
Sukta 1.15
Medhātithi Kāṇva (traditional for RV 1.15)
Indra (Soma-drinker)
Gāyatrī
ಋಗ್ವೇದ 1.15 ಗಾಯತ್ರೀ ಛಂದಸ್ಸಿನ ಸ್ತೋತ್ರ; ಇದರಲ್ಲಿ ಇಂದ್ರನನ್ನು ಋತ (ಸರಿಯಾದ ಕ್ರಮ)ಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಸೋಮಪಾನಕ್ಕೆ ಆಹ್ವಾನಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಯಜಮಾನನಿಗಾಗಿ ಅವನ ಬಲವೂ ರಕ್ಷಣೆಯೂ ಪ್ರಕಟವಾಗಲೆಂದು. ಸ್ತೋತ್ರವು ಸೋಮಪೀಡನೆಯ ವಾತಾವರಣದ ಮೂಲಕ ಸಾಗುತ್ತದೆ—ಪೀಡನಕಲ್ಲುಗಳು, ಯಾಜಕರು, ಮತ್ತು ಸಂಪತ್ತನ್ನು ದಾನಿಸುವ ಶಕ್ತಿ ದ್ರವಿಣೋದಾ—ಮತ್ತೆ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಗಾರ್ಹಪತ್ಯ ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ವಿಧಿಯನ್ನು ಸ್ಥಿರಗೊಳಿಸಿ, ಯಜ್ಞದ ಕ್ರಮಬದ್ಧ ನಾಯಕನಾಗಿ ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸುತ್ತದೆ.
Mantra 1
इन्द्र सोमं पिब ऋतुना त्वा विशन्त्विन्दवः । मत्सरासस्तदोकसः ॥
ಹೇ ಇಂದ್ರ, ಋತು ಮತ್ತು ಋತದ ಅನುಸಾರ ಸೋಮವನ್ನು ಪಾನಮಾಡು; ಪೀಡಿತ ಇಂದು-ಬಿಂದುಗಳು ನಿನ್ನೊಳಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಲಿ—ಅವು ಉತ್ಸಾಹಕರ ಪ್ರವಾಹಗಳು, ‘ತತ್’ನಲ್ಲಿ, ಸತ್ಯ-ಲೋಕದಲ್ಲಿ, ನಿವಾಸಿಸುವವು.
Mantra 2
मरुतः पिबत ऋतुना पोत्राद्यज्ञं पुनीतन । यूयं हि ष्ठा सुदानवः ॥
ಹೇ ಮರುತಗಳೇ, ಋತುನಾ—ಯೋಗ್ಯ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ—ಸೋಮವನ್ನು ಕುಡಿಯಿರಿ; ಪವಿತ್ರಗೊಳಿಸುವ ಪಾತ್ರ (ಪೋತ್ರ)ದಿಂದ ಯಜ್ಞವನ್ನು ಶುದ್ಧಗೊಳಿಸಿ, ನಮ್ಮ ಅರ್ಪಣೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಲಗೊಳಿಸಿ. ಏಕೆಂದರೆ ನೀವು ನಿಜಕ್ಕೂ ಸುಧಾನವಃ—ಉದಾರ ದಾತೃಶಕ್ತಿಗಳು—ಆಗಿದ್ದೀರಿ.
Mantra 3
अभि यज्ञं गृणीहि नो ग्नावो नेष्टः पिब ऋतुना । त्वं हि रत्नधा असि ॥
ನಮ್ಮ ಯಜ್ಞದ ಕಡೆಗೆ ಅಭಿ—ನಿನ್ನ ಸ್ತುತಿಗಾನವನ್ನು ತಿರುಗಿಸು, ಹೇ ಗ್ನಾವಃ, ಹೇ ನೇಷ್ಟರ್; ಋತುನಾ ಯೋಗ್ಯ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಕುಡಿಯು. ಏಕೆಂದರೆ ನೀನೇ ರತ್ನಧಾಃ—ರತ್ನಗಳ ಧಾರಕ ಮತ್ತು ಸ್ಥಾಪಕ—ಆಗಿದ್ದೀಯೆ.
Mantra 4
अग्ने देवाँ इहा वह सादया योनिषु त्रिषु । परि भूष पिब ऋतुना ॥
ಹೇ ಅಗ್ನಿ, ದೇವರನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಹೊತ್ತು ತಾ; ಅವರನ್ನು ಮೂರು ಯೋನಿಗಳಲ್ಲಿ ಆಸನಗೊಳಿಸು. ಎಲ್ಲೆಡೆ ಸೌಂದರ್ಯ ಮತ್ತು ಕ್ರಮದಿಂದ ಪರಿಭೂಷಿಸು; ಋತುನಾ ಯೋಗ್ಯ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಕುಡಿಯು.
Mantra 5
ब्राह्मणादिन्द्र राधसः पिबा सोममृतूँरनु । तवेद्धि सख्यमस्तृतम् ॥
ಹೇ ಇಂದ್ರ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣ (ಬ್ರಹ್ಮನ್)ದಿಂದ ಉಂಟಾದ ನಿನ್ನ ರಾಧಸ್ (ಸಮೃದ್ಧಿ)ದ ಸೋಮವನ್ನು ಪಾನಮಾಡು; ಋತುಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ—ಋತ (ಸತ್ಯ-ವ್ಯವಸ್ಥೆ)ದ ಯುಕ್ತ ಪ್ರಮಾಣ ಮತ್ತು ಲಯದಂತೆ. ಏಕೆಂದರೆ ನಿನ್ನದೇ ಸಖ್ಯವು ಅಖಂಡವಾಗಿದೆ.
Mantra 6
युवं दक्षं धृतव्रत मित्रावरुण दूळभम् । ऋतुना यज्ञमाशाथे ॥
ಹೇ ಮಿತ್ರ-ವರುಣ, ಧೃತವ್ರತ (ದೃಢ ವ್ರತಧಾರಿಗಳು) ನೀವು ಇಬ್ಬರೂ ದುರ್ಳಭವಾದ ದಕ್ಷ (ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮ ಶಕ್ತಿ)ಯನ್ನು ಧರಿಸಿ ಸ್ಥಿರಪಡಿಸುತ್ತೀರಿ; ಮತ್ತು ಋತು—ಋತದ ಯುಕ್ತ ಲಯದ ಮೂಲಕ—ನಮ್ಮ ಯಜ್ಞವನ್ನು ತಲುಪಿ ಪೋಷಿಸುತ್ತೀರಿ.
Mantra 7
द्रविणोदा द्रविणसो ग्रावहस्तासो अध्वरे । यज्ञेषु देवमीळते ॥
ದ್ರವಿಣೋದಾ—ಸಮೃದ್ಧಿಯನ್ನು ದಾನಿಸುವವನು—ದ್ರವಿಣಸ (ಧನ-ಸಂಪತ್ತು)ದ ದಾತರು, ಕೈಯಲ್ಲಿ ಗ್ರಾವ (ಪೀಡನ ಕಲ್ಲು)ಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದವರು, ಅಧ್ವರ (ಅವಿಘ್ನ ಯಜ್ಞಪಥ)ದಲ್ಲಿ; ಯಜ್ಞಗಳಲ್ಲಿ ದೇವನನ್ನು ಸ್ತುತಿಯಿಂದ ಆರಾಧಿಸುತ್ತಾರೆ.
Mantra 8
द्रविणोदा ददातु नो वसूनि यानि शृण्विरे । देवेषु ता वनामहे ॥
ದ್ರವಿಣೋದಾ ನಮಗೆ ಆ ವಸುಗಳನ್ನು—ಪ್ರಕಾಶಮಯ ಸಂಪತ್ತನ್ನು—ದಾನಮಾಡಲಿ; ಅವು ದೇವರಲ್ಲಿ ಶ್ರುತವೂ ಪ್ರಮಾಣಿತವೂ ಆಗಿವೆ. ದಿವ್ಯ ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ (ಚೇತನೆಯ ದೇವಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ) ನಾವು ಜಯಿಸಬೇಕೆಂದು ಬಯಸುವ ಆ ವಸುಗಳನ್ನೇ ನಾವು ವಾಂಛಿಸುತ್ತೇವೆ.
Mantra 9
द्रविणोदाः पिपीषति जुहोत प्र च तिष्ठत । नेष्ट्रादृतुभिरिष्यत ॥
ದ್ರವಿಣೋದಾ ತೃಪ್ತಿಗೊಳ್ಳಲು ಬಯಸುತ್ತಾನೆ; ಹವಿಯನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿ, ಮುಂದೆ ನಿಂತುಕೊಳ್ಳಿರಿ. ನೇಷ್ಟೃ (ಮಾರ್ಗದರ್ಶಕ ನಾಯಕ) ಯಿಂದ, ಋತುಗಳು/ಋತ (ಯುಕ್ತ ಮಾಪ-ಕ್ರಮ)ಗಳಿಂದ ಪ್ರೇರಿತರಾಗಿ, ಪಥದಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರಿಯಿರಿ.
Mantra 10
यत्त्वा तुरीयमृतुभिर्द्रविणोदो यजामहे । अध स्मा नो ददिर्भव ॥
ಋತುಗಳೊಂದಿಗೆ ‘ನಾಲ್ಕನೆಯವನು’ ಎಂದು, ಹೇ ದ್ರವಿಣೋದಾ, ನಾವು ನಿನ್ನನ್ನು ಯಜಿಸುತ್ತೇವೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ಈಗ ನಮಗೆ ದಾತನಾಗು—ಪೂರ್ಣತೆಯಿಂದ ದಾನಿಸುವವನು.
Mantra 11
अश्विना पिबतं मधु दीद्यग्नी शुचिव्रता । ऋतुना यज्ञवाहसा ॥
ಹೇ ಅಶ್ವಿನೌ, ಮಧುವನ್ನು ಪಾನಮಾಡಿರಿ; ಪ್ರಜ್ವಲಿತ ಅಗ್ನಿಯಂತೆ ದೀಪ್ತಿಮಂತರಾಗಿ, ಶುಚಿವ್ರತರು, ಯಜ್ಞವಾಹಕರಾಗಿ—ಋತುನಾ (ಋತದ ಕ್ರಮದಿಂದ) ಬಂದು ಈ ಮಧುರತೆಯನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿರಿ.
Mantra 12
गार्हपत्येन सन्त्य ऋतुना यज्ञनीरसि । देवान्देवयते यज ॥
ಗಾರ್ಹಪತ್ಯ ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಆಧಾರವಾಗಿ ಹೊಂದಿ, ಋತುನಾ ಸ್ಥಿರನಾಗಿ, ನೀನು ಯಜ್ಞದ ನಾಯಕನು—ಯುಕ್ತ ಪ್ರಮಾಣದಿಂದ; ದೇವಯತೇ (ದೈವವನ್ನು ಬಯಸುವವನ)ಗಾಗಿ ದೇವರಿಗೆ ಯಜಿಸು.
It teaches that Indra’s strength and help come when Soma is offered in harmony with ṛta—right order, right timing, and right measure—so the sacrifice becomes effective.
Draviṇodā represents the wealth-giving power that arises from a well-performed sacrifice—prosperity as a sacred outcome of correct ritual action.
It closes by grounding the rite in the steady household fire (Gārhapatya) and affirming Agni as the leader of sacrifice (yajña-nī), who carries offerings to the gods for the sincere seeker.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.