Rig Veda 8.13.26 — Mandala 8, Sukta 13, Mantra 26

Sukta 8.13

Devata: Indra

Samhita Patha (Devanagari)

इन्द्र त्वमवितेदसीत्था स्तुवतो अद्रिवः । ऋतादियर्मि ते धियं मनोयुजम् ॥

Transliteration

índra tvám avitéd asī́tthā stuvató adri-vaḥ | ṛtā́d iyarmi te dhíyaṃ manoyújam ||

Translation

ಓ ಇಂದ್ರ, ನೀನು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ರಕ್ಷಕನು—ಸ್ತುತಿ ಮಾಡುವವನಿಗಾಗಿ, ಓ ಅದ್ರಿವಃ (ವಜ್ರಧಾರಿ). ಋತದಿಂದ ನಾನು ನಿನಗಾಗಿ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಜೋಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟ (ಮನೋಯುಜ) ಧೀ/ಚಿಂತಾಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಪ್ರೇರೇಪಿಸುತ್ತೇನೆ.

Word by Word

• इन्द्र: O Indra
• इन्द्र: सम्बोधन
• Type: Noun (proper)
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिक)

• त्वम्: you
• त्वम्: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• अवित्: helper, protector
• अवित्: कर्तृ (विशेषण-भावेन त्वम्-इत्यस्य)
• Type: Noun (agent)
• Root: अव् (धातु) → अवितृ (कृदन्त-प्रातिपदिक)

• इद्: indeed, just
• इद्: —
• Type: Indeclinable
• Root: इद् (निपात)

• असि: you are
• असि: क्रिया
• Type: Verb
• Root: अस् (धातु)

• इत्था: thus, in this way
• इत्था: क्रियाविशेषण
• Type: Indeclinable
• Root: इत्था (अव्यय)

• स्तुवतः: of the praising (worshipper)
• स्तुवतः: सम्बन्ध (षष्ठी): ‘of the praiser’
• Type: Participle (adjectival)
• Root: स्तु (धातु) → स्तुवत् (वर्तमाने कृदन्त-प्रातिपदिक)

• अद्रिवः: O wielder of the stone (for Soma-pressing)
• अद्रिवः: सम्बोधन
• Type: Noun/Adjective (epithet)
• Root: अद्रि (प्रातिपदिक) + वस्/वत् (बहुव्रीहि-विशेषणार्थ)

• ऋतादि: from/according to ṛta (cosmic order), rightly
• ऋतादि: क्रियाविशेषण
• Type: Indeclinable (compound adverb)
• Root: ऋत (प्रातिपदिक) + आदि (अव्यय/उपसर्गसदृश)

• ईयर्मि: I set in motion / I raise / I direct
• ईयर्मि: क्रिया
• Type: Verb
• Root: ईर्/ईरय् (धातु; ‘चल्/प्रेरय्’)

• ते: for you, your
• ते: सम्प्रदान/सम्बन्ध (षष्ठी): ‘for you / of you’
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• धियम्: thought, hymn, inspired insight
• धियम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: धी (प्रातिपदिक)

• मनःयुजम्: mind-yoked, joined with the mind
• मनःयुजम्: कर्म-विशेषण
• Type: Adjective (compound)
• Root: मनस् (प्रातिपदिक) + युज् (धातु) → युज्/युज्- (कृदन्त/विशेषण ‘युक्त’)