HomeRamayanaBala KandaSarga 24Shloka 30
Previous Verse
Next Verse

Shloka 30

गङ्गा–सरयू-सङ्गमः, मलद–करूश-देशकथा, ताटकावनप्रवेशोपदेशः

The Confluence of Gaṅgā and Sarayū; the Tale of Malada–Karūśa; Counsel on Tātakā’s Forest

स्वबाहुबलमाश्रित्य जहीमां दुष्टचारिणीम्।मन्नियोगादिमं देशं कुरु निष्कण्टकं पुन:।।1.24.30।।

sva-bāhu-balam āśritya jahīmāṃ duṣṭacāriṇīm |

man-niyogād imaṃ deśaṃ kuru niṣkaṇṭakaṃ punaḥ ||1.24.30||

“ನಿನ್ನ ಸ್ವಬಾಹುಬಲವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿ ಈ ದುಷ್ಟಾಚಾರಿಣಿಯನ್ನು ಸಂಹರಿಸು. ನನ್ನ ಆಜ್ಞೆಯಿಂದ ಈ ದೇಶವನ್ನು ಮತ್ತೆ ನಿಷ್ಕಂಟಕ—ನಿರ್ಭಯ ಮತ್ತು ನಿರ್ವಿಘ್ನ—ಮಾಡು.”

साshe
सा:
कर्ता
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
इयम्this (one)
इयम्:
समनाधिकरण (Apposition to सा)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेष-निर्देश (deictic)
पन्थानम्the path
पन्थानम्:
कर्म (Object of आवृत्य)
TypeNoun
Rootपथिन्/पन्थान (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
आवृत्यhaving blocked
आवृत्य:
पूर्वकाल-क्रिया (Gerund; manner)
TypeVerb
Rootवृत् (धातु) + क्त्वा (अव्यय-कृदन्त)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund); 'having covered/blocked'
वसतिdwells
वसति:
क्रिया
TypeVerb
Rootवस् (धातु)
Formलट् (Present), परस्मैपद; प्रथमपुरुष, एकवचन
अध्यर्धयोजनेat a distance of one-and-a-half yojanas
अध्यर्धयोजने:
अधिकरण (देशाधिकरण/Location)
TypeNoun
Rootअध्यर्धयोजन = अध्यर्ध + योजन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/locative), एकवचन; तत्पुरुष: 'one-and-a-half yojanas' as a measure; स्थानवाचक
अतःtherefore
अतः:
सम्बन्ध (Reason)
TypeIndeclinable
Rootअतः (अव्यय)
Formअव्यय; हेत्वर्थ (causal adverb)
एवindeed/just
एव:
सम्बन्ध
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारण (restrictive particle)
not
:
सम्बन्ध (Negation)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय; निषेध (negation)
गन्तव्यम्should be traversed
गन्तव्यम्:
विधेय (Obligation predicate)
TypeVerb
Rootगम् (धातु) + तव्यत् (कृदन्त)
Formतव्यत्-प्रत्ययान्त (gerundive/obligation); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विधेय: 'should be gone/should be traversed'
ताटकायाःof Tāṭakā
ताटकायाः:
सम्बन्ध (Genitive)
TypeNoun
Rootताटका (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
वनम्forest
वनम्:
कर्म (Object; destination)
TypeNoun
Rootवन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; here as object of implied 'go' with गन्तव्यम्
यतःbecause/for which reason
यतः:
सम्बन्ध (Reason)
TypeIndeclinable
Rootयतः (अव्यय)
Formअव्यय; हेत्वर्थ (causal relative adverb)
V
Viśvāmitra
R
Rāma
T
Tāṭakā

FAQs

Kṣatriya-dharma: using rightful strength to remove a persistent threat and restore safety for the community.

Viśvāmitra explicitly commands Rāma to eliminate Tāṭakā so the region becomes secure again.

Courage in service of justice—strength is framed as a tool for protection, not aggression.