Adhyaya 17

Verse 1

शेष उवाच । शत्रुघ्नश्च्यवनस्याथ दृष्ट्वाऽचिंत्यं तपोबलम् । प्रशशंस तपो ब्राह्मं सर्वलोकैकवंदितम्

ಶೇಷನು ಹೇಳಿದನು—ಅನಂತರ ಶತ್ರುಘ್ನನು ಚ್ಯವನನ ಅಚಿಂತ್ಯ ತಪೋಬಲವನ್ನು ನೋಡಿ, ಸರ್ವಲೋಕಗಳಿಂದ ವಂದಿತವಾದ ಆ ಬ್ರಾಹ್ಮ ತಪಸ್ಸನ್ನು ಪ್ರಶಂಸಿಸಿದನು।

Verse 2

अहो पश्यत योगस्य सिद्धिं ब्राह्मणसत्तमे । यः क्षणादेव दुष्प्रापं तद्विमानमचीकरत्

“ಅಹೋ! ಹೇ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಶ್ರೇಷ್ಠ, ಯೋಗಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ನೋಡು—ಅವನು ಕ್ಷಣಮಾತ್ರದಲ್ಲೇ ಆ ದುರ್ಳಭ ವಿಮಾನವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದನು।”

Verse 3

क्व भोगसिद्धिर्महती मुनीनाममलात्मनाम् । क्व तपोबलहीनानां भोगेच्छा मनुजात्मनाम्

ಮಲರಹಿತಾತ್ಮ ಮುನಿಗಳ ಮಹತ್ತಾದ ಭೋಗಸಿದ್ಧಿ ಎಲ್ಲಿ, ತಪೋಬಲವಿಲ್ಲದ ಮಾನವರ ಭೋಗೇಚ್ಛೆ ಎಲ್ಲಿ?

Verse 4

इति स्वगतमाशंसञ्छत्रुघ्नश्च्यवनाश्रमे । क्षणं स्थित्वा जलं पीत्वा सुखसंभोगमाप्तवान्

ಹೀಗೆ ಮನಸ್ಸಿನೊಳಗೆ ಸಂತೋಷಪಟ್ಟು ಶತ್ರುಘ್ನನು ಚ್ಯವನಾಶ್ರಮದಲ್ಲಿ ಕ್ಷಣಮಾತ್ರ ನಿಂತು, ಜಲವನ್ನು ಕುಡಿದು, ಸುಖಸೌಖ್ಯವನ್ನು ಪಡೆದನು।

Verse 5

हयस्तस्याः पयोष्ण्याख्या नद्याः पुण्यजलात्मनः । पयः पीत्वा ययौ मार्गे वायुवेगगतिर्महान्

ಆ ಕುದುರೆ ಪಯೋಷ್ಣೀ ಎಂಬ ಪುಣ್ಯಜಲಮಯ ನದಿಯ ಹಾಲಿನಂತ ಮಧುರ ಜಲವನ್ನು ಕುಡಿದು, ನಂತರ ವಾಯುವೇಗದಂತೆ ಮಹಾವೇಗದಿಂದ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರಿಯಿತು।

Verse 6

योधास्तन्निर्गमं दृष्ट्वा पृष्ठतोऽनुययुस्तदा । हस्तिभिः पत्तिभिः केचिद्रथैः केचन वाजिभिः

ಅವನ ನಿರ್ಗಮನವನ್ನು ಕಂಡ ಯೋಧರು ಹಿಂದೆಂದೇ ಹಿಂಬಾಲಿಸಿದರು—ಕೆಲವರು ಆನೆಗಳೊಂದಿಗೆ, ಕೆಲವರು ಪಾದಾತಿಗಳಾಗಿ, ಕೆಲವರು ರಥಗಳಲ್ಲಿ, ಮತ್ತ ಕೆಲವರು ಕುದುರೆಗಳ ಮೇಲೆ।

Verse 7

शत्रुघ्नोऽमात्यवर्येण सुमत्याख्येन संयुतः । पृष्ठतोऽनुजगामाशु रथेन हयशोभिना

ಶ್ರೇಷ್ಠ ಮಂತ್ರಿ ಸುಮತಿಯೊಂದಿಗೆ ಶತ್ರುಘ್ನನು ಕುದುರೆಗಳಿಂದ ಶೋಭಿತವಾದ ರಥದಲ್ಲಿ ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಹಿಂದೆಂದೇ ಹಿಂಬಾಲಿಸಿದನು।

Verse 8

गच्छन्वाजीपुरं प्राप्तो विमलाख्यस्य भूपतेः । रत्नातटाख्यं च जनैर्हृष्टपुष्टैः समाकुलम्

ಪ್ರಯಾಣಿಸುತ್ತಾ ಅವನು ವಿಮಲನೆಂಬ ಭೂಪತಿಯ ವಾಜೀಪುರವನ್ನು ತಲುಪಿದನು; ಹಾಗೆಯೇ ರತ್ನಾತಟವೆಂಬ ಸ್ಥಳವು ಹರ್ಷಿತ ಹಾಗೂ ಸಮೃದ್ಧ ಜನರಿಂದ ತುಂಬಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡನು।

Verse 9

स सेवकादुपश्रुत्य रघुनाथ हयोत्तमम् । पुरोंतिके हि संप्राप्तं सर्वयोधसमन्वितम्

ಸೇವಕನಿಂದ ಕೇಳಿ ರಘುನಾಥನ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಕುದುರೆ ಎಲ್ಲ ಯೋಧರೊಂದಿಗೆ ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಸಮೀಪಕ್ಕೆ ಬಂದಿರುವುದನ್ನು ತಿಳಿದು, ಅವನು ತಕ್ಕಂತೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಿದನು।

Verse 10

तदा गजानां सप्तत्या चंद्रवर्णसमानया । अश्वानामयुतैः सार्धं रथानां कांचनत्विषाम्

ಆಗ ಚಂದ್ರವರ್ಣಸಮಾನವಾದ ಎಪ್ಪತ್ತು ಆನೆಗಳೊಂದಿಗೆ, ಹತ್ತು ಸಾವಿರ ಕುದುರೆಗಳ ಸಹಿತ, ಹಾಗೂ ಸ್ವರ್ಣಕಾಂತಿಯಿಂದ ಹೊಳೆಯುವ ರಥಗಳೊಂದಿಗೆ ಅವರು ಮುಂದಕ್ಕೆ ಹೊರಟರು।

Verse 11

सहस्रेण च संयुक्तः शत्रुघ्नं प्रति जग्मिवान् । शत्रुघ्नं स नमस्कृत्य सर्वान्प्राप्तान्महारथान्

ಸಾವಿರ ಜನರೊಂದಿಗೆ ಸಂಯುಕ್ತನಾಗಿ ಅವನು ಶತ್ರುಘ್ನನ ಬಳಿಗೆ ಹೊರಟನು। ಶತ್ರುಘ್ನನಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ಆಗಮಿಸಿದ ಎಲ್ಲ ಮಹಾರಥಿಗಳಿಗೂ ವಂದನೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದನು।

Verse 12

वसुकोशं धनं सर्वं राज्यं तस्मै निवेद्य च । किं करोमीति राजा तं जगाद पुरतः स्थितः

ಧನಕೋಶವನ್ನೂ, ಸಮಸ್ತ ಸಂಪತ್ತನ್ನೂ, ರಾಜ್ಯವನ್ನೂ ಅವನಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಿ, ರಾಜನು ಅವನ ಮುಂದೆ ನಿಂತು ‘ನಾನು ಏನು ಮಾಡಲಿ?’ ಎಂದು ಹೇಳಿದನು।

Verse 13

राजापि तं स्वीयपदे प्रणम्रं । दोर्भ्यां दृढं संपरिषस्वजे महान् । जगाम साकं तनये स्वराज्यं । निक्षिप्य सर्वं बहुधन्विभिर्वृतः

ರಾಜನೂ ಅವನು ತನ್ನ ಪಾದಗಳ ಬಳಿ ನಮ್ರನಾಗಿ ಬಿದ್ದಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ, ಆ ಮಹಾತ್ಮನನ್ನು ಎರಡೂ ಭುಜಗಳಿಂದ ದೃಢವಾಗಿ ಅಪ್ಪಿಕೊಂಡನು। ಬಳಿಕ ಅನೇಕ ಧನುರ್ಧರರಿಂದ ಆವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟು, ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಯಥಾವಿಧಿಯಾಗಿ ಸ್ಥಿರಗೊಳಿಸಿ, ತನ್ನ ಮಗನೊಂದಿಗೆ ಸ್ವರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ತೆರಳಿದನು।

Verse 14

रामचंद्राभिधां श्रुत्वा सर्वश्रुतिमनोहराम् । सर्वे प्रणम्य तं वाहं ददुर्वसुमहाधनम्

ಸರ್ವ ಶ್ರುತಿಗಳಿಗೆ ಮನೋಹರವಾದ ‘ರಾಮಚಂದ್ರ’ ಎಂಬ ನಾಮವನ್ನು ಕೇಳಿ, ಎಲ್ಲರೂ ಅವನಿಗೆ ಪ್ರಣಾಮ ಮಾಡಿದರು; ಮತ್ತು ಅವನಿಗೆ (ನಮಗೂ ಸಹ) ಮಹಾಧನವನ್ನು ದಾನಮಾಡಿದರು।

Verse 15

राजानं पूजयित्वा तु शत्रुघ्नः परया मुदा । सेनया सहितोऽगच्छद्वाजिनः पृष्ठतस्तदा

ರಾಜನನ್ನು ವಿಧಿವತ್ತಾಗಿ ಪೂಜಿಸಿದ ಬಳಿಕ ಶತ್ರುಘ್ನನು ಪರಮಾನಂದದಿಂದ ತುಂಬಿದನು. ಅವನು ಸೇನೆಯೊಡನೆ ಹೊರಟನು; ಆ ವೇಳೆಗೆ ಅಶ್ವವು ಹಿಂದೆ ಹಿಂದೆ ಅನುಸರಿಸಿತು.

Verse 16

एवं स गच्छंस्तन्मार्गे पर्वताग्र्यं ददर्श ह । स्फाटिकैः कानकै रौप्यै राजितं प्रस्थराजिभिः

ಹೀಗೆ ಆ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಸಾಗುತ್ತಿರಲು ಅವನು ಒಂದು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಪರ್ವತವನ್ನು ಕಂಡನು. ಅದರ ಪ್ರಸ್ಥ-ರೇಖೆಗಳು ಸ್ಫಟಿಕ, ಕಂಚನ ಮತ್ತು ರೌಪ್ಯದ ಪಟ್ಟಿಗಳಿಂದ ಕಂಗೊಳಿಸುತ್ತಿದ್ದವು.

Verse 17

जलनिर्झरसंह्रादं नानाधातुकभूतलम् । गैरिकादिकसद्धातु लाक्षारंगविराजितम्

ಅಲ್ಲಿ ಜಲನಿರ್ಝರಗಳ ಘೋಷ ನಿನಾದಿಸುತ್ತಿತ್ತು; ಅದರ ಭೂತಲವು ನಾನಾ ಧಾತುಗಳಿಂದ ಕೂಡಿತ್ತು. ಗೈರಿಕಾದಿ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಧಾತುಗಳೂ ಲಾಕ್ಷಾರಾಗದಂತೆ ಕೆಂಪು ಛಾಯೆಯೂ ಅದನ್ನು ಕಂಗೊಳಿಸುತ್ತಿದ್ದವು.

Verse 18

यत्र सिद्धांगनाः सिद्धैः संक्रीडंत्यकुतोभयाः । गंधर्वाप्सरसो नागा यत्र क्रीडंति लीलया

ಎಲ್ಲಿ ಸಿದ್ಧರೊಡನೆ ಸಿದ್ಧಾಂಗನಿಯರು ನಿರ್ಭಯವಾಗಿ ಕ್ರೀಡಿಸುತ್ತಾರೆ; ಎಲ್ಲಿ ಗಂಧರ್ವರು, ಅಪ್ಸರಸರು ಮತ್ತು ನಾಗರೂ ಸಹ ಲೀಲೆಯಿಂದ ವಿಹರಿಸುತ್ತಾರೆ.

Verse 19

गंगातरंगसंस्पर्श शीतवायुनिषेवितम् । वीणारणद्धंसशुकक्वणसुंदरशोभितम्

ಗಂಗೆಯ ತರಂಗಸ್ಪರ್ಶದಿಂದ ಆನಂದಿತವಾಗಿಯೂ ಶೀತಲ ವಾಯುವಿನಿಂದ ಸೇವಿತವಾಗಿಯೂ ಇದ್ದ ಆ ಸ್ಥಳವು, ವೀಣೆಯ ನಾದ ಮತ್ತು ಹಂಸ-ಶುಕಗಳ ಮಧುರ ಕ್ವಣಿತದಿಂದ ಸುಂದರವಾಗಿ ಶೋಭಿಸುತ್ತಿತ್ತು.

Verse 20

पर्वतं वीक्ष्य शत्रुघ्न उवाच सुमतिं त्विदम् । तद्दर्शनसमुद्भूत विस्मयाविष्टमानसः

ಪರ್ವತವನ್ನು ಕಂಡು ಶತ್ರುಘ್ನನು ಸುಮತಿಗೆ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದನು—ಅದರ ದರ್ಶನದಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದ ವಿಸ್ಮಯದಿಂದ ಅವನ ಮನಸ್ಸು ಆವೃತವಾಯಿತು।

Verse 21

कोऽयं महागिरिवरो विस्मापयति मे मनः । महारजतसत्प्रस्थो मार्गे राजति मेऽद्भुतः

ಇದು ಯಾವ ಮಹಾಗಿರಿಶ್ರೇಷ್ಠನು, ನನ್ನ ಮನಸ್ಸನ್ನು ವಿಸ್ಮಯಗೊಳಿಸುತ್ತಾನೆ? ಶ್ರೇಷ್ಠ ರಜತಸಮಾನ ವಿಶಾಲ ಪ್ರಸ್ಥದಿಂದ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಅದ್ಭುತವಾಗಿ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಾನೆ।

Verse 22

अत्र किं देवतावासो देवानां क्रीडनस्थलम् । यदेतन्मनसः क्षोभं करोति श्रीसमुच्चयैः

ಇದು ದೇವತೆಗಳ ನಿವಾಸವೇ, ದೇವರ ಕ್ರೀಡಾಸ್ಥಳವೇ? ಏಕೆಂದರೆ ಈ ಸ್ಥಳವು ಸಂಚಿತ ಶ್ರೀ-ವೈಭವಗಳಿಂದ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಕ್ಷೋಭವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ।

Verse 23

इति वाक्यं समाकर्ण्य जगाद सुमतिस्तदा । वक्ष्यमाणगुणागार रामचंद्र पदाब्जधीः

ಆ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ಸುಮತಿ ಆಗ ಹೇಳಿದಳು—ವರ್ಣಿಸಲ್ಪಡಲಿರುವ ಗುಣನಿಧಿ ಶ್ರೀರಾಮಚಂದ್ರನ ಪದ್ಮಪಾದಗಳಲ್ಲಿ ಅವಳ ಮನಸ್ಸು ಸ್ಥಿರವಾಗಿತ್ತು।

Verse 24

नीलोऽयं पर्वतो राजन्पुरतो भाति भूमिप । मनोहरैर्महाशृङ्गैः स्फाटिकाग्रैः समंततः

ಹೇ ರಾಜನ್, ಹೇ ಭೂಮಿಪ! ಈ ನೀಲಪರ್ವತವು ನಿಮ್ಮ ಮುಂದೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತದೆ—ಎಲ್ಲೆಡೆ ಮನೋಹರ ಮಹಾಶೃಂಗಗಳಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿ, ಅವುಗಳ ಶಿಖರಾಂಶಗಳು ಸ್ಫಟಿಕಸಮಾನವಾಗಿವೆ।

Verse 25

एनं पश्यंति नो पापाः परदाररता नराः । विष्णोर्गुणगणान्ये वै न मन्यंते नराधमाः

ಪರಸ್ತ್ರೀಯಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತರಾದ ಪಾಪಪುರುಷರು ಅವನನ್ನು ದರ್ಶನ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ; ವಿಷ್ಣುವಿನ ಗುಣಗಣಗಳನ್ನು ಗೌರವಿಸದ ಅಧಮರೂ ಅವನನ್ನು ಕಾಣಲಾರರು।

Verse 26

श्रुतिस्मृतिसमुत्थं ये धर्मं सद्भिः सुसाधितम् । न मन्यंते स्वबुद्धिस्थ हेतुवादविचारणाः

ತಮ್ಮ ಬುದ್ಧಿಯನ್ನೇ ಆಧಾರಮಾಡಿಕೊಂಡು ವಾದತರ್ಕಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿ, ಶ್ರುತಿ-ಸ್ಮೃತಿಯಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿ ಸಜ್ಜನರಿಂದ ಸುಸ್ಥಾಪಿತವಾದ ಧರ್ಮವನ್ನು ಒಪ್ಪದವರು।

Verse 27

नीलीविक्रयकर्तारो लाक्षाविक्रयकारकाः । यो ब्राह्मणो घृतादीनि विक्रीणाति सुरापकः

ಇಂಡಿಗೋ ವ್ಯಾಪಾರ ಮಾಡುವವರು, ಲಾಕ್ಷಾ ವ್ಯಾಪಾರ ಮಾಡುವವರು, ಹಾಗೂ ತುಪ್ಪಾದಿಗಳನ್ನು ಮಾರುವ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ—ಇವರೆಲ್ಲರೂ ಸುರಾಪಾನಿಗಳೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ।

Verse 28

कन्यां रूपेण संपन्नां न दद्यात्कुलशीलिने । विक्रीणाति द्रव्यलोभात्पिता पापेन मोहितः

ಕನ್ಯೆ ರೂಪವತಿಯಾದರೂ ಕುಲಶೀಲವಿಲ್ಲದವನಿಗೆ ಕೊಡಬಾರದು; ಧನಲೋಭದಿಂದ ಪಾಪಮೋಹಿತನಾದ ತಂದೆ ಅವಳನ್ನು ಮಾರಿದಂತೆಯೇ ಆಗುತ್ತದೆ।

Verse 29

पत्नीं दूषयते यस्तु कुलशीलवतीं नरः । स्वयमेवात्ति मधुरं बंधुभ्यो न ददाति यः

ಕುಲಶೀಲವತಿಯಾದ ಪತ್ನಿಯನ್ನು ದೂಷಿಸುವವನು, ಹಾಗೆಯೇ ತಾನೇ ಸಿಹಿಯನ್ನು ಭುಂಜಿ ಬಂಧುಗಳಿಗೆ ಕೊಡದವನು—ನಿಂದನೀಯನು।

Verse 30

भोजने ब्राह्मणार्थे च पाकभेदं करोति यः । कृसरं पायसं वापि नार्थिनं दापयेत्कुधीः

ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾರ್ಥ ಭೋಜನದಲ್ಲಿ ಯಾರು ಪಾಕದಲ್ಲಿ ಭೇದ ಮಾಡುತ್ತಾನೋ, ಆ ಮೂಢನು ಯಾಚಕನಿಗೆ ಕೃಸರ (ಖಿಚಡಿ) ಅಥವಾ ಪಾಯಸವನ್ನೂ ಕೊಡಬಾರದು।

Verse 31

अतिथीनवमन्यंते सूर्यतापादितापितान् । अंतरिक्षभुजो ये च ये च विश्वासघातकाः

ಅತಿಥಿಗಳನ್ನು ಅವಮಾನಿಸುವವರು—ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಸೂರ್ಯತಾಪದಿಂದ ದಗ್ಧರಾಗಿ ಪೀಡಿತರಾದವರನ್ನು—ಮತ್ತು ಪರಭಕ್ಷ್ಯದಿಂದ ಬದುಕುವವರು, ಹಾಗೆಯೇ ವಿಶ್ವಾಸಘಾತಕರು—ಇವರು ಮಹಾಪಾಪಕ್ಕೆ ಪಾತ್ರರು।

Verse 32

न पश्यंति महाराज रघुनाथ पराङ्मुखाः । असौ पुण्यो गिरिवरः पुरुषोत्तम शोभितः

ಓ ಮಹಾರಾಜ, ರಘುನಾಥನಿಂದ ಪರಾಂಗ್ಮುಖರಾದವರು ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ—ಪುರುಷೋತ್ತಮನ ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಶೋಭಿಸುವ ಆ ಪರಮ ಪುಣ್ಯವಾದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಗಿರಿವರವನ್ನು।

Verse 33

पवित्रयति सर्वान्नो दर्शनेन मनोहरः । अत्र तिष्ठति देवानां मुकुटैरर्चितांघ्रिकः

ದರ್ಶನಕ್ಕೆ ಮನೋಹರನಾದ ಆತನು ತನ್ನ ದರ್ಶನಮಾತ್ರದಿಂದಲೇ ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ಪವಿತ್ರಗೊಳಿಸುತ್ತಾನೆ; ಇಲ್ಲಿ ಅವನು ನೆಲೆಸಿದ್ದಾನೆ—ದೇವತೆಗಳ ಮುಕುಟಗಳಿಂದ ಪೂಜಿತವಾದ ಪಾದಗಳಿರುವವನು।

Verse 34

पुण्यवद्भिर्दर्शनार्हः पुण्यदः पुरुषोत्तमः । श्रुतयो नेतिनेतीति ब्रुवाणा न विदंति यम्

ಪುರುಷೋತ್ತಮನು ಪುಣ್ಯವಂತರಿಗೆ ದರ್ಶನಾರ್ಹನು, ಪುಣ್ಯದಾತನು; ಶ್ರುತಿಗಳೂ ‘ನೇತಿ ನೇತಿ’ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾ ಅವನನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತಿಳಿಯಲಾರವು।

Verse 35

यत्पादरज इंद्रादिदेवैर्मृग्यं सुदुर्ल्लभम् । वेदांतादिभिरन्यूनैर्वाक्यैर्विदंति यं बुधाः

ಇಂದ್ರಾದಿ ದೇವರೂ ಹುಡುಕುವ, ಅತ್ಯಂತ ದುರ್ಲಭವಾದ ಅವನ ಪಾದರಜಸ್ಸನ್ನು ಕುರಿತು—ವೇದಾಂತಾದಿ ನಿರ್ದೋಷ ವಾಕ್ಯಗಳಿಂದ ಬುದ್ಧಿವಂತರು ಅವನನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ।

Verse 36

सोऽत्र श्रीमान्नीलशैले वसते पुरुषोत्तमः । आरुह्य तं नमस्कृत्य संपूज्य सुकृतादिना

ಇಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಮಾನ್ ಪುರುಷೋತ್ತಮನು ನೀಲಶೈಲದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾನೆ। ಆ ಶೈಲವನ್ನು ಏರಿ ಅವನಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ಪುಣ್ಯದ್ರವ್ಯಾದಿಗಳಿಂದ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಪೂಜಿಸಬೇಕು।

Verse 37

नैवेद्यं भक्षयित्वा वै भूप भूयाच्चतुर्भुजः । अत्राप्युदाहरंतीममितिहासं पुरातनम्

ಓ ರಾಜನೇ, ನೈವೇದ್ಯವನ್ನು ಭಕ್ಷಿಸಿದ ಬಳಿಕ ಅವನು ಚತುರ್ಭುಜನಾದನು। ಈ ವಿಷಯದಲ್ಲಿಯೂ ಅವರು ಈ ಪುರಾತನ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಉದಾಹರಿಸುತ್ತಾರೆ।

Verse 38

तं शृणुष्व महाराज सर्वाश्चर्यसमन्वितम् । रत्नग्रीवस्य नृपतेर्यद्वृत्तं सकुटुंबिनः

ಓ ಮಹಾರಾಜನೇ, ಎಲ್ಲ ಆಶ್ಚರ್ಯಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಆ ವೃತ್ತಾಂತವನ್ನು ಕೇಳು—ಕುಟುಂಬಸಹಿತ ರಾಜ ರತ್ನಗ್ರೀವನಿಗೆ ಸಂಭವಿಸಿದ ಕಥೆಯನ್ನು।

Verse 39

चतुर्भुजादिकं प्राप्तं देवदानवदुर्लभम् । आसीत्कांची महाराज पुरी लोकेषु विश्रुता

ಓ ಮಹಾರಾಜನೇ, ಕಾಂಚೀ ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ ಪುರಿ; ಅದು ಚತುರ್ಭುಜಾದಿ ದಿವ್ಯಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಪಡೆದಿತ್ತು, ಅದು ದೇವ-ದಾನವರಿಗೂ ದುರ್ಲಭ।

Verse 40

महाजनपरीवारसमृद्धबलवाहना । यस्यां वसंति विप्राग्र्याः षट्कर्मनिरता भृशम्

ಆ ನಗರವು ಮಹಾಜನಸಮೂಹಗಳು ಹಾಗೂ ಪರಿಚಾರಕ-ಪರಿವಾರಗಳಿಂದ ತುಂಬಿ, ಬಲ ಮತ್ತು ವಾಹನಸಂಪತ್ತಿಯಿಂದ ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿದೆ; ಅಲ್ಲಿ ಷಟ್ಕರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ದೃಢನಿಷ್ಠರಾದ ಅಗ್ರ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ.

Verse 41

सर्वभूतहिते युक्ता रामभक्तिषु लालसाः । क्षत्रिया रणकर्तारः संग्रामेऽप्यपलायिनः

ಅವರು ಸರ್ವಭೂತಹಿತದಲ್ಲಿ ನಿರತರಾಗಿ, ರಾಮಭಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಆಕಾಂಕ್ಷಿಗಳಾಗಿದ್ದರು; ಕ್ಷತ್ರಿಯರು ರಣಕರ್ತರು, ಸಮರಮಧ್ಯೆಯೂ ಎಂದಿಗೂ ಪಲಾಯನ ಮಾಡದವರು.

Verse 42

परदार परद्रव्य परद्रोहपराङ्मुखाः । वैश्याः कुसीदकृष्यादिवाणिज्यशुभवृत्तयः

ವೈಶ್ಯರು ಪರಸ್ತ್ರೀ, ಪರದ್ರವ್ಯ ಮತ್ತು ಪರದ್ರೋಹದಿಂದ ವಿಮುಖರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ; ಅವರ ಶುಭ ವೃತ್ತಿಗಳು ಸಾಲಬಡ್ಡಿ, ಕೃಷಿ, ವಾಣಿಜ್ಯ ಮೊದಲಾದವು.

Verse 43

कुर्वन्ति रघुनाथस्य पदाम्भोजे रतिं सदा । शूद्रा ब्राह्मणसेवाभिर्गतरात्रिदिनान्तराः

ಬ್ರಾಹ್ಮಣಸೇವೆಯಲ್ಲಿ ರಾತ್ರಿದಿನಗಳನ್ನು ಕಳೆಯುವ ಶೂದ್ರರೂ ಸಹ ರಘುನಾಥನ ಪಾದಾಂಬುಜಗಳಲ್ಲಿ ಸದಾ ಪ್ರೇಮಭಕ್ತಿಯನ್ನು ಬೆಳೆಸುತ್ತಾರೆ.

Verse 44

कुर्वंति कथनं रामरामेति रसनाग्रतः । प्राकृताः केऽपि नो पापं कुर्वंति मनसात्र वै

ಕೆಲವು ಸಾಮಾನ್ಯರು ನಾಲಿಗೆಯ ಅಗ್ರದಲ್ಲಿ “ರಾಮ, ರಾಮ” ಎಂದು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಉಚ್ಚರಿಸುತ್ತಾರೆ; ಅವರು ನಿಜವಾಗಿ ಕರ್ಮದಲ್ಲಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಮನಸ್ಸಲ್ಲಿಯೂ ಪಾಪ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ.

Verse 45

दानं दया दमः सत्यं तत्र तिष्ठंति नित्यशः । वदते न पराबाधं वाक्यं कोऽपि नरोऽनघः

ಅಲ್ಲಿ ದಾನ, ದಯೆ, ದಮ ಮತ್ತು ಸತ್ಯವು ನಿತ್ಯವೂ ನೆಲೆಸಿವೆ. ನಿರಪರಾಧಿಯಾದ ಯಾವ ಮನುಷ್ಯನೂ ಪರರಿಗೆ ಹಾನಿಕರವಾದ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳುವುದಿಲ್ಲ.

Verse 46

न पारक्ये धने लोभं कुर्वंति न हि पातकम् । एवं प्रजा महाराज रत्नग्रीवेण पाल्यते

ಅವರು ಪರಧನದ ಮೇಲೆ ಲೋಭಪಡುವುದಿಲ್ಲ, ಪಾಪಕರ್ಮವನ್ನೂ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ. ಓ ಮಹಾರಾಜ, ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ರತ್ನಗ್ರೀವನು ಪ್ರಜೆಯನ್ನು ಪಾಲಿಸಿ ರಕ್ಷಿಸುತ್ತಾನೆ.

Verse 47

षष्ठांशं तत्र गृह्णाति नान्यं लोभविवर्जितः । एवं पालयमानस्य प्रजाधर्मेण भूपतेः

ಲೋಭವಿಲ್ಲದವನು ಅಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಷಷ್ಠಾಂಶವನ್ನೇ ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ, ಬೇರೆ ಯಾವುದನ್ನೂ ಅಲ್ಲ. ಓ ಭೂಪತೇ, ಪ್ರಜಾಧರ್ಮದಂತೆ ಆಳುವ ರಾಜನಿಗೆ ಇದೇ ಕ್ರಮ.

Verse 48

गतानि बहुवर्षाणि सर्वभोगविलासिनः । विशालाक्षीं महाराज एकदा ह्यूचिवानिदम्

ಬಹುವರ್ಷಗಳು ಕಳೆದವು; ಅವರು ಸರ್ವಭೋಗವಿಲಾಸಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದರು. ಆಗ ಮಹಾರಾಜನು ಒಂದು ದಿನ ವಿಶಾಲಾಕ್ಷಿಗೆ ಹೀಗೆಂದನು.

Verse 49

पतिव्रतां धर्मपत्नीं पतिव्रतपरायणाम् । पुत्रा जाता विशालाक्षि प्रजारक्षा धुरंधराः

ಓ ವಿಶಾಲಾಕ್ಷಿ! ಪತಿವ್ರತಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಪರಾಯಣಳಾದ ಆ ಧರ್ಮಪತ್ನಿಯಿಂದ ಪ್ರಜಾರಕ್ಷಣೆಯ ಹೊಣೆ ಹೊರುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವುಳ್ಳ ಪುತ್ರರು ಜನಿಸಿದರು.

Verse 50

परीवारो महान्मह्यं वर्तते विगतज्वरः । हस्तिनो मम शैलाभा वाजिनः पवनोपमाः

ನನಗೆ ಮಹಾನ್ ಪರಿವಾರವು ಜೊತೆಗಿದೆ; ನಾನು ಕ್ಲೇಶಜ್ವರರಹಿತನಾಗಿದ್ದೇನೆ. ನನ್ನ ಆನೆಗಳು ಪರ್ವತಸಮಾನ, ನನ್ನ ಕುದುರೆಗಳು ಪವನೋಪಮ.

Verse 51

रथाश्च सुहयैर्युक्ता वर्तंते मम नित्यशः । महाविष्णुप्रसादेन किंचिन्न्यूनं ममास्ति न

ಶ್ರೇಷ್ಠ ಕುದುರೆಗಳಿಂದ ಯುಕ್ತವಾದ ನನ್ನ ರಥಗಳು ನಿತ್ಯವೂ ನನ್ನ ಸೇವೆಯಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತವೆ. ಮಹಾವಿಷ್ಣುವಿನ ಪ್ರಸಾದದಿಂದ ನನಗೆ ಯಾವುದೂ ಕೊರತೆಯಿಲ್ಲ.

Verse 52

एवं मनोरथस्त्वेकस्तिष्ठते मानसे मम । परं तीर्थं मया नाद्य कृतं परमशोभने

ಹೀಗೆ ನನ್ನ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ಆಶಯ ಸ್ಥಿರವಾಗಿದೆ—ಹೇ ಪರಮಶೋಭನೆ, ನಾನು ಇನ್ನೂ ಪರಮ ತೀರ್ಥಯಾತ್ರೆಯನ್ನು ಕೈಗೊಂಡಿಲ್ಲ.

Verse 53

गर्भवासविरामाय क्षमं गोविंदशोभितम् । वृद्धो जातोऽस्म्यहं तावद्वलीपलितदेहवान्

ಅಷ್ಟರೊಳಗೆ ನಾನು ವೃದ್ಧನಾದೆ—ದೇಹದಲ್ಲಿ ಮಡಚುಗಳು, ಕೂದಲಲ್ಲಿ ಬಿಳಿತ—ಆದರೂ ಗರ್ಭವಾಸವಿರಾಮ (ಮೋಕ್ಷ) ಪಡೆಯಲು ಯೋಗ್ಯನಾಗಿದ್ದೆ; ಗೋವಿಂದನ ಕೃಪೆಯಿಂದ ಶೋಭಿತನಾಗಿದ್ದೆ.

Verse 54

करिष्यामि मनोहारि तीर्थसेवनमादृतः । यो नरो जन्मपर्यंतं स्वोदरस्य प्रपूरकः

ಹೇ ಮನೋಹರಿ, ನಾನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ತೀರ್ಥಸೇವೆಯನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳುವೆನು; ಏಕೆಂದರೆ ಜನ್ಮದಿಂದ ಅಂತ್ಯವರೆಗೆ ತನ್ನ ಹೊಟ್ಟೆ ತುಂಬಿಸುವುದಲ್ಲೇ ತೊಡಗಿರುವವನು (ಧನ್ಯನಲ್ಲ).

Verse 55

न करोति हरेः पूजां स नरो गोवृषः स्मृतः । तस्माद्गच्छामि भो भद्रे तीर्थयात्रां प्रति प्रिये

ಹರಿಯ ಪೂಜೆಯನ್ನು ಮಾಡದ ಮನುಷ್ಯನು ಪಶುಗಳಲ್ಲಿ ಎಮ್ಮೆಯ ಎತ್ತು ಸಮಾನನೆಂದು ಹೇಳಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಹೇ ಭದ್ರೇ, ಹೇ ಪ್ರಿಯೇ, ನಾನು ತೀರ್ಥಯಾತ್ರೆಗೆ ಹೊರಡುತ್ತೇನೆ.

Verse 56

सकुटुंबः सुते न्यस्य धुरं राज्यस्य निर्भृताम् । इति व्यवस्य संध्यायां हरिं ध्यायन्निशांतरे

ಕುಟುಂಬದೊಡನೆ ರಾಜ್ಯದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಭಾರವನ್ನು ಮಗನಿಗೆ ಒಪ್ಪಿಸಿದನು. ಹೀಗೆ ನಿರ್ಧರಿಸಿ ಸಂಧ್ಯಾಕಾಲದಲ್ಲೂ ರಾತ್ರಿಯ ನಿಶ್ಶಬ್ದದಲ್ಲೂ ಹರಿಯನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸಿದನು.

Verse 57

अद्राक्षीत्स्वप्नमप्येकं ब्राह्मणं तापसं वरम् । प्रातरुत्थाय राजासौ कृत्वा संध्यादिकाः क्रियाः

ಅವನು ಕನಸಿನಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ತಪಸ್ವಿಯನ್ನು ಕಂಡನು. ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಎದ್ದು ಆ ರಾಜನು ಸಂಧ್ಯಾದಿ ನಿತ್ಯಕರ್ಮಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿದನು.

Verse 58

सभां मंत्रिजनैः सार्द्धं सुखमासेदिवान्महान् । तावद्विप्रं ददर्शाथ तापसं कृशदेहिनम्

ಆ ಮಹಾರಾಜನು ಮಂತ್ರಿಗಳೊಡನೆ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಸುಖವಾಗಿ ಕುಳಿತಿದ್ದನು; ಅಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಅವನು ಒಬ್ಬ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನನ್ನು ಕಂಡನು—ಕೃಶದೇಹಿಯಾದ ತಪಸ್ವಿಯನ್ನು.

Verse 59

जटावल्कलकौपीनधारिणं दंडपाणिनम् । अनेकतीर्थसेवाभिः कृतपुण्यकलेवरम्

ಜಟೆ, ವಲ್ಕಲವಸ್ತ್ರ, ಕೌಪೀನ ಧರಿಸಿ ಕೈಯಲ್ಲಿ ದಂಡ ಹಿಡಿದವನು—ಅನೇಕ ತೀರ್ಥಸೇವೆಯಿಂದ ಪುಣ್ಯಮಯವಾದ ದೇಹವನ್ನು ಪಡೆದ ತಪಸ್ವಿ.

Verse 60

राजा तं वीक्ष्य शिरसा प्रणनाम महाभुजः । अर्घ्यपाद्यादिकं चक्रे प्रहृष्टात्मा महीपतिः

ಅವನನ್ನು ಕಂಡ ಮಹಾಬಾಹು ರಾಜನು ಶಿರಸಾ ನಮಸ್ಕರಿಸಿದನು. ಹರ್ಷಿತಚಿತ್ತನಾದ ಭೂಪತಿಯು ಅರ್ಘ್ಯ, ಪಾದ್ಯ ಮೊದಲಾದ ಆತಿಥ್ಯೋಪಚಾರಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿದನು।

Verse 61

सुखोपविष्टं विश्रांतं पप्रच्छ विदितं द्विजम् । स्वामिंस्त्वद्दर्शनान्मेऽद्य गतं देहस्य पातकम्

ಸೌಖ್ಯವಾಗಿ ಕುಳಿತು ವಿಶ್ರಾಂತಗೊಂಡಿದ್ದ ವಿದ್ಯಾವಂತ ದ್ವಿಜನನ್ನು ನೋಡಿ ಅವನು ಕೇಳಿದನು—“ಸ್ವಾಮೀ! ಇಂದು ನಿಮ್ಮ ದರ್ಶನದಿಂದ ನನ್ನ ದೇಹಸಂಬಂಧ ಪಾಪವು ದೂರವಾಯಿತು।”

Verse 62

महांतः कृपणान्पातुं यांति तद्गेहमादरात् । तस्मात्कथय भो विप्र वृद्धस्य मम संप्रति

ಮಹಾತ್ಮರು ದೀನರನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ಆದರದಿಂದ ಅವನ ಮನೆಗೆ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಓ ವಿಪ್ರನೇ, ಈಗ ಈ ವೃದ್ಧನಾದ ನನಗೆ ಹೇಳು—ಏನು ಮಾಡಬೇಕು।

Verse 63

को देवो गर्भनाशाय किं तीर्थं च क्षमं भवेत् । यूयं सर्वगताः श्रेष्ठाः समाधिध्यानतत्पराः

ಗರ್ಭನಾಶವನ್ನು ತಡೆಯಲು ಯಾವ ದೇವರನ್ನು ಆರಾಧಿಸಬೇಕು? ಯಾವ ತೀರ್ಥವು ಯೋಗ್ಯ? ನೀವು ಶ್ರೇಷ್ಠರು, ಸರ್ವವ್ಯಾಪಿಗಳು, ಸಮಾಧಿ-ಧ್ಯಾನದಲ್ಲಿ ತತ್ಪರರು।

Verse 64

सर्वतीर्थावगाहेन कृतपुण्यात्मनोऽमलाः । यथावच्छृण्वते मह्यं श्रद्दधानाय विस्तरात्

ಎಲ್ಲ ತೀರ್ಥಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನಮಾಡಿ ಪುಣ್ಯಾತ್ಮರಾಗಿರುವ ನಿರ್ಮಲರೇ—ನನ್ನ ಮಾತನ್ನು ಯಥಾವತ್ತಾಗಿ ಕೇಳಿರಿ; ಶ್ರದ್ಧೆಯುಳ್ಳವರಿಗೆ ನಾನು ವಿವರವಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ।

Verse 65

कथयस्व प्रसादेन सर्वतीर्थविचक्षण । ब्राह्मण उवाच । शृणु राजेंद्र वक्ष्यामि यत्पृष्टं तीर्थसेवनम्

ಕೃಪೆಯಿಂದ ಹೇಳು, ಹೇ ಸರ್ವತೀರ್ಥವಿಚಕ್ಷಣ. ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಹೇಳಿದನು—ಹೇ ರಾಜೇಂದ್ರ, ಕೇಳು; ನೀನು ಕೇಳಿದ ತೀರ್ಥಸೇವನ ವಿಧಿಯನ್ನು ನಾನು ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ।

Verse 66

कस्य देवस्य कृपया गर्भनिर्वारणं भवेत् । सेव्यः श्रीरामचंद्रोऽसौ संसारज्वरनाशकः

ಯಾವ ದೇವರ ಕೃಪೆಯಿಂದ ಗರ್ಭದ ಅಡ್ಡಿ/ನಿವಾರಣವಾಗುವುದು? ಸೇವ್ಯನು ಶ್ರೀರಾಮಚಂದ್ರನೇ—ಸಂಸಾರಜ್ವರವನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವವನು।

Verse 67

पूज्यः स एव भगवान्पुरुषोत्तमसंज्ञकः । नाना पुर्यो मया दृष्टाः सर्वपापक्षयंकराः

ಪೂಜ್ಯನು ಅವನೇ ಭಗವಾನ್—‘ಪುರುಷೋತ್ತಮ’ ಎಂಬ ನಾಮದಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ. ನಾನು ಅನೇಕ ಪುಣ್ಯಪುರಿಗಳನ್ನು ಕಂಡಿದ್ದೇನೆ; ಅವೆಲ್ಲ ಸರ್ವಪಾಪಕ್ಷಯಕರ.

Verse 68

अयोध्या सरयूस्तापी तथा द्वारं हरेः परम् । अवंती विमला कांची रेवा सागरगामिनी

ಅಯೋಧ್ಯೆ, ಸರಯೂ, ತಾಪೀ ಹಾಗೂ ಹರಿಯ ಪರಮ ದ್ವಾರ; ಅವಂತೀ, ವಿಮಲಾ, ಕಾಂಚೀ, ಸಾಗರಗಾಮಿನಿ ರೇವಾ—ಇವು ಪುಣ್ಯತೀರ್ಥಗಳು.

Verse 69

गोकर्णं हाटकाख्यं च हत्याकोटिविनाशनम् । मल्लिकाख्यो महाशैलो मोक्षदः पश्यतां नृणाम्

ಗೋಕರ್ಣ ಮತ್ತು ‘ಹಾಟಕ’ ಎಂಬ ಸ್ಥಳ ಕೋಟಿ ಕೋಟಿ ಪಾಪಗಳನ್ನೂ ನಾಶಮಾಡುತ್ತವೆ. ‘ಮಲ್ಲಿಕಾ’ ಎಂಬ ಮಹಾಶೈಲವನ್ನು ಕಂಡವರಿಗೆ ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ।

Verse 70

यत्रांगेषु नृणां तोयं श्यामं वा निर्मलं भवेत् । पातकस्यापहारीदं मया दृष्टं तु तीर्थकम्

ಯಲ್ಲಿ ಮಾನವರ ಅಂಗಗಳ ಮೇಲೆ ನೀರು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಶ್ಯಾಮವರ್ಣವಾಗಿಯೂ, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಸ್ಫಟಿಕದಂತೆ ನಿರ್ಮಲವಾಗಿಯೂ ಆಗುತ್ತದೆ—ಅದೇ ಪಾಪಹರ ತೀರ್ಥ; ಆ ಪವಿತ್ರ ತೀರ್ಥವನ್ನು ನಾನು ಸ್ವತಃ ಕಂಡಿದ್ದೇನೆ।

Verse 71

मया द्वारवती दृष्टा सुरासुर निषेविता । गोमती यत्र वहति साक्षाद्ब्रह्मजला शुभा

ನಾನು ದ್ವಾರವತೀ ಪುರಿಯನ್ನು ಕಂಡಿದ್ದೇನೆ; ಅದನ್ನು ಸುರರೂ ಅಸುರರೂ ಸೇವಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅಲ್ಲಿ ಗೋಮತಿ ಹರಿಯುತ್ತದೆ—ಶುಭ, ಸాక్షಾತ್ ಬ್ರಹ್ಮಜಲಸ್ವರೂಪಿಣಿ।

Verse 72

यत्र स्वापो लयः प्रोक्तो मृतिर्मोक्ष इति श्रुतिः । यस्यां संवसतां नॄणां न कलि प्रभवेत्क्वचित्

ಯಲ್ಲಿ ನಿದ್ರೆಯನ್ನು ಲಯವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು ಶ್ರುತಿ ಪ್ರಕಾರ ಮರಣವೇ ಮೋಕ್ಷವೆಂದು ಕೇಳಲಾಗಿದೆ; ಆ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಜನರ ಮೇಲೆ ಕಲಿ ಎಂದಿಗೂ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುವುದಿಲ್ಲ।

Verse 73

चक्रांका यत्र पाषाणा मानवा अपि चक्रिणः । पशवः कीटपक्ष्याद्याः सर्वे चक्रशरीरिणः

ಯಲ್ಲಿ ಕಲ್ಲುಗಳೂ ಚಕ್ರಚಿಹ್ನದಿಂದ ಅಂಕಿತವಾಗಿವೆ, ಮಾನವರೂ ಚಕ್ರಧಾರಿಗಳೇ; ಪಶುಗಳು, ಕೀಟಗಳು, ಪಕ್ಷಿಗಳು ಮೊದಲಾದ ಎಲ್ಲರ ದೇಹದಲ್ಲೂ ಚಕ್ರಚಿಹ್ನವಿದೆ।

Verse 74

त्रिविक्रमो वसेद्यस्यां सर्वलोकैकपालकः । सा पुरी तु महापुण्यैर्मया दृग्गोचरीकृता

ಯಾವ ಪುರಿಯಲ್ಲಿ ತ್ರಿವಿಕ್ರಮನು—ಸರ್ವಲೋಕಗಳ ಏಕೈಕ ಪಾಲಕನು—ವಾಸಿಸುತ್ತಾನೋ, ಆ ಪುರಿ ಮಹಾಪುಣ್ಯದ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ನನ್ನ ದೃಷ್ಟಿಗೆ ಗೋಚರವಾಯಿತು।

Verse 75

कुरुक्षेत्रं मया दृष्टं सर्वहत्यापनोदनम् । स्यमंतपंचकं यत्र महापातकनाशनम्

ನಾನು ಕುರುಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ದರ್ಶನ ಮಾಡಿದೆನು; ಅದು ಸಮಸ್ತ ಹತ್ಯಾದೋಷಗಳನ್ನು ನಿವಾರಿಸುವುದು. ಅಲ್ಲಿ ಸ್ಯಮಂತಪಂಚಕವಿದೆ; ಅಲ್ಲಿ ಮಹಾಪಾತಕಗಳೂ ನಾಶವಾಗುತ್ತವೆ.

Verse 76

वाराणसी मया दृष्टा विश्वनाथकृतालया । यत्रोपदिशते मंत्रं तारकं ब्रह्मसंज्ञितम्

ನಾನು ವಾರಾಣಸಿಯನ್ನು ದರ್ಶನ ಮಾಡಿದೆನು; ಅದು ವಿಶ್ವನಾಥನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಧಾಮ. ಅಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮಸಂಜ್ಞಿತ ತಾರಕಮಂತ್ರವನ್ನು ಉಪದೇಶಿಸುತ್ತಾರೆ.

Verse 77

यस्यां मृताः कीटपतंगभृंगाः । पश्वादयो वा सुरयोनयो वा । स्वकर्मसंभोगसुखं विहाय । गच्छंति कैलासमतीतदुःखाः

ಆ ಪವಿತ್ರ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಮೃತರಾದವರು—ಕೀಟ, ಪತಂಗ, ಭೃಂಗ, ಅಥವಾ ಪಶ್ವಾದಿಗಳು, ದೇವಯೋನಿಯಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದವರಾದರೂ—ಸ್ವಕರ್ಮಭೋಗದಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಸುಖವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ, ದುಃಖಾತೀತ ಕೈಲಾಸಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ.

Verse 78

मणिकर्णिर्यत्र तीर्थं यस्यामुत्तरवाहिनी । करोति संसृतेर्बंधच्छेदं पापकृतामपि

ಮಣಿಕರ್ಣೀ ಎಂಬ ತೀರ್ಥವಿರುವಲ್ಲಿ, ನದಿ ಉತ್ತರवाहಿನಿಯಾಗಿ ಹರಿಯುವಲ್ಲಿ—ಅದು ಪಾಪಕೃತರಿಗೂ ಸಂಸಾರಬಂಧವನ್ನು ಛೇದಿಸುತ್ತದೆ.

Verse 79

कपर्दिनः कुंडलिनः सर्पभूषाधरावराः । गजचर्मपरीधाना वसंति गतदुःखकाः

ಜಟಾಧಾರಿಗಳು, ಕುಂಡಲಧಾರಿಗಳು, ಸರ್ಪಗಳನ್ನು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಭೂಷಣವಾಗಿ ಧರಿಸಿದವರು, ಗಜಚರ್ಮವನ್ನು ಪರಿಧಾನಿಸಿದವರು—ಅವರು ದುಃಖರಹಿತರಾಗಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ.

Verse 80

कालभैरवनामात्र करोति यमशासनम् । न करोति नृणां वार्तां यमो दंडधरः प्रभुः

‘ಕಾಲಭೈರವ’ ಎಂಬ ನಾಮಮಾತ್ರ ಉಚ್ಚಾರಣದಿಂದಲೇ ಯಮಶಾಸನವು ಕಾರ್ಯನಿರತವಾಗುವುದಿಲ್ಲ; ದಂಡಧಾರಿ ಪ್ರಭು ಯಮನೂ ಅಂಥವರ ವಾರ್ತೆಗೂ ಗಮನಕೊಡುವುದಿಲ್ಲ।

Verse 81

एतादृशी मया दृष्टा काशी विश्वेश्वरांकिता । अनेकान्यपि तीर्थानि मया दृष्टानि भूमिप

ಇಂತಹ ಕಾಶಿಯನ್ನು ನಾನು ಕಂಡಿದ್ದೇನೆ—ವಿಶ್ವೇಶ್ವರನ ಗುರುತುಗಳಿಂದ ಅಂಕಿತವಾದುದು; ಓ ರಾಜನೇ, ನಾನು ಇನ್ನೂ ಅನೇಕ ತೀರ್ಥಗಳನ್ನೂ ಕಂಡಿದ್ದೇನೆ।

Verse 82

परमेकं महच्चित्रं यद्दृष्टं नीलपर्वते । पुरुषोत्तमसान्निध्ये तन्न क्वाप्यक्षिगोचरम्

ನೀಲಪರ್ವತದಲ್ಲಿ ನಾನು ಪರಮ ಅದ್ಭುತವಾದ ಮಹಾವಿಚಿತ್ರವನ್ನು ಕಂಡೆ; ಆದರೆ ಪುರುಷೋತ್ತಮನ ಸಾನ್ನಿಧ್ಯದಲ್ಲಿಯೂ ಅದು ಎಲ್ಲಿಯೂ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಗೋಚರಿಸಲಿಲ್ಲ।