Sarga 44

Verse 1

स गत्वा सागरं राजा गङ्गयाऽनुगतस्तदा ।प्रविवेश तलं भूमेर्यत्र ते भस्मसात्कृता:।।1.44.1।।

ಆಗ ಆ ರಾಜನು ಗಂಗೆಯ ಅನುಸರಣೆಯೊಂದಿಗೆ ಸಾಗರದ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗಿ, ಭೂಮಿಯ ಅಧೋಭಾಗಕ್ಕೆ—ಅಲ್ಲಿ ಸಾಗರಪುತ್ರರು ಭಸ್ಮವಾಗಿದ್ದ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ—ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು.

Verse 2

भस्मन्यथाऽप्लुते राम गङ्गायास्सलिलेन वै।सर्वलोकप्रभुर्ब्रह्मा राजानमिदमब्रवीत्।।1.44.2।।

ಹೇ ರಾಮ, ಗಂಗೆಯ ಜಲದಿಂದ ಆ ಭಸ್ಮವು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಮುಳುಗಿದಾಗ, ಸರ್ವಲೋಕಗಳ ಪ್ರಭುವಾದ ಬ್ರಹ್ಮನು ರಾಜನಿಗೆ ಈ ವಚನಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದರು.

Verse 3

तारिता नरशार्दूल दिवं याताश्च देववत्।षष्ठि: पुत्रसहस्राणि सगरस्य महात्मन:।।1.44.3।।

ಹೇ ನರಶಾರ್ದೂಲ, ಮಹಾತ್ಮ ಸಾಗರನ ಅರವತ್ತು ಸಾವಿರ ಪುತ್ರರು ಉದ್ಧರಿತರಾಗಿ ದೇವರಂತೆ ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ ತೆರಳಿದರು.

Verse 4

सागरस्य जलं लोके यावत्स्थास्यति पार्थिव।सगरस्यात्मजास्तावत्स्वर्गे स्थास्यन्ति देववत्।।1.44.4।।

ಹೇ ಪಾರ್ಥಿವ ರಾಜನೇ, ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಸಾಗರದ ಜಲವು ಎಷ್ಟರವರೆಗೆ ಇರುತ್ತದೋ, ಅಷ್ಟರವರೆಗೆ ಸಾಗರನ ಪುತ್ರರು ದೇವರಂತೆ ಸ್ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವರು.

Verse 5

इयं च दुहिता ज्येष्ठा तव गङ्गा भविष्यति ।त्वत्कृतेन च नाम्नाऽथ लोके स्थास्यति विश्रुता।।1.44.5।।

ಈ ಗಂಗೆಯೇ ನಿನ್ನ ಜ್ಯೇಷ್ಠ ಪುತ್ರಿಯಾಗುವಳು; ಮತ್ತು ನಿನ್ನ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದ ‘ಭಾಗೀರಥೀ’ ಎಂಬ ನಾಮದಿಂದ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧಳಾಗುವಳು.

Verse 6

गङ्गा त्रिपथगा राजन् दिव्या भागीरथीति च।त्रीन् पथो भावयन्तीति ततस्त्रिपथगा स्मृता।।1.44.6।।

ಹೇ ರಾಜನೇ, ದಿವ್ಯ ಗಂಗೆಯನ್ನು ‘ಭಾಗೀರಥೀ’ ಹಾಗು ‘ತ್ರಿಪಥಗಾ’ ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ; ಮೂರು ಲೋಕಗಳ ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ಪಾವನಗೊಳಿಸುವುದರಿಂದ ಅವಳು ‘ತ್ರಿಪಥಗಾ’ ಎಂದು ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾಳೆ.

Verse 7

पितामहानां सर्वेषां त्वमत्र मनुजाधिप ।कुरुष्व सलिलं राजन् प्रतिज्ञामपवर्जय।।1.44.7।।

ಹೇ ಮನುಜಾಧಿಪ, ಹೇ ರಾಜನೇ, ಇಲ್ಲಿ ನಿನ್ನ ಎಲ್ಲಾ ಪೂರ್ವಜರಿಗೆ ಜಲತರ್ಪಣವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸು; ಹಾಗೆ ಮಾಡಿ ನಿನ್ನ ಪ್ರತಿಜ್ಞೆಯನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸು.

Verse 8

पूर्वकेण हि ते राजंस्तेनातियशसा तदा।धर्मिणां प्रवरेणापि नैष प्राप्तो मनोरथ:।।1.44.8।।

ಓ ರಾಜನೇ, ನಿನ್ನ ಪೂರ್ವಜರಲ್ಲಿ ಅತಿಶಯ ಕೀರ್ತಿವಂತನೂ ಧರ್ಮಿಷ್ಠರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನೂ ಆದವನು ಸಹ, ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಈ ಇಷ್ಟಾರ್ಥವನ್ನು ಪಡೆಯಲಿಲ್ಲ.

Verse 9

तथैवांशुमता तात लोकेऽप्रतिमतेजसा।गङ्गां प्रार्थयतानेतुं प्रतिज्ञा नापवर्जिता।।1.44.9।।

ಅದೇ ರೀತಿ, ಪ್ರಿಯ ತಾತ, ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಅಪ್ರತಿಮ ತೇಜಸ್ಸುಳ್ಳ ಅಂಶುಮಾನನು ಗಂಗೆಯನ್ನು ತರಲು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿದರೂ, ಅವನ ಪ್ರತಿಜ್ಞೆ ಪೂರ್ಣವಾಗಲಿಲ್ಲ.

Verse 10

राजर्षिणा गुणवता महर्षिसमतेजसा।मत्तुल्यतपसा चैव क्षत्रधर्मस्थितेन च।।1.44.10।। दिलीपेन महाभाग तव पित्राऽति तेजसा।पुनर्न शङ्किताऽनेतुं गङ्गां प्रार्थयताऽनघ।।1.44.11।।

ಹೇ ಮಹಾಭಾಗ, ಹೇ ಅನಘ ಭಗೀರಥ! ನಿನ್ನ ಅತಿತೇಜಸ್ವಿ ತಂದೆ ದಿಲೀಪನು—ಗುಣವಂತ ರಾಜರ್ಷಿ, ತೇಜಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಮಹರ್ಷಿಸಮಾನ, ತಪಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಸಮಾನ, ಕ್ಷತ್ರಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರನಾಗಿದ್ದರೂ—ನಿರ್ದೋಷನೇ, ಬಹಳ ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿದರೂ ಗಂಗೆಯನ್ನು ಮತ್ತೆ ಭೂಮಿಗೆ ತರಲಾರಲಿಲ್ಲ.

Verse 11

राजर्षिणा गुणवता महर्षिसमतेजसा।मत्तुल्यतपसा चैव क्षत्रधर्मस्थितेन च।।1.44.10।। दिलीपेन महाभाग तव पित्राऽति तेजसा।पुनर्न शङ्किताऽनेतुं गङ्गां प्रार्थयताऽनघ।।1.44.11।।

ಹೇ ಮಹಾಭಾಗ, ಹೇ ಅನಘ ಭಗೀರಥ! ನಿನ್ನ ಅತಿತೇಜಸ್ವಿ ತಂದೆ ದಿಲೀಪನು—ಗುಣವಂತ ರಾಜರ್ಷಿ, ತೇಜಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಮಹರ್ಷಿಸಮಾನ, ತಪಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಸಮಾನ, ಕ್ಷತ್ರಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರನಾಗಿದ್ದರೂ—ನಿರ್ದೋಷನೇ, ಬಹಳ ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿದರೂ ಗಂಗೆಯನ್ನು ಮತ್ತೆ ಭೂಮಿಗೆ ತರಲಾರಲಿಲ್ಲ.

Verse 12

सा त्वया समनुक्रान्ता प्रतिज्ञा पुरुषर्षभ।प्राप्तोऽसि परमं लोके यश: परमसम्मतम्।।1.44.12।।

ಹೇ ಪುರುಷರ್ಷಭ! ನೀನು ಕೈಗೊಂಡ ಪ್ರತಿಜ್ಞೆಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನೆರವೇರಿಸಿದ್ದೀ; ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ನೀನು ಪರಮ ಯಶಸ್ಸನ್ನು—ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಸಮ್ಮತವಾದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಗೌರವವನ್ನು—ಪಡೆದಿದ್ದೀ.

Verse 13

यच्च गङ्गावतरणं त्वया कृतमरिन्दम।अनेन च भवान् प्राप्तो धर्मस्यायतनं महत्।।1.44.13।।

ಮತ್ತೆ, ಹೇ ಅರಿಂದಮ! ನೀನು ಗಂಗೆಯ ಅವತರಣವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿದ್ದೀ; ಈ ಕೃತ್ಯದಿಂದ ನೀನು ಧರ್ಮದ ಮಹಾ ಆಶ್ರಯಸ್ಥಾನವಾದ ಶಾಶ್ವತ ಪ್ರತಿಷ್ಠೆಯನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದೀ.

Verse 14

प्लावयस्व त्वमात्मानं नरोत्तम सदोचिते।सलिले पुरुषव्याघ्र शुचि: पुण्यफलो भव।।1.44.14।।

ಹೇ ನರೋತ್ತಮ, ಸದೋಚಿತೇ! ಹೇ ಪುರುಷವ್ಯಾಘ್ರ! ಈ ಪವಿತ್ರ ಜಲದಲ್ಲಿ ನೀನು ನಿನ್ನನ್ನು ಸ್ನಾನದಿಂದ ಮುಳುಗಿಸು; ಶುದ್ಧನಾಗಿ, ಈ ಕೃತ್ಯದ ಫಲವಾಗಿ ಪುಣ್ಯವನ್ನು ಪಡೆಯು.

Verse 15

पितामहानां सर्वेषां कुरुष्व सलिलक्रियाम्।स्वस्ति तेऽस्तु गमिष्यामि स्वं लोकं गम्यतां नृप।।1.44.15।।

ನಿನ್ನ ಎಲ್ಲಾ ಪಿತಾಮಹರಿಗೆ ಜಲತರ್ಪಣವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸು. ನಿನಗೆ ಮಂಗಳವಾಗಲಿ; ನಾನು ನನ್ನ ಲೋಕಕ್ಕೆ ಹೊರಡುತ್ತೇನೆ—ಹೇ ರಾಜನೇ, ನೀನು ಈಗ ಮರಳಿ ಹೋಗು.

Verse 16

इत्येवमुक्त्वा देवेश: सर्वलोकपितामह:। यथाऽऽगतं तथाऽगच्छत् देवलोकं महायशा:।।1.44.16।।

ಹೀಗೆಂದು ಹೇಳಿ, ದೇವೇಶನೂ ಸರ್ವಲೋಕಗಳ ಪಿತಾಮಹನೂ ಆದ ಮಹಾಯಶಸ್ವಿ, ಬಂದ ದಾರಿಯಲ್ಲೇ ದೇವಲೋಕಕ್ಕೆ ಹೊರಟುಹೋದನು.

Verse 17

भगीरथोऽपि राजर्षि: कृत्वा सलिलमुत्तमम्।यथाक्रमं यथान्यायं सागराणां महायशा:।।1.44.17।।कृतोदकश्शुची राजा स्वपुरं प्रविवेश ह।समृद्धार्थो रघुश्रेष्ठ स्वराज्यं प्रशशास ह।।1.44.18।।

ನಂತರ ಮಹಾಯಶಸ್ವಿ ರಾಜರ್ಷಿ ಭಗೀರಥನು ಸಾಗರಪುತ್ರರಿಗಾಗಿ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಜಲಕರ್ಮವನ್ನು ಕ್ರಮಾನುಸಾರವಾಗಿ, ಶಾಸ್ತ್ರನ್ಯಾಯದಂತೆ ನೆರವೇರಿಸಿದನು.

Verse 18

भगीरथोऽपि राजर्षि: कृत्वा सलिलमुत्तमम्।यथाक्रमं यथान्यायं सागराणां महायशा:।।1.44.17।।कृतोदकश्शुची राजा स्वपुरं प्रविवेश ह।समृद्धार्थो रघुश्रेष्ठ स्वराज्यं प्रशशास ह।।1.44.18।।

ಜಲತರ್ಪಣವನ್ನು ಮುಗಿಸಿ ಶುದ್ಧನಾದ ರಾಜನು ತನ್ನ ನಗರಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು. ಹೇ ರಘುಶ್ರೇಷ್ಠ, ಉದ್ದೇಶ ಸಿದ್ಧಿಸಿದ ಬಳಿಕ ಅವನು ತನ್ನ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಆಳಿದನು.

Verse 19

प्रमुमोद ह लोकस्तं नृपमासाद्य राघव।नष्टशोकस्समृद्धार्थो बभूव विगतज्वर:।।1.44.19।।

ಹೇ ರಾಘವ, ಅವನನ್ನು ರಾಜನಾಗಿ ಪಡೆದ ಜನರು ಹರ್ಷಿಸಿದರು. ಉದ್ದೇಶ ಸಿದ್ಧಿಸಿ, ಶೋಕ ನಾಶವಾಗಿ, ಅವನು ಅಂತರತಾಪದಿಂದ ಮುಕ್ತನಾದನು.

Verse 20

एष ते राम गङ्गाया विस्तरोऽभिहितो मया।स्वस्ति प्राप्नुहि भद्रं ते संध्याकालोऽतिवर्तते।।1.44.20।।

ಹೇ ರಾಮ, ಗಂಗೆಯ ಈ ವಿವರವಾದ ವಿಸ್ತಾರವನ್ನು ನಾನು ನಿನಗೆ ತಿಳಿಸಿದ್ದೇನೆ. ನಿನಗೆ ಸ್ವಸ್ತಿ ದೊರಕಲಿ; ನಿನಗೆ ಮಂಗಳವಾಗಲಿ—ಸಂಧ್ಯಾಕಾಲವು ಕಳೆಯುತ್ತಿದೆ.

Verse 21

धन्यं यशस्यमायुष्यं पुत्र्यं स्वर्ग्यमतीव च।यश्श्रावयति विप्रेषु क्षत्रियेष्वितरेषु च।।1.44.21।। प्रीयन्ते पितरस्तस्य प्रीयन्ते दैवतानि च।

ಧನ, ಯಶಸ್ಸು, ದೀರ್ಘಾಯುಷ್ಯ, ಪುತ್ರಸಂತಾನಫಲ ಮತ್ತು ಅತ್ಯಂತ ಸ್ವರ್ಗಫಲ—ಇವೆಲ್ಲವೂ ಅವನಿಗೆ ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿ ದೊರೆಯುತ್ತವೆ, ಯಾರು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು, ಕ್ಷತ್ರಿಯರು ಹಾಗೂ ಇತರರ ಮಧ್ಯೆಯೂ ಈ ಕಥೆಯನ್ನು ಶ್ರವಣ ಮಾಡಿಸುತ್ತಾನೋ. ಅವನ ಪಿತೃಗಳು ಸಂತೋಷಪಡುತ್ತಾರೆ; ದೇವತೆಗಳೂ ಸಂತೋಷಪಡುತ್ತಾರೆ.

Verse 22

इदमाख्यानमव्यग्रो गङ्गावतरणं शुभम्।।1.44.22।।यश्शृणोति च काकुत्स्थ सर्वान् कामानवाप्नुयात्।सर्वे पापा: प्रणश्यन्ति आयु: कीर्तिश्च वर्धते।।1.44.23।।

ಹೇ ಕಾಕುತ್ಸ್ಥ (ರಾಮ), ಯಾರು ಏಕಾಗ್ರ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಗಂಗಾವತರಣದ ಈ ಶುಭ ಆಖ್ಯಾನವನ್ನು ಕೇಳುತ್ತಾನೋ, ಅವನು ಎಲ್ಲಾ ಯೋಗ್ಯ ಕಾಮನೆಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.