Rig Veda 6.75.8: Mandala 6, Sukta 75, Mantra 8

Sukta 6.75

Rishi: Bharadvāja (Bārhaspatya) tradition

Devata: Chariot/weapon-sacral complex (ratha, āyudha, varman) as protective divine function

Chandas: Triṣṭubh (probable)

Samhita Patha (Devanagari)

रथवाहनं हविरस्य नाम यत्रायुधं निहितमस्य वर्म । तत्रा रथमुप शग्मं सदेम विश्वाहा वयं सुमनस्यमानाः ॥

Transliteration

ratha-vā́hanam havírasya nā́ma yátrā́yudham ní-hitam asya várma | tátrā rathám úpa śagmám sadema viśvā́hā vayáṃ su-manasyámānāḥ ||

Translation

ಈ ಹವಿಷ್ಯದ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ‘ರಥವಾಹನ’ ಎಂಬ ನಾಮ; ಅಲ್ಲಿ ಅದರ ಆಯುಧವೂ ಅದರ ವರ್ಮ (ಕವಚ)ವೂ ನಿಹಿತವಾಗಿವೆ. ಅಲ್ಲಿ ನಾವು ವಿಜಯೀ ರಥದ ಬಳಿಗೆ ಸಮೀಪಿಸಿ, ಶಗ್ಮ (ಶುಭ-ಮಂಗಳಕರ)ವಾಗಿ ಆಸನಗೊಳ್ಳೋಣ—ವಿಶ್ವಾಹಾ (ಎಲ್ಲ ದಿನಗಳೂ) ಸುಮನಸ್ಯ (ಸ್ವಚ್ಛ, ಸೌಹಾರ್ದ ಮನಸ್ಸು) ಹೊಂದಿರುವವರಾಗಿ.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• रथवाहनम्: the chariot-vehicle (chariot-bearer/means of chariot-carrying)
• रथवाहनम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: रथ-वाहन

• हविषः: of the oblation
• हविषः: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: हविस्

• नाम: (as) the name; by name
• नाम: विशेषण/सम्बन्ध
• Type: Noun
• Root: नामन्

• यत्र: where
• यत्र: अधिकरण
• Type: Indeclinable
• Root: यत्र

• आयुधम्: weapon
• आयुधम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: आयुध

• निहितम्: placed, deposited
• निहितम्: कर्म (कर्मणि प्रयोगे ‘स्थापितम्’)
• Type: Participle
• Root: धा (नि-धा) → निहित

• अस्य: of it/this (of him/this one)
• अस्य: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (सर्वनाम)

• वर्म: armor, protective covering
• वर्म: कर्म/अधिकरण (यत्र…निहितम्)
• Type: Noun
• Root: वर्मन्

• तत्र: there
• तत्र: अधिकरण
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र

• रथम्: chariot
• रथम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: रथ

• उप: near, towards
• उप: क्रियाविशेषण
• Type: Indeclinable
• Root: उप

• शग्मम्: strong, serviceable, efficient
• शग्मम्: कर्म (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: शग्म

• सदेम: may we sit/abide; may we take our place
• सदेम: क्रिया
• Type: Verb
• Root: सद्

• विश्वाहा: all days; always
• विश्वाहा: अधिकरण (काल)
• Type: Indeclinable
• Root: विश्व + अहन् (अहः)

• वयम्: we
• वयम्: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद्

• सुमनस्यमानाः: being well-disposed; seeking good will; with good thoughts
• सुमनस्यमानाः: कर्तृ (विशेषण)
• Type: Participle
• Root: सु-मनस् + √यम् (नामधातु/denom.) → सुमनस्य (प्रसन्नचित्तं कर्तुम्/भवितुम्)