Shloka 19

अस्त्रप्रदानम्

Bestowal of Divine Astras to Rama

Devanagari script

तामसं नरशार्दूल सौमनं च महाबल।संवर्धं चैव दुर्धर्षं मौसलं च नृपात्मज।।1.27.17।।सत्यमस्त्रं महाबाहो तथा मायाधरं परम्।घोरं तेजः प्रभं नाम परतेजोऽपकर्षणम्।।1.27.18।।सौम्यास्त्रं शिशिरं नाम त्वष्टुरस्त्रं सुदामनम्।दारुणं च भगस्यापि शितेषु मथ मानवम्।।1.27.19।।

Transliteration

saumyāstraṃ śiśiraṃ nāma tvaṣṭur astraṃ sudāmanam |

dāruṇaṃ ca bhagasyāpi śiteṣu matha mānavam ||

Translation

ಸೌಮ್ಯ ‘ಶಿಶಿರ’ ಎಂಬ ಅಸ್ತ್ರವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸು; ಹಾಗೆಯೇ ತ್ವಷ್ಟೃನ ‘ಸುದಾಮನ’ ಅಸ್ತ್ರವನ್ನು; ಮತ್ತು ಭಗನ ದಾರುಣ ‘ಶಿತೇಷು’ (ತೀಕ್ಷ್ಣ ಬಾಣಗಳ) ಅಸ್ತ್ರವನ್ನೂ, ಮಾನವಾಸ್ತ್ರವನ್ನೂ ಗ್ರಹಿಸು.

Word by Word

• सौम्यास्त्रम्: (the) Saumya weapon
• सौम्यास्त्रम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: सौम्य + अस्त्र (प्रातिपदिके)
• Form: कर्मधारयसमास: सौम्यम् अस्त्रम्; नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन

• शिशिरम्: (named) Śiśira
• शिशिरम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: शिशिर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन

• नाम: called
• नाम: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: नाम (अव्यय)
• Form: नामनिर्देशक अव्यय

• त्वष्टुः: of Tvaṣṭṛ
• त्वष्टुः: Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
• Type: Noun
• Root: त्वष्टृ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी विभक्ति (Genitive), एकवचन

• अस्त्रम्: weapon (astra)
• अस्त्रम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: अस्त्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन

• सुदामनम्: (named) Sudāmana
• सुदामनम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: सु + दामन् (प्रातिपदिके)
• Form: कर्मधारयसमास: सुः दामनम्; नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन

• दारुणम्: terrible
• दारुणम्: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: दारुण (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषण

• च: and
• च: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक अव्यय

• भगस्य: of Bhaga
• भगस्य: Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
• Type: Noun
• Root: भग (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन

• अपि: also
• अपि: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: समुच्चय/अप्यर्थक अव्यय (also/even)

• शितेषु: (astra named) Śiteṣu (sharp arrows)
• शितेषु: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: शित + इषु (प्रातिपदिके)
• Form: कर्मधारयसमास: शिताः इषवः; पुंलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, बहुवचन (plural)

• मथ: churn/strike (as a name/command)
• मथ: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: मथ् (धातु)
• Form: लोट्-लकार (imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम

• मानवम्: Manava (name) / a man
• मानवम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: मानव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति (Accusative), एकवचन

Context

"O prince of great renown, I am extremely pleased. May you prosper! Out of great love and affection for you I shall make over all the weapons.

Characters & Entities

• Rāma
• Viśvāmitra
• Tvaṣṭṛ
• Bhaga

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

Dharma is implied through graded power: even ‘gentle’ and ‘terrible’ weapons are entrusted within a moral framework, reminding that capability must be matched by discretion and rightful use.

What is the narrative situation?

Viśvāmitra completes another segment of the list of astras being granted to Rāma, including those associated with deities like Tvaṣṭṛ and Bhaga.

Which character virtue is emphasized?

Trustworthiness (viśvāsya-yogyatā): Rāma is treated as a fit vessel for potent knowledge, implying steadiness and self-control.