Sarga 113

Verse 1

तत श्शिरसि कृत्वा तु पादुके भरतस्तदा।आरुरोह रथं हृष्टः शत्रुघ्नेन समन्वितः।।।।

ಆಮೇಲೆ ಭರತನು ಪಾದುಕೆಯನ್ನು ಶಿರಸ್ಸಿನ ಮೇಲೆ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡು; ಶತ್ರುಘ್ನನೊಂದಿಗೆ ಹರ್ಷದಿಂದ ರಥವನ್ನು ಏರಿದನು.

Verse 2

वसिष्ठो वामदेवश्च जाबालिश्च दृढव्रतः।अग्रतः प्रययु स्सर्वे मन्त्रिणो मन्त्रपूजिताः।।।।

ವಸಿಷ್ಠ, ವಾಮದೇವ ಮತ್ತು ದೃಢವ್ರತನಾದ ಜಾಬಾಲಿ—ಮಂತ್ರದಿಂದ ಪೂಜಿತರಾದ ಎಲ್ಲ ಮಂತ್ರಿಗಳೊಡನೆ—ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರಿದರು.

Verse 3

मन्दाकिनीं नदीं रम्यां प्राङ्मुखास्ते ययुस्तदा।प्रदक्षिणं च कुर्वाणाश्चित्रकूटं महागिरिम्।।।।

ಆಗ ಅವರು ಪೂರ್ವಮುಖರಾಗಿ ಮನೋಹರ ಮಂದಾಕಿನೀ ನದಿಯ ಕಡೆಗೆ ಹೋದರು; ಮಹಾಗಿರಿಯಾದ ಚಿತ್ರಕೂಟಕ್ಕೆ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಮಾಡುತ್ತಾ ಸಾಗಿದರು.

Verse 4

पश्यन्धातुसहस्राणि रम्याणि विविधानि च।प्रययौ तस्य पार्श्वेन ससैन्यो भरतस्तदा।।।।

ಅಸಂಖ್ಯ ಸುಂದರ ಹಾಗೂ ವಿಧವಿಧವಾದ ಧಾತುಗಳನ್ನು ನೋಡುತ್ತಾ, ಸೇನೆಯೊಡನೆ ಭರತನು ಆಗ ಪರ್ವತದ ಪಾರ್ಶ್ವದಿಂದ ಮುಂದುವರಿದನು.

Verse 5

अदूराच्चित्रकूटस्य ददर्श भरतस्तदा।आश्रमं यत्र स मुनिर्भरद्वाजः कृतालयः।।।।

ಚಿತ್ರಕೂಟದಿಂದ ದೂರವಲ್ಲದೆ, ಆಗ ಭರತನು ಆ ಆಶ್ರಮವನ್ನು ಕಂಡನು; ಅಲ್ಲಿ ಮುನಿ ಭರದ್ವಾಜನು ವಾಸಸ್ಥಾನ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದನು.

Verse 6

स तमाश्रममागम्य भरद्वाजस्य बुद्धिमान्।अवतीर्य रथात्पादौ ववन्दे भरतस्तदा।।।।

ಆ ಆಶ್ರಮಕ್ಕೆ ಬಂದು, ಬುದ್ಧಿವಂತ ಭರತನು ರಥದಿಂದ ಇಳಿದು, ಆಗ ಭರದ್ವಾಜ ಮುನಿಯ ಪಾದಗಳಿಗೆ ವಂದನೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದನು.

Verse 7

ततो हृष्टो भरद्वाजो भरतं वाक्यमब्रवीत्।अपि कृत्यं कृतं तात रामेण च समागतम्।।।।

ಆಗ ಹರ್ಷಗೊಂಡ ಭರದ್ವಾಜ ಮುನಿಯು ಭರತನಿಗೆ ಹೀಗೆಂದನು: “ವತ್ಸ, ನೀನು ಬಂದ ಕಾರ್ಯ ನೆರವೇರಿತೇ? ಮತ್ತು ಶ್ರೀರಾಮನನ್ನು ಭೇಟಿಯಾದೆಯೇ?”

Verse 8

एवमुक्त स्स तु ततो भरद्वाजेन धीमता।प्रत्युवाच भरद्वाजं भरतो धर्मवत्सलः।।।।

ಬುದ್ಧಿವಂತ ಭರದ್ವಾಜನು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದಾಗ, ಧರ್ಮಪ್ರಿಯನಾದ ಭರತನು ನಂತರ ಭರದ್ವಾಜನಿಗೆ ಪ್ರತಿಯುತ್ತರ ನೀಡಿದನು.

Verse 9

स याच्यमानो गुरुणा मया च दृढविक्रमः।राघवः परमप्रीतो वसिष्ठं वाक्यमब्रवीत्।।।।

ಗುರುವರ್ಯನೂ ನಾನೂ ಬೇಡಿಕೊಂಡರೂ, ದೃಢವಿಕ್ರಮಿಯಾದ ರಾಘವನು ಪರಮಪ್ರಸನ್ನನಾಗಿ ವಸಿಷ್ಠರಿಗೆ ಈ ವಚನಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದನು.

Verse 10

पितुः प्रतिज्ञां तामेव पालयिष्यामि तत्त्वतः।चतुर्दश हि वर्षाणि या प्रतिज्ञा पितुर्मम।।।।

ನಾನು ತಂದೆಯ ಆ ಪ್ರತಿಜ್ಞೆಯನ್ನೇ ತತ್ತ್ವತಃ ಪಾಲಿಸುವೆನು; ನನ್ನ ತಂದೆಯ ಚೌದ ವರ್ಷಗಳ ಪ್ರತಿಜ್ಞೆಯನ್ನು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ನೆರವೇರಿಸುವೆನು.

Verse 11

एवमुक्तो महाप्राज्ञो वसिष्ठः प्रत्युवाच ह।वाक्यज्ञो वाक्यकुशलं राघवं वचनं महत्।।।।

ಹೀಗೆ ಉಕ್ತನಾದ ಮಹಾಪ್ರಾಜ್ಞ, ವಾಕ್ಯಜ್ಞ ಹಾಗೂ ವಾಕ್ಯಕುಶಲನಾದ ಮಹರ್ಷಿ ವಸಿಷ್ಠನು ರಾಘವನಿಗೆ ಗಂಭೀರ ಮಹಾವಚನಗಳಿಂದ ಪ್ರತಿಯುತ್ತರ ನೀಡಿದನು.

Verse 12

एते प्रयच्छ संहृष्टः पादुके हेमभूषिते।अयोध्यायां महाप्राज्ञ योगक्षेमकरे तव।।।।

ಹೇ ಮಹಾಪ್ರಾಜ್ಞನೇ! ಹರ್ಷದಿಂದ ಈ ಚಿನ್ನದಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಪಾದುಕಗಳನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸಿ ನೀಡು; ಅವು ನಿನ್ನ ಪರವಾಗಿ ಅಯೋಧ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಯೋಗಕ್ಷೇಮ—ಕಲ್ಯಾಣ ಮತ್ತು ರಕ್ಷೆ—ಮಾಡಲಿ.

Verse 13

एवमुक्तो वसिष्ठेन राघवः प्राङ्मुखः स्थितः।पादुके ह्यधिरुह्यैते मम राज्याय वै ददौ।।।।

ವಸಿಷ್ಠನು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದಾಗ, ಪೂರ್ವಮುಖವಾಗಿ ನಿಂತಿದ್ದ ರಾಘವನು ಆ ಪಾದುಕಗಳನ್ನು ಪಾದಗಳಲ್ಲಿ ಧರಿಸಿ, ನನ್ನ ರಾಜ್ಯಪಾಲನೆಗಾಗಿ ನನಗೆ ಅರ್ಪಿಸಿದನು.

Verse 14

निवृत्तोऽहमनुज्ञातो रामेण सुमहात्मना।अयोध्यामेव गच्छामि गृहीत्वा पादुके शुभे।।।।

ಮಹಾತ್ಮ ರಾಮನ ಅನುಮತಿಯನ್ನು ಪಡೆದು ನಾನು ಈಗ ಹಿಂದಿರುಗುತ್ತಿದ್ದೇನೆ; ಶುಭ ಪಾದುಕಗಳನ್ನು ಗ್ರಹಿಸಿ ಅಯೋಧ್ಯೆಯತ್ತಲೇ ಹೊರಡುತ್ತೇನೆ.

Verse 15

एतच्छ्रुत्वा शुभं वाक्यं भरतस्य महात्मनः।भरद्वाजश्शुभतरं मुनिर्वाक्यमुवाच तम्।।।।

ಮಹಾತ್ಮನಾದ ಭರತನ ಈ ಶುಭ ವಚನಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ಮುನಿ ಭಾರದ್ವಾಜನು ಅವನಿಗೆ ಇನ್ನೂ ಶುಭಕರವಾದ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದರು.

Verse 16

नैतच्चित्रं नरव्याघ्र शीलवृत्तवतां वर।यदार्यं त्वयि तिष्ठेत्तु निम्ने सृष्टमिवोदकम्।।।।

ನರವ್ಯಾಘ್ರನೇ, ಶೀಲವೃತ್ತವಂತರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನೇ! ಇದು ಅಚ್ಚರಿಯಲ್ಲ; ನಿನ್ನಲ್ಲಿ ಆರ್ಯಗುಣ ನೆಲೆಸಿರುವುದು—ಹರಿಸಿದ ನೀರು ಸ್ವಭಾವದಿಂದ ತಗ್ಗಿನ ಕಡೆ ಹರಿಯುವಂತೆ.

Verse 17

अमृत स्समहाबाहुः पिता दशरथस्तव।यस्य त्वमीदृश: पुत्रो धर्मज्ञो धर्मवत्सलः।।।।

ಮಹಾಬಾಹುವೇ! ನಿನ್ನ ತಂದೆ ದಶರಥನು ಅಮೃತಸಮಾನ; ಏಕೆಂದರೆ ಧರ್ಮಜ್ಞನೂ ಧರ್ಮವತ್ಸಲನೂ ಆದ ನಿನ್ನಂತಹ ಪುತ್ರನು ಅವನಿಗಿದ್ದಾನೆ.

Verse 18

तमृषिं तु महात्मानमुक्तवाक्यं कृताञ्जलिः।आमन्त्रयितुमारेभे चरणावुपगृह्य च।।।।

ಆಮಾತ್ಮ ಋಷಿಯು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದ ಬಳಿಕ, ಭರತನು ಕೃತಾಂಜಲಿಯಾಗಿ ಅವನ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗಿ; ಅವನ ಪಾದಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದು ವಿದಾಯ ಪಡೆಯಲು ಆರಂಭಿಸಿದನು.

Verse 19

ततः प्रदक्षिणं कृत्वा भरद्वाजं पुनः पुनः।भरतस्तु ययौ श्रीमानयोध्यां सह मन्त्रिभिः।।।।

ನಂತರ ಭಾರದ್ವಾಜನನ್ನು ಪುನಃ ಪುನಃ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಮಾಡಿ, ಶ್ರೀಮಂತನಾದ ಭರತನು ಮಂತ್ರಿಗಳೊಡನೆ ಅಯೋಧ್ಯೆಯ ಕಡೆಗೆ ಹೊರಟನು.

Verse 20

यानैश्च शकटैश्चैव हयैर्नागैश्च सा चमूः।पुनर्निवृत्ता विस्तीर्णा भरतस्यानुयायिनी।। ।।

ರಥಗಳು, ಗಾಡಿಗಳು, ಕುದುರೆಗಳು ಮತ್ತು ಆನೆಗಳೊಡನೆ ಭರತನನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಆ ವಿಶಾಲ ಸೇನೆ ಮತ್ತೆ ಹಿಂದಿರುಗಿ, ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಅಯೋಧ್ಯೆಯ ಕಡೆಗೆ ತಿರುಗಿತು.

Verse 21

ततस्ते यमुनां दिव्यां नदीं तीर्त्वोर्मिमालिनीम्।ददृशुस्तां पुन स्सर्वे गङ्गां शुभजलां नदीम्।।।।

ನಂತರ ಅಲೆಮಾಲೆಯಿಂದ ಅಲಂಕರಿತವಾದ ದಿವ್ಯ ಯಮುನಾ ನದಿಯನ್ನು ದಾಟಿ, ಎಲ್ಲರೂ ಪುನಃ ಶುಭಜಲವಳ್ಳಿಯಾದ ಗಂಗಾ ನದಿಯನ್ನು ದರ್ಶನಮಾಡಿದರು.

Verse 22

तां रम्यजलसंपूर्णां सन्तीर्य सहबान्धवःशृङ्गिबेरपुरं रम्यं प्रविवेश ससैनिकः।शृङ्गिबेरपुराद्भूय स्त्वयोध्यां सन्ददर्श ह।।।।

ರಮ್ಯ ಜಲದಿಂದ ಪರಿಪೂರ್ಣವಾದ ಗಂಗೆಯನ್ನು ದಾಟಿ, ಭರತನು ಬಂಧುಗಳೂ ಸೇನೆಯೂ ಸಹಿತ ಮನೋಹರ ಶೃಂಗಿಬೇರಪುರಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು; ಶೃಂಗಿಬೇರಪುರದಿಂದ ಮತ್ತೆ ಅಯೋಧ್ಯೆಯನ್ನು ದರ್ಶನಮಾಡಿದನು.

Verse 23

अयोध्यां च ततो दृष्ट्वा पित्रा भ्रात्रा विवर्जिताम्।भरतो दुःख सन्तप्त स्सारथिं चेदमब्रवीत्।।।।

ನಂತರ ತಂದೆಯೂ ಸಹೋದರರೂ ಇಲ್ಲದ ಅಯೋಧ್ಯೆಯನ್ನು ನೋಡಿ, ದುಃಖದಿಂದ ದಹಿಸಿದ ಭರತನು ಸಾರಥಿಗೆ ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದನು.

Verse 24

सारथे पश्य विध्वस्ता साऽयोध्या न प्रकाशते।निराकारा निरानन्दा दीना प्रतिहतस्वरा।।।।

ಸಾರಥೇ, ನೋಡು—ಈ ಅಯೋಧ್ಯೆ ವಿಧ್ವಸ್ತವಾಗಿದೆ; ಈಗ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಆಕಾರವಿಲ್ಲದಂತೆ, ಆನಂದವಿಲ್ಲದಂತೆ, ದೀನವಾಗಿ, ಧ್ವನಿಗಳು ಮಂಕಾದಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ.