Rig Veda 2.37.2 — Mandala 2, Sukta 37, Mantra 2

Sukta 2.37

Rishi: Vasiṣṭha

Devata: Draviṇodāḥ / Dadhi (named recipient; exact identification requires full hymn tradition)

Chandas: Triṣṭubh (probable; needs verification)

Samhita Patha (Devanagari)

यमु पूर्वमहुवे तमिदं हुवे सेदु हव्यो ददिर्यो नाम पत्यते । अध्वर्युभिः प्रस्थितं सोम्यं मधु पोत्रात्सोमं द्रविणोदः पिब ऋतुभिः ॥

Transliteration

yám u pū́rvam áhuve tám idáṃ huve sá íd u havyó dadír yó nā́ma pátyate | adhvaryú-bhiḥ prá-sthitaṃ sómyaṃ mádhu potrā́t sómaṃ draviṇaḥ-daḥ píba ṛtú-bhiḥ ||

Translation

ನಾನು ಮೊದಲು ಯಾರನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸಿದ್ದೆನೋ, ಅವನನ್ನೇ ಈಗ ಮತ್ತೆ ಆಹ್ವಾನಿಸುತ್ತೇನೆ; ಅವನೇ ಹವ್ಯಕ್ಕೆ ಯೋಗ್ಯನು—ದಧಿರ್ಯ, ಹೆಸರಿನಿಂದಲೇ ಪತಿ (ಅಧಿಪತಿ). ಅಧ್ವರ್ಯುಗಳಿಂದ ಪ್ರಸ್ಥಿತವಾದುದು ಸೋಮ್ಯ ಮಧು; ಹೇ ದ್ರವಿಣೋದಾ, ಪೋತೃನಿಂದ ಸೋಮವನ್ನು ಕುಡಿ, ಋತುಭಿಃ—ಋತದ ಲಯಗಳಲ್ಲಿ.

Word by Word

• यम्: whom
• यम्: कर्म
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• उ: indeed, just
• उ: —
• Type: Indeclinable
• Root: उ (निपात)

• पूर्वम्: formerly, earlier
• पूर्वम्: अधिकारण (काल) / क्रियाविशेषण
• Type: Adjective (used adverbially)
• Root: पूर्व (प्रातिपदिक)

• अहुवे: I have invoked / I invoked
• अहुवे: —
• Type: Verb
• Root: √ह्वे (ह्वयति/आह्वयति)

• तम्: him
• तम्: कर्म
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• इदम्: now, this time
• इदम्: अधिकारण (काल/अवस्था) / क्रियाविशेषण
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• हुवे: I invoke
• हुवे: —
• Type: Verb
• Root: √ह्वे

• सः: he
• सः: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: तद्

• इद्: indeed
• इद्: —
• Type: Indeclinable
• Root: इद् (निपात)

• उ: just, surely
• उ: —
• Type: Indeclinable
• Root: उ (निपात)

• हव्यः: worthy of oblation / to be invoked
• हव्यः: कर्तृ (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: हव्य (प्रातिपदिक; √हु ‘to sacrifice’ से)

• ददिर्यः: the giver, bountiful
• ददिर्यः: कर्तृ (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: ददिर्य (प्रातिपदिक; √दा ‘to give’ से, ‘दाता’ अर्थ)

• नाम: by name
• नाम: —
• Type: Noun
• Root: नामन् (प्रातिपदिक)

• पत्यते: is lord / rules
• पत्यते: —
• Type: Verb
• Root: √पत्/√पत्‍य (पत्यते ‘to rule/be lord’)

• अध्वर्युभिः: by the Adhvaryu priests
• अध्वर्युभिः: करण
• Type: Noun
• Root: अध्वर्यु (प्रातिपदिक)

• प्रस्थितम्: set forth, prepared (for offering)
• प्रस्थितम्: कर्म (विशेषण)
• Type: Participle (past passive)
• Root: प्र-√स्था (कृदन्त ‘प्रस्थित’)

• सोम्यम्: soma-like / pertaining to Soma
• सोम्यम्: कर्म (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सोम्य (प्रातिपदिक; सोम-सम्बन्धी)

• मधु: sweet drink, honey (mead)
• मधु: कर्म
• Type: Noun
• Root: मधु (प्रातिपदिक)

• पोत्रात्: from the Potra (priest’s station/office)
• पोत्रात्: अपादान
• Type: Noun
• Root: पोत्र (प्रातिपदिक; पोतृ-सम्बन्धी/पोतृ-स्थान)

• सोमम्: Soma (juice)
• सोमम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: सोम (प्रातिपदिक)

• द्रविणोदाः: the giver of wealth
• द्रविणोदाः: कर्तृ
• Type: Noun (agent)
• Root: द्रविणोदा (प्रातिपदिक; द्रविण ‘wealth’ + √दा ‘to give’)

• पिब: drink!
• पिब: —
• Type: Verb (imperative)
• Root: √पा (पिबति)

• ऋतुभिः: with the seasons / at the proper times
• ऋतुभिः: करण
• Type: Noun
• Root: ऋतु (प्रातिपदिक)