Adhyaya 38

Verse 1

भीष्म उवाच । कथं रामेण विप्रर्षे कान्यकुब्जे तु वामनः । स्थापितः क्व च लब्धोसौ विस्तरान्मम कीर्तय

ಭೀಷ್ಮನು ಹೇಳಿದನು—ಹೇ ವಿಪ್ರಶ್ರೇಷ್ಠನೇ! ರಾಮನು ಕಾನ್ಯಕುಬ್ಜದಲ್ಲಿ ವಾಮನನನ್ನು ಹೇಗೆ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದನು? ಅವನು ಎಲ್ಲಿ ಲಭಿಸಿದನು? ವಿವರವಾಗಿ ಹೇಳು।

Verse 2

तथा हि मधुरा चैषा या वाणी रामकीर्तने । कीर्तिता भगवन्मह्यं हृता कर्णसुखावह

ನಿಜವಾಗಿಯೂ, ರಾಮಕೀರ್ತನೆಯ ಈ ವಾಣಿ ಅತ್ಯಂತ ಮಧುರ. ಹೇ ಭಗವನ್! ಇದು ಉಚ್ಚರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಾಗ ನನ್ನ ಹೃದಯವನ್ನು ಹರಿ, ಕಿವಿಗಳಿಗೆ ಸುಖವನ್ನು ತರುತ್ತದೆ।

Verse 3

अनुरागेण तं लोकाः स्नेहात्पश्यंति राघवम् । धर्मज्ञश्च कृतज्ञश्च बुद्ध्या च परिनिष्ठितः

ಅನುರಾಗದಿಂದ ಜನರು ಸ्नेಹದಿಂದ ಆ ರಾಘವನನ್ನು ನೋಡುವರು; ಏಕೆಂದರೆ ಅವನು ಧರ್ಮಜ್ಞ, ಕೃತಜ್ಞ ಮತ್ತು ಬುದ್ಧಿಯಲ್ಲಿ ದೃಢನಿಷ್ಠನಾಗಿದ್ದಾನೆ।

Verse 4

प्रशास्ति पृथिवीं सर्वां धर्मेण सुसमाहितः । तस्मिन्शासति वै राज्यं सर्वकामफलाद्रुमाः

ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಸುಸಮಾಹಿತನಾಗಿ ಅವನು ಸಮಸ್ತ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಆಳುತ್ತಾನೆ; ಅವನು ಆಳುವಾಗ ರಾಜ್ಯವು ಸರ್ವಕಾಮಫಲ ನೀಡುವ ಕಲ್ಪವೃಕ್ಷಗಳಂತೆ ಫಲವತ್ತಾಗುತ್ತದೆ।

Verse 5

रसवंतः प्रभूताश्च वासांसि विविधानि च । अकृष्टपच्या पृथिवी निःसपत्ना महात्मनः

ರಸವತ್ತಾದ ಭಕ್ಷ್ಯಗಳು ಹಾಗೂ ನಾನಾವಿಧ ವಸ್ತ್ರಗಳು ಅಪಾರವಾಗಿದ್ದವು; ಭೂಮಿ ಉಳುಮೆಯಿಲ್ಲದೇ ಬೆಳೆ ನೀಡಿತು, ಆ ಮಹಾತ್ಮನಿಗೆ ಅವಳು ನಿರ್ಸಪತ್ನಳಾಗಿದ್ದಳು।

Verse 6

देवकार्यं कृतं तेन रावणो लोककंटकः । सपुत्रोमात्यसहितो लीलयैव निपातितः

ಅವನಿಂದ ದೇವಕಾರ್ಯ ನೆರವೇರಿತು; ಲೋಕಕಂಟಕನಾದ ರಾವಣನು ಪುತ್ರರು ಹಾಗೂ ಅಮಾತ್ಯರೊಡನೆ ಲೀಲೆಯಂತೆ ನಿಪಾತಿತನಾದನು।

Verse 7

तस्यबुद्धिस्समुत्पन्ना पूर्णे धर्मे द्विजोत्तम । तस्याहं चरितं सर्वं श्रोतुमिच्छामि वै मुने

ಹೇ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮ! ಧರ್ಮವು ಪೂರ್ಣವಾಗಿದ್ದಾಗ ಅವನ ಬುದ್ಧಿ ಉದಯಿಸಿತು; ಹೇ ಮುನೇ, ಅವನ ಸಮಸ್ತ ಚರಿತೆಯನ್ನು ನಾನು ಕೇಳಲು ಇಚ್ಛಿಸುತ್ತೇನೆ।

Verse 8

पुलस्त्य उवाच । कस्यचित्त्वथ कालस्य रामो धर्मपथे स्थितः । यच्चकार महाबाहो शृणुष्वैकमना नृप

ಪುಲಸ್ತ್ಯನು ಹೇಳಿದನು—ಕೆಲವು ಕಾಲದ ನಂತರ ಧರ್ಮಪಥದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತನಾದ ರಾಮನು ಒಂದು ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಮಾಡಿದನು; ಹೇ ಮಹಾಬಾಹು ನೃಪ, ಏಕಾಗ್ರಮನದಿಂದ ಕೇಳು।

Verse 9

सस्मार राक्षसेंद्रं तं कथं राजा विभीषणः । लंकायां संस्थितो राज्यं करिष्यति च राक्षसः

ಆಮೇಲೆ ಅವನು ಆ ರಾಕ್ಷಸೇಂದ್ರನನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಿ ಯೋಚಿಸಿದನು—‘ಲಂಕೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತನಾದ ರಾಜ ವಿಭೀಷಣನು ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಹೇಗೆ ನಡೆಸುವನು? ಈ ರಾಕ್ಷಸನು ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಹೇಗೆ ನೆರವೇರಿಸುವನು?’

Verse 10

गीर्वाणेषु प्रातिकूल्यं विनाशस्य तु लक्षणम् । मया तस्य तु तद्दत्तं राज्यं चंद्रार्ककालिकम्

ದೇವತೆಗಳ प्रति ವೈರವಿರುವುದು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ವಿನಾಶದ ಲಕ್ಷಣ. ಆದರೂ ನಾನು ಅವನಿಗೆ ಚಂದ್ರ-ಸೂರ್ಯ ಇರುವವರೆಗೂ ಇರುವ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ದತ್ತವಾಗಿ ನೀಡಿದೆನು.

Verse 11

तस्याविनाशतः कीर्तिः स्थिरा मे शाश्वती भवेत् । रावणेन तपस्तप्तं विनाशायात्मनस्त्विह

ಅವನ ಅವಿನಾಶಿತ್ವದಿಂದ ನನ್ನ ಕೀರ್ತಿ ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ಶಾಶ್ವತವಾಗಿರಲಿ. ಆದರೆ ಇಲ್ಲಿ ರಾವಣನು ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿದುದು—ತನ್ನದೇ ವಿನಾಶಕ್ಕಾಗಿ ಮಾತ್ರ.

Verse 12

विध्वस्तः स च पापिष्ठो देवकार्ये मयाधुना । तदिदानीं मयान्वेष्यः स्वयं गत्वा विभीषणः

ದೇವಕಾರ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಆ ಮಹಾಪಾಪಿ ಈಗ ನನ್ನಿಂದ ನಾಶಗೊಂಡಿದ್ದಾನೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಓ ವಿಭೀಷಣ, ಈಗ ನಾನು ಸ್ವತಃ ಹೋಗಿ ಅವನನ್ನು ಹುಡುಕಬೇಕು.

Verse 13

संदेष्टव्यं हितं तस्य येन तिष्ठेत्स शाश्वतम् । एवं चिंतयतस्तस्य रामस्यामिततेजसः

ಅವನು ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ಸ್ಥಿರವಾಗಿರುವಂತೆ, ಅವನಿಗೆ ಹಿತವಾದ ಮಾತನ್ನೇ ಸಂದೇಶವಾಗಿ ಹೇಳಬೇಕು. ಹೀಗೆ ಅಪಾರ ತೇಜಸ್ಸಿನ ರಾಮನು ಚಿಂತಿಸಿದನು.

Verse 14

आजगामाथ भरतो रामं दृष्ट्वाब्रवीदिदम् । किं त्वं चिंतयसे देव न रहस्यं वदस्व मे

ಆಮೇಲೆ ಭರತನು ಬಂದು, ರಾಮನನ್ನು ನೋಡಿ ಹೀಗೆಂದನು—“ಹೇ ದೇವ, ನೀನು ಏನು ಚಿಂತಿಸುತ್ತಿರುವೆ? ರಹಸ್ಯವಿಡದೆ ನನಗೆ ಹೇಳು.”

Verse 15

देवकार्ये धरायां वा स्वकार्ये वा नरोत्तम । एवं ब्रुवंतं भरतं ध्यायमानमवस्थितम्

“ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ದೇವಕಾರ್ಯದಲ್ಲಾಗಲಿ, ಸ್ವಧರ್ಮಕಾರ್ಯದಲ್ಲಾಗಲಿ, ಓ ನರೋತ್ತಮ”—ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾ ಭರತನು ಧ್ಯಾನನಿಮಗ್ನನಾಗಿ ಅಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ನಿಂತನು।

Verse 16

अब्रवीद्राघवो वाक्यं रहस्यं तु न वै तव । भवान्बहिश्चरः प्राणो लक्ष्मणश्च महायशाः

ರಾಘವನು ಹೇಳಿದನು—“ಈ ರಹಸ್ಯವು ನಿನಗಾಗಿ ಅಲ್ಲ. ನೀನು ಹೊರಗೆ ಸಂಚರಿಸುವವನು; ಮಹಾಯಶಸ್ವಿಯಾದ ಲಕ್ಷ್ಮಣನೇ ನನ್ನ ಪ್ರಾಣ.”

Verse 17

अवेद्यं भवतो नास्ति मम सत्यं विधारय । एषा मे महती चिंता कथं देवैर्विभीषणः

ನಿನಗೆ ತಿಳಿಯದದ್ದು ಏನೂ ಇಲ್ಲ; ನನ್ನ ಮಾತನ್ನು ಸತ್ಯವೆಂದು ಧರಿಸು. ದೇವರುಗಳು ವಿಭೀಷಣನನ್ನು ಹೇಗೆ ನಡೆಸಿಕೊಳ್ಳುವರು ಎಂಬುದೇ ನನ್ನ ಮಹಾಚಿಂತೆ।

Verse 18

वर्तते यद्धितार्थं वै दशग्रीवो निपातितः । गमिष्ये तदहं लंकां यत्र चासौ विभीषणः

ಲೋಕಹಿತಾರ್ಥವಾಗಿ ದಶಗ್ರೀವ ರಾವಣನು ನಿಪಾತಿತನಾದನು; ಆದ್ದರಿಂದ ಈಗ ನಾನು ಲಂಕೆಗೆ ಹೋಗುವೆನು—ಅಲ್ಲಿ ಆ ವಿಭೀಷಣನು ಇದ್ದಾನೆ।

Verse 19

तं च दृष्ट्वा पुरीं तां तु कार्यमुक्त्वा च राक्षसम् । आलोक्य सर्ववसुधां सुग्रीवं वानरेश्वरम्

ಆ ಪಟ್ಟಣವನ್ನು ನೋಡಿ, ರಾಕ್ಷಸನಿಗೆ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಹೇಳಿ ವಿದಾಯಗೊಳಿಸಿ, ಸಮಸ್ತ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಅವಲೋಕಿಸಿ ವಾನರೇಶ್ವರ ಸುಗ್ರೀವನನ್ನು ಸಂಬೋಧಿಸಿದನು।

Verse 20

महाराजं च शत्रुघ्नं भातृपुत्रांश्च सर्वशः । एवं वदति काकुत्स्थे भरतः पुरतः स्थितः

ಕಾಕುತ್ಸ್ಥ (ಶ್ರೀರಾಮ)ನ ಎದುರು ನಿಂತ ಭರತನು ಹೀಗೆಂದನು—ಮಹಾರಾಜನನ್ನೂ, ಶತ್ರುಘ್ನನನ್ನೂ, ಎಲ್ಲ ಭ್ರಾತೃಪುತ್ರರನ್ನೂ ಸರ್ವ ರೀತಿಯಿಂದ ಸಂಬೋಧಿಸಿ।

Verse 21

उवाच राघवं वाक्यं गमिष्ये भवता सह । एवं कुरु महाबाहो सौमित्रिरिह तिष्ठतु

ಅವನು ರಾಘವನಿಗೆ ಹೀಗೆಂದನು—“ನಾನು ನಿಮ್ಮೊಡನೆ ಹೋಗುವೆನು. ಓ ಮಹಾಬಾಹೋ, ಹೀಗೆ ಮಾಡಿ—ಸೌಮಿತ್ರಿ (ಲಕ್ಷ್ಮಣ) ಇಲ್ಲಿ ತಂಗಲಿ.”

Verse 22

इत्युक्त्वा भरतं रामः सौमित्रं चाह वै पुरे । रक्षाकार्या त्वया वीर यावदागमनं हि नौ

ಹೀಗೆ ಭರತನಿಗೆ ಹೇಳಿ ರಾಮನು ನಗರದಲ್ಲಿ ಸೌಮಿತ್ರಿ (ಲಕ್ಷ್ಮಣ)ನಿಗೆ ನುಡಿದನು—“ಓ ವೀರ, ನಮ್ಮ ಆಗಮನವಾಗುವವರೆಗೆ ನೀನೇ ರಕ್ಷಣಾಕಾರ್ಯ ಮಾಡಬೇಕು.”

Verse 23

एवं लक्ष्मणमादिश्य ध्यात्वा वै पुष्पकं नृप । आरुरोह स वै यानं कौसल्यानंदवर्धनः

ಓ ನೃಪ, ಹೀಗೆ ಲಕ್ಷ್ಮಣನಿಗೆ ಆದೇಶಿಸಿ, ಪುಷ್ಪಕವನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸಿ, ಕೌಸಲ್ಯಾನಂದವರ್ಧನನಾದ ಶ್ರೀರಾಮನು ಆ ಯಾನವನ್ನು ಏರಿದನು.

Verse 24

पुष्पकं तु ततः प्राप्तं गांधारविषयो यतः । भरतस्य सुतौ दृष्ट्वा जगन्नीतिं निरीक्ष्य च

ನಂತರ ಗಾಂಧಾರ ಪ್ರದೇಶದಿಂದ ಬಂದ ಪುಷ್ಪಕವು ಲಭಿಸಿತು; ಭರತನ ಇಬ್ಬರು ಪುತ್ರರನ್ನು ನೋಡಿ, ಜಗತ್ತಿನ ನೀತಿ-ಕ್ರಮವನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ, ಅವನು ಮುಂದಕ್ಕೆ ಹೊರಟನು.

Verse 25

पूर्वां दिशं ततो गत्वा लक्ष्मणस्य सुतौ यतः । पुरेषु तेषु षड्रात्रमुषित्वा रघुनंदनौ

ನಂತರ ಅವರು ಪೂರ್ವದಿಕ್ಕಿಗೆ ತೆರಳಿ, ಲಕ್ಷ್ಮಣನ ಇಬ್ಬರು ಪುತ್ರರು ಇದ್ದ ಸ್ಥಳವನ್ನು ತಲುಪಿ; ರಘುನಂದನರಾದ ಆ ಇಬ್ಬರೂ ಆ ಪಟ್ಟಣಗಳಲ್ಲಿ ಆರು ರಾತ್ರಿಗಳು ವಾಸಿಸಿದರು।

Verse 26

गतौ तेन विमानेन दक्षिणामभितो दिशम् । गंगायामुनसंभेदं प्रयागमृषिसेवितम्

ನಂತರ ಅದೇ ವಿಮಾನದಲ್ಲಿ ಅವರು ದಕ್ಷಿಣ ದಿಕ್ಕಿನತ್ತ ಪ್ರಯಾಣಿಸಿ, ಗಂಗಾ-ಯಮುನಾ ಸಂಗಮವಾದ, ಋಷಿಗಳಿಂದ ಸೇವಿತ ಪವಿತ್ರ ಪ್ರಯಾಗವನ್ನು ತಲುಪಿದರು।

Verse 27

अभिवाद्य भरद्वाजमत्रेराश्रममीयतुः । संभाष्य च मुनींस्तत्र जनस्थानमुपागतौ

ಭರದ್ವಾಜರಿಗೆ ವಂದಿಸಿ ಅವರು ಅತ್ರಿಯ ಆಶ್ರಮಕ್ಕೆ ತೆರಳಿದರು; ಅಲ್ಲಿ ಮುನಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಭಾಷಿಸಿ ನಂತರ ಜನಸ್ಥಾನವನ್ನು ತಲುಪಿದರು।

Verse 28

राम उवाच । अत्र पूर्वं हृता सीता रावणेन दुरात्मना । हत्वा जटायुषं गृध्रं योसौ पितृसखो हि नौ

ರಾಮನು ಹೇಳಿದನು—ಇಲ್ಲಿಯೇ ಹಿಂದೆ ದುಷ್ಟಾತ್ಮನಾದ ರಾವಣನು ಸೀತೆಯನ್ನು ಅಪಹರಿಸಿದನು; ನಮ್ಮ ತಂದೆಯ ಮಿತ್ರನಾದ ಗೃಧ್ರ ಜಟಾಯುವನ್ನು ಕೊಂದು ಅವಳನ್ನು ಕರೆದೊಯ್ದನು।

Verse 29

अत्रास्माकं महद्युद्धं कबंधेन कुबुद्धिना । हतेन तेन दग्धेन सीतास्ते रावणालये

ಇಲ್ಲಿಯೇ ಕುಬುದ್ಧಿಯ ಕಬಂಧನೊಂದಿಗೆ ನಮ್ಮ ಮಹಾಯುದ್ಧ ನಡೆಯಿತು. ಅವನು ಹತನಾಗಿ ದಹಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಬಳಿಕ ನಿನಗೆ ಹೇಳಿದನು—‘ಸೀತೆಯು ರಾವಣಾಲಯದಲ್ಲಿದ್ದಾಳೆ.’

Verse 30

ॠष्यमूके गिरिवरे सुग्रीवो नाम वानरः । स ते करिष्यते साह्यं पंपां व्रज सहानुजः

ಋಷ್ಯಮೂಕ ಎಂಬ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಪರ್ವತದಲ್ಲಿ ಸುಗ್ರೀವನೆಂಬ ವಾನರನು ಇದ್ದಾನೆ. ಅವನು ನಿನಗೆ ಸಹಾಯಮಾಡುವನು; ನೀನು ಕಿರಿಯ ಸಹೋದರನೊಡನೆ ಪಂಪೆಗೆ ಹೋಗು.

Verse 31

पंपासरः समासाद्य शबरीं गच्छ तापसीम् । इत्युक्तो दुःखितो वीर निराशो जीविते स्थितः

ಪಂಪಾ ಸರೋವರವನ್ನು ತಲುಪಿ ತಪಸ್ವಿನಿ ಶಬರಿಯ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗು. ಹೀಗೆ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟ ಆ ವೀರನು ದುಃಖಿತನಾಗಿ, ನಿರಾಶನಾಗಿ, ಆದರೂ ಜೀವಿತವನ್ನು ಹಿಡಿದು ನಿಂತನು.

Verse 32

इयं सा नलिनी वीर यस्यां वै लक्ष्मणोवदत् । मा कृथाः पुरुषव्याघ्र शोकं शत्रुविनाशन

ಹೇ ವೀರಾ, ಇದು ಅದೇ ಕಮಲಿನಿ; ಇಲ್ಲಿ ಲಕ್ಷ್ಮಣನು ಆ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದನು. ಶೋಕಿಸಬೇಡ, ಹೇ ಪುರುಷವ್ಯಾಘ್ರ, ಹೇ ಶತ್ರುನಾಶಕ.

Verse 33

आज्ञाकारिणि भृत्ये च मयि प्राप्स्यसि मैथिलीम् । अत्र मे वार्षिका मासा गता वर्षशतोपमाः

ಹೇ ಆಜ್ಞಾಕಾರಿಣಿ ಭೃತ್ಯೆ, ನನ್ನ ಮೂಲಕ ನೀನು ಮೈಥಿಲಿಯನ್ನು (ಸೀತೆಯನ್ನು) ಪಡೆಯುವೆ. ಇಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಮಳೆಗಾಲದ ತಿಂಗಳುಗಳು ನೂರು ವರ್ಷಗಳಂತೆ ಕಳೆದಿವೆ.

Verse 34

अत्रैव निहतो वाली सुग्रीवार्थे परंतप । एषा सा दृश्यते नूनं किष्किंधा वालिपालिता

ಹೇ ಪರಂತಪ, ಇಲ್ಲಿ ಸುಗ್ರೀವನ ಹಿತಕ್ಕಾಗಿ ವಾಲಿ ಹತನಾದನು. ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಇದು ವಾಲಿಯು ರಕ್ಷಿಸಿದ ಅದೇ ಕಿಷ್ಕಿಂಧೆ ಎಂದು ಕಾಣುತ್ತದೆ.

Verse 35

यस्यां वै स हि धर्मात्मा सुग्रीवो वानरेश्वरः । वानरैः सहितो वीर तावदास्ते समाः शतम्

ಆ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಧರ್ಮಾತ್ಮನಾದ ವಾನರೇಶ್ವರ ಸುಗ್ರೀವನು, ಹೇ ವೀರಾ, ವಾನರರೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ನೂರು ವರ್ಷಗಳು ಅಲ್ಲಿ ವಾಸವಿದ್ದನು।

Verse 36

वानरैस्सह सुग्रीवो यावदास्ते सभां गतः । तावत्तत्रागतौ वीरौ पुर्यां भरतराघवौ

ವಾನರರೊಂದಿಗೆ ಸುಗ್ರೀವನು ಸಭಾಮಂದಿರದಲ್ಲಿ ಇರುವಷ್ಟರಲ್ಲಿ, ಅದೇ ವೇಳೆಗೆ ನಗರದಲ್ಲಿ ಆ ಇಬ್ಬರು ವೀರರು—ಭರತ ಮತ್ತು ರಾಘವ—ಅಲ್ಲಿ ಬಂದರು।

Verse 37

दृष्ट्वा स भ्रातरौ प्राप्तौ प्रणिपत्याब्रवीदिदम् । क्व युवां प्रस्थितौ वीरौ कार्यं किं नु करिष्यथः

ಆ ಇಬ್ಬರು ಸಹೋದರರು ಬಂದಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ ಅವನು ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ಹೇಳಿದನು—“ಹೇ ವೀರರೇ, ನೀವು ಎಲ್ಲಿಗೆ ಹೊರಟಿದ್ದೀರಿ? ಯಾವ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಲು ಇಚ್ಛಿಸುತ್ತೀರಿ?”

Verse 38

विनिवेश्यासने तौ च ददावर्घ्ये स्वयं तदा । एवं सभास्थिते तत्र धर्मिष्टे रघुनंदने

ಆ ಇಬ್ಬರನ್ನೂ ಆಸನಗಳಲ್ಲಿ ಕುಳ್ಳಿರಿಸಿ, ಅವನು ಸ್ವತಃ ಆಗ ಅವರಿಗೆ ಅರ್ಘ್ಯವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿದನು। ಹೀಗೆ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಧರ್ಮನಿಷ್ಠನಾದ ರಘುನಂದನನು ಆಸೀನನಾಗಿರುವಾಗ—

Verse 39

अंगदोथ हनूमांश्च नलो नीलश्च पाटलः । गजो गवाक्षो गवयः पनसश्च महायशाः

ನಂತರ ಅಂಗದ, ಹನುಮಾನ್, ನಲ, ನೀಲ ಮತ್ತು ಪಾಟಲ; ಹಾಗೆಯೇ ಗಜ, ಗವಾಕ್ಷ, ಗವಯ ಮತ್ತು ಮಹಾಯಶಸ್ವಿಯಾದ ಪನಸ ಕೂಡ (ಅಲ್ಲಿ ಬಂದರು)।

Verse 40

पुरोधसो मंत्रिणश्च दैवज्ञो दधिवक्रकः । नीलश्शतबलिर्मैन्दो द्विविदो गंधमादनः

ಅಲ್ಲಿ ರಾಜಪುರೋಹಿತರೂ ಮಂತ್ರಿಗಳೂ, ದೈವಜ್ಞನು (ಜ್ಯೋತಿಷಿ), ಹಾಗೆಯೇ ದಧಿವಕ್ರಕ, ನೀಲ, ಶತಬಲಿ, ಮೈಂದ, ದ್ವಿವಿದ ಮತ್ತು ಗಂಧಮಾದನರು ಇದ್ದರು।

Verse 41

वीरबाहुस्सुबाहुश्च वीरसेनो विनायकः । सूर्याभः कुमुदश्चैव सुषेणो हरियूथपः

ವೀರಬಾಹು ಮತ್ತು ಸುಬಾಹು, ವೀರಸೇನ ಮತ್ತು ವಿನಾಯಕ, ಸೂರ್ಯಾಭ ಮತ್ತು ಕುಮುದ, ಹಾಗೆಯೇ ಹರಿಯ ಯೂಥಪತಿ ಸುಷೇಣನೂ ಇದ್ದನು।

Verse 42

ॠषभो विनतश्चैव गवाख्यो भीमविक्रमः । ॠक्षराजश्च धूम्रश्च सहसैन्यैरुपागताः

ಋಷಭ, ವಿನತ, ಭೀಮವಿಕ್ರಮಿಯಾದ ಗವಾಖ್ಯ, ಹಾಗೆಯೇ ಋಕ್ಷರಾಜ ಮತ್ತು ಧೂಮ್ರ—ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರೂ ಸಹಸ್ರ ಸೈನ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಆಗಮಿಸಿದರು।

Verse 43

अंतःपुराणि सर्वाणि रुमा तारा तथैव च । अवरोधोंगदस्यापि तथान्याः परिचारिकाः

ಅಂತಃಪುರದ ಎಲ್ಲಾ ಸ್ತ್ರೀಯರು—ರುಮಾ, ತಾರಾ ಸಹಿತ—ಅಂಗದನ ಅವರೋಧ ಸ್ತ್ರೀಯರೂ ಮತ್ತು ಇತರ ಪರಿಚಾರಿಕೆಯರೂ (ಅಲ್ಲಿ) ಇದ್ದರು।

Verse 44

प्रहर्षमतुलं प्राप्य साधुसाध्विति चाब्रुवन् । वानराश्च महात्मानः सुग्रीवसहितास्तदा

ಅತೂಲ ಹರ್ಷವನ್ನು ಪಡೆದು, ಸುಗ್ರೀವನೊಡನೆ ಮಹಾತ್ಮ ವಾನರರು ಆಗ ‘ಸಾಧು! ಸಾಧು!’ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿದರು।

Verse 45

वानर्यश्च महाभागास्ताराद्यास्तत्र राघवम् । अभिप्रेक्ष्याश्रुकंठ्यश्च प्रणिपत्येदमब्रुवन्

ಅಲ್ಲಿ ಮಹಾಭಾಗ್ಯವಂತಿಯಾದ ವಾನರಿಯರು—ತಾರಾದಿಗಳು—ರಾಘವನನ್ನು ನೋಡಿ, ಕಣ್ಣೀರಿನಿಂದ ಕಂಠ ಗದ್ಗದಿತರಾಗಿ, ಸಾಷ್ಟಾಂಗ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದರು।

Verse 46

क्व सा देवी त्वया देव या विनिर्जित्यरावणम् । शुद्धिं कृत्वा हि ते वह्नौ पितुरग्र उमापतेः

ಹೇ ದೇವಾ! ರಾವಣನನ್ನು ಜಯಿಸಿ, ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಶುದ್ಧಿ ಮಾಡಿಸಿ, ಅವಳ ತಂದೆಯ ಸಮ್ಮುಖದಲ್ಲಿ—ಹೇ ಉಮಾಪತೇ—ಆ ದೇವಿ ಈಗ ಎಲ್ಲಿದ್ದಾಳೆ?

Verse 47

त्वयानीता पुरीं राम न तां पश्यामि तेग्रतः । न विना त्वं तया देव शोभसे रघुनंदन

ಹೇ ರಾಮಾ! ನೀನು ಅವಳನ್ನು ನಗರಕ್ಕೆ ತಂದೆಯಾದರೂ, ನಿನ್ನ ಮುಂದೆ ಅವಳನ್ನು ನಾನು ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ. ಅವಳಿಲ್ಲದೆ, ಹೇ ದೇವಾ—ಹೇ ರಘುನಂದನ—ನೀನು ಶೋಭಿಸುವುದಿಲ್ಲ।

Verse 48

त्वया विनापि साध्वी सा क्व नु तिष्ठति जानकी । अन्यां भार्यां न ते वेद्मि भार्याहीनो न शोभसे

ನಿನ್ನಿಲ್ಲದೆ ಆ ಸಾಧ್ವಿ ಜಾನಕಿ ಎಲ್ಲಿದ್ದಾಳೆ? ನಿನಗೆ ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಪತ್ನಿ ಇದ್ದಾಳೆಂದು ನನಗೆ ತಿಳಿದಿಲ್ಲ; ಪತ್ನಿಯಿಲ್ಲದೆ ನೀನು ಶೋಭಿಸುವುದಿಲ್ಲ।

Verse 49

क्रौंचयुग्मं मिथो यद्वच्चक्रवाकयुगं यथा । एवं वदंतीं तां तारां ताराधिपसमाननाम्

ಕ್ರೌಂಚಪಕ್ಷಿಗಳ ಜೋಡಿ ಪರಸ್ಪರ ಕೂಗಿಕೊಳ್ಳುವಂತೆ, ವಿರಹದಲ್ಲಿ ಚಕ್ರವಾಕ ಜೋಡಿ ಅಳಲು ತೋರುವಂತೆ, ಚಂದ್ರಸಮಾನ ಕಾಂತಿಯುಳ್ಳ ತಾರೆಯು ಹೀಗೆ ಮಾತನಾಡುತ್ತಿದ್ದಳು।

Verse 50

प्राह प्रवचसां श्रेष्ठो रामो राजीवलोचनः । चारुदंष्ट्रे विशालाक्षि कालो हि दुरतिक्रमः

ವಾಕ್ಪ್ರವೀಣರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ಪದ್ಮನೇತ್ರ ರಾಮನು ಹೇಳಿದನು— “ಹೇ ಸುಂದರದಂಷ್ಟ್ರೇ, ಹೇ ವಿಶಾಲಾಕ್ಷಿ! ಕಾಲನು ನಿಜಕ್ಕೂ ದುರತಿಕ್ರಮ.”

Verse 51

सर्वं कालकृतं विद्धि जगदेतच्चराचरम् । विसृज्यताः स्त्रियः सर्वाः सुग्रीवोभिमुखः स्थितः

ಈ ಸಮಸ್ತ ಜಗತ್ತು—ಚರಾಚರ—ಕಾಲಕೃತವೆಂದು ತಿಳಿ. ಎಲ್ಲ ಸ್ತ್ರೀಯರನ್ನು ವಿದಾಯಮಾಡಿ; ಅವನು ಸುಗ್ರೀವನ ಎದುರು ನಿಂತನು.

Verse 52

सुग्रीव उवाच । भवंतौ येन कार्येण इहायातौ नरेश्वरौ । तच्चापि कथ्यतां शीघ्रं कृत्यकालो हि वर्तते

ಸುಗ್ರೀವನು ಹೇಳಿದನು— “ಹೇ ನರೇಶ್ವರರೇ! ನೀವು ಇಬ್ಬರೂ ಯಾವ ಕಾರ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಇಲ್ಲಿ ಬಂದಿರಿ? ಅದನ್ನು ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಹೇಳಿರಿ; ಏಕೆಂದರೆ ಕೃತ್ಯಕಾಲವು ವರ್ತಿಸುತ್ತಿದೆ.”

Verse 53

ब्रुवाणमेवं सुग्रीवं भरतो रामचोदितः । आचचक्षे च गमनं लंकायां राघवस्य तु । तौ चाब्रवीच्च सुग्रीवो भवद्भ्यां सहितः पुरीम्

ಹೀಗೆ ಮಾತನಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಸುಗ್ರೀವನಿಗೆ, ರಾಮನ ಪ್ರೇರಣೆಯಿಂದ ಭರತನು ರಾಘವನ ಲಂಕಾಗಮನವನ್ನೂ ತಿಳಿಸಿದನು. ಆಗ ಸುಗ್ರೀವನು ಆ ಇಬ್ಬರಿಗೆ— “ನನ್ನೊಡನೆ ನಗರಕ್ಕೆ ಬನ್ನಿರಿ” ಎಂದು ಹೇಳಿದನು.

Verse 54

गमिष्ये राक्षसं देव द्रष्टुं तत्र विभीषणम् । सुग्रीवेणैवमुक्ते तु गच्छस्वेत्याह राघवः

ಸುಗ್ರೀವನು ಹೇಳಿದನು— “ಹೇ ದೇವಾ! ನಾನು ಅಲ್ಲಿ ಆ ರಾಕ್ಷಸ ವಿಭೀಷಣನನ್ನು ನೋಡಲು ಹೋಗುವೆನು.” ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದಾಗ ರಾಘವನು— “ಹೋಗು” ಎಂದು ಉತ್ತರಿಸಿದನು.

Verse 55

सुग्रीवो राघवौ तौ च पुष्पके तु स्थितास्त्रयः । तावत्प्राप्तं विमानं तु समुद्रस्योत्तरं तटम्

ಸುಗ್ರೀವನು ಮತ್ತು ಆ ಇಬ್ಬರು ರಾಘವರು—ಆ ಮೂವರೂ ಪುಷ್ಪಕ ವಿಮಾನದಲ್ಲಿ ಆಸೀನರಾಗಿದ್ದರು. ಅಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಆ ವಿಮಾನವು ಸಮುದ್ರದ ಉತ್ತರ ತೀರವನ್ನು ತಲುಪಿತು.

Verse 56

अब्रवीद्भरतं रामो ह्यत्र मे राक्षसेश्वरः । चतुर्भिः सचिवैः सार्धं जीवितार्थे विभीषणः

ರಾಮನು ಭರತನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು—“ಇಲ್ಲಿ ನನ್ನ ರಾಕ್ಷಸಾಧಿಪತಿ ವಿಭೀಷಣನು ಇದ್ದಾನೆ; ಅವನು ನಾಲ್ಕು ಸಚಿವರೊಂದಿಗೆ ಜೀವಸಂರಕ್ಷಣೆಯ ಶರಣಾರ್ಥವಾಗಿ ಬಂದಿದ್ದಾನೆ.”

Verse 57

प्राप्तस्ततो लक्ष्मणेन लंकाराज्येभिषेचितः । अत्र चाहं समुद्रस्य परेपारे स्थितस्त्र्यहम्

ನಂತರ ಲಕ್ಷ್ಮಣನು ನನ್ನನ್ನು ಅಲ್ಲಿ ಕರೆದುಕೊಂಡು ಹೋದಾಗ ಲಂಕಾರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ನನ್ನ ಅಭಿಷೇಕವಾಯಿತು. ಹಾಗೆಯೇ ಇಲ್ಲಿ ನಾನು ಸಮುದ್ರದ ಆಚೆ ತೀರದಲ್ಲಿ ಮೂರು ದಿನಗಳ ಕಾಲ ನೆಲೆಸಿದ್ದೆನು.

Verse 58

दर्शनं दास्यते मेऽसौ ज्ञातिकार्यं भविष्यति । तावन्न दर्शनं मह्यं दत्तमेतेन शत्रुहन्

“ಅವನು ನನಗೆ ದರ್ಶನ ನೀಡುವನು; ಬಂಧುಕಾರ್ಯ ನೆರವೇರುವುದು. ಆದರೆ ಇದುವರೆಗೆ, ಓ ಶತ್ರುಹನ್, ಅವನು ನನಗೆ ದರ್ಶನ ನೀಡಿಲ್ಲ.”

Verse 59

ततः कोपः सुमद्भूतश्चतुर्थेहनि राघव । धनुरायम्य वेगेन दिव्यमस्त्रं करे धृतम्

ನಂತರ, ಓ ರಾಘವ, ನಾಲ್ಕನೇ ದಿನ ಭಾರೀ ಕ್ರೋಧ ಉಂಟಾಯಿತು; ಮತ್ತು ವೇಗವಾಗಿ ಧನುಸ್ಸನ್ನು ಎಳೆದು, ಕೈಯಲ್ಲಿ ದಿವ್ಯಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಧರಿಸಿದನು.

Verse 60

दृष्ट्वा मां शरणान्वेषी भीतो लक्ष्मणमाश्रितः । सुग्रीवेणानुनीतोऽस्मि क्षम्यतां राघव त्वया

ನನ್ನನ್ನು ಕಂಡು ಶರಣಾರ್ಥಿಯಾಗಿ ಭಯಗೊಂಡ ನಾನು ಲಕ್ಷ್ಮಣನ ಆಶ್ರಯವನ್ನು ಪಡೆದேன். ಸುಗ್ರೀವನು ನನ್ನನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಕರೆತಂದನು; ಹೇ ರಾಘವ, ದಯವಿಟ್ಟು ಕ್ಷಮಿಸು.

Verse 61

ततो मयोत्क्षिप्तशरो मरुदेशे ह्यपाकृतः । ततस्समुद्रराजेन भृशं विनयशालिना

ಆಮೇಲೆ ನಾನು ಬಿಡಿಸಿದ ಬಾಣವು ಮರुभೂಮಿ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲೇ ತಿರಸ್ಕೃತವಾಯಿತು. ನಂತರ ಅತ್ಯಂತ ವಿನಯಶೀಲನಾದ ಸಮುದ್ರರಾಜನು ಅದನ್ನು ತಡೆದನು.

Verse 62

उक्तोहं सेतुबंधेन लंकां त्वं व्रज राघव । लंघयित्वा नरव्याघ्र वारिपूर्णं महोदधिम्

ಸೇತುಬಂಧದ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ನಾನು ತಿಳಿಸಿದ್ದೇನೆ. ಈಗ ಹೇ ರಾಘವ, ಲಂಕೆಗೆ ಹೋಗು; ಹೇ ನರవ్యಾಘ್ರ, ನೀರಿನಿಂದ ತುಂಬಿದ ಮಹಾಸಮುದ್ರವನ್ನು ಲಂಘಿಸಿ.

Verse 63

एष सेतुर्मया बद्धः समुद्रे वरुणालये । त्रिभिर्दिनैः समाप्तिं वै नीतो वानरसत्तमैः

ಈ ಸೇತುವನ್ನು ನಾನು ವರುಣಾಲಯವಾದ ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಿದ್ದೇನೆ. ಮೂರು ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ವಾನರಶ್ರೇಷ್ಠರು ಅದನ್ನು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದರು.

Verse 64

प्रथमे दिवसे बद्धो योजनानि चतुर्दश । द्वितीयेहनि षट्त्रिंशत्तृतीयेर्धशतं तथा

ಮೊದಲ ದಿನದಲ್ಲಿ ಹದಿನಾಲ್ಕು ಯೋಜನೆಗಳು ಕಟ್ಟಲ್ಪಟ್ಟವು; ಎರಡನೇ ದಿನದಲ್ಲಿ ಮுப்பತ್ತಾರು; ಮೂರನೇ ದಿನದಲ್ಲಿ ಹಾಗೆಯೇ ಐವತ್ತು ಯೋಜನೆಗಳು.

Verse 65

इयं सा दृश्यते लंका स्वर्णप्राकारतोरणा । अवरोधो महानत्र कृतो वानरसत्तमैः

ಇದೋ ಆ ಲಂಕೆ ದೃಶ್ಯವಾಗುತ್ತಿದೆ—ಸ್ವರ್ಣ ಪ್ರಾಕಾರಗಳೂ ತೋರಣಗಳೂ ಹೊಳೆಯುತ್ತಿವೆ. ಇಲ್ಲಿ ವಾನರಶ್ರೇಷ್ಠರು ಮಹಾ ಅವರೋಧ (ಮುತ್ತಿಗೆ) ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದಾರೆ.

Verse 66

अत्र युद्धं महद्वृत्तं चैत्राशुक्लचतुर्दशि । अष्टचत्वारिंशद्दिनं यत्रासौ रावणो हतः

ಇಲ್ಲಿಯೇ ಚೈತ್ರ ಶುಕ್ಲ ಚತುರ್ದಶಿಯಂದು ಮಹತ್ತಾದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಯುದ್ಧ ಸಂಭವಿಸಿತು; ಅದು ನಲವತ್ತೆಂಟು ದಿನಗಳವರೆಗೆ ನಡೆಯಿತು, ಅದರಲ್ಲಿ ರಾವಣನು ಹತನಾದನು.

Verse 67

अत्र प्रहस्तो नीलेन हतो राक्षसपुंगवः । हनूमता च धूम्राक्षो ह्यत्रैव विनिपातितः

ಇಲ್ಲಿಯೇ ರಾಕ್ಷಸಪುಂಗವನಾದ ಪ್ರಹಸ್ತನು ನೀಲನಿಂದ ಹತನಾದನು; ಹಾಗೆಯೇ ಇಲ್ಲಿಯೇ ಹನುಮಂತನು ಧೂಮ್ರಾಕ್ಷನನ್ನು ಪತನಗೊಳಿಸಿದನು.

Verse 68

महोदरातिकायौ च सुग्रीवेण महात्मना । अत्रैव मे कुंभकर्णो लक्ष्मणेनेंद्रजित्तथा

ಮಹಾತ್ಮ ಸುಗ್ರೀವನು ಮಹೋದರ ಮತ್ತು ಅತಿಕಾಯರನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದನು; ಇಲ್ಲಿಯೇ ಲಕ್ಷ್ಮಣನು ನನ್ನ ಕುಂಭಕರ್ಣನನ್ನೂ, ಇಂದ್ರಜಿತನನ್ನೂ ವಧಿಸಿದನು.

Verse 69

मया चात्र दशग्रीवो हतो राक्षसपुंगवः । अत्र संभाषितुं प्राप्तो ब्रह्मा लोकपितामहः

ಇಲ್ಲಿಯೇ ನಾನು ರಾಕ್ಷಸಪುಂಗವನಾದ ದಶಗ್ರೀವನನ್ನು ವಧಿಸಿದೆನು; ಮತ್ತು ಇಲ್ಲಿಯೇ ಲೋಕಪಿತಾಮಹ ಬ್ರಹ್ಮನು ಸಂಭಾಷಣೆಗೆ ಆಗಮಿಸಿದನು.

Verse 70

पार्वत्या सहितो देवः शूलपाणिर्वृषध्वजः । महेंद्राद्याः सुरगणाः सगंधर्वास्स किंनराः

ಪಾರ್ವತಿಯೊಡನೆ ಶೂಲಪಾಣಿ, ವೃಷಧ್ವಜನಾದ ದೇವ ಶಿವನು ಅಲ್ಲಿ ವಿರಾಜಿಸಿದ್ದನು. ಅವನೊಂದಿಗೆ ಮಹೇಂದ್ರ (ಇಂದ್ರ) ಮೊದಲಾದ ದೇವಗಣಗಳು, ಗಂಧರ್ವರು ಹಾಗೂ ಕಿನ್ನರರೂ ಸೇರಿದ್ದರು.

Verse 71

पिता मे च समायातो महाराजस्त्रिविष्टपात् । वृतश्चाप्सरसां संघैर्विद्याधरगणैस्तथा

ನನ್ನ ತಂದೆಯೂ ತ್ರಿವಿಷ್ಟಪ (ಸ್ವರ್ಗ)ದಿಂದ ಮಹಾರಾಜನಾಗಿ ಆಗಮಿಸಿದನು. ಅವನು ಅಪ್ಸರಾಸಂಘಗಳಿಂದಲೂ ಹಾಗೆಯೇ ವಿದ್ಯಾಧರಗಣಗಳಿಂದಲೂ ಪರಿವೃತನಾಗಿದ್ದನು.

Verse 72

तेषां समक्षं सर्वेषां जानकी शुद्धिमिच्छता । उक्ता सीता हव्यवाहं प्रविष्टा शुद्धिमागता

ಎಲ್ಲರ ಸಮಕ್ಷದಲ್ಲಿ ಜಾನಕಿ ತನ್ನ ಶುದ್ಧಿಯನ್ನು ತೋರಿಸಲು ಇಚ್ಛಿಸಿದಳು. ಸೀತೆ ಹವ್ಯವಾಹನಾದ ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಿ ಶುದ್ಧಿಯನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಳು.

Verse 73

लंकाधिपैः सुरैर्दृष्टा गृहीता पितृशासनात् । अथाप्युक्तोथ राज्ञाहमयोध्यां गच्छ पुत्रकम्

ಲಂಕಾಧಿಪತಿಗಳಾದ ದೇವರುಗಳು ಅವಳನ್ನು ನೋಡಿ, ತಂದೆಯ ಆಜ್ಞೆಯಿಂದ ಅವಳನ್ನು ಕರೆದುಕೊಂಡು ಹೋದರು. ನಂತರ ರಾಜನು ನನಗೂ ಹೇಳಿದನು—“ಪುತ್ರಾ, ಅಯೋಧ್ಯೆಗೆ ಹೋಗು.”

Verse 74

न मे स्वर्गो बहुमतस्त्वया हीनस्य राघव । तारितोहं त्वया पुत्र प्राप्तोऽस्मीन्द्रसलोकताम्

ಹೇ ರಾಘವ, ನಿನ್ನಿಲ್ಲದೆ ನನಗೆ ಸ್ವರ್ಗವೂ ಬಹುಮತವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಪುತ್ರಾ, ನೀನೇ ನನ್ನನ್ನು ತಾರಿಸಿ, ನಾನು ಇಂದ್ರಲೋಕವನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದೇನೆ.

Verse 75

लक्ष्मणं चाब्रवीद्राजा पुत्र पुण्यं त्वयार्जितम् । भ्रात्रासममथो दिव्यांल्लोकान्प्राप्स्यसि चोत्तमान्

ರಾಜನು ಲಕ್ಷ್ಮಣನಿಗೆ ಹೇಳಿದರು—“ಪುತ್ರಾ, ನೀನು ಮಹಾಪುಣ್ಯವನ್ನು ಸಂಪಾದಿಸಿದ್ದೀಯೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ಸಹೋದರನೊಂದಿಗೆ ನೀನು ದಿವ್ಯವಾದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಲೋಕಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುವೆ।”

Verse 76

आहूय जानकीं राजा वाक्यं चेदमुवाच ह । न च मन्युस्त्वया कार्यो भर्तारं प्रति सुव्रते

ರಾಜನು ಜಾನಕಿಯನ್ನು ಕರೆಸಿ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದರು—“ಹೇ ಸುವ್ರತೇ, ಪತಿಯ ಕುರಿತು ನೀನು ಕೋಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಾರದು।”

Verse 77

ख्यातिर्भविष्यत्येवाग्र्या भर्तुस्ते शुभलोचने । एवं वदति रामे तु पुष्पके च व्यवस्थिते

“ಹೇ ಶುಭಲೋಚನೇ, ನಿನ್ನ ಪತಿಯ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಕೀರ್ತಿ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಉಂಟಾಗುವುದು।” ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಿರಲು ರಾಮನು ಪುಷ್ಪಕ ವಿಮಾನದಲ್ಲಿ ಆಸೀನನಾಗಿದ್ದನು।

Verse 78

तत्र ये राक्षसवरास्ते गत्वाशु विभीषणं । प्राप्तो रामः ससुग्रीवश्चारा इत्थं तदाऽवदन्

ಆಗ ರಾಕ್ಷಸವರರು ತ್ವರಿತವಾಗಿ ವಿಭೀಷಣನ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗಿ, ಗುಪ್ತಚಾರರಂತೆ ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದರು—“ರಾಮನು ಸುಗ್ರೀವನೊಂದಿಗೆ ಬಂದಿದ್ದಾನೆ।”

Verse 79

विभीषणस्तु तच्छ्रुत्वा रामागमनमंतिके । चारांस्तान्पूजयामास सर्वकामधनादिभिः

ರಾಮನ ಆಗಮನವು ಸಮೀಪದಲ್ಲಿದೆ ಎಂದು ಕೇಳಿದ ವಿಭೀಷಣನು, ಆ ಗುಪ್ತಚಾರರನ್ನು ಧನಾದಿ—ಸರ್ವಕಾಮಫಲಪ್ರದ ದಾನಗಳಿಂದ—ಪೂಜಿಸಿ ಗೌರವಿಸಿದನು।

Verse 80

अलंकृत्य पुरीं तां तु निष्क्रान्तः सचिवैः सह । दृष्ट्वा रामं विमानस्थं मेराविव दिवाकरं

ಆ ಪುರಿಯನ್ನು ಅಲಂಕರಿಸಿ, ಸಚಿವರೊಂದಿಗೆ ಅವನು ಹೊರಟನು. ವಿಮಾನದಲ್ಲಿ ವಿರಾಜಮಾನನಾದ ಶ್ರೀರಾಮನನ್ನು ಮೇರುವಿನ ಮೇಲಿನ ಸೂರ್ಯನಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಮಾನನಾಗಿ ಕಂಡು ಅವನು ವಿಸ್ಮಯಗೊಂಡನು.

Verse 81

अष्टांगप्रणिपातेन नत्वा राघवमब्रवीत् । अद्य मे सफलं जन्म प्राप्ताः सर्वे मनोरथाः

ಅಷ್ಟಾಂಗ ಪ್ರಣಿಪಾತದಿಂದ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ಅವನು ರಾಘವನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು—“ಇಂದು ನನ್ನ ಜನ್ಮ ಸಫಲವಾಯಿತು; ನನ್ನ ಎಲ್ಲಾ ಮನೋರಥಗಳು ಪೂರ್ಣವಾದವು.”

Verse 82

यद्दृष्टौ देवचरणौ जगद्वंद्यावनिंदितौ । कृतः श्लाघ्योस्म्यहं देव शक्रादीनां दिवौकसां

ಜಗದ್ವಂದ್ಯವೂ ನಿಂದಾರಹಿತವೂ ಆದ ದೇವರ ಪಾದಗಳನ್ನು ನಾನು ದರ್ಶಿಸಿದ್ದೇನೆ. ಓ ದೇವಾ, ಶಕ್ರಾದಿ ದಿವೌಕಸರಲ್ಲಿ ಸಹ ನಾನು ಶ್ಲಾಘ್ಯನಾಗಿದ್ದೇನೆ.

Verse 83

आत्मानमधिकं मन्ये त्रिदशेशात्पुरंदरात् । रावणस्य गृहे दीप्ते सर्वरत्नोपशोभिते

ರಾವಣನ ಈ ದೀಪ್ತಿಮಾನ್, ಸರ್ವರತ್ನಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿತ ಗೃಹದಲ್ಲಿ ಇರುವ ನಾನು, ತ್ರಿದಶೇಶನಾದ ಪುರಂದರ (ಇಂದ್ರ)ನಿಗಿಂತಲೂ ನನ್ನನ್ನೇ ಅಧಿಕನೆಂದು ಮನ್ಯಿಸುತ್ತೇನೆ.

Verse 84

उपविष्टे तु काकुत्स्थे अर्घं दत्वा विभीषणः । उवाच प्रांजलिर्भूत्वा सुग्रीवं भरतं तथा

ಕಾಕುತ್ಸ್ಥ (ಶ್ರೀರಾಮ) ಆಸನಾರೂಢನಾದಾಗ ವಿಭೀಷಣನು ಅರ್ಘ್ಯವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿ, ಪ್ರಾಂಜಲಿಯಾಗಿ ಸುಗ್ರೀವ ಮತ್ತು ಭರತನನ್ನೂ ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಮಾತಾಡಿದನು.

Verse 85

इहागतस्य रामस्य यद्दास्ये न तदस्ति मे । इयं च लंका रामेण रिपुं त्रैलोक्यकंटकम्

ಇಲ್ಲಿ ಆಗಮಿಸಿದ ಶ್ರೀರಾಮನಿಗೆ ತಕ್ಕ ಸೇವೆ ನನ್ನಲ್ಲಿ ಏನೂ ಇಲ್ಲ. ಮತ್ತು ಈ ಲಂಕೆ—ತ್ರಿಲೋಕಕ್ಕೂ ಕಂಟಕವಾದ ಶತ್ರುವನ್ನು ಶ್ರೀರಾಮನೇ ಸಂಹರಿಸುವನು.

Verse 86

हत्वा तु पापकर्माणं दत्ता पूर्वं पुरी मम । इयं पुरी इमे दारा अमी पुत्रास्तथा ह्यहं

ಪಾಪಕರ್ಮಿಯನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದ ಬಳಿಕ, ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ನನ್ನ ನಗರಿ ನನಗೆ ಮರಳಿ ದತ್ತವಾಯಿತು. ಇದು ಅದೇ ನಗರಿ; ಇವರು ನನ್ನ ಪತ್ನಿಯರು; ಅವರು ನನ್ನ ಪುತ್ರರು—ಇದೇ ನಾನು.

Verse 87

सर्वमेतन्मया दत्तं सर्वमक्षयमस्तु ते । ततः प्रकृतयः सर्वा लंकावासिजनाश्च ये

ಇವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ನಾನು ನಿನಗೆ ದತ್ತವಾಗಿ ನೀಡಿದ್ದೇನೆ; ಇವೆಲ್ಲವೂ ನಿನಗೆ ಅಕ್ಷಯವಾಗಿರಲಿ. ನಂತರ ನಿನ್ನ ಸಮಸ್ತ ಪರಿವಾರಜನರೂ ಹಾಗೂ ಲಂಕೆಯಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಜನರೂ…

Verse 88

आजग्मू राघवं द्रष्टुं कौतूहलसमन्विताः । उक्तो विभीषणस्तैस्तु रामं दर्शय नः प्रभो

ಕೌತೂಹಲದಿಂದ ತುಂಬಿದವರು ರಾಘವನನ್ನು ನೋಡಲು ಬಂದರು. ಆಗ ಅವರು ವಿಭೀಷಣನಿಗೆ—“ಪ್ರಭು, ನಮಗೆ ಶ್ರೀರಾಮನ ದರ್ಶನ ಮಾಡಿಸು” ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.

Verse 89

विभीषणेन कथिता राघवाय महात्मने । तेषामुपायनं सर्वं भरतो रामचोदितः

ವಿಭೀಷಣನು ಆ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಮಹಾತ್ಮ ರಾಘವನಿಗೆ ತಿಳಿಸಿದನು. ಶ್ರೀರಾಮನ ಪ್ರೇರಣೆಯಿಂದ ಭರತನು ಅವರ ಸಮಸ್ತ ಕಾಣಿಕೆಗಳು ಹಾಗೂ ಅರ್ಪಣೆಗಳನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದನು.

Verse 90

जग्राह वानरेन्द्रश्च धनरत्नौघसंचयं । एवं तत्र त्र्यहं रामो ह्यवसद्राक्षसालये

ವಾನರೇಂದ್ರನು ಧನ-ರತ್ನಗಳ ರಾಶಿಯಾಗಿ ಸಂಚಿತವಾದ ಸಂಪತ್ತನ್ನು ಹಿಡಿದುಕೊಂಡನು. ಹೀಗೆ ರಾಮನು ಅಲ್ಲಿ ರಾಕ್ಷಸಾಲಯದಲ್ಲಿ ಮೂರು ದಿನ ವಾಸಿಸಿದನು.

Verse 91

चतुर्थेहनि संप्राप्ते रामे चापि सभास्थिते । केकसी पुत्रमाहेदं रामं द्रक्ष्यामि पुत्रक

ನಾಲ್ಕನೇ ದಿನ ಬಂದಾಗ, ರಾಮನು ಸಹ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಆಸೀನನಾಗಿದ್ದನು. ಆಗ ಕೇಕಸೀ ತನ್ನ ಮಗನಿಗೆ ಹೇಳಿದಳು—“ಮಗನೇ, ಈ ರಾಮನನ್ನು ನಾನು ದರ್ಶನಮಾಡುತ್ತೇನೆ.”

Verse 92

दृष्टे तस्मिन्महत्पुण्यं प्राप्यते मुनिसत्तमैः । विष्णुरेष महाभागश्चतुर्मूर्तिस्सनातनः

ಅವನ ದರ್ಶನದಿಂದ ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠರಿಗೂ ಮಹಾಪುಣ್ಯ ಲಭಿಸುತ್ತದೆ. ಇವನೇ ಮಹಾಭಾಗ್ಯವಂತ, ಸನಾತನ, ಚತುರ್ಮೂರ್ತಿ ವಿಷ್ಣು.

Verse 93

सीता लक्ष्मीर्महाभाग न बुद्धा साग्रजेन ते । पित्रा ते पूर्वमाख्यातं देवानां दिविसंगमे

ಹೇ ಮಹಾಭಾಗ, ಸೀತೆಯು—ಸ್ವಯಂ ಲಕ್ಷ್ಮೀ—ಎಂಬುದನ್ನು ನೀನು ಮತ್ತು ನಿನ್ನ ಅಗ್ರಜನು ಅರಿಯಲಿಲ್ಲ. ಹಿಂದೆ ನಿನ್ನ ತಂದೆ ದೇವಲೋಕದ ಸಭಾಸಂಗಮದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಹೇಳಿದ್ದನು.

Verse 94

कुले रघूणां वै विष्णुः पुत्रो दशरथस्य तु । भविष्यति विनाशाय दशग्रीवस्य रक्षसः

ರಘುವಂಶದಲ್ಲಿ ವಿಷ್ಣು ದಶರಥನ ಪುತ್ರನಾಗಿ ಅವತರಿಸುವನು; ದಶಗ್ರೀವ ರಾಕ್ಷಸನ ವಿನಾಶಕ್ಕಾಗಿ.

Verse 95

विभीषण उवाच । एवं कुरुष्व वै मातर्गृहाण नवमं वरम् । पात्रं चंदनसंयुक्तं दधिक्षौद्राक्षतैः सह

ವಿಭೀಷಣನು ಹೇಳಿದನು—ಹೇ ಮಾತೆ, ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಹಾಗೆಯೇ ಮಾಡು; ಒಂಬತ್ತನೇ ವರವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸು—ಚಂದನಸಂಯುಕ್ತ ಪಾತ್ರವನ್ನು, ದಧಿ, ಮಧು ಮತ್ತು ಅಕ್ಷತಗಳೊಂದಿಗೆ।

Verse 96

दूर्वयार्घं सह कुरु राजपुत्रस्य दर्शनम् । सरमामग्रतः कृत्वा याश्चान्या देवकन्यकाः

ದೂರ್ವೆಯೊಡನೆ ಅರ್ಘ್ಯವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ರಾಜಪುತ್ರನ ದರ್ಶನಕ್ಕೆ ಹೋಗು; ಸರಮೆಯನ್ನು ಮುಂಚೆ ಇಟ್ಟು, ಹಾಗೆಯೇ ಇತರ ದೇವಕನ್ಯೆಯರೊಂದಿಗೆ।

Verse 97

व्रजस्व राघवाभ्याशं तस्मादग्रे व्रजाम्यहम् । एवमुक्त्वा गतं रक्षो यत्र रामो व्यवस्थितः

“ರಾಘವನ ಸಮೀಪಕ್ಕೆ ತಕ್ಷಣ ಹೋಗು; ಆದ್ದರಿಂದ ನಾನು ಮೊದಲು ಮುಂದೆ ಹೋಗುತ್ತೇನೆ.” ಎಂದು ಹೇಳಿ, ಆ ರಾಕ್ಷಸನು ರಾಮನು ನೆಲೆಸಿದ್ದ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಹೋದನು।

Verse 98

उत्सार्य दानवान्सर्वान्रामं द्रष्टुं समागतान् । सभां तां विमलां कृत्वा रामं स्वाभिमुखे स्थितम्

ರಾಮನನ್ನು ನೋಡಲು ಸೇರಿದ್ದ ಎಲ್ಲಾ ದಾನವರನ್ನು ಹೊರಹಾಕಿ, ಅವನು ಆ ಸಭೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಲಗೊಳಿಸಿ, ರಾಮನ ಎದುರು ನಿಂತನು।

Verse 99

विभीषण उवाच । विज्ञाप्यं शृणु मे देव वदतश्च विशांपते । दशग्रीवं कुंभकर्णं या च मां चाप्यजीजनत्

ವಿಭೀಷಣನು ಹೇಳಿದನು—ಹೇ ದೇವಾ, ಹೇ ಪ್ರಜಾಪತೇ, ನಾನು ಸಲ್ಲಿಸುವ ವಿನಂತಿಯನ್ನು ಕೇಳು; ದಶಗ್ರೀವ (ರಾವಣ), ಕುಂಭಕರ್ಣ ಮತ್ತು ನನ್ನನ್ನೂ ಜನ್ಮಕೊಟ್ಟವಳು.

Verse 100

इयं सा देवमाता नः पादौ ते द्रष्टुमिच्छति । तस्यास्तु त्वं कृपां कृत्वा दर्शनं दातु मर्हसि

ಇವಳು ನಮ್ಮ ದೇವಮಾತೆ; ಅವಳು ನಿನ್ನ ಪಾದಯುಗ್ಮವನ್ನು ದರ್ಶನಮಾಡಲು ಇಚ್ಛಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಕೃಪೆಮಾಡಿ ಅವಳಿಗೆ ನಿನ್ನ ದರ್ಶನವನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸು.

Verse 101

राम उवाच । अहं तस्याः समीपं तु मातृदर्शनकांक्षया । गमिष्ये राक्षसेंद्र त्वं शीघ्रं याहि ममाग्रतः

ರಾಮನು ಹೇಳಿದರು—ಮಾತೃದರ್ಶನದ ಆಕಾಂಕ್ಷೆಯಿಂದ ನಾನು ತಕ್ಷಣವೇ ಅವಳ ಸಮೀಪಕ್ಕೆ ಹೋಗುವೆನು. ಹೇ ರಾಕ್ಷಸೇಂದ್ರ, ನೀನು ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ನನ್ನ ಮುಂದಾಗಿ ಹೋಗು.

Verse 102

प्रतिज्ञाय तु तं वाक्यमुत्तस्थौ च वरासनात् । मूर्ध्नि चांजलिमाधाय प्रणाममकरोद्विभुः

ಆ ಮಾತಿಗೆ ಪ್ರತಿಜ್ಞೆ ಮಾಡಿ ಅವನು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಆಸನದಿಂದ ಎದ್ದನು. ಶಿರಸ್ಸಿನ ಮೇಲೆ ಅಂಜಲಿಯನ್ನು ಇಟ್ಟು ಆ ವಿಭು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ನಮಸ್ಕರಿಸಿದನು.

Verse 103

अभिवादयेहं भवतीं माता भवसि धर्मतः । महता तपसा चापि पुण्येन विविधेन च

ನಾನು ನಿಮಗೆ ಅಭಿವಾದನೆ ಮಾಡುತ್ತೇನೆ. ಧರ್ಮತಃ ನೀವು ನನ್ನ ತಾಯಿ; ಮಹಾ ತಪಸ್ಸಿನಿಂದಲೂ, ವಿಭಿನ್ನ ಪುಣ್ಯಗಳಿಂದಲೂ ಸಹ.

Verse 104

इमौ ते चरणौ देवि मानवो यदि पश्यति । पूर्णस्स्यात्तदहं प्रीतो दृष्ट्वेमौ पुत्रवत्सले

ಹೇ ದೇವಿ, ಯಾವ ಮಾನವನು ನಿನ್ನ ಈ ಎರಡು ಪಾದಗಳನ್ನು ದರ್ಶನಮಾಡುತ್ತಾನೋ ಅವನು ಕೃತಾರ್ಥನಾಗುತ್ತಾನೆ. ಪುತ್ರವತ್ಸಲೇ, ಅವನ್ನು ನೋಡಿ ನಾನೂ ಸಂತೋಷಗೊಂಡಿದ್ದೇನೆ.

Verse 105

कौसल्या मे यथा माता भवती च तथा मम । केकसी चाब्रवीद्रामं चिरं जीव सुखी भव

ಕೌಸಲ್ಯೆ ನನಗೆ ಹೇಗೆ ತಾಯಿಯೋ, ನೀವೂ ಹಾಗೆಯೇ ನನಗೆ. ಆಗ ಕೇಕಸೀ ರಾಮನಿಗೆ ಹೇಳಿದಳು—ದೀರ್ಘಾಯುಷ್ಮಾನಾಗು, ಸುಖಿಯಾಗಿರು.

Verse 106

भर्त्रा मे कथितं वीर विष्णुर्मानुषरूपधृत् । अवतीर्णो रघुकुले हितार्थेत्र दिवौकसाम्

ಹೇ ವೀರ, ನನ್ನ ಪತಿಯು ಹೇಳಿದ್ದಾನೆ—ವಿಷ್ಣು ಮಾನವರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿ ದೇವತೆಗಳ ಹಿತಾರ್ಥವಾಗಿ ಇಲ್ಲಿ ರಘುಕುಲದಲ್ಲಿ ಅವತರಿಸಿದ್ದಾನೆ.

Verse 107

दशग्रीव विनाशाय भूतिं दातुं विभीषणे । वालिनो निधनं चैव सेतुबंधं च सागरे

ದಶಗ್ರೀವ (ರಾವಣ) ವಿನಾಶಕ್ಕಾಗಿ, ವಿಭೀಷಣನಿಗೆ ಶ್ರೀಸಂಪತ್ತು ನೀಡಲು, ವಾಲಿಯ ವಧಕ್ಕಾಗಿ, ಹಾಗೆಯೇ ಸಾಗರದಲ್ಲಿ ಸೇತುಬಂಧಕ್ಕಾಗಿ ಕೂಡ.

Verse 108

पुत्रो दशरथस्यैव सर्वं स च करिष्यति । इदानीं त्वं मया ज्ञातः स्मृत्वा तद्भर्तृभाषितम्

ದಶರಥನ ಪುತ್ರನೇ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ನೆರವೇರಿಸುವನು. ಈಗ ನನ್ನ ಪತಿ ಹೇಳಿದ ಮಾತನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಿ ನಿನ್ನನ್ನು ನಾನು ಗುರುತಿಸಿದ್ದೇನೆ.

Verse 109

सीता लक्ष्मीर्भवान्विष्णुर्देवा वै वानरास्तथा । गृहं पुत्र गमिष्यामि स्थिरकीर्तिमवाप्नुहि

ಸೀತಾ ಲಕ್ಷ್ಮಿ, ನೀನು ವಿಷ್ಣು; ವಾನರರು ನಿಜಕ್ಕೂ ದೇವತೆಗಳು. ಪುತ್ರನೇ, ನಾನು ಮನೆಗೆ ಹೋಗುವೆ—ನೀನು ಸ್ಥಿರ ಕೀರ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯು.

Verse 110

सरमोवाच । इहैव वत्सरं पूर्णमशोकवनिकास्थिता । सेविता जानकी देव सुखं तिष्ठति ते प्रिया

ಸರಮಾ ಹೇಳಿದಳು—ಹೇ ದೇವಾ! ಇಲ್ಲಿಯೇ ಅಶೋಕವನಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಜಾನಕಿ ಪೂರ್ಣ ಒಂದು ವರ್ಷ ನೆಲೆಸಿದ್ದಾಳೆ. ಸೇವಿತಳಾಗಿ, ನಿನ್ನ ಪ್ರಿಯೆ ಇಲ್ಲಿ ಸುಖದಿಂದಿರುವಳು.

Verse 111

नित्यं स्मरामि वै पादौ सीतायास्तु परंतप । कदा द्रक्ष्यामि तां देवीं चिंतयाना त्वहर्निशम्

ಹೇ ಪರಂತಪ! ನಾನು ನಿತ್ಯ ಸೀತಾದೇವಿಯ ಪಾದಯುಗ್ಮವನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುತ್ತೇನೆ. ಹಗಲು-ರಾತ್ರಿ ಅವಳನ್ನೇ ಚಿಂತಿಸುತ್ತಾ, ಆ ದೇವಿಯನ್ನು ನಾನು ಯಾವಾಗ ದರ್ಶನ ಮಾಡುತ್ತೇನೆ?

Verse 112

किमर्थं देवदेवेन नानीता जानकी त्विह । एकाकी नैव शोभेथा योषिता च तया विना

ದೇವದೇವನು ಜಾನಕಿಯನ್ನು ಇಲ್ಲಿಗೆ ಏಕೆ ತರಲಿಲ್ಲ? ಸ್ತ್ರೀ ಒಂಟಿಯಾಗಿ ಶೋಭಿಸುವುದಿಲ್ಲ; ಅವಳಿಲ್ಲದೆ ನೀನೂ ಶೋಭಿಸುವುದಿಲ್ಲ.

Verse 113

समीपे शोभते सीता त्वं च तस्याः परंतप । एवं ब्रुवन्त्यां भरतः केयमित्यब्रवीद्वचः

ಸೀತಾ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿ ಶೋಭಿಸುತ್ತಾಳೆ; ಹೇ ಪರಂತಪ, ನೀನೂ ಅವಳ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಶೋಭಿಸುತ್ತೀಯ. ಹೀಗೆ ಅವಳು ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಭರತನು—“ಇವಳು ಯಾರು?” ಎಂದು ಕೇಳಿದನು.

Verse 114

ततश्चेंगितविद्रामो भरतं प्राह सत्वरम् । विभीषणस्य भार्या वै सरमा नाम नामतः

ಆಮೇಲೆ ಚೆಂಗಿತವಿದ್ರಾಮನು ಭರತನಿಗೆ ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಹೇಳಿದನು—“ವಿಭೀಷಣನ ಪತ್ನಿಯ ಹೆಸರು ನಿಜಕ್ಕೂ ಸರಮಾ.”

Verse 115

प्रिया सखी महाभागा सीतायास्सुदृढं मता । सर्वंकालकृतं पश्य न जाने किं करिष्यति

ಪ್ರಿಯ ಸಖಿ, ಮಹಾಭಾಗ್ಯವತೀ—ಸೀತೆಯ ಸಂಕಲ್ಪ ಅತ್ಯಂತ ದೃಢವಾಗಿದೆ. ನೋಡು, ಎಲ್ಲವೂ ಕಾಲವಿಧಾನದಿಂದಲೇ ಸಂಭವಿಸುತ್ತದೆ; ಅವಳು ಏನು ಮಾಡುವಳೋ ನನಗೆ ತಿಳಿಯದು.

Verse 116

गच्छ त्वं सुभगे भर्तृगेहं पालय शोभने । मां त्यक्त्वा हि गता देवी भाग्यहीनं गतिर्यथा

ಹೇ ಸుభಗೇ, ಶೋಭನೇ! ನೀನು ಪತಿಯ ಮನೆಗೆ ಹೋಗಿ ಅಲ್ಲಿ ಯಥಾವಿಧಿಯಾಗಿ ವಾಸಿಸು. ದೇವಿ ನನ್ನನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ಹೊರಟಿದ್ದಾಳೆ—ಅಭಾಗ್ಯನಿಂದ ಭಾಗ್ಯ ದೂರವಾಗುವಂತೆ.

Verse 117

तया विरहितः सुभ्रु रतिं विंदे न कर्हिचित् । शून्या एव दिशः सर्वाः पश्यामीह पुनर्भ्रमन्

ಹೇ ಸುಭ್ರೂ! ಅವಳ ವಿರಹದಲ್ಲಿ ನನಗೆ ಯಾವಾಗಲೂ ಆನಂದ ದೊರೆಯದು. ಇಲ್ಲಿ ಮರುಮರು ಅಲೆದಾಡುತ್ತಾ, ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳೂ ಸಂಪೂರ್ಣ ಶೂನ್ಯವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತವೆ.

Verse 118

विसृज्यतां च सरमां सीतायास्तु प्रियां सखीम् । गतायामथ केकस्यां रामः प्राह विभीषणम्

“ಸೀತೆಯ ಪ್ರಿಯ ಸಖಿ ಸರಮೆಯನ್ನು ಕಳುಹಿಸಿಬಿಡಿರಿ.” ನಂತರ ಕೇಕಸೀ ಹೊರಟ ಮೇಲೆ ರಾಮನು ವಿಭೀಷಣನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು.

Verse 119

दैवतेभ्यः प्रियं कार्यं नापराध्यास्त्वया सुराः । आज्ञया राजराजस्य वर्तितव्यं त्वयानघ

ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಪ್ರಿಯವಾದದ್ದನ್ನೇ ಮಾಡಬೇಕು; ನೀನು ದೇವರನ್ನು ಅಪರಾಧಿಸಬಾರದು. ಹೇ ಅನಘ! ರಾಜರಾಜನ ಆಜ್ಞೆಯಂತೆ ನೀನು ಯಥಾವಿಧಿಯಾಗಿ ವರ್ತಿಸಬೇಕು.

Verse 120

लंकायां मानुषो यो वै समागच्छेत्कथंचन । राक्षसैर्न च हंतव्यो द्रष्टव्योसौ यथा त्वहम्

ಲಂಕೆಗೆ ಯಾವ ಮಾನವನು ಹೇಗಾದರೂ ಬಂದು ಸೇರಿದರೂ, ರಾಕ್ಷಸರು ಅವನನ್ನು ಕೊಲ್ಲಬಾರದು; ಬದಲಾಗಿ ನಾನು ನೋಡಬೇಕೆಂದಿರುವಂತೆ ಅವನನ್ನು ನನ್ನ ಮುಂದೆ ಕರೆತಂದು ತೋರಿಸಬೇಕು।

Verse 121

विभीषण उवाच । आज्ञयाहं नरव्याघ्र करिष्ये सर्वमेव तु । विभीषणे हि वदति वायू राममुवाच ह

ವಿಭೀಷಣನು ಹೇಳಿದನು— “ನಿಮ್ಮ ಆಜ್ಞೆಯಿಂದ, ಹೇ ನರವ್ಯಾಘ್ರ, ನಾನು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಮಾಡುತ್ತೇನೆ.” ವಿಭೀಷಣನು ಹೀಗೆ ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದಾಗ ವಾಯು ರಾಮನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು।

Verse 122

इहास्तिवैष्णवी मूर्तिः पूर्वं बद्धो बलिर्यया । तां नयस्व महाभाग कान्यकुब्जे प्रतिष्ठय

ಇಲ್ಲಿ ಒಂದು ವೈಷ್ಣವೀ ಮೂರ್ತಿ ಇದೆ; ಅದರಿಂದ ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಬಲಿ ಬಂಧಿತನಾದನು. ಹೇ ಮಹಾಭಾಗ, ಅದನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಕಾನ್ಯಕುಬ್ಜದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸು।

Verse 123

विदित्वा तदभिप्रायं वायुना समुदाहृतम् । विभीषणस्त्वलंकृत्य रत्नैः सर्वैश्च वामनम्

ವಾಯು ತಿಳಿಸಿದ ಆ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ಅರಿತು, ವಿಭೀಷಣನು ವಾಮನಮೂರ್ತಿಯನ್ನು ಎಲ್ಲ ವಿಧದ ರತ್ನಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿದನು।

Verse 124

आनीय चार्पयद्रामे वाक्यं चेदमुवाच ह । यदा वै निर्जितः शक्रो मेघनादेन राघव

ಅದನ್ನು ತಂದು ರಾಮನಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಿ, ಈ ಮಾತನ್ನು ಹೇಳಿದನು— “ಹೇ ರಾಘವ, ಮೇಘನಾದನು ಶಕ್ರನನ್ನು (ಇಂದ್ರನನ್ನು) ಜಯಿಸಿದಾಗ…”

Verse 125

तदा वै वामनस्त्वेष आनीतो जलजेक्षण । नयस्व तमिमं देव देवदेवं प्रतिष्ठय

ಆಗ ಹೇ ಪದ್ಮನೇತ್ರನೇ! ಈ ವಾಮನನು ತರಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾನೆ. ಹೇ ದೇವಾ! ಅವನನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಕರೆತಂದು ದೇವಾಧಿದೇವನನ್ನು ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸು.

Verse 126

तथेति राघवः कृत्वा पुष्पकं च समारुहत् । धनं रत्नमसंख्येयं वामनं च सुरोत्तमम्

“ತಥಾಸ್ತು” ಎಂದು ರಾಘವನು ಪುಷ್ಪಕ ವಿಮಾನವನ್ನು ಏರಿದನು. ಅವನು ಅಸಂಖ್ಯ ಧನ-ರತ್ನಗಳನ್ನೂ ದೇವೋತ್ತಮನಾದ ವಾಮನನನ್ನೂ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ತೆಗೆದುಕೊಂಡನು.

Verse 127

गृह्य सुग्रीवभरतावारूढौ वामनादनु । व्रजन्नेवांबरे रामस्तिष्ठेत्याह विभीषणम्

ಆರೋಢರಾದ ಸುಗ್ರೀವ-ಭರತರನ್ನೂ ವಾಮನನನ್ನೂ ಜೊತೆಗೂಡಿಸಿಕೊಂಡು ರಾಮನು ಆಕಾಶಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಹೊರಟನು; ಸಾಗುತ್ತಲೇ ವಿಭೀಷಣನಿಗೆ—“ನೀನು ಇಲ್ಲಿ ತಂಗು” ಎಂದು ಹೇಳಿದನು.

Verse 128

राघवस्य वचः श्रुत्वा भूयोप्याह स राघवम् । करिष्ये सर्वमेतद्धि यदाज्ञप्तं विभो त्वया

ರಾಘವನ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ಅವನು ಮತ್ತೆ ರಾಘವನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು—“ಹೇ ಪ್ರಭು! ನೀನು ಆಜ್ಞಾಪಿಸಿದ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ನಾನು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ನೆರವೇರಿಸುವೆನು.”

Verse 129

सेतुनानेन राजेंद्र पृथिव्यां सर्वमानवाः । आगत्य प्रतिबाधेरन्नाज्ञाभंगो भवेत्तव

ಹೇ ರಾಜೇಂದ್ರ! ಈ ಸೇತುವಿನ ಕಾರಣದಿಂದ ಭೂಮಿಯ ಎಲ್ಲೆಡೆಯಿಂದ ಜನರು ಬಂದು ಅಡ್ಡಿಪಡಿಸುವರು; ಹೀಗಾಗಿ ನಿನ್ನ ಆಜ್ಞಾಭಂಗವಾಗುವುದು.

Verse 130

कोत्र मे नियमो देव किन्नु कार्यं मया विभो । श्रुत्वैतद्राघवो वाक्यं राक्षसोत्तमभाषितम्

“ಹೇ ದೇವಾ! ನನ್ನ ಮೇಲೆ ಇಲ್ಲಿ ಯಾವ ನಿಯಮವಿದೆ? ಹೇ ವಿಭೋ, ನನ್ನ ಕರ್ತವ್ಯವೇನು?” ಎಂದು ರಾಕ್ಷಸೋತ್ತಮನ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ರಾಘವ ರಾಮನು ಗಮನದಿಂದ ಆಲಿಸಿದನು।

Verse 131

कार्मुकं गृह्य हस्तेन रामः सेतुं द्विधाच्छिनत् । त्रिर्विभज्य च वेगेन मध्ये वै दशयोजनम्

ಕೈಯಲ್ಲಿ ಧನುಸ್ಸನ್ನು ಹಿಡಿದು ರಾಮನು ಸೇತುವನ್ನು ಎರಡು ಭಾಗವಾಗಿ ಕತ್ತರಿಸಿದನು; ನಂತರ ವೇಗದಿಂದ ಮೂರು ಭಾಗವಾಗಿ ವಿಭಜಿಸಿ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಹತ್ತು ಯೋಜನದಷ್ಟು ಚೀರಿ ಬಿಟ್ಟನು।

Verse 132

छित्वा तु योजनं चैकमेकं खंडत्रयं कृतम् । वेलावनं समासाद्य रामः पूजां रमापतेः

ಒಂದು ಯೋಜನದಷ್ಟು ಕತ್ತರಿಸಿ ಅದನ್ನು ಮೂರು ಖಂಡಗಳಾಗಿ ಮಾಡಿ, ರಾಮನು ವೇಲಾವನವನ್ನು ತಲುಪಿ ರಮಾಪತಿ (ಶ್ರೀವಿಷ್ಣು)ಯ ಪೂಜೆಯನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿದನು।

Verse 133

कृत्वा रामेश्वरं नाम्ना देवदेवं जनार्दनं । अभिषिच्याथ संगृह्य वामनं रघुनंदनः

“ರಾಮೇಶ್ವರ” ಎಂಬ ನಾಮದಿಂದ ದೇವದೇವ ಜನಾರ್ದನನನ್ನು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಿ, ಅಭಿಷೇಕ ಮಾಡಿ, ನಂತರ ರಘುನಂದನ ರಾಮನು ಸಾಮಗ್ರಿಯನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ ವಾಮನನನ್ನು ಜೊತೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡನು।

Verse 134

दक्षिणादुदधेश्चैव निर्जगाम त्वरान्वितः । अंतरिक्षादभूद्वाणी मेघगंभीरनिःस्वना

ನಂತರ ಅವನು ತ್ವರೆಯಿಂದ ದಕ್ಷಿಣ ಸಮುದ್ರದಿಂದ ಹೊರಟನು; ಮತ್ತು ಆಕಾಶದಿಂದ ಮೇಘಗಂಭೀರ ಗರ್ಜನೆಯಂತಿರುವ ಧ್ವನಿಯ ವಾಣಿ ಉದ್ಭವಿಸಿತು।

Verse 135

रुद्र उवाच । भो भो रामास्तु भद्रं ते स्थितोऽहमिह सांप्रतम् । यावज्जगदिदं राम यावदेषा धरा स्थिता

ರುದ್ರನು ಹೇಳಿದರು— ಓ ಓ ರಾಮಾ, ನಿನಗೆ ಮಂಗಳವಾಗಲಿ. ನಾನು ಈಗ ಇಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತನಾಗಿದ್ದೇನೆ; ಈ ಜಗತ್ತು ಇರುವವರೆಗೆ, ಈ ಧರೆಯು ಸ್ಥಿರವಾಗಿರುವವರೆಗೆ, ನಾನು ಇಲ್ಲಿಯೇ ನಿಂತಿರುವೆನು.

Verse 136

तावदेव च ते सेतु तीर्थं स्थास्यति राघव । श्रुत्वैवं देवदेवस्य गिरं ताममृतोपमाम्

ಹೇ ರಾಘವ, ಅಷ್ಟೇ ಕಾಲಕ್ಕೆ ನಿನ್ನ ಸೇತು-ತೀರ್ಥವೂ ಸ್ಥಿರವಾಗಿರುವುದು. ದೇವದೇವನ ಅಮೃತೋಪಮ ವಾಣಿಯನ್ನು ಹೀಗೆ ಕೇಳಿ…

Verse 137

राम उवाच । नमस्ते देवदेवेश भक्तानामभयंकर । गौरीकांत नमस्तुभ्यं दक्षयज्ञविनाशन

ರಾಮನು ಹೇಳಿದರು— ಹೇ ದೇವದೇವೇಶ, ಭಕ್ತರಿಗೆ ಅಭಯ ನೀಡುವವನೇ, ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ. ಹೇ ಗೌರೀಕಾಂತ, ದಕ್ಷಯಜ್ಞವಿನಾಶಕ, ನಿನಗೆ ಪ್ರಣಾಮ.

Verse 138

नमो भवाय शर्वाय रुद्राय वरदाय च । पशूनांपतये नित्यं चोग्राय च कपर्दिने

ಭವ, ಶರ್ವ, ರುದ್ರ ಮತ್ತು ವರದನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ. ಪಶುಪತಿಗೆ ನಿತ್ಯ ನಮಸ್ಕಾರ; ಉಗ್ರನಿಗೂ ಕಪರ್ದಿನಿಗೂ ನಮಸ್ಕಾರ.

Verse 139

महादेवाय भीमाय त्र्यंबकाय दिशांपते । ईशानाय भगघ्नाय नमोस्त्वंधकघातिने

ಮಹಾದೇವನಿಗೆ, ಭೀಮನಿಗೆ, ತ್ರ್ಯಂಬಕನಿಗೆ, ದಿಕ್ಕುಗಳ ಪತಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ. ಈಶಾನನಿಗೆ, ಭಗಘ್ನನಿಗೆ—ಅಂಧಕಘಾತಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ.

Verse 140

नीलग्रीवाय घोराय वेधसे वेधसा स्तुत । कुमारशत्रुनिघ्नाय कुमारजननाय च

ನೀಲಗ್ರೀವನೆಂಬ ಘೋರರೂಪನಿಗೆ, ವೇಧಸ್ವರೂಪ ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತನಿಗೆ—ಸ್ವಯಂ ವೇಧಸರಿಂದ ಸ್ತುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟವನಿಗೆ—ನಮಸ್ಕಾರ; ಕುಮಾರನ ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಸಂಹರಿಸುವವನಿಗೂ, ಕುಮಾರನ ಜನಕನಿಗೂ ನಮಃ।

Verse 141

विलोहिताय धूम्राय शिवाय क्रथनाय च । नमो नीलशिखंडाय शूलिने दैत्यनाशिने

ವಿಲೋಹಿತನಿಗೆ, ಧೂಮ್ರವರ್ಣನಿಗೆ, ಶಿವನಿಗೆ, ಕ್ರಥನನೆಂಬ ಸಂಹಾರಕನಿಗೂ ನಮಸ್ಕಾರ. ನೀಲಶಿಖಂಡಧಾರಿಗೂ, ಶೂಲಧಾರಿಗೂ, ದೈತ್ಯನಾಶಕನಿಗೂ ನಮಃ।

Verse 142

उग्राय च त्रिनेत्राय हिरण्यवसुरेतसे । अनिंद्यायांबिकाभर्त्रे सर्वदेवस्तुताय च

ಉಗ್ರನಿಗೂ, ತ್ರಿನೇತ್ರನಿಗೂ, ಸ್ವರ್ಣಮಯ ಪ್ರಕಾಶಮಾನ ರೇತಸ್ಸುಳ್ಳವನಿಗೂ ನಮಸ್ಕಾರ; ಅನಿಂದ್ಯನಾದ ಅಂಬಿಕಾಭರ್ತೃಗೂ, ಸರ್ವದೇವರಿಂದ ಸ್ತುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟವನಿಗೂ ನಮಃ।

Verse 143

अभिगम्याय काम्याय सद्योजाताय वै नमः । वृषध्वजाय मुंडाय जटिने ब्रह्मचारिणे

ಅಭಿಗಮ್ಯನಿಗೂ, ಕಾಮ್ಯನಿಗೂ, ಸದ್ಯೋಜಾತನಿಗೂ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ನಮಃ. ವೃಷಧ್ವಜಧಾರಿಗೂ, ಮುಂಡಿತ ತಪಸ್ವಿಗೂ, ಜಟಿನಿಗೂ, ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿಗೂ ನಮಸ್ಕಾರ।

Verse 144

तप्यमानाय तप्याय ब्रह्मण्याय जयाय च । विश्वात्मने विश्वसृजे विश्वमावृत्य तिष्ठते

ತಪಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ತಪ್ಯಮಾನನಿಗೂ, ತಪಸ್ಸಿನ ಸ್ವರೂಪನಿಗೂ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣ್ಯರಕ್ಷಕನಿಗೂ, ಜಯಸ್ವರೂಪನಿಗೂ ನಮಸ್ಕಾರ; ವಿಶ್ವಾತ್ಮನಿಗೂ, ವಿಶ್ವಸೃಜಕನಿಗೂ—ಸಕಲ ಜಗತ್ತನ್ನು ವ್ಯಾಪಿಸಿ ಆವರಿಸಿ ನಿಂತವನಿಗೂ ನಮಃ।

Verse 145

नमो नमोस्तु दिव्याय प्रपन्नार्तिहराय च । भक्तानुकंपिने देव विश्वतेजो मनोगते

ದಿವ್ಯನಾದ ಪ್ರಭುವಿಗೆ ಪುನಃಪುನಃ ನಮಸ್ಕಾರ; ಶರಣಾಗತರ ಆర్తಿಯನ್ನು ಹರಿಸುವವನೆ. ಭಕ್ತರ ಮೇಲೆ ಕರುಣೆಯುಳ್ಳ ದೇವ, ವಿಶ್ವತೇಜಸ್ಸೇ, ಮನದಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುವವನೆ—ನಮಸ್ಕಾರ.

Verse 146

पुलस्त्य उवाच । एवं संस्तूयमानस्तु देवदेवो हरो नृप । उवाच राघवं वाक्यं भक्तिनम्रं पुरास्थितम्

ಪುಲಸ್ತ್ಯನು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ರಾಜನೇ, ಈ ರೀತಿ ಸ್ತುತಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದಾಗ ದೇವದೇವನಾದ ಹರನು, ತನ್ನ ಮುಂದೆ ನಿಂತಿದ್ದ ರಾಘವನಿಗೆ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ವಿನಯಭರಿತ ವಚನಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದರು.

Verse 147

रुद्र उवाच । भो भो राघव भद्रं ते ब्रूहि यत्ते मनोगतम् । भवान्नारायणो नूनं गूढो मानुषयोनिषु

ರುದ್ರನು ಹೇಳಿದರು—ಓ ಓ ರಾಘವ, ನಿನಗೆ ಮಂಗಳವಾಗಲಿ. ನಿನ್ನ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಇರುವುದನ್ನು ಹೇಳು. ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ನೀನು ಮಾನವಯೋನಿಯಲ್ಲಿ ಗುಪ್ತವಾಗಿ ಇರುವ ನಾರಾಯಣನೇ.

Verse 148

अवतीर्णो देवकार्यं कृतं तच्चानघ त्वया । इदानीं स्वं व्रजस्थानं कृतकार्योसि शत्रुहन्

ಹೇ ಅನಘನೇ, ನೀನು ಅವತರಿಸಿ ದೇವಕಾರ್ಯವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿದ್ದೀ. ಈಗ, ಹೇ ಶತ್ರುಹನ್, ಕೃತಕಾರ್ಯನಾಗಿ ನಿನ್ನ ಸ್ವಸ್ಥಾನವಾದ ವ್ರಜಕ್ಕೆ ಹೋಗು.

Verse 149

त्वया कृतं परं तीर्थं सेत्वाख्यं रघुनंदन । आगत्य मानवा राजन्पश्येयुरिह सागरे

ಹೇ ರಘುನಂದನ, ನೀನು ‘ಸೇತು’ ಎಂಬ ಪರಮ ತೀರ್ಥವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದೀ. ಹೇ ರಾಜನೇ, ಜನರು ಇಲ್ಲಿ ಬಂದು ಈ ಸಾಗರದಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ದರ್ಶನ ಮಾಡಲಿ.

Verse 150

महापातकयुक्ता ये तेषां पापं विलीयते । ब्रह्मवध्यादिपापानि यानि कष्टानि कानिचित्

ಮಹಾಪಾತಕಭಾರದಿಂದ ಯುಕ್ತರಾದವರ ಪಾಪವೂ ಲಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಬ್ರಹ್ಮಹತ್ಯಾದಿ ಎಷ್ಟೇ ಕಠೋರ ಪಾಪಗಳಿದ್ದರೂ ಅವುಗಳೂ ಶಮನವಾಗಿ ನಾಶವಾಗುತ್ತವೆ.

Verse 151

दर्शनादेव नश्यंति नात्र कार्या विचारणा । गच्छ त्वं वामनं स्थाप्य गंगातीरे रघूत्तम

ಕೇವಲ ದರ್ಶನಮಾತ್ರದಿಂದಲೇ ಅವು ನಾಶವಾಗುತ್ತವೆ; ಇಲ್ಲಿ ವಿಚಾರಣೆ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ. ಹೇ ರಘುಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ನೀನು ಹೋಗಿ ಗಂಗಾತೀರದಲ್ಲಿ ವಾಮನನನ್ನು ಪ್ರತಿಷ್ಠಿಸು.

Verse 152

पृथिव्यां सर्वशः कृत्वा भागानष्टौ परंतप । श्वेतद्वीपं स्वकं स्थानं व्रज देव नमोस्तु ते

ಹೇ ಪರಂತಪನೇ! ಭೂಮಿಯನ್ನು ಎಲ್ಲ ರೀತಿಯಿಂದ ಎಂಟು ಭಾಗಗಳಾಗಿ ವಿಭಜಿಸಿ, ಹೇ ದೇವನೇ, ಈಗ ನಿನ್ನ ಸ್ವಸ್ಥಾನವಾದ ಶ್ವೇತದ್ವೀಪಕ್ಕೆ ಹೋಗು. ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ.

Verse 153

प्रणिपत्य ततो रामस्तीर्थं प्राप्तश्च पुष्करम् । विमानं तु न यात्यूर्ध्वं वेष्टितं तत्तु राघवः

ಆಮೇಲೆ ರಾಮನು ಪ್ರಣಾಮ ಮಾಡಿ ಪುಷ್ಕರ ತೀರ್ಥವನ್ನು ತಲುಪಿದನು. ಆದರೆ ವಿಮಾನವು ಮೇಲಕ್ಕೆ ಏರಲಿಲ್ಲ; ರಾಘವನಿಗೆ ಅದು ಬಂಧಿತದಂತೆ ನಿಂತಿತು.

Verse 154

किमिदं वेष्टितं यानं निरालंबेऽम्बरे स्थितम् । भवितव्यं कारणेन पश्येत्याह स्म वानरम्

“ಆಧಾರವಿಲ್ಲದ ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ನಿಂತಿರುವ ಈ ಮುಚ್ಚಿದ ವಾಹನವೇನು? ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಯಾವುದೋ ವಿಧಿಕಾರಣ ಇದೆ—ನೋಡು!” ಎಂದು ಅವನು ವಾನರನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು.

Verse 155

सुग्रीवो रामवचनादवतीर्य धरातले । स च पश्यति ब्रह्माणं सुरसिद्धसमन्वितम्

ರಾಮನ ವಚನದಿಂದ ಸುಗ್ರೀವನು ಭೂತಲಕ್ಕೆ ಇಳಿದು, ದೇವರು ಹಾಗೂ ಸಿದ್ಧಗಣಗಳಿಂದ ಸಮನ್ವಿತನಾದ ಬ್ರಹ್ಮನನ್ನು ಅಲ್ಲಿ ಕಂಡನು।

Verse 156

ब्रह्मर्षिसङ्घसहितं चतुर्वेदसमन्वितम् । दृष्ट्वाऽऽगत्याब्रवीद्रामं सर्वलोकपितामहः

ಬ್ರಹ್ಮರ್ಷಿಗಳ ಸಂಘದೊಂದಿಗೆ, ಚತುರ್ವೇದಸಮನ್ವಿತನಾದ ರಾಮನನ್ನು ನೋಡಿ, ಸರ್ವಲೋಕಪಿತಾಮಹ ಬ್ರಹ್ಮನು ಸಮೀಪಕ್ಕೆ ಬಂದು ರಾಮನಿಗೆ ಹೇಳಿದರು।

Verse 157

सहितो लोकपालैश्च वस्वादित्यमरुद्गणैः । तं देवं पुष्पकं नैव लंघयेद्धि पितामहम्

ಲೋಕಪಾಲರು ಹಾಗೂ ವಸು-ಆದಿತ್ಯ-ಮರುದ್ಗಣಗಳೊಂದಿಗೆ ಇದ್ದರೂ, ಪಿತಾಮಹ ಬ್ರಹ್ಮನೂ ಆ ದಿವ್ಯ ಪುಷ್ಪಕವನ್ನು ಲಂಘಿಸಲು ಧೈರ್ಯ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ।

Verse 158

अवतीर्य ततो रामः पुष्पकाद्धेमभूषितात् । नत्वा विरिंचनं देवं गायत्र्या सह संस्थितम्

ನಂತರ ರಾಮನು ಹೇಮಭೂಷಿತ ಪುಷ್ಪಕದಿಂದ ಇಳಿದು, ಗಾಯತ್ರಿಯೊಂದಿಗೆ ನಿಂತಿದ್ದ ವಿರಿಂಚಿ (ಬ್ರಹ್ಮ) ದೇವನಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ಅಲ್ಲಿ ತಂಗಿದನು।

Verse 159

अष्टांगप्रणिपातेन पंचांगालिंगितावनिः । तुष्टाव प्रणतो भूत्वा देवदेवं विरिंचनम्

ಅಷ್ಟಾಂಗ ಪ್ರಣಿಪಾತದಿಂದ—ಪಂಚಾಂಗಗಳಿಂದ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಆಲಿಂಗಿಸುತ್ತಾ—ರಾಮನು ಪ್ರಣತನಾಗಿ ದೇವದೇವ ವಿರಿಂಚಿ (ಬ್ರಹ್ಮ)ನನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಿದನು।

Verse 160

राम उवाच । नमामि लोककर्तारं प्रजापतिसुरार्चितम् । देवनाथं लोकनाथं प्रजानाथं जगत्पतिम्

ರಾಮನು ಹೇಳಿದರು—ಲೋಕಕರ್ತನಾದ, ಪ್ರಜಾಪತಿಗಳೂ ದೇವರೂ ಅರ್ಚಿಸುವ, ದೇವನಾಥ, ಲೋಕನಾಥ, ಪ್ರಜಾನಾಥ ಹಾಗೂ ಜಗತ್ಪತಿಯಾದ ನಿನಗೆ ನಾನು ನಮಸ್ಕರಿಸುತ್ತೇನೆ।

Verse 161

नमस्ते देवदेवेश सुरासुरनमस्कृत । भूतभव्यभवन्नाथ हरिपिंगललोचन

ಹೇ ದೇವದೇವೇಶ! ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ; ದೇವರೂ ಅಸುರರೂ ವಂದಿಸುವವನೇ. ಭೂತ-ಭವ್ಯ-ಭವತ್‌ಗಳ ನಾಥ, ಹೇ ಹರಿ, ಪಿಂಗಳ (ತಾಮ್ರ-ಸುವರ್ಣ) ನೇತ್ರಗಳ ಪ್ರಭು!

Verse 162

बालस्त्वं वृद्धरूपी च मृगचर्मासनांबरः । तारणश्चासि देवस्त्वं त्रैलोक्यप्रभुरीश्वरः

ನೀನು ಬಾಲಕನೂ ಹೌದು, ವೃದ್ಧರೂಪವನ್ನೂ ಧರಿಸುವವನು; ಮೃಗಚರ್ಮವೇ ನಿನ್ನ ಆಸನವೂ ವಸ್ತ್ರವೂ. ನೀನು ತಾರಕ-ಉದ್ಧಾರಕ; ನೀನೇ ದೇವ—ತ್ರೈಲೋಕ್ಯದ ಪ್ರಭು, ಈಶ್ವರ.

Verse 163

हिरण्यगर्भः पद्मगर्भः वेदगर्भः स्मृतिप्रदः । महासिद्धो महापद्मी महादंडी च मेखली

ಅವನು ಹಿರಣ್ಯಗರ್ಭ, ಪದ್ಮಗರ್ಭ, ವೇದಗರ್ಭ ಮತ್ತು ಸ್ಮೃತಿಪ್ರದಾತ; ಮಹಾಸಿದ್ಧ, ಮಹಾಪದ್ಮೀ, ಮಹಾದಂಡಧಾರಿ ಹಾಗೂ ಮೇಖಲಾಧಾರಿ.

Verse 164

कालश्च कालरूपी च नीलग्रीवो विदांवरः । वेदकर्तार्भको नित्यः पशूनां पतिरव्ययः

ಅವನು ಕಾಲವೂ ಹೌದು, ಕಾಲರೂಪವೂ ಹೌದು; ನೀಲಗ್ರೀವ, ವಿದ್ಯಾವಂತರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠ. ವೇದಕರ್ತ, ನಿತ್ಯ ಯೌವನ; ಪಶುಗಳ (ಸರ್ವ ಪ್ರಾಣಿಗಳ) ಪತಿ—ಅವ್ಯಯ ಪ್ರಭು.

Verse 165

दर्भपाणिर्हंसकेतुः कर्ता हर्ता हरो हरिः । जटी मुंडी शिखी दंडी लगुडी च महायशाः

ಅವನು ಕೈಯಲ್ಲಿ ದರ್ಭವನ್ನು ಧರಿಸಿ ಹಂಸ-ಕೇತುಧಾರಿ; ಅವನೇ ಕರ್ತಾ ಮತ್ತು ಸಂಹಾರಕ; ಅವನೇ ಹರ ಮತ್ತು ಹರಿ. ಅವನು ಜಟಾಧಾರಿ, ಮುಂಡಿತ, ಶಿಖಾಧಾರಿ, ದಂಡಧಾರಿ, ಲಗುಡಿಧಾರಿ—ಮಹಾಯಶಸ್ವಿ.

Verse 166

भूतेश्वरः सुराध्यक्षः सर्वात्मा सर्वभावनः । सर्वगः सर्वहारी च स्रष्टा च गुरुरव्ययः

ಅವನು ಭೂತೇಶ್ವರ, ದೇವಾಧ್ಯಕ್ಷ, ಎಲ್ಲರ ಆತ್ಮ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲ ಭಾವಗಳ ಪೋಷಕ. ಅವನು ಸರ್ವವ್ಯಾಪಿ, ಸರ್ವಹಾರಿ, ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತನೂ—ಅವ್ಯಯ ಗುರು.

Verse 167

कमंडलुधरो देवः स्रुक्स्रुवादिधरस्तथा । हवनीयोऽर्चनीयश्च ओंकारो ज्येष्ठसामगः

ಆ ದೇವನು ಕಮಂಡಲುವನ್ನು ಧರಿಸುವವನು; ಹಾಗೆಯೇ ಸ್ರುಕ್-ಸ್ರುವಾದಿ ಯಜ್ಞಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ಧರಿಸುವವನು. ಅವನು ಹವನಾರ್ಹ, ಪೂಜಾರ್ಹ; ಅವನೇ ಓಂಕಾರ, ಸಾಮಗಾನದಲ್ಲಿ ಜ್ಯೇಷ್ಠ.

Verse 168

मृत्युश्चैवामृतश्चैव पारियात्रश्च सुव्रतः । ब्रह्मचारी व्रतधरो गुहावासी सुपङ्कजः

ಅವನೇ ‘ಮೃತ್ಯು’ವೂ ‘ಅಮೃತ’ವೂ; ಅವನೇ ಪಾರಿಯಾತ್ರ ಮತ್ತು ಸುವ್ರತ. ಅವನೇ ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿ, ವ್ರತಧರ, ಗುಹಾವಾಸಿ, ಸುಪಂಕಜ.

Verse 169

अमरो दर्शनीयश्च बालसूर्यनिभस्तथा । दक्षिणे वामतश्चापि पत्नीभ्यामुपसेवितः

ಅಮರನು ದರ್ಶನೀಯನಾಗಿದ್ದು, ಉದಯಿಸುವ ಬಾಲಸೂರ್ಯನಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಮಾನನಾಗಿದ್ದನು; ಅವನ ಬಲ ಹಾಗೂ ಎಡಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಅವನ ಇಬ್ಬರು ಪತ್ನಿಯರು ಸೇವಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.

Verse 170

भिक्षुश्च भिक्षुरूपश्च त्रिजटी लब्धनिश्चयः । चित्तवृत्तिकरः कामो मधुर्मधुकरस्तथा

ಅವನು ಭಿಕ್ಷುವೂ ಹೌದು, ಭಿಕ್ಷುರೂಪದಲ್ಲಿಯೂ ಪ್ರಕಟನಾಗುತ್ತಾನೆ; ತ್ರಿಜಟೀ—ದೃಢನಿಶ್ಚಯವಂತ; ಚಿತ್ತವೃತ್ತಿಗಳನ್ನು ಕದಲಿಸುವ ಕಾಮ; ಹಾಗೆಯೇ ಮಧು ಮತ್ತು ಮಧುಕರನೂ ಅವನೇ।

Verse 171

वानप्रस्थो वनगत आश्रमी पूजितस्तथा । जगद्धाता च कर्त्ता च पुरुषः शाश्वतो ध्रुवः

ಅವನು ವನದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ವಾನಪ್ರಸ್ಥ, ಪೂಜ್ಯ ಆಶ್ರಮಿ; ಮತ್ತು ಅವನೇ ಜಗತ್ತಿನ ಧಾತಾ ಹಾಗೂ ಕರ್ತಾ—ಶಾಶ್ವತ, ಧ್ರುವ, ಪರಮಪುರುಷ।

Verse 172

धर्माध्यक्षो विरूपाक्षस्त्रिधर्मो भूतभावनः । त्रिवेदो बहुरूपश्च सूर्यायुतसमप्रभः

ಅವನು ಧರ್ಮಾಧ್ಯಕ್ಷ, ವಿಶಾಲನೇತ್ರ; ತ್ರಿಧರ್ಮಸ್ವರೂಪ, ಸರ್ವಭೂತಗಳ ಪೋಷಕ; ತ್ರಿವೇದಮಯ, ಬಹುರೂಪ, ಮತ್ತು ಹತ್ತು ಸಾವಿರ ಸೂರ್ಯರ ಸಮಾನ ಪ್ರಕಾಶವಂತನು।

Verse 173

मोहकोवंधकश्चैवदानवानांविशेषतः । देवदेवश्च पद्माङ्कस्त्रिनेत्रोऽब्जजटस्तथा

ಅವನು ಮೋಹವನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವವನು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ದಾನವರನ್ನು ದಮನಿಸುವವನು; ದೇವದೇವ—ಪದ್ಮಚಿಹ್ನಧಾರಿ, ತ್ರಿನೇತ್ರ, ಹಾಗೆಯೇ ಪದ್ಮಶೋಭಿತ ಜಟಾಧಾರಿಯೂ ಹೌದು।

Verse 174

हरिश्मश्रुर्धनुर्धारी भीमो धर्मपराक्रमः । एवं स्तुतस्तु रामेण ब्रह्मा ब्रह्मविदांवरः

ಹರಿತವರ್ಣದ ದಾಡಿಯುಳ್ಳವನು, ಧನುರ್ಧಾರಿ, ಭೀಕರ, ಧರ್ಮಪರಾಕ್ರಮಸಂಪನ್ನ—ಇಂತೆ ಬ್ರಹ್ಮವಿದರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ಬ್ರಹ್ಮನನ್ನು ರಾಮನು ಸ್ತುತಿಸಿದನು।

Verse 175

उवाच प्रणतं रामं करे गृह्य पितामहः । विष्णुस्त्वं मानुषे देहेऽवतीर्णो वसुधातले

ಪ್ರಣತ ರಾಮನ ಕೈಯನ್ನು ಹಿಡಿದು ಪಿತಾಮಹ ಬ್ರಹ್ಮನು ಹೇಳಿದರು— “ನೀನೇ ವಿಷ್ಣು; ಮಾನವದೇಹದಲ್ಲಿ ಭೂತಲಕ್ಕೆ ಅವತೀರ್ಣನಾಗಿದ್ದೀಯೆ.”

Verse 176

कृतं तद्भवता सर्वं देवकार्यं महाविभो । संस्थाप्य वामनं देवं जाह्नव्या दक्षिणे तटे

ಹೇ ಮಹಾವಿಭೋ! ನೀನು ಸಮಸ್ತ ದೇವಕಾರ್ಯವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿದ್ದೀಯೆ— ಜಾಹ್ನವಿ (ಗಂಗೆ)ಯ ದಕ್ಷಿಣ ತಟದಲ್ಲಿ ವಾಮನದೇವನನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ।

Verse 177

अयोध्यां स्वपुरीं गत्वा सुरलोकं व्रजस्व च । विसृष्टो ब्रह्मणा रामः प्रणिपत्य पितामहं

“ನಿನ್ನ ಸ್ವಪುರಿ ಅಯೋಧ್ಯೆಗೆ ಹೋಗಿ, ನಂತರ ದೇವಲೋಕಕ್ಕೆ ತೆರಳು.” ಎಂದು ಬ್ರಹ್ಮನು ವಿದಾಯ ಮಾಡಿದನು; ರಾಮನು ಪಿತಾಮಹನಿಗೆ ಪ್ರಣಾಮ ಮಾಡಿದನು।

Verse 178

आरूढः पुष्पकं यानं संप्राप्तो मधुरां पुरीम् । समीक्ष्य पुत्रसहितं शत्रुघ्नं शत्रुघातिनं

ಪುಷ್ಪಕ ವಿಮಾನವನ್ನು ಏರಿ ಅವನು ಮಥುರಾ ನಗರಿಗೆ ಬಂದನು; ಅಲ್ಲಿ ಪುತ್ರಸಹಿತ ಶತ್ರುಘ್ನನನ್ನು—ಶತ್ರುಘಾತಕನನ್ನು—ನೋಡಿ (ಸಮೀಪಿಸಿದನು)।

Verse 179

तुतोष राघवः श्रीमान्भरतः स हरीश्वरः । शत्रुघ्नो भ्रातरौ प्राप्तौ शक्रोपेन्द्राविवागतौ

ಶ್ರೀಮಾನ್ ರಾಘವನು ಪರಮಾನಂದಪಟ್ಟನು; ಹಾಗೆಯೇ ಹರಿಭಕ್ತನಾದ ಭರತನೂ। ಶತ್ರುಘ್ನನು ತನ್ನ ಇಬ್ಬರು ಸಹೋದರರೊಂದಿಗೆ ಬಂದನು—ಶಕ್ರ ಮತ್ತು ಉಪೇಂದ್ರರು ಒಂದಾಗಿ ಬಂದಂತೆ।

Verse 180

प्रणिपत्य ततो मूर्ध्ना पंचांगालिंगितावनिः । उत्थाप्य चांकमारोप्य रामो भ्रातरमंजसा

ಆಮೇಲೆ ಅವನು ಶಿರಸ್ಸು ಬಾಗಿಸಿ ಪಂಚಾಂಗಗಳಿಂದ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಆಲಿಂಗಿಸಿ ಪ್ರಣಾಮ ಮಾಡಿದನು; ರಾಮನು ತಕ್ಷಣ ಸಹೋದರನನ್ನು ಎತ್ತಿ ತನ್ನ ಮಡಿಲಲ್ಲಿ ಕುಳ್ಳಿರಿಸಿದನು।

Verse 181

भरतश्च ततः पश्चात्सुग्रीवस्तदनंतरं । उपविष्टोऽथ रामाय सोऽर्घमादाय सत्वरं

ನಂತರ ಭರತನು, ಅವನ ತಕ್ಷಣವೇ ಸುಗ್ರೀವನು ಕುಳಿತನು; ಅವನು ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಅರ್ಘ್ಯವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ರಾಮನಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿಸಿದನು।

Verse 182

राज्यं निवेदयामास चाष्टांगं राघवे तदा । श्रुत्वा प्राप्तं ततो रामं सर्वो वै माथुरो जनः

ಆಗ ಅವನು ರಾಘವನಿಗೆ ರಾಜ್ಯವನ್ನು—ಅದರ ಎಲ್ಲಾ ಅಂಗಗಳೊಡನೆ—ಅಷ್ಟಾಂಗ ಪ್ರಣಾಮಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ನಿವೇದಿಸಿದನು. ರಾಮನು ಬಂದನೆಂದು ಕೇಳಿ ಮಥುರೆಯ ಜನರೆಲ್ಲರೂ ಅಲ್ಲಿ ಸೇರಿದರು।

Verse 183

वर्णा ब्राह्मणभूयिष्ठा द्रष्टुमेनं समागताः । संभाष्य प्रकृतीः सर्वा नैगमान्ब्राह्मणैः सह

ಅವನನ್ನು ನೋಡಲು ಎಲ್ಲಾ ವರ್ಣಗಳವರು—ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು—ಸೇರಿದರು. ಅವನು ನಗರಪ್ರಮುಖರೊಡನೆ ಸಮಸ್ತ ಪ್ರಜೆಗಳನ್ನೂ ಸಂಭಾಷಿಸಿ, ವೇದವಿದ್ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರೊಡನೆಯೂ ಮಾತುಕತೆ ನಡೆಸಿದನು।

Verse 184

दिनानि पंचोषित्वाऽत्र रामो गंतुं मनो दधे । शत्रुघ्नश्च ततो रामे वाजिनोथ गजांस्तथा

ಇಲ್ಲಿ ಐದು ದಿನಗಳು ವಾಸಿಸಿದ ಬಳಿಕ ರಾಮನು ಹೊರಡಲು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ನಿಶ್ಚಯಿಸಿದನು. ಆಗ ಶತ್ರುಘ್ನನು ರಾಮನಿಗಾಗಿ ಕುದುರೆಗಳನ್ನೂ ಹಾಗೆಯೇ ಆನೆಗಳನ್ನೂ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದನು।

Verse 185

कृताकृतं च कनकं तत्रोपायनमाहरत् । रामस्त्वाह ततः प्रीतः सर्वमेतन्मया तव

ಅಲ್ಲಿ ಅವನು ರೂಪುಗೊಂಡದ್ದೂ ರೂಪುಗೊಳ್ಳದದ್ದೂ—ಎರಡು ವಿಧದ ಚಿನ್ನವನ್ನು ಉಪಾಯನವಾಗಿ ತಂದು ಅರ್ಪಿಸಿದನು. ಆಗ ಪ್ರೀತನಾದ ಶ್ರೀರಾಮನು ಹೇಳಿದನು—“ಇದೆಲ್ಲವೂ ನನ್ನಿಂದ ನಿನಗಾಗಿ.”

Verse 186

दत्तं पुत्रौ तेऽभिषिञ्च राजानौ माथुरे जने । एवमुक्त्वा ततो रामः प्राप्तो मध्यंदिने रवौ

“ನಿನ್ನ ಇಬ್ಬರು ಪುತ್ರರನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿ ಮಥುರೆಯ ಜನರ ನಡುವೆ ಅವರನ್ನು ರಾಜರಾಗಿ ಅಭಿಷೇಕಿಸು.” ಎಂದು ಹೇಳಿ, ಸೂರ್ಯ ಮಧ್ಯಾಹ್ನದಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ಶ್ರೀರಾಮನು ಅಲ್ಲಿ ತಲುಪಿದನು.

Verse 187

महोदयं समासाद्य गंगातीरे स वामनं । प्रतिष्ठाप्य द्विजानाह भाविनः पार्थिवांस्तथा

ಗಂಗಾತೀರದಲ್ಲಿ ಶುಭ ಮಹೋದಯ ಸಂದರ್ಭವನ್ನು ತಲುಪಿ ಅವನು ವಾಮನನನ್ನು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಿದನು; ನಂತರ ದ್ವಿಜರನ್ನು ಹಾಗೂ ಭವಿಷ್ಯದ ರಾಜರನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಮಾತನಾಡಿದನು.

Verse 188

मया कृतोऽयं धर्मस्य सेतुर्भूतिविवर्धनः । प्राप्ते काले पालनीयो न च लोप्यः कथंचन

ಈ ಧರ್ಮಸೇತುವನ್ನು ನಾನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ್ದೇನೆ; ಇದು ಸಮೃದ್ಧಿಯನ್ನು ವೃದ್ಧಿಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಕಾಲ ಬಂದಾಗ ಇದನ್ನು ಕಾಪಾಡಬೇಕು; ಯಾವ ರೀತಿಯಲ್ಲೂ ಇದನ್ನು ನಾಶಗೊಳಿಸಬಾರದು.

Verse 189

प्रसारितकरेणैवं प्रार्थनैषा मया कृता । नृपाः कृते मयार्थित्वे यत्क्षेमं क्रियतामिह

ಈ ರೀತಿ ಕೈ ಚಾಚಿ ನಾನು ಈ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಯನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದೇನೆ. ಓ ರಾಜರೇ, ನಾನು ಯಾಚಕನಾಗಿ ಬಂದಿರುವುದರಿಂದ, ಇಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಕ್ಷೇಮಕ್ಕೆ ಯೋಗ್ಯವಾದುದನ್ನು ಮಾಡಿರಿ.

Verse 190

नित्यं दैनंदिनीपूजा कार्या सर्वैरतंद्रितैः । ग्रामान्दत्वा धनं तच्च लंकाया आहृतं च यत्

ಎಲ್ಲರೂ ಅಲಕ್ಷ್ಯವಿಲ್ಲದೆ ನಿತ್ಯ ದೈನಂದಿನ ಪೂಜೆಯನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು; ಹಾಗೆಯೇ ಗ್ರಾಮಗಳನ್ನು ದಾನಮಾಡಿ, ಲಂಕೆಯಿಂದ ತರಲಾದ ಆ ಧನವನ್ನೂ ದಾನಮಾಡಬೇಕು।

Verse 191

प्रेषयित्वा च किष्किंधां सुग्रीवं वानरेश्वरं । अयोध्यामागतो रामः पुष्पकं तमथाब्रवीत्

ವಾನರೇಶ್ವರನಾದ ಸುಗ್ರೀವನನ್ನು ಕಿಷ್ಕಿಂಧೆಗೆ ಕಳುಹಿಸಿ, ರಾಮನು ಅಯೋಧ್ಯೆಗೆ ಮರಳಿದನು; ನಂತರ ಆ ಪುಷ್ಪಕ ವಿಮಾನವನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಹೇಳಿದನು।

Verse 192

नागंतव्यं त्वया भूयस्तिष्ठ यत्र धनेश्वरः । कृतकृत्यस्ततो रामः कर्तव्यं नाप्यमन्यत

“ನೀನು ಮತ್ತೆ ಹೋಗಬಾರದು; ಧನೇಶ್ವರನಾದ (ಕುಬೇರನ)ಿರುವ ಸ್ಥಳದಲ್ಲೇ ನಿಲ್ಲು.” ಆಗ ಕೃತಕೃತ್ಯನಾದ ರಾಮನು ಇನ್ನು ಯಾವುದೂ ಕರ್ತವ್ಯ ಉಳಿದಿಲ್ಲವೆಂದು ಮನಸಿನಲ್ಲಿ ನಿಶ್ಚಯಿಸಿದನು।

Verse 193

पुलस्त्य उवाच । एवन्ते भीष्म रामस्य कथायोगेन पार्थिव । उत्पत्तिर्वामनस्योक्ता किं भूयः श्रोतुमिच्छसि

ಪುಲಸ್ತ್ಯನು ಹೇಳಿದನು—ಹೇ ಭೀಷ್ಮ, ಹೇ ರಾಜನೇ! ರಾಮಕಥೆಯ ಸಂಬಂಧದಿಂದ ವಾಮನನ ಉದ್ಭವವನ್ನು ನಿನಗೆ ವಿವರಿಸಿದೆ. ಇನ್ನೇನು ಕೇಳಲು ಬಯಸುತ್ತೀಯ?

Verse 194

कथयामि तु तत्सर्वं यत्र कौतूहलं नृप । सर्वं ते कीर्त्तयिष्यामि येनार्थी नृपनंदन

ಹೇ ನೃಪನೇ! ನಿನಗೆ ಯಾವ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಕುತೂಹಲವಿದೆಯೋ ಅದನ್ನೆಲ್ಲ ನಾನು ಹೇಳುವೆ. ಹೇ ನೃಪನಂದನನೇ! ನಿನ್ನ ಉದ್ದೇಶ ಸಿದ್ಧಿಯಾಗುವಂತೆ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ನಿನಗೆ ವಿವರಿಸುವೆ।