Rig Veda 1.9.3: Mandala 1, Sukta 9, Mantra 3

Sukta 1.9

Rishi: Medhātithi Kāṇva (traditional attribution for RV 1.9)

Devata: Indra

Chandas: Gāyatrī

Samhita Patha (Devanagari)

मत्स्वा सुशिप्र मन्दिभिः स्तोमेभिर्विश्वचर्षणे । सचैषु सवनेष्वा ॥

Transliteration

matsvā́ suśipra mandíbhiḥ stómebhir viśvacarṣaṇe | sacā́ eṣú sávanéṣv ā́ ||

Translation

ಹೇ ಸುಶಿಪ್ರ (ಸುಂದರ ತುಟಿಯವನೇ) ಶಕ್ತಿಯೇ! ನಮ್ಮ ಮಂದಿಭಿಃ—ಉಲ್ಲಾಸಭರಿತ ಪ್ರೇರಣೆಗಳಿಂದ—ಮತ್ತು ಸ್ತೋಮಗಳಿಂದ ಮದಗೊಳ್ಳು; ಹೇ ವಿಶ್ವಚರ್ಷಣೆ (ಸರ್ವಜನರ ದರ್ಶಕ/ಆಧಿಪತಿ)! ಈ ಸವನಗಳಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿ ನಮ್ಮೊಡನೆ ಸಂಯೋಗವಾಗಿ ಬಾ.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• मत्स्व: be exhilarated / rejoice (drink and be glad)
• मत्स्व: (सम्बोधन-प्रयुक्त क्रिया) मुख्य क्रिया
• Type: Verb
• Root: मद् (धातु) → मत्स्व (आदेश/आगमयुक्त रूप; 2 एकवचन लोट्)

• सुशिप्र: O fair-lipped / O handsome-jawed (epithet of Indra)
• सुशिप्र: सम्बोधन
• Type: Noun (vocative epithet)
• Root: सु- + शिप्र (प्रातिपदिक; ‘सुशिप्र’)

• मन्दिभिः: with the gladdeners / with exhilarating (draughts/means)
• मन्दिभिः: करण
• Type: Noun
• Root: मन्दि (प्रातिपदिक; ‘मन्दि’ = gladdener/cheerer; often of Soma/pressings/means of exhilaration)

• स्तोमेभिः: with hymns / with praises
• स्तोमेभिः: करण
• Type: Noun
• Root: स्तोम (प्रातिपदिक)

• विश्वचर्षणे: O (you) of all peoples / O universal lord of men
• विश्वचर्षणे: सम्बोधन
• Type: Noun (vocative epithet)
• Root: विश्व- + चर्षणि (प्रातिपदिक; ‘विश्वचर्षणि’)

• सच: join / accompany
• सच: मुख्य क्रिया
• Type: Verb
• Root: सच् (धातु; ‘to accompany, be associated with’)

• एषु: in these
• एषु: अधिकरण
• Type: Pronoun
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• सवनेषु: at the Soma-pressings / in the libation-rites
• सवनेषु: अधिकरण
• Type: Noun
• Root: सवन (प्रातिपदिक; ‘pressing, Soma-pressing, libation time’)

• आ: hither / unto (us)
• आ: (क्रियाविशेषण/उपसर्गार्थ) क्रियासम्बन्धी
• Type: Indeclinable
• Root: आ (उपसर्ग/निपात)