ್ಚರಿಸಬೇಕು; ಪರಸ್ಮೈಪದ ರೂಪವನ್ನು ಉಚ್ಚರಿಸಿ, ಬಳಿಕ ‘ದೇವಾಯ’ ಪದವನ್ನು ಹೇಳಬೇಕು.

Verse 39

उत्तिष्ठस्वेति मन्त्रस्य विश्वरूपाय शब्दतः । पुरुषाय पदम्ब्रूयादोस्वाहेत्यस्य संवदेत्

‘ಉತ್ತಿಷ್ಠಸ್ವ’ ಎಂದು ಆರಂಭವಾಗುವ ಮಂತ್ರದಲ್ಲಿ ಯಥಾಸ್ಥಾನವಾಗಿ ‘ವಿಶ್ವರൂപಾಯ’ ಪದವನ್ನು ಉಚ್ಚರಿಸಬೇಕು; ನಂತರ ‘ಪುರುಷಾಯ’ ಪದವನ್ನು ಹೇಳಬೇಕು. ಈ ಮಂತ್ರದ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ‘ಓಂ ಸ್ವಾಹಾ’ ಎಂದೂ ಪಠಿಸಬೇಕು.

Verse 40

लोकत्रयपदस्यान्ते व्यापिने परमात्मने । शिवायेदं न मम च पदम्ब्रूयादतः परम्

ತ್ರಿಲೋಕಗಳ (ಯಾವುದೇ) ಉಚ್ಚಾರಣೆಯ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ, ಸರ್ವವ್ಯಾಪಿ ಪರಮಾತ್ಮ ಶಿವನಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಿ, ನಂತರ ಈ ಪರಮ ವಾಕ್ಯವನ್ನು ಹೇಳಬೇಕು—“ಶಿವಾಯಿದಂ, ನ ಮಮ।”

Verse 41

स्व शाखोक्तप्रकारेण पुरस्तात्तन्त्रकर्म्म च । निर्वर्त्य सर्पिषा मिश्रं चरुम्प्राश्य पुरोधसे

ತನ್ನ ವೇದಶಾಖೆಯಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದ ವಿಧಾನದಂತೆ ಮೊದಲು ಪೂರ್ವಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಯಥಾವಿಧಿಯಾಗಿ ನೆರವೇರಿಸಿ, ನಂತರ ತುಪ್ಪ ಮಿಶ್ರಿತ ಚರುವನ್ನು ಸಿದ್ಧಮಾಡಿ ಪುರೋಹಿತನಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಿ, ಅದನ್ನು ಪ್ರಸಾದರೂಪವಾಗಿ ತಾನೇ ಭಕ್ಷಿಸಬೇಕು.

Verse 42

प्रदद्याद्दक्षिणान्तस्मै हेमादिपरिबृंहिताम् । ब्रह्माणमुद्वास्य ततः प्रातरौपासनं हुनेत्

ನಂತರ ಅವನಿಗೆ (ಪುರೋಹಿತನಿಗೆ) ಚಿನ್ನಾದಿಗಳಿಂದ ಸಮೃದ್ಧವಾದ ಅಂತ್ಯ ದಕ್ಷಿಣೆಯನ್ನು ನೀಡಬೇಕು. ತದನಂತರ ಬ್ರಹ್ಮನನ್ನು ಯಥಾವಿಧಿಯಾಗಿ ಉದ್ವಾಸನ ಮಾಡಿ, ಪ್ರಾತಃಕಾಲದಲ್ಲಿ ಔಪಾಸನ ಹೋಮವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಬೇಕು.

Verse 43

सं मां सिञ्चन्तु मरुत इति मन्त्रञ्जपेन्नरः । याते अग्न इत्यनेन मन्त्रेणाग्नौ प्रताप्य च

ನರನು “ಸಂ ಮಾಂ ಸಿಞ್ಚಂತು ಮರುತಃ” ಎಂಬ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಜಪಿಸಲಿ; ನಂತರ “ಯಾತೇ ಅಗ್ನೇ…” ಮಂತ್ರದಿಂದ ಅದನ್ನು ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಸಮ್ಯಕ್ ತಾಪಿಸಲಿ।

Verse 44

हस्तमग्नौ समारोप्य स्वात्मन्यद्वैतधामनि । प्राभातिकीं ततः सन्ध्यामुपास्यादित्यमप्यथ

ಪವಿತ್ರ ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಕೈಗಳನ್ನು ಇಟ್ಟು, ತನ್ನ ಸ್ವಾತ್ಮದಲ್ಲಿನ ಅದ್ವೈತಧಾಮದಲ್ಲಿ ಚೇತನೆಯನ್ನು ಸ್ಥಿರಗೊಳಿಸಲಿ. ನಂತರ ಪ್ರಾತಃಸಂಧ್ಯಾ ಉಪಾಸನೆ ಮಾಡಿ, ಆಮೇಲೆ ಆದಿತ್ಯ (ಸೂರ್ಯ)ನನ್ನೂ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಅರ್ಚಿಸಲಿ।

Verse 45

उपस्थाय प्रविश्याप्सु नाभिदघ्नं प्रवेशयन् । तन्मन्त्रान्प्रजपेत्प्रीत्या निश्चलात्मा समुत्सुकः

ವಿಧಿಪೂರ್ವಕ ವಂದಿಸಿ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಿ, ನಾಭಿವರೆಗೆ ಮುಳುಗಿರಲಿ. ನಂತರ ನಿಶ್ಚಲಮನಸ್ಸಿನಿಂದ, ಉತ್ಸುಕ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ, ಅದೇ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಜಪಿಸಲಿ।

Verse 46

आहिताग्निस्तु यः कुर्य्यात्प्राजापत्येष्टिमाहिते । श्रौते वैश्वानरे सम्यक्सर्ववेदसदक्षिणाम्

ಆಹಿತಾಗ್ನಿಯಾದವನು ಆಹಿತ ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಶ್ರೌತವಿಧಿಯಂತೆ ವೈಶ್ವಾನರ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಜಾಪತ್ಯ ಇಷ್ಟಿಯನ್ನು ಸಮ್ಯಕ್ ನೆರವೇರಿಸಿ, ಎಲ್ಲಾ ವೇದಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾದ ಯಥೋಚಿತ ದಕ್ಷಿಣೆಯನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಲಿ।

Verse 47

अथाग्निमात्मन्यारोप्य ब्राह्मणः प्रव्रजेद्गृहात् । सावित्रीप्रथमं पादं सावित्रीमित्युदीर्य च

ನಂತರ ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ತನ್ನೊಳಗೆ ಸ್ಥಾಪಿಸಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಗೃಹದಿಂದ ಪ್ರವ್ರಜಿತನಾಗಿ ಹೊರಡಬೇಕು. ಸಾವಿತ್ರೀ (ಗಾಯತ್ರೀ)ಯ ಮೊದಲ ಪಾದವನ್ನು ಜಪಿಸಿ ‘ಸಾವಿತ್ರೀ’ ಎಂಬ ಪದವನ್ನೂ ಉಚ್ಚರಿಸಬೇಕು.

Verse 48

प्रवेशयामि शब्दान्ते भूरोमिति च संवदेत् । द्वितीयम्पादमुच्चार्य्य सावित्रीमिति पूर्व्ववत्

‘ಪ್ರವೇಶಯಾಮಿ’ ಎಂಬ ಶಬ್ದಾಂತದಲ್ಲಿ ‘ಓಂ ಭೂಃ’ ಎಂದೂ ಉಚ್ಚರಿಸಬೇಕು. ನಂತರ ಎರಡನೇ ಪಾದವನ್ನು ಪಠಿಸಿ, ಹಿಂದಿನಂತೆ ‘ಸಾವಿತ್ರೀ’ ಎಂದು ವಿಧಿಯಾಗಿ ಪ್ರಯೋಗಿಸಬೇಕು.

Verse 49

प्रवेशयामि शब्दान्ते भुवरोमिति संवदेत् । तृतीयम्पादमुच्चार्य्य सावित्रीमित्यतः परम्

“ಪ್ರವೇಶಯಾಮಿ” ಎಂಬ ಉಚ್ಚಾರಣೆಯ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ “ಓಂ ಭುವಃ” ಎಂದು ಹೇಳಬೇಕು. ನಂತರ ಮಂತ್ರದ ತೃತೀಯ ಪಾದವನ್ನು ಜಪಿಸಿ, ಆಮೇಲೆ ಅದನ್ನು “ಸಾವಿತ್ರೀ (ಗಾಯತ್ರೀ)” ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿ ಮುಂದಿನ ಸಾಧನೆ ಮಾಡಬೇಕು.

Verse 50

प्रवेशयामि शब्दान्ते सुवरोमित्युदीरयेत् । त्रिपादमुच्चरेत्पूर्वं सावित्रीमित्यतः परम्

“ಪ್ರವೇಶಯಾಮಿ” ಉಚ್ಚಾರಣೆಯ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ “ಸುವರೋಂ” ಎಂದು ಉಚ್ಚರಿಸಬೇಕು. ಮೊದಲು ತ್ರಿಪಾದ (ಗಾಯತ್ರೀ) ಮಂತ್ರವನ್ನು ಜಪಿಸಿ, ನಂತರ ಸಾವಿತ್ರೀ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಪಠಿಸಬೇಕು.

Verse 51

प्रवेशयामि शब्दान्ते भूर्भुवस्सुवरोमिति । उदीरयेत्परम्प्रीत्या निश्चलात्मा मुनीश्वर

“ಪ್ರವೇಶಯಾಮಿ” ಉಚ್ಚಾರಣೆಯ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ‘ಭೂಃ, ಭುವಃ, ಸುವಃ’ ನಂತರ ‘ಓಂ’ ಅನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಪರಮ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಉಚ್ಚರಿಸಬೇಕು; ಹೇ ಮುನೀಶ್ವರ, ಮನಸ್ಸು ಅಚಲವಾಗಿರಲಿ.

Verse 52

इयम्भगवती साक्षाच्छंकरार्द्धशरीरिणी । पंचवक्त्रा दशभुजा विपञ्चनयनोज्ज्वला

ಇವಳೇ ಭಗವತಿ ಸాక్షಾತ್ ಶಂಕರನ ಅರ್ಧಶರೀರಿಣಿ. ಅವಳು ಪಂಚವಕ್ತ್ರಾ, ದಶಭುಜಾ, ಅನೇಕ ನೇತ್ರಗಳ ಕಾಂತಿಯಿಂದ ಉಜ್ಜ್ವಲಳಾಗಿದ್ದಾಳೆ।

Verse 53

नवरत्नकिरीटोद्यच्चन्द्र लेखावतंसिनी । शुद्धस्फटिकसंकाशा दयायुधधरा शुभा

ಅವಳು ನವರತ್ನಜಡಿತ ಕಿರೀಟದಿಂದ ಅಲಂಕೃತಳಾಗಿ, ಚಂದ್ರಲೇಖೆಯನ್ನು ಅವತಂಸವಾಗಿ ಧರಿಸಿದ್ದಳು. ನಿರ್ಮಲ ಸ್ಫಟಿಕದಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಮಾನಳಾಗಿ, ಸರ್ವಥಾ ಶುಭಳಾಗಿ, ಕರುಣೆಯನ್ನೇ ಆಯುಧವಾಗಿ ಧರಿಸಿದ್ದಳು.

Verse 54

हारकेयूरकटककिंकिणीनूपुरादिभिः । भूषितावयवा दिव्यवसना रत्नभूषणा

ಹಾರ, ಕೇಯೂರ, ಕಟಕ, ಕಿಂಕಿಣಿ, ನೂಪುರ ಮೊದಲಾದ ಆಭರಣಗಳಿಂದ ಅವಳ ಅಂಗಾಂಗಗಳು ಅಲಂಕೃತವಾಗಿದ್ದವು. ದಿವ್ಯ ವಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿ, ರತ್ನಾಭರಣಗಳಿಂದ ಅವಳು ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಿದ್ದಳು.

Verse 55

विष्णुना विधिना देवऋषिगंधर्व्वनायकैः । मानवैश्च सदा सेव्या सर्व्वात्मव्यापिनी शिवा

ವಿಷ್ಣು, ವಿಧಾತಾ ಬ್ರಹ್ಮ, ದೇವಋಷಿಗಳು, ಗಂಧರ್ವನಾಯಕರು ಹಾಗೂ ಮಾನವರು—ಎಲ್ಲರೂ ಸದಾ ಸೇವಿಸಿ ಪೂಜಿಸಬೇಕಾದವಳು ಅವಳೇ. ಆ ಶಿವಾ ಸಮಸ್ತ ಜೀವಿಗಳಲ್ಲಿ ಸರ್ವಾತ್ಮವಾಗಿ ವ್ಯಾಪಿಸಿದ್ದಾಳೆ.

Verse 56

सदाशिवस्य देवस्य धर्मपत्नी मनोहरा । जगदम्बा त्रिजननी त्रिगुणा निर्गुणाप्यजा

ಅವಳು ದೇವ ಸದಾಶಿವನ ಮನೋಹರ ಧರ್ಮಪತ್ನಿ—ಜಗದಂಬೆ, ತ್ರಿಜಗದ ಜನನಿ. ತ್ರಿಗುಣಗಳಿಂದ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವಳು; ಆದರೂ ಗುಣಾತೀತ, ಅಜಾ ಮತ್ತು ಅನಾದಿ.

Verse 57

इत्येवं संविचार्य्याथ गायत्रीं प्रजपेत्सुधीः । आदिदेवीं च त्रिपदां ब्राह्मणत्वादिदामजाम्

ಹೀಗೆ ವಿಚಾರಿಸಿದ ಬಳಿಕ, ಸುಧೀ ಸಾಧಕನು ಗಾಯತ್ರಿಯನ್ನು ಜಪಿಸಲಿ—ಅವಳು ಆದಿದೇವಿ, ತ್ರಿಪದಾ, ಮತ್ತು ಅಜಾ (ಅಜನ್ಮ) ಆಗಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣತ್ವಾದಿಗಳ ಆದಿಮೂಲವಾಗಿದೆ।

Verse 58

यो ह्यन्यथा जपेत्पापो गायत्री शिवरूपिणीम् । स पच्यते महाघोरे नरके कल्पसंख्यया

ಶಿವರೂಪಿಣಿಯಾದ ಗಾಯತ್ರಿಯನ್ನು ವಿಧಿವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ಜಪಿಸುವ ಪಾಪಿ, ಮಹಾಭಯಂಕರ ನರಕದಲ್ಲಿ ಕಲ್ಪಸಂಖ್ಯೆಯವರೆಗೆ ದಹಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ।

Verse 59

सा व्याहृतिभ्यः संजाता तास्वेव विलयं गता । ताश्च प्रणवसम्भूताः प्रणवे विलयं गता

ಅವಳು ವ್ಯಾಹೃತಿಗಳಿಂದಲೇ ಉದ್ಭವಿಸಿ, ಮತ್ತೆ ಆ ವ್ಯಾಹೃತಿಗಳಲ್ಲೇ ಲಯಗೊಂಡಳು. ಆ ವ್ಯಾಹೃತಿಗಳೂ ಪ್ರಣವ (ಓಂ)ದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿ, ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಣವದಲ್ಲೇ ಲಯಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ।

Verse 60

प्रणवस्सर्ववेदादिः प्रणवः शिववाचकः । मन्त्राधिराजराजश्च महाबीजं मनुः परः

ಪ್ರಣವ (ಓಂ) ಸಮಸ್ತ ವೇದಗಳ ಆದಿಸ್ರೋತ. ಪ್ರಣವವೇ ಶಿವನ ವಾಚಕ. ಅದು ಮಂತ್ರಗಳ ಅಧಿರಾಜ, ಪರಮ ಮಹಾಬೀಜ ಮತ್ತು ಅತ್ಯುನ್ನತ ಮನು (ಪವಿತ್ರ ಮಂತ್ರ) ಆಗಿದೆ।

Verse 61

शिवो वा प्रणवो ह्येष प्रणवो वा शिवः स्मृतः । वाच्यवाचकयोर्भेदो नात्यन्तं विद्यते यतः

ಈ ಪ್ರಣವ (ಓಂ) ನಿಜಕ್ಕೂ ಶಿವನೇ; ಪ್ರಣವವನ್ನು ಶಿವಸ್ವರೂಪವೆಂದು ಸ್ಮರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಏಕೆಂದರೆ ವಾಚ್ಯ (ಅರ್ಥ) ಮತ್ತು ವಾಚಕ (ಶಬ್ದ) ಇವರ ಭೇದ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಿರಪೇಕ್ಷವಲ್ಲ।

Verse 62

एनमेव महामन्त्रञ्जीवानाञ्च तनुत्यजाम् । काश्यां संश्राव्य मरणे दत्ते मुक्तिं परां शिवः

ಈ ಮಹಾಮಂತ್ರವನ್ನು ಕಾಶಿಯಲ್ಲಿ ದೇಹತ್ಯಾಗದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಜೀವಿಗಳಿಗೆ ಕೇಳಿಸಿಸಿದರೆ, ಶಿವನು ಅವರಿಗೆ ಪರಮ ಮುಕ್ತಿಯನ್ನು ದಾನಮಾಡುತ್ತಾನೆ—ಹೀಗೆ ಶಿವನು ಅಂತಿಮ ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾನೆ.

Verse 63

तस्मादेकाक्षरन्देवं शिवं परमकारणम् । उपासते यतिश्रेष्ठा हृदयाम्भोजमध्यगम्

ಆದ್ದರಿಂದ ಯತಿಶ್ರೇಷ್ಠರು ಹೃದಯಕಮಲದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿರುವ, ಏಕಾಕ್ಷರ ಅವಿನಾಶಿ ಹಾಗೂ ಪರಮಕಾರಣನಾದ ಪರಮೇಶ್ವರ ಶಿವನನ್ನು ಉಪಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ.

Verse 64

मुमुक्षवोऽपरे धीरा विरक्ता लौकिका नराः । विषयान्मनसा ज्ञात्वोपासते परमं शिवम्

ಇತರ ಧೀರರು—ಬಾಹ್ಯವಾಗಿ ಲೋಕಿಕರಾಗಿದ್ದರೂ ಅಂತರಂಗದಲ್ಲಿ ವಿರಕ್ತರು—ಮೋಕ್ಷಾಭಿಲಾಷೆಯಿಂದ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ವಿಷಯಗಳ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ತಿಳಿದು ಪರಮ ಶಿವನನ್ನು ಉಪಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ.

Verse 65

एवं विलाप्य गायत्रीं प्रणवे शिववाचके । अहं वृक्षस्य रेरिवेत्यनुवाकं जपेत्पुनः

ಹೀಗೆ ಶಿವವಾಚಕವಾದ ಪ್ರಣವ ‘ಓಂ’ನಲ್ಲಿ ಗಾಯತ್ರಿಯನ್ನು ಲಯಗೊಳಿಸಿ, ನಂತರ “ಅಹಂ ವೃಕ್ಷಸ್ಯ ರೇರಿವೇ…” ಎಂದು ಆರಂಭವಾಗುವ ಅನುವಾಕವನ್ನು ಮತ್ತೆ ಜಪಿಸಬೇಕು.

Verse 66

यश्छन्दसामृषभ इत्यनुवाकमुपक्रमात् । गोपायांतं जपन्पश्चादुत्थितोहमितीरयेत्

“ಯಶ್ಛಂದಸಾಮೃಷಭಃ…” ಎಂದು ಆರಂಭವಾಗುವ ಅನುವಾಕದಿಂದ “ಗೋಪಾಯ” ಅಂತ್ಯವರೆಗೆ ಜಪಿಸಿ, ನಂತರ ಆಸನದಿಂದ ಎದ್ದು “ಉತ್ಥಿತೋऽಹಂ” ಎಂದು ಉಚ್ಚರಿಸಬೇಕು.

Verse 67

वदेज्जयेत्त्रिधा मन्दमध्योच्छ्रायक्रमान्मुने । प्रणवम्पूर्व्वमुद्धत्य सृष्टिस्थितिलयक्रमात्

ಓ ಮುನೇ, ಮೃದು, ಮಧ್ಯಮ ಮತ್ತು ಉಚ್ಚ—ಈ ಮೂರು ಹಂತಗಳ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಉಚ್ಚರಿಸಿ ಜಪಿಸಬೇಕು. ಮೊದಲು ಪ್ರಣವ (ಓಂ) ಅನ್ನು ಉದ್ಧರಿಸಿ, ನಂತರ ಸೃಷ್ಟಿ-ಸ್ಥಿತಿ-ಲಯ ಕ್ರಮದಂತೆ ಮುಂದುವರಿಯಬೇಕು।

Verse 68

तेषामथ क्रमाद्भूयाद्भूस्संन्यस्तम्भुवस्तथा । संन्यस्तं सुवरित्युक्त्वा संन्यस्तं पदमुच्चरम्

ನಂತರ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಭೂಃ, ಭುವಃ ಹಾಗೂ ಸುವಃ ಎಂಬ ವ್ಯಾಹೃತಿಗಳ ಮೇಲೆ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಮತ್ತೆ ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು. ಪ್ರತಿಯೊಂದನ್ನೂ “ಸಂನ್ಯಸ್ತಂ” ಎಂದು ಉಚ್ಚರಿಸಿ, ಸ್ಥಾಪಿತ ಪದವನ್ನು ಕ್ರಮಕ್ರಮವಾಗಿ ಜಪಿಸಬೇಕು.

Verse 69

सर्वमंत्राद्यः प्रदेशे मयेति च पदं वदेत् । प्रणवं पूर्वमुद्धृत्य समष्टिं व्याहृतीर्वदेत्

ಸರ್ವಮಂತ್ರದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಯೋಗ್ಯ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ “ಮಯಾ” ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ಹೇಳಬೇಕು. ಮೊದಲು ಪ್ರಣವ “ಓಂ” ಅನ್ನು ಉಚ್ಚರಿಸಿ, ನಂತರ ವ್ಯಾಹೃತಿಗಳನ್ನು ಸಮಷ್ಟಿರೂಪದಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಜಪಿಸಬೇಕು.

Verse 70

समस्तमित्यतो ब्रूयान्मयेति च समब्रवीत् । सदाशिवं हृदि ध्यात्वा मंदादीति ततो मुने

ನಂತರ “ಸಮಸ್ತಂ” ಎಂದು ಹೇಳಿ, “ಮಯಿ” ಎಂದೂ ಉಚ್ಚರಿಸಬೇಕು. ಆಮೇಲೆ, ಮುನೇ, ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಸದಾಶಿವನನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸಿ “ಮಂದಾ…”ದಿಂದ ಆರಂಭವಾಗುವ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಜಪಿಸಬೇಕು.

Verse 71

प्रैषमंत्रांस्तु जप्त्वैवं सावधानेन चेतसा । अभयं सर्वभूतेभ्यो मत्तः स्वाहेति संजपन्

ಈ ರೀತಿ ವಿಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಮಂತ್ರಗಳನ್ನು ಎಚ್ಚರಿಕೆಯ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಜಪಿಸಿ, “ಮತ್ತಃ ಸರ್ವಭೂತೇಭ್ಯೋ ಅಭಯಂ—ಸ್ವಾಹಾ” ಎಂದು ಜಪಿಸುತ್ತ ಮುಂದುವರಿಯಬೇಕು.

Verse 72

प्राच्यां दिश्यप उद्धृत्य प्रक्षिपेदजलिं ततः । शिखां यज्ञोपवीतं च यत्रोत्पाट्य च पाणिना

ಪೂರ್ವದಿಕ್ಕನ್ನು ಎದುರಿಸಿ ಎದ್ದು, ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಅಂಜಲಿಭರ ನೀರನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು. ನಂತರ ಎಲ್ಲಿ ಇದ್ದರೂ, ತನ್ನ ಕೈಯಿಂದ ಶಿಖೆಯನ್ನೂ ಯಜ್ಞೋಪವೀತವನ್ನೂ ತೆಗೆದು ತ್ಯಜಿಸಬೇಕು—ಶಿವಾಭಿಮುಖ ಅಂತರವೈರಾಗ್ಯದ ಸಂಕೇತವಾಗಿ.

Verse 73

गृहीत्वा प्रणवं भूश्च समुद्रं गच्छ सम्वदेत् । वह्निजायां समुच्चार्य्य सोदकाञ्जलिना ततः

ಪ್ರಣವ ‘ಓಂ’ ಅನ್ನು ‘ಭೂಃ’ ಸಹಿತವಾಗಿ ಗ್ರಹಿಸಿ ಸಮುದ್ರತೀರಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ಜಪಿಸಬೇಕು. ನಂತರ ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಉಚ್ಚರಿಸಿ, ಆಮೇಲೆ ಜಲಾಂಜಲಿಯಿಂದ ಆಹುತಿ ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು.

Verse 74

अप्सु हूयादथ प्रेषैरभिमंत्र्य त्रिधा त्वपः । प्राश्य तीरे समागत्य भूमौ वस्त्रादिकं त्यजेत्

ನಂತರ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಹೋಮ ಮಾಡಬೇಕು; ನಿಯತ ಮಂತ್ರಗಳಿಂದ ಆ ನೀರನ್ನು ಮೂರ ಬಾರಿ ಅಭಿಮಂತ್ರಿಸಿ ಆಚಮನ ಮಾಡಬೇಕು. ಬಳಿಕ ದಡಕ್ಕೆ ಬಂದು ನೆಲದ ಮೇಲೆ ವಸ್ತ್ರಾದಿಗಳನ್ನು ಇಡಬೇಕು.

Verse 75

उदङ्मुखः प्राङ्मुखो वा गच्छेस्सप्तपदाधिकम् । किञ्चिद्दूरमथाचार्यस्तिष्ठ तिष्ठेति संवदेत्

ಉತ್ತರಮುಖವಾಗಲಿ ಪೂರ್ವಮುಖವಾಗಲಿ ಏಳು ಹೆಜ್ಜೆಗಿಂತ ಸ್ವಲ್ಪ ಹೆಚ್ಚು ನಡೆಯಬೇಕು. ನಂತರ ಸ್ವಲ್ಪ ದೂರ ಹೋಗಿ ಆಚಾರ್ಯನು “ನಿಲ್ಲು, ನಿಲ್ಲು” ಎಂದು ಹೇಳಬೇಕು.

Verse 76

लोकस्य व्यवहारार्थं कौपीनं दण्डमेव च । भगवन्स्वीकुरुष्वेति दद्यात्स्वेनैव पाणिना

ಲೋಕವ್ಯವಹಾರದ ಮರ್ಯಾದೆಗೆ ಕೌಪೀನ ಮತ್ತು ದಂಡವನ್ನೂ ತನ್ನ ಕೈಯಿಂದ ನೀಡಿ—“ಭಗವನ್, ಸ್ವೀಕರಿಸಿರಿ” ಎಂದು ಹೇಳಬೇಕು.

Verse 77

दत्त्वा सुदोरं कौपीनं काषायवसनं ततः । आच्छाद्याचम्य च द्वेधा त शिष्यमिति संवदेत्

ನಂತರ ಗುರುವು ಅವನಿಗೆ ದೃಢ ಯಜ್ಞೋಪವೀತ, ಕೌಪೀನ ಮತ್ತು ಕಾಷಾಯ ವಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ನೀಡಿ, ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಧರಿಸಿಸಿ ಆಚಮನದಿಂದ ಶುದ್ಧಿಗೊಳಿಸಿ; ಅನಂತರ ಕ್ರಮಾನುಸಾರವಾಗಿ—“ಇವನು (ಇನ್ನು) ನನ್ನ ಶಿಷ್ಯ” ಎಂದು ಘೋಷಿಸಬೇಕು।

Verse 78

इन्द्रस्य वज्रोऽसि तत इति मन्त्रमुदाहरेत् । सम्प्रार्थ्य दण्डं गृह्णीयात्सखाय इति संजपन्

ಅವನು ಮಂತ್ರವನ್ನು ಉಚ್ಚರಿಸಲಿ—“ನೀನು ಇಂದ್ರನ ವಜ್ರ; ಆದಕಾರಣ…”। ನಂತರ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿ “ಸಖಾಯ” ಎಂದು ಮೃದುವಾಗಿ ಜಪಿಸುತ್ತ ದಂಡವನ್ನು ಗ್ರಹಿಸಲಿ।

Verse 79

अथ गत्वा गुरोः पार्श्वं शिवपादांबुजं स्मरन् । प्रणमेद्दण्डवद्भूमौ त्रिवारं संयतात्मवान्

ನಂತರ ಗುರುವಿನ ಪಕ್ಕಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ, ಶಿವನ ಪಾದಪದ್ಮಗಳನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುತ್ತ, ಸಂಯತಾತ್ಮ ಶಿಷ್ಯನು ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ದಂಡವತ್‌ವಾಗಿ ಮೂರು ಬಾರಿ ಪ್ರಣಾಮ ಮಾಡಲಿ।

Verse 80

पुनरुत्थाय च शनैः प्रेम्णा पश्यन्गुरुं निजम् । कृताञ्जलिपुटस्तिष्ठेद्गुरुपाद समीपतः

ಮತ್ತೆ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಎದ್ದು, ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ತನ್ನ ಗುರುವನ್ನೇ ನೋಡುತ್ತ, ಅಂಜಲಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಗುರುಪಾದಗಳ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲಲಿ।

Verse 81

कर्म्मारम्भात्पूर्वमेव गृहीत्वा गोमयं शुभम् । स्थूलामलकमात्रेण कृत्वा पिण्डान्विशोषयेत

ಕರ್ಮಾರಂಭಕ್ಕೂ ಮುಂಚೆಯೇ ಶುಭವಾದ ಗೋಮಯವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು, ದೊಡ್ಡ ಆಮಲಕ ಹಣ್ಣಿನಷ್ಟು ಪಿಂಡಗಳನ್ನು ಮಾಡಿ, ಅವನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಒಣಗಿಸಬೇಕು।

Verse 82

सौरैस्तु किरणैरेव होमारम्भाग्निमध्यगान् । निक्षिप्य होमसम्पूर्त्तौ भस्म संगृह्य गोपयेत्

ಸೂರ್ಯಕಿರಣಗಳಿಂದಲೇ ಹೋಮಾರಂಭದ ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಆಹುತಿದ್ರವ್ಯಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು. ಹೋಮ ಸಂಪೂರ್ಣವಾದ ಬಳಿಕ ಪವಿತ್ರ ಭಸ್ಮವನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ ಜಾಗ್ರತೆಯಿಂದ ಕಾಯ್ದಿರಬೇಕು.

Verse 83

ततो गुरुस्समादाय विरजानलजं सितम् । भस्म तेनैव तं शिष्यमग्निरित्यादिभिः क्रमात्

ನಂತರ ಗುರುವು ವಿರಜಾ ಅಗ್ನಿಯಿಂದ ಜನಿಸಿದ ಶುದ್ಧ ಶ್ವೇತ ಭಸ್ಮವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು, ಅದೇ ಭಸ್ಮದಿಂದ ‘ಅಗ್ನಿ…’ ಮೊದಲಾದ ನಿಯತ ಮಂತ್ರಗಳನ್ನು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಜಪಿಸುತ್ತ ಶಿಷ್ಯನಿಗೆ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕ ಸಂಸ್ಕಾರ ಮಾಡಿದರು.

Verse 84

मंत्रैरंगानि संस्पृश्य मूर्द्धादिचरणान्ततः । ईशानाद्यैः पञ्चमंत्रै शिर आरभ्य सर्वतः

ಮಂತ್ರಗಳಿಂದ ಶಿರೋಮೂರ್ಧ್ನದಿಂದ ಪಾದಾಂತವರೆಗೆ ಅಂಗಗಳನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸಿ, ಈಶಾನಾದಿ ಪಂಚಮಂತ್ರಗಳಿಂದ ಶಿರದಿಂದ ಆರಂಭಿಸಿ ಸರ್ವತ್ರ ಅಂಗನ್ಯಾಸ ಮಾಡಬೇಕು; ಹೀಗೆ ಶಿವಪೂಜೆಗೆ ದೇಹವು ಸಂಸ್ಕೃತವಾಗುತ್ತದೆ।

Verse 85

समुद्धृत्य विधानेन त्रिपुण्ड्रं धारयेत्ततः । त्रियायुषैस्त्र्यम्बकैश्च मूर्ध्न आरभ्य च क्रमात्

ವಿಧಾನದಂತೆ ಭಸ್ಮವನ್ನು ಸಮುದ್ಧರಿಸಿ, ನಂತರ ತ್ರಿಪುಂಡ್ರವನ್ನು ಧರಿಸಬೇಕು। ಶಿರಸ್ಸಿನಿಂದ ಆರಂಭಿಸಿ ಕ್ರಮವಾಗಿ ತ್ರ್ಯಾಯುಷ ಮಂತ್ರಗಳೂ ತ್ರ್ಯಂಬಕ ಜಪವೂ ಸಹಿತವಾಗಿ ಅದನ್ನು ಹಚ್ಚಬೇಕು।

Verse 86

ततस्सद्भक्तियुक्तेन चेतसा शिष्यसत्तमः । हृत्पंकजे समासीनं ध्यायेच्छिवमुमासखम्

ನಂತರ ಸದ್ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಯುಕ್ತವಾದ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಶಿಷ್ಯಶ್ರೇಷ್ಠನು, ಹೃದಯಪದ್ಮದಲ್ಲಿ ಆಸೀನನಾದ ಉಮಾಸಖ ಶಿವನನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸಬೇಕು।

Verse 87

हस्तं निधाय शिरसि शिष्यस्य स गुरुर्वदेत् । त्रिवारं प्रणवं दक्षकर्णे ऋष्यादिसंयुतम्

ಗುರುವು ಶಿಷ್ಯನ ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ಕೈ ಇಟ್ಟು ಉಪದೇಶಿಸಬೇಕು. ನಂತರ ಶಿಷ್ಯನ ಬಲ ಕಿವಿಯಲ್ಲಿ ಋಷ್ಯಾದಿ ವಿನಿಯೋಗಸಹಿತ ಪ್ರಣವ ‘ಓಂ’ ಅನ್ನು ಮೂರು ಬಾರಿ ಉಚ್ಚರಿಸಬೇಕು.

Verse 88

ततः कृत्वा च करुणां प्रणवस्यार्थ मादिशेत् । षड्विधार्त्थपरि ज्ञानसहितं गुरुसत्तमः

ನಂತರ ಕರుణೆಯಿಂದ ಪ್ರೇರಿತನಾದ ಗುರುಶ್ರೇಷ್ಠನು ಶಿಷ್ಯನಿಗೆ ಪ್ರಣವ ‘ಓಂ’ ನ ಅರ್ಥವನ್ನು ಉಪದೇಶಿಸಬೇಕು; ಹಾಗೆಯೇ ಷಡ್ವಿಧ ಅರ್ಥ-ತತ್ತ್ವಗಳ ಸಂಪೂರ್ಣ ಜ್ಞಾನಸಹಿತವಾಗಿ—ಶೈವಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಇದು ಮೋಕ್ಷಸಾಧನವಾಗುವಂತೆ.

Verse 89

द्विषट्प्रकारं स गुरुं प्रणमेद्भुवि दण्डवत् । तदधीनो भवेन्नित्यं नान्यत्कर्म्म समाचरेत्

ವಿಧಿಯಂತೆ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ದಂಡವತ್ ಆಗಿ ಗುರುವಿಗೆ ಪ್ರಣಾಮ ಮಾಡಬೇಕು. ಸದಾ ಗುರುವಿನ ಅಧೀನನಾಗಿ ಇದ್ದು, ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಬೇರೆ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಆಚರಿಸಬಾರದು.

Verse 90

तदाज्ञया ततः शिष्यो वेदान्तार्थानुसारतः । शिवज्ञानपरो भूयात्सगुणागुणभेदतः

ನಂತರ ಗುರುವಿನ ಆಜ್ಞೆಯಿಂದ ಶಿಷ್ಯನು ವೇದಾಂತಾರ್ಥಾನುಸಾರವಾಗಿ, ಸಗುಣ-ನಿರ್ಗುಣ ಭೇದವನ್ನು ತಿಳಿದು, ಶಿವಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ಪರನಾಗಬೇಕು.

Verse 91

ततस्तेनैव शिष्येण श्रवणाद्यंगपूर्व्वकम् । प्रभातिकाद्यनुष्ठानं जपान्ते कारयेद्गुरुः

ನಂತರ ಅದೇ ಶಿಷ್ಯನು ಶ್ರವಣಾದಿ ಅಂಗಗಳನ್ನು ಪೂರ್ವಕವಾಗಿ, ಪ್ರಭಾತಕಾಲಾದಿ ಅನುಷ್ಠಾನಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಬೇಕು; ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಗುರುವು ಮಂತ್ರಜಪದಿಂದ ಅವನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿಸಬೇಕು.

Verse 92

पूजां च मण्डले तस्मिन्कैलासप्रस्तराह्वये । शिवोदितेन मार्गेण शिष्यस्तत्रैव पूजयेत्

‘ಕೈಲಾಸ-ಪ್ರಸ್ತರ’ ಎಂಬ ಆ ಮಂಡಲದಲ್ಲಿ ಶಿಷ್ಯನು ಶಿವೋಕ್ತ ವಿಧಾನಮಾರ್ಗದಂತೆ ಅಲ್ಲೀಯೇ ಪೂಜೆ ಮಾಡಬೇಕು।

Verse 93

देवन्नित्यमशक्तश्चेत्पूजितुं गुरुणा शुभम् । स्फाटिकं पीठिकोपेतं गृह्णीयाल्लिंगमैश्वरम्

ಗುರು ವಿಧಿಸಿದ ಶುಭಪೂಜೆಯನ್ನು ನಿತ್ಯ ಮಾಡಲು ಅಶಕ್ತನಾದ ಭಕ್ತನಿದ್ದರೆ, ಅವನು ಪೀಠಿಕೆಯೊಡನೆ ಸ್ಫಟಿಕನಿರ್ಮಿತ ಈಶ್ವರಲಿಂಗವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಬೇಕು।

Verse 94

वरं प्राणपरित्यागश्छेदनं शिरसोऽपि मे । न त्वनभ्यर्च्य भुञ्जीयां भगवन्तं त्रिलोचनम्

ನನಗೆ ಪ್ರಾಣತ್ಯಾಗವೂ—ತಲೆಯ ಛೇದನವೂ ಸಹ—ಶ್ರೇಯಸ್ಕರ; ಆದರೆ ಭಗವಾನ್ ತ್ರಿಲೋಚನ ಶಿವನನ್ನು ಅರ್ಚಿಸದೆ ನಾನು ಭುಂಜಿಸುವುದಿಲ್ಲ।

Verse 95

एवन्त्रिवारमुच्चार्य्य शपथं गुरुसन्निधौ । कुर्य्याद्दृढमनाश्शिष्यः शिवभक्तिसमुद्वहन्

ಹೀಗೆ ಗುರುವಿನ ಸನ್ನಿಧಿಯಲ್ಲಿ ಮೂರ ಬಾರಿ ಶಪಥವನ್ನು ಉಚ್ಚರಿಸಿ, ಶಿವಭಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಹೊತ್ತ ಶಿಷ್ಯನು ಮನಸ್ಸನ್ನು ದೃಢಗೊಳಿಸಿ ಅದನ್ನು ಅಚಲವಾಗಿ ಸ್ಥಿರಪಡಿಸಬೇಕು।

Verse 96

तत एव महादेवं नित्यमुद्युक्तमानसः । पूजयेत्परया भक्त्या पञ्चावरणमार्गतः

ಆದ್ದರಿಂದ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಸದಾ ಜಾಗರೂಕವಾಗಿ ಏಕಾಗ್ರಗೊಳಿಸಿ, ಪಂಚಾವರಣ ಮಾರ್ಗದಂತೆ ಪರಮ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಮಹಾದೇವನನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು।