Rig Veda 5.8.4 — Mandala 5, Sukta 8, Mantra 4

Sukta 5.8

Rishi: Vasiṣṭha (attribution probable for 5.8)

Devata: Agni (also styled Aṅgiras)

Chandas: Triṣṭubh (probable; requires scan)

Samhita Patha (Devanagari)

त्वामग्ने धर्णसिं विश्वधा वयं गीर्भिर्गृणन्तो नमसोप सेदिम । स नो जुषस्व समिधानो अङ्गिरो देवो मर्तस्य यशसा सुदीतिभिः ॥

Transliteration

tvām agne dharṇasiṁ viśva-dhā vayaṁ gīrbhir gṛṇanto namasopasedima | sa no juṣasva sam-idhāno aṅgiro devo martasya yaśasā sudīti-bhiḥ ||

Translation

ಓ ಅಗ್ನೇ, ಎಲ್ಲೆಡೆ ಆಧಾರವೂ ಧಾರಣಶಕ್ತಿಯೂ ಆದ ನಿನ್ನ ಬಳಿಗೆ ನಾವು ಗೀರ್ಭಿಃ (ಸ್ತುತಿ-ವಾಣಿ)ಗಳಿಂದ ಗೃಣಂತಃ (ಹಾಡುತ್ತಾ), ನಮಸೋಪ (ನಮಸ್ಕಾರದಿಂದ) ಉಪಸೇದಿಮ (ಸಮೀಪಿಸಿದ್ದೇವೆ). ಓ ಅಂಗಿರಸ, ಸಮಿಧಾನ (ಪ್ರಜ್ವಲಿತ)ನಾಗುತ್ತಾ ನಮ್ಮನ್ನು ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ ಸ್ವೀಕರಿಸು; ಓ ದೇವ, ನಿನ್ನ ಸುದೀತಿಭಿಃ (ಉಜ್ಜ್ವಲ ಪ್ರಜ್ವಲನಗಳಿಂದ) ಮর্ত್ಯನಿಗೆ ಯಶಸ್ಸು (ಪ್ರಕಾಶಮಯ ಕೀರ್ತಿ) ವೃದ್ಧಿಸು.

Word by Word

• त्वाम्: you (as object)
• त्वाम्: कर्म
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• अग्ने: O Agni
• अग्ने: सम्बोधन
• Type: Noun
• Root: अग्नि (प्रातिपदिक)

• धर्णसिम्: the steadfast/supporting one (epithet)
• धर्णसिम्: कर्म (त्वाम्-विशेषण)
• Type: Noun/Adjective
• Root: धर्णसि (प्रातिपदिक; वैदिक)

• विश्वधा: in every way, wholly
• विश्वधा: अधिकारण (रीत्या/प्रकारेण)
• Type: Indeclinable
• Root: विश्वधा (अव्यय)

• वयम्: we
• वयम्: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• गीर्भिः: with hymns/voices
• गीर्भिः: करण
• Type: Noun
• Root: गीर् (स्त्री; प्रातिपदिक)

• गृणन्तः: praising
• गृणन्तः: कर्तृ (वयम्-विशेषण)
• Type: Participle
• Root: गृ (धातु) → गृणत् (वर्तमान कृदन्त)

• नमसा: with reverence, with obeisance
• नमसा: करण
• Type: Noun
• Root: नमस् (नपुं; प्रातिपदिक)

• उप: near, towards
• उप: द्योतक (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: उप (उपसर्ग/अव्यय)

• सेदिम: we have approached/sat down near
• सेदिम: क्रिया
• Type: Verb
• Root: सद् (धातु) + उप (उपसर्ग) → उप-सीद्

• सः: he (that one = you, Agni)
• सः: कर्तृ (द्वितीय-पादे ‘जुषस्व’ का संबन्धी)
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• नः: for us / of us
• नः: सम्प्रदान (हितार्थे)
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• जुषस्व: take pleasure in, accept
• जुषस्व: क्रिया
• Type: Verb
• Root: जुष् (धातु)

• समिधानः: being kindled
• समिधानः: कर्तृ (अग्ने/सः का विशेषण)
• Type: Participle
• Root: सम्-इध् (धातु) → समिधान (वर्तमान कृदन्त)

• अङ्गिरः: O Angiras (Agni as Angiras)
• अङ्गिरः: सम्बोधन
• Type: Noun
• Root: अङ्गिरस् (प्रातिपदिक; ऋषि-नाम/गोत्रनाम)

• देवः: the god
• देवः: कर्तृ/विशेष्य (अग्ने का)
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)

• मर्तस्य: of the mortal
• मर्तस्य: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: मर्त (प्रातिपदिक)

• यशसा: with glory, by fame
• यशसा: करण
• Type: Noun
• Root: यशस् (नपुं; प्रातिपदिक)

• सुदीतिभिः: with good splendors/lights
• सुदीतिभिः: करण
• Type: Noun
• Root: सु-दीति (स्त्री; प्रातिपदिक) / सुदीति (प्रातिपदिक)