Rig Veda 3.14.7: Mandala 3, Sukta 14, Mantra 7

Sukta 3.14

Rishi: Viśvāmitra Gāthina

Devata: Agni

Chandas: Triṣṭubh (probable; requires metrical verification)

Samhita Patha (Devanagari)

तुभ्यं दक्ष कविक्रतो यानीमा देव मर्तासो अध्वरे अकर्म । त्वं विश्वस्य सुरथस्य बोधि सर्वं तदग्ने अमृत स्वदेह ॥

Transliteration

túbhyaṃ dakṣa kaví-krato yā́ny imā́ deva mártāso adhvaré ákarm | tváṃ víśvasya su-ráthasya bodhi sárvaṃ tád agne amṛta svadéha ||

Translation

ಹೇ ದಕ್ಷ, ಹೇ ಕವಿಕ್ರತು ದೇವ, ಅಧ್ವರದಲ್ಲಿ ನಾವು ಮর্ত್ಯರು ನಿನಗಾಗಿ ಈ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿದ್ದೇವೆ. ನೀನು ವಿಶ್ವದ ಸುರಥ—ಉತ್ತಮ ರಥಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಚಲಿಸುವ ಎಲ್ಲದರ—ಬೋಧ ಹೊಂದಿರು; ಮತ್ತು ಹೇ ಅಮೃತ ಅಗ್ನಿ, ಇಲ್ಲಿ ಅದರ ಸಮಸ್ತವನ್ನು ಸ್ವಾದಿಸು, ಅದರ ಮಧುರತೆಯಲ್ಲಿ.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• तुभ्यम्: to you
• तुभ्यम्: सम्प्रदान
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• दक्ष: O capable one
• दक्ष: सम्बोधन
• Type: Noun (vocative, used as epithet)
• Root: दक्ष (प्रातिपदिक)

• कविक्रतो: O you of poet-like/wise resolve
• कविक्रतो: सम्बोधन
• Type: Adjective (vocative, epithet)
• Root: कवि-क्रतु (समास; प्रातिपदिक)

• यानि: which (things), whatever
• यानि: कर्म
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• इमा: these (things)
• इमा: कर्म
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• देव: O god
• देव: सम्बोधन
• Type: Noun (vocative)
• Root: देव (प्रातिपदिक)

• मर्तासः: mortals
• मर्तासः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: मर्त (प्रातिपदिक)

• अध्वरे: in the sacrifice
• अध्वरे: अधिकरण
• Type: Noun
• Root: अध्वर (प्रातिपदिक)

• अकर्म: they performed / made
• अकर्म: क्रिया
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)

• त्वम्: you
• त्वम्: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• विश्वस्य: of all, of the whole
• विश्वस्य: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Adjective (used substantively)
• Root: विश्व (प्रातिपदिक)

• सुरथस्य: of the good chariot / good course
• सुरथस्य: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Adjective (genitive)
• Root: सु-रथ (समास; प्रातिपदिक)

• बोधि: be aware; take notice; understand
• बोधि: क्रिया
• Type: Verb
• Root: बुध् (धातु)

• सर्वम्: all (of it)
• सर्वम्: कर्म
• Type: Adjective (accusative)
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)

• तत्: that
• तत्: कर्म
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• अग्ने: O Agni
• अग्ने: सम्बोधन
• Type: Noun (vocative)
• Root: अग्नि (प्रातिपदिक)

• अमृत: O immortal one
• अमृत: सम्बोधन
• Type: Adjective (vocative, epithet)
• Root: अमृत (प्रातिपदिक)

• स्वदेह: O fair-bodied / of good form
• स्वदेह: सम्बोधन
• Type: Adjective (vocative, epithet)
• Root: सु-देह (समास; प्रातिपदिक)