The Exposition of the Maheśa Mantra (Mahēśa-mantra-prakāśana)

Verse 1

सनत्कुमार उवाच । अथ वक्ष्ये महेशस्य मन्त्रं सर्वार्थसाधकम् । यं समाराध्य मनुजो भुक्तिं मुक्तिं च विंदति ॥ १ ॥

ಸನತ್ಕುಮಾರನು ಹೇಳಿದರು—ಇದೀಗ ಮಹೇಶನ ಸರ್ವಾರ್ಥಸಾಧಕ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ; ಅದನ್ನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಆರಾಧಿಸಿದ ಮನುಷ್ಯನು ಭೋಗವೂ ಮೋಕ್ಷವೂ ಎರಡನ್ನೂ ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ ॥ ೧ ॥

Verse 2

हृदयं सबकः सूक्ष्मो लांतोऽनन्तान्वितो मरुत् । पंचाक्षरो मनुः प्रोक्तस्ताराद्योऽयं षडक्षरः ॥ २ ॥

‘ಹೃದಯ’ ಮಂತ್ರವು ‘ಸಬಕ’ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ; ಅದು ಸ್ವಭಾವತಃ ಸೂಕ್ಷ್ಮ. ‘ಮರುತ್’ ಮಂತ್ರವು ‘ಅನಂತ’ದಿಂದ ಯುಕ್ತವಾಗಿ ‘ಲಾಂ’ ಅಕ್ಷರದಲ್ಲಿ ಅಂತ್ಯಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ‘ಮನು’ ಐದು ಅಕ್ಷರಗಳೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ; ಮತ್ತು ಈ (ಇತರೆ) ಮಂತ್ರವು ‘ತಾರಾ’ ಅಂದರೆ ‘ಓಂ’ದಿಂದ ಆರಂಭವಾಗಿ ಆರು ಅಕ್ಷರಗಳಾಗಿದೆ ॥ ೨ ॥

Verse 3

वामदेवी मुनीश्छन्दः पंक्तिरीशोऽस्य देवता । षड्भिर्वर्णैः षडङ्गानि कुर्यान्मंत्रेण देशिकः ॥ ३ ॥

ಈ ಮಂತ್ರಕ್ಕೆ ಋಷಿ ವಾಮದೇವೀ, ಛಂದಸ್ಸು ಮುನೀಶ, ಮತ್ತು ಇದರ ಅಧಿಷ್ಠಾತೃ ದೇವತೆ ಪಂಕ್ತೀಶ. ಮಂತ್ರದ ಆರು ವರ್ಣಗಳಿಂದ ದೀಕ್ಷಿತ ದೇಶಿಕನು ಷಡಂಗ-ನ್ಯಾಸವನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು ॥ ೩ ॥

Verse 4

मंत्रवर्णादिकान्न्यस्येन्मंत्रमूर्तिर्यथाक्रमम् । तर्जनीमध्ययोरंत्यानामिकांगुष्ठके पुनः ॥ ४ ॥

ಮಂತ್ರದ ವರ್ಣಾದಿಗಳನ್ನು ಕ್ರಮವಾಗಿ ನ್ಯಾಸ ಮಾಡಬೇಕು; ಇದರಿಂದ ಮಂತ್ರಮೂರ್ತಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗುತ್ತದೆ. ಮತ್ತೆ (ನ್ಯಾಸ) ತರ್ಜನಿ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಮೆಯ ಮೇಲೆ, ಹಾಗೆಯೇ ಅನಾಮಿಕೆ ಮತ್ತು ಅಂಗುಷ್ಟದ ಮೇಲೆ ಮಾಡಬೇಕು ॥ ೪ ॥

Verse 5

ताः स्युस्तत्पुरुषाघोरभववामेशसंज्ञिकाः । वक्त्रहृत्पादगुह्येषु निजमूर्द्धनि ताः पुनः ॥ ५ ॥

ಈ ಶಕ್ತಿಗಳು ‘ತತ್ಪುರುಷ’, ‘ಅಘೋರ’, ‘ಭವ’, ‘ವಾಮೇಶ’ ಎಂಬ ನಾಮಗಳಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ. ಅವುಗಳನ್ನು ಮುಖ, ಹೃದಯ, ಪಾದಗಳು ಮತ್ತು ಗುಹ್ಯಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಸಮಾಡಿ, ಮತ್ತೆ ತನ್ನ ಶಿರಸ್ಸಿನ ಮೇಲೂ ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು.

Verse 6

प्राग्याम्यवारुणोदीच्यमध्यवक्त्रेषु पंचसु । मन्त्रांगानिन्यसेत्पश्चाज्जातियुक्तानि षट् क्रमात् ॥ ६ ॥

ನಂತರ ಪೂರ್ವ, ದಕ್ಷಿಣ, ಪಶ್ಚಿಮ, ಉತ್ತರ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯ—ಈ ಐದು ಮುಖಗಳಲ್ಲಿ ಮಂತ್ರಾಂಗಗಳನ್ನು ನ್ಯಾಸಮಾಡಬೇಕು. ಆಮೇಲೆ ಕ್ರಮವಾಗಿ ‘ಜಾತಿ’ಯೊಡನೆ ಸೇರಿದ ಆ ಆರು ಭಾಗಗಳನ್ನೂ ವಿನ್ಯಸಿಸಬೇಕು.

Verse 7

कुर्वीत गोलकन्यासं रक्षायै तदनन्तरम् । हृदि वक्त्रेंऽसयोरूर्वोः कंठे नाभौ द्विपार्श्वयोः ॥ ७ ॥

ಅನಂತರ ರಕ್ಷಣಾರ್ಥ ‘ಗೋಲಕ-ನ್ಯಾಸ’ವನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು. ಅದನ್ನು ಹೃದಯ, ಮುಖ, ಎರಡೂ ಭುಜಗಳು, ಎರಡೂ ತೊಡೆಗಳು, ಕಂಠ, ನಾಭಿ ಮತ್ತು ಎರಡೂ ಪಾರ್ಶ್ವಗಳಲ್ಲಿ ವಿನ್ಯಸಿಸಬೇಕು.

Verse 8

पृष्ठे हृदि तथा मूर्ध्नि वदने नेत्रयोर्नसोः । दोःपत्संधिषु साग्रेषु विन्यसेत्तदनन्तरम् ॥ ८ ॥

ಅನಂತರ ತಕ್ಷಣವೇ ಬೆನ್ನಿನಲ್ಲಿ, ಹೃದಯದಲ್ಲಿ, ಶಿರೋಮಣಿಯಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಸಮಾಡಬೇಕು; ಮುಖ, ಕಣ್ಣುಗಳು, ಮೂಗುಗಳಲ್ಲಿಯೂ; ಹಾಗೆಯೇ ಕೈ-ಕಾಲುಗಳ ಸಂಧಿಗಳಲ್ಲಿ, ಅವುಗಳ ಅಗ್ರಭಾಗಗಳೊಡನೆ ವಿನ್ಯಸಿಸಬೇಕು.

Verse 9

शिरोवदनहृत्कुक्षिसोरुपादद्वये पुनः । हृदि वक्त्रांबुजे टंकमृगा भयवरेष्वथ ॥ ९ ॥

ಮತ್ತೆ ಪಾದದ್ವಯದಲ್ಲಿ, ತೊಡೆಗಳಲ್ಲಿ, ಉದರದಲ್ಲಿ, ಹೃದಯದಲ್ಲಿ, ಮುಖದಲ್ಲಿ, ಶಿರಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ (ನ್ಯಾಸ/ಭಾವನೆ ಮಾಡಬೇಕು). ನಂತರ ಹೃದಯದಲ್ಲಿಯೂ ಮುಖಕಮಲದಲ್ಲಿಯೂ ಅಂಕುಶ, ಮೃಗ, ಅಭಯಮುದ್ರೆ ಮತ್ತು ವರಮುದ್ರೆಯನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸಬೇಕು.

Verse 10

वक्त्रांसहृत्सपादोरुजठरेषु क्रमान्न्यसेत् । मूलमन्त्रस्य षड वर्णान्यथावद्देशिकोत्तमः ॥ १० ॥

ಉತ್ತಮ ದೇಶಿಕನು ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಮೂಲಮಂತ್ರದ ಆರು ಅಕ್ಷರಗಳ ನ್ಯಾಸವನ್ನು ಮುಖ, ಭುಜಗಳು, ಹೃದಯ, ಪಾದಗಳು, ತೊಡೆಗಳು ಮತ್ತು ಉದರದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು।

Verse 11

मूर्ध्नि भालोदरांसेषु हृदये ताः पुनर्न्यसेत् । पश्चादनेन मन्त्रेण कुर्वीत व्यापकं सुधीः ॥ ११ ॥

ಮತ್ತೆ ಆ ಶಕ್ತಿಗಳ ನ್ಯಾಸವನ್ನು ಶಿರೋಮಣಿ, ನುಡಿ, ಉದರ, ಭುಜಗಳು ಮತ್ತು ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು; ನಂತರ ಇದೇ ಮಂತ್ರದಿಂದ ಜ್ಞಾನಿ ವ್ಯಾಪಕ ನ್ಯಾಸ ಮಾಡಬೇಕು।

Verse 12

नमोस्त्वनंतरूपाय ज्योतिर्लिंगामृतात्मने । चतुर्मूर्तिवपुश्छायाभासितांगाय शंभवे ॥ १२ ॥

ಅನಂತರೂಪನಾದ, ಜ್ಯೋತಿರ್ಲಿಂಗ ಅಮೃತಾತ್ಮನಾದ, ಚತುರ್ಮೂರ್ತಿ ದೇಹದ ಛಾಯಾ-ಪ್ರಭೆಯಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವ ಅಂಗಗಳಿರುವ ಶಂಭುವಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ।

Verse 13

एवं न्यस्तशरीरोऽसौ चिन्तयेत्पार्वतीपतिम् । ध्यायेन्नित्यं महेशानं रौप्यपर्वतसन्निभम् ॥ १३ ॥

ಈ ರೀತಿ ದೇಹದಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಸ ಮಾಡಿ ಪಾರ್ವತೀಪತಿಯನ್ನು ಚಿಂತಿಸಬೇಕು; ಬೆಳ್ಳಿ ಪರ್ವತದಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವ ಮಹೇಶಾನನನ್ನು ನಿತ್ಯ ಧ್ಯಾನಿಸಬೇಕು।

Verse 14

चारुचंद्रावतंसं च रत्नाकल्पोज्ज्वलांगकम् । परश्वधवराभीतिमृगहस्तं शुभाननम् ॥ १४ ॥

ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ಸುಂದರ ಚಂದ್ರಕಲೆಯ ಆಭರಣವಿದ್ದು, ರತ್ನಾಲಂಕಾರಗಳಿಂದ ಅಂಗಗಳು ಪ್ರಕಾಶಿಸಿ, ಕೈಗಳಲ್ಲಿ ಪರಶು, ವರಮುದ್ರೆ, ಅಭಯಮುದ್ರೆ ಮತ್ತು ಮೃಗವನ್ನು ಧರಿಸಿದ ಶುಭಮುಖನಾದ ಅವನನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸಬೇಕು।

Verse 15

पद्मासीनं समंतात्तु स्तुतं सुमनसां गणैः । व्याघ्रकृत्तिं वसानं च विश्वाद्यं विश्वरूपकम् ॥ १५ ॥

ಪದ್ಮಾಸನದಲ್ಲಿ ಆಸೀನನಾಗಿ, ಸುತ್ತಲೂ ಶುದ್ಧಮನಸ್ಕರ ಗಣಗಳಿಂದ ಸ್ತುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟು, ವ್ಯಾಘ್ರಚರ್ಮ ಧರಿಸಿದವನು—ಅವನೇ ಜಗದಾದಿ, ವಿಶ್ವರೂಪ ಪರಮೇಶ್ವರನು।

Verse 16

त्रिनेत्रं पंचवक्त्रं च सर्वभीतिहरं शिवम् । तत्त्वलक्षं जपेन्मंत्रं दीक्षितः शैववर्त्मना ॥ १६ ॥

ಶೈವಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ದೀಕ್ಷಿತನಾದವನು, ತ್ರಿನೇತ್ರನೂ ಪಂಚವಕ್ತ್ರನೂ ಆಗಿ ಸರ್ವಭೀತಿಹರ ಶಿವನನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸಿ ತತ್ತ್ವಲಕ್ಷಣ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಜಪಿಸಬೇಕು।

Verse 17

तावत्संख्यसहस्राणि जुहुयात्पायसैः शुभैः । ततः सिद्धो भवेन्मन्त्रः साधकाऽभीष्टसिद्धिदः ॥ १७ ॥

ಅದೇ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಸಾವಿರಾರು ಆಹುತಿಗಳನ್ನು ಶುಭ ಪಾಯಸದಿಂದ ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು; ನಂತರ ಮಂತ್ರವು ಸಿದ್ಧಿಯಾಗಿ ಸಾಧಕನಿಗೆ ಅಭೀಷ್ಟಸಿದ್ಧಿಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ।

Verse 18

देवं संपूजयेत्पीठे वामादिनवशक्तिके । वामा ज्येष्ठा तथा रौद्री काली कलपदादिका ॥ १८ ॥

ವಾಮಾ ಮೊದಲಾದ ಒಂಬತ್ತು ಶಕ್ತಿಗಳಿಂದ ಯುಕ್ತವಾದ ಪೀಠದಲ್ಲಿ ದೇವರನ್ನು ಸಮ್ಯಕವಾಗಿ ಪೂಜಿಸಬೇಕು—ವಾಮಾ, ಜ್ಯೇಷ್ಠಾ, ರೌದ್ರೀ, ಕಾಳಿ, ಕಲಪದಾ ಇತ್ಯಾದಿ।

Verse 19

विकारिण्याह्वया प्रोक्ता बलाद्या विकरिण्यथ । बलप्रमथनी पश्चात्सर्वभूतदमन्यथ ॥ १९ ॥

ಒಂದು ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ‘ವಿಕಾರಿಣೀ’ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ; ನಂತರ ‘ಬಲಾ’ ಮತ್ತು ‘ವಿಕರಿಣೀ’; ಆಮೇಲೆ ‘ಬಲಪ್ರಮಥನೀ’, ಬಳಿಕ ‘ಸರ್ವಭೂತದಮನೀ’ ಎಂದು ವರ್ಣಿಸಲಾಗಿದೆ।

Verse 20

मनोन्मनीति संप्रोक्ताः शैवपीठस्य शक्तयः । नमो भगवते पश्चात्सकलादि वदेत्ततः ॥ २० ॥

‘ಮನೋನ್ಮನೀ’ ಮೊದಲಾದವು ಶೈವಪೀಠದ ಶಕ್ತಿಗಳೆಂದು ಪ್ರಕಟಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ನಂತರ ‘ನಮೋ ಭಗವತೇ’ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಉಚ್ಚರಿಸಿ, ಬಳಿಕ ‘ಸಕಲ’ ಮೊದಲಾದ ಕ್ರಮವನ್ನು ಪಠಿಸಬೇಕು॥೨೦॥

Verse 21

गुणात्मशक्तिभक्ताय ततोऽनंताय तत्परम् । योगपीठात्मने भूयो नमस्तारादिको मनुः ॥ २१ ॥

ಗುಣಾತ್ಮಕ ಶಕ್ತಿಯ ಭಕ್ತನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ; ನಂತರ ಅನಂತನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ; ಆ ಪರಮ ತತ್ತ್ವಕ್ಕೂ ನಮಸ್ಕಾರ. ಮತ್ತೆ ಯೋಗಪೀಠಸ್ವರೂಪನಾದ ಪ್ರಭುವಿಗೆ ‘ತಾರಾ’ ಮೊದಲಾದ ಮಂತ್ರಗಳು ವಂದನೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತವೆ॥೨೧॥

Verse 22

अमुना मनुना दद्यादासनं गिरिजापतेः । मूर्तिं मूलेन संकल्प्य तत्रावाह्य यजेच्छिवम् ॥ २२ ॥

ಈ ಮಂತ್ರದಿಂದಲೇ ಗಿರಿಜಾಪತಿ (ಶಿವ)ಗೆ ಆಸನ ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು. ಮೂಲಮಂತ್ರದಿಂದ ಮೂರ್ತಿಯನ್ನು ಸಂಕಲ್ಪಿಸಿ, ಅಲ್ಲಿ ಆವಾಹನೆ ಮಾಡಿ ಶಿವಪೂಜೆ ನೆರವೇರಿಸಬೇಕು॥೨೨॥

Verse 23

कर्णिकायां यजेन्मूर्तिरीशमीशानदिग्गजम् । शुद्धस्फटिकसंकाशं दिक्षु तत्पुरुषादिका ॥ २३ ॥

ಕಮಲದ ಕರ್ಣಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಈಶಸ್ವರೂಪ ಮೂರ್ತಿಯನ್ನು, ಈಶಾನ ದಿಕ್ಕಿನ ದಿಗ್ಗಜದೊಂದಿಗೆ ಪೂಜಿಸಬೇಕು. ಅವನನ್ನು ಶುದ್ಧ ಸ್ಫಟಿಕದಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಮಾನನೆಂದು ಧ್ಯಾನಿಸಬೇಕು; ಇತರ ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ ‘ತತ್ಪುರುಷ’ ಮೊದಲಾದ ರೂಪಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು॥೨೩॥

Verse 24

पीतांजनश्वेतरक्ताः प्रधानसदृशायुधाः । चतुर्वक्त्रसमायुक्ता यथावत्ताः प्रपूजयेत् ॥ २४ ॥

ಅವರನ್ನು ಪೀತ, ಶ್ವೇತ, ರಕ್ತ ವರ್ಣಗಳಿಂದ ಯುಕ್ತರಾಗಿಯೂ, ಪ್ರಧಾನ ದೇವನಂತೆಯೇ ಆಯುಧಧಾರಿಗಳಾಗಿಯೂ, ಚತುರ್ಮುಖಿಗಳಾಗಿಯೂ ಭಾವಿಸಿ, ವಿಧಿಪೂರ್ವಕ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಪೂಜಿಸಬೇಕು॥೨೪॥

Verse 25

कोणेष्वर्चेन्निवृत्त्याद्यास्तेजोरूपाः कलाः क्रमात् । अङ्गानि केसरस्थानि विघ्नेशान्पन्नगान्यजेत् ॥ २५ ॥

ಮಂಡಲ/ವೇದಿಕೆಯ ಮೂಲೆಗಳಲ್ಲಿ ನಿವೃತ್ತಿ ಮೊದಲಾದ ತೇಜೋಮಯ ಕಲಗಳನ್ನು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಪೂಜಿಸಬೇಕು. ಕೇಸರಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಇರುವ ಅಂಗಗಳನ್ನೂ ಆರಾಧಿಸಿ, ವಿಘ್ನೇಶ್ವರನನ್ನೂ ನಾಗದೇವತೆಗಳನ್ನೂ ಪೂಜಿಸಬೇಕು.

Verse 26

अनंतं सुखनामानं शिवोत्तममनंतरम् । एकनेत्रमेकरुद्रं त्रिमूर्तिं तदनंतरम् ॥ २६ ॥

ಅವನು ಅನಂತನು, ಸುಖನಾಮಸ್ವರೂಪನು; ಪರಮ ಶಿವನು, ಅಂತ್ಯವಿಲ್ಲದವನು. ಅವನು ಏಕನೇತ್ರ, ಏಕರುದ್ರ, ತ್ರಿಮೂರ್ತಿಯೂ ಹೌದು; ಮುಂದೆಯೂ ಅವನ ಸ್ತುತಿ ಅನಂತವಾಗಿ ಹರಿಯುತ್ತದೆ.

Verse 27

पश्चाच्छीकंठनामानं शिखंडिनमिति क्रमात् । रक्तपीतसितारक्तकृष्णरक्तांजनासितान् ॥ २७ ॥

ನಂತರ ಕ್ರಮವಾಗಿ ‘ಶ್ರೀಕಂಠ’ ಎಂಬ ನಾಮಧಾರಿಯೆಂದು, ಹಾಗೆಯೇ ‘ಶಿಖಂಡಿನ್’ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಮುಂದೆ ಅವು ಕೆಂಪು, ಹಳದಿ, ಬಿಳಿ, ಕೆಂಪು, ಕಪ್ಪು, ಕೆಂಪು, ಅಂಜನ-ಶ್ಯಾಮ, ಮತ್ತು ಕಪ್ಪು ಎಂದು ವರ್ಗೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ.

Verse 28

किरीटार्पितबालेंदून्पद्मस्थान्भूषणान्वितान् । त्रिनेत्राञ्छूलवज्रास्त्रचापहस्तान्मनोरमान् ॥ २८ ॥

ಮನೋಹರ ದೇವತೆಗಳು ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು—ಅವರ ಕಿರೀಟಗಳಲ್ಲಿ ಬಾಲಚಂದ್ರನು ಅಳವಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದು, ಪದ್ಮಾಸನದಲ್ಲಿ ಆಸೀನರಾಗಿ, ಆಭರಣಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿತರಾಗಿ, ತ್ರಿನೇತ್ರರಾಗಿದ್ದು, ಕೈಗಳಲ್ಲಿ ಶೂಲ, ವಜ್ರಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಚಾಪವನ್ನು ಧರಿಸಿದ್ದರು.

Verse 29

उत्तरादि यजेत्पश्चाद्रुद्रं चंडेश्वरं पुनः । ततो नंदिमहाकालौ गणेशं वृषभं पुनः ॥ २९ ॥

ಉತ್ತರಾದಿ ದಿಕ್ಕುಗಳಿಂದ ಆರಂಭಿಸಿ ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು; ನಂತರ ರುದ್ರನನ್ನೂ ಮತ್ತೆ ಚಂಡೇಶ್ವರನನ್ನೂ ಪೂಜಿಸಬೇಕು. ಆಮೇಲೆ ನಂದಿ ಮತ್ತು ಮಹಾಕಾಲ, ನಂತರ ಗಣೇಶ, ಮತ್ತೆ ವೃಷಭನನ್ನೂ ಪೂಜಿಸಬೇಕು.

Verse 30

अथ भृंगिं रिटिं स्कंदमेतान्पद्मासनस्थितान् । स्वर्णतोयारुणश्याममुक्तेंदुसितपाटलान् ॥ ३० ॥

ಅನಂತರ ಭೃಂಗೀ, ರಿಟಿ ಮತ್ತು ಸ್ಕಂದರನ್ನು ಪದ್ಮಾಸನಸ್ಥರಾಗಿ ಧ್ಯಾನಿಸಬೇಕು/ಚಿತ್ರಿಸಬೇಕು; ಅವರ ವರ್ಣಗಳು ಸ್ವರ್ಣಜಲಸಮ, ಅರುಣಪ್ರಭೆ, ಶ್ಯಾಮನೀಲ, ಹಾಗೆಯೇ ಮುತ್ತಿನಂತೆ, ಚಂದ್ರಶ್ವೇತ ಮತ್ತು ಪಾಟಲವರ್ಣವಾಗಿವೆ।

Verse 31

इंद्रादयस्ततः पूज्या वज्राद्यायुधसंयुताः । इत्थं संपूजयेद्देवं सहस्रं नित्यशो जपेत् ॥ ३१ ॥

ನಂತರ ಇಂದ್ರಾದಿ ದೇವತೆಗಳನ್ನು—ವಜ್ರಾದಿ ಆಯುಧಗಳಿಂದ ಯುಕ್ತರಾಗಿ—ಪೂಜಿಸಬೇಕು. ಹೀಗೆ ದೇವರನ್ನು ಸಮ್ಯಕ್ ಪೂಜಿಸಿ ನಿತ್ಯವೂ ಸಾವಿರ ಬಾರಿ ಜಪಿಸಬೇಕು।

Verse 32

सर्वपापविनिर्मुक्तः प्राप्नुयाद्वांछितं श्रियम् । द्विसहस्रं जपन् रोगान्मुच्यते नात्र संशयः ॥ ३२ ॥

ಎಲ್ಲ ಪಾಪಗಳಿಂದ ವಿಮುಕ್ತನಾಗಿ ಸಾಧಕನು ಬಯಸಿದ ಶ್ರೀ-ಸಂಪತ್ತನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ಎರಡು ಸಾವಿರ ಜಪ ಮಾಡಿದರೆ ರೋಗಗಳಿಂದಲೂ ಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ—ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ।

Verse 33

त्रिसन्मंत्रं जपन्मंत्रं दीर्घमायुरवाप्नुयात् । सहस्रवृद्धया प्रजपन्सर्वकामानवाप्नुयात् ॥ ३३ ॥

ಮಂತ್ರವನ್ನು ಮೂರು ಬಾರಿ ಶುದ್ಧವಾಗಿ ಜಪಿಸಿದರೆ ದೀರ್ಘಾಯು ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. ಸಾವಿರಗুণ ವೃದ್ಧಿಯೊಂದಿಗೆ ಜಪಿಸಿದರೆ ಎಲ್ಲಾ ಕಾಮನೆಗಳು ಸಿದ್ಧಿಸುತ್ತವೆ।

Verse 34

आज्यान्वितैस्तिलैः शुद्धैर्जुहुयाल्लक्षमादरात् । उत्पातजनितान् क्लेशान्नाशयेन्नात्र संशयः ॥ ३४ ॥

ತುಪ್ಪದೊಂದಿಗೆ ಮಿಶ್ರಿತ ಶುದ್ಧ ಎಳ್ಳಿನಿಂದ ಆದರದಿಂದ ಒಂದು ಲಕ್ಷ ಆಹುತಿಗಳನ್ನು ಹೋಮದಲ್ಲಿ ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು. ಇದರಿಂದ ಅಪಶಕುನಜನಿತ ಕ್ಲೇಶಗಳು ನಾಶವಾಗುತ್ತವೆ—ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ।

Verse 35

शतलक्षं जपन्साक्षाच्छिवो भवति मानवः । षडक्षरः शक्तिरुद्धः कथितोऽष्टाक्षरो मनुः ॥ ३५ ॥

ಇದನ್ನು ಲಕ್ಷ ಬಾರಿ ಜಪಿಸಿದ ಮಾನವನು ಸాక్షಾತ್ ಶಿವತೂಲ್ಯನಾಗುತ್ತಾನೆ. ಷಡಕ್ಷರವು ಅಂತರ್ನಿಹಿತವಾಗಿ ನಿಯಂತ್ರಿತ ಶಕ್ತಿಯೆಂದು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ; ಅಷ್ಟಾಕ್ಷರವು ‘ಮನು’ ಅಂದರೆ ಮಂತ್ರವೆಂದು ಉಪದೇಶಿಸಲಾಗಿದೆ.

Verse 36

ऋषिश्छन्दः पुरा प्रोक्तो देवता स्यादुमापतिः । अंगानि पूर्वमुक्तानि सौम्यमीशं विचिंतयेत् ॥ ३६ ॥

ಋಷಿ ಮತ್ತು ಛಂದಸ್ಸು ಪೂರ್ವದಲ್ಲೇ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ; ಇಲ್ಲಿ ದೇವತೆ ಉಮಾಪತಿ (ಶಿವ). ಪೂರ್ವೋಕ್ತ ಅಂಗಗಳನ್ನು ಆಚರಿಸಿ, ಸೌಮ್ಯವಾದ ಮಂಗಳಕರ ಈಶ್ವರನನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸಬೇಕು.

Verse 37

बंधूकाभं त्रिनेत्रं च शशिखंडधरं विभुम् । स्मेरास्यं स्वकरैः शूलं कंपालं वरदाभये ॥ ३७ ॥

ನಾನು ಆ ಸರ್ವವ್ಯಾಪಿ ಪ್ರಭುವನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸುತ್ತೇನೆ—ಬಂಧೂಕ ಪುಷ್ಪದಂತೆ ಅರುಣವರ್ಣ, ತ್ರಿನೇತ್ರಧಾರಿ, ಶಿರಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಚಂದ್ರಕಲಾಧಾರಿ; ಸ್ಮಿತಮುಖನಾಗಿ, ತನ್ನ ಕೈಗಳಲ್ಲಿ ಶೂಲ, ಕಪಾಲಪಾತ್ರ, ವರದ ಮತ್ತು ಅಭಯ ಮುದ್ರைகளை ಧರಿಸಿದವನನ್ನು.

Verse 38

वहंतं चारुभूपाढ्यं वामोरुस्थाद्रिकन्यया । भुजेनाश्लिष्टदेहं तं चिंतयेन्मनसा हृदि ॥ ३८ ॥

ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಆ ಸುಂದರ ಪ್ರಭುವನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸಬೇಕು—ರಾಜಸ ವೈಭವದಿಂದ ಅಲಂಕರಿತನಾಗಿ; ತನ್ನ ಎಡ ತೊಡೆಯ ಮೇಲೆ ಪರ್ವತಕನ್ಯೆ ಆಸೀನಳಾಗಿ, ತನ್ನ ಭುಜದಿಂದ ಅವನ ದೇಹವನ್ನು ಆಲಿಂಗಿಸುವವನನ್ನು.

Verse 39

मनुलक्षं जपेन्मंत्रं तत्सहस्रं यथाविधि । जुहुयान्मान्मधुससिक्तैरारग्वधसमिद्वरैः ॥ ३९ ॥

ಮಂತ್ರವನ್ನು ಲಕ್ಷ ಬಾರಿ ಜಪಿಸಬೇಕು; ನಂತರ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಸಾವಿರ ಆಹುತಿಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು—ಜೇನಿನಿಂದ ಸಿಂಚಿತವಾದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಆರಗ್ವಧ ಸಮಿಧಗಳಿಂದ ಹೋಮ ಮಾಡಬೇಕು.

Verse 40

प्राक्प्रोक्ते पूजयेत्पीठे गंधपुष्पैरुमापतिम् । अंगावृतैर्बहिः पूज्या हृल्लेखाद्या यथापुरा ॥ ४० ॥

ಹಿಂದೆ ಹೇಳಿದ ಪೀಠದಲ್ಲಿ ಗಂಧ‑ಪುಷ್ಪಾದಿಗಳಿಂದ ಉಮಾಪತಿ ಶಿವನನ್ನು ವಿಧಿವಿಧಾನವಾಗಿ ಪೂಜಿಸಬೇಕು. ಹಾಗೆಯೇ ಹೊರಗೆ ಹೃಲ್ಲೇಖಾ ಮೊದಲಾದ ದೇವತೆಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಅಂಗಾವರಣಗಳೊಂದಿಗೆ, ಪೂರ್ವೋಕ್ತ ವಿಧಿಯಂತೆ ಪೂಜಿಸಬೇಕು.

Verse 41

मध्यप्राग्दक्षिणोदीच्यपश्चिमेषु विधानतः । यजेत्पूर्वादिपत्रेषु वृषभाद्याननुक्रमात् ॥ ४१ ॥

ವಿಧಾನದಂತೆ ಮಧ್ಯ, ಪೂರ್ವ, ದಕ್ಷಿಣ, ಉತ್ತರ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮ ಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಪೂಜೆ ಮಾಡಬೇಕು. ಹಾಗೆಯೇ ಪೂರ್ವಾದಿ ದಳಗಳಲ್ಲಿ ವೃಷಭದಿಂದ ಆರಂಭಿಸಿ ಇತರ ರಾಶಿಗಳನ್ನು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಆರಾಧಿಸಬೇಕು.

Verse 42

शूलटंकाक्षवलयकमंडलुलसत्करम् । रक्ताकारं त्रिनयनं चंडेशमथ पूजयेत् ॥ ४२ ॥

ನಂತರ ಶೂಲ, ಟಂಕ, ಅಕ್ಷಮಾಲೆ, ವಲಯ ಮತ್ತು ಕಮಂಡಲುವಿನಿಂದ ಕಂಗೊಳಿಸುವ ಕೈಗಳಿರುವ, ರಕ್ತವರ್ಣ, ತ್ರಿನೇತ್ರ ಚಂಡೇಶನನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು.

Verse 43

चक्रशंखाभयाभीष्टकरां मरकतप्रभाम् । दुर्गां प्रपूजयेत्सौम्यां त्रिनेत्रां चारुभूषणाम् ॥ ४३ ॥

ಚಕ್ರ, ಶಂಖ, ಅಭಯ ಹಾಗೂ ಇಷ್ಟವರ ನೀಡುವ ಹಸ್ತಗಳಿರುವ, ಮರಕತಪ್ರಭೆಯಂತೆ ಕಂಗೊಳಿಸುವ, ಸೌಮ್ಯ, ತ್ರಿನೇತ್ರ ಮತ್ತು ಸುಂದರಾಭರಣಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿತ ದುರ್ಗಾದೇವಿಯನ್ನು ವಿಧಿಯಾಗಿ ಪೂಜಿಸಬೇಕು.

Verse 44

कल्पशाखांतरे घंटां दधानं द्वादशेक्षणम् । बालार्काभं शिशुं कांतंषण्मुखं पूजयेत्ततः ॥ ४४ ॥

ನಂತರ ಕಲ್ಪವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮಧ್ಯ ಶಾಖೆಯಲ್ಲಿ, ಗಂಟೆಯನ್ನು ಧರಿಸಿದ, ದ್ವಾದಶ ನೇತ್ರಗಳಿರುವ, ಉದಯಸೂರ್ಯನಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವ, ಶಿಶುರೂಪ, ಕಾಂತಿಮಾನ್ ಷಣ್ಮುಖ ದೇವನನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು.

Verse 45

नंदितं च यजेत्सौम्यां । रत्नभूषणमंडितम् परश्वधवराभीतिटंकिनं श्यामविग्रहम् ॥ ४५ ॥

ಸೌಮ್ಯವಾದ ‘ನಂದಿತ’ ರೂಪವನ್ನೂ ಪೂಜಿಸಬೇಕು—ರತ್ನಾಭರಣಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿತನಾಗಿ, ಪರಶು ಧರಿಸಿ, ವರ ನೀಡುತ್ತಾ, ಅಭಯಮುದ್ರೆ ತೋರಿಸಿ, ಸಣ್ಣ ಗಂಟೆಯನ್ನು ಧರಿಸಿ, ಶ್ಯಾಮವರ್ಣ ದೇಹವಿರುವವನಾಗಿ ಧ್ಯಾನಿಸಬೇಕು।

Verse 46

पाशांकुशवराभीष्टधारिणं कुंकुमप्रभम् । विघ्ननायकमभ्यर्चेच्चंद्रार्द्धकृतशेखरम् ॥ ४६ ॥

ಪಾಶ ಮತ್ತು ಅಂಕುಶವನ್ನು ಧರಿಸಿ, ವರ ಹಾಗೂ ಅಭೀಷ್ಟ ಫಲವನ್ನು ನೀಡುವ, ಕುಂಕುಮದಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವ, ವಿಘ್ನನಾಯಕ ಗಣೇಶನನ್ನು—ಅರ್ಧಚಂದ್ರ ಶೇಖರನಾದವನನ್ನು—ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಅರ್ಚಿಸಬೇಕು।

Verse 47

श्यामं रक्तोत्पलकरं वामांकन्यस्ततत्करम् । द्विनेत्रं रक्तवस्त्राढ्यं सेनापतिमथार्चयेत् ॥ ४७ ॥

ನಂತರ ಸೇನಾಪತಿಯನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು—ಶ್ಯಾಮವರ್ಣನಾಗಿ, ಕೈಯಲ್ಲಿ ಕೆಂಪು ತಾವರೆಯನ್ನು ಹಿಡಿದವನಾಗಿ, ಎಡಕೈಯನ್ನು ಎಡ ತೊಡೆಯ ಮೇಲೆ ಇಟ್ಟವನಾಗಿ, ಎರಡು ಕಣ್ಣುಗಳೊಂದಿಗೆ, ಕೆಂಪು ವಸ್ತ್ರಗಳಿಂದ ವೈಭವಶಾಲಿಯಾಗಿ ಧ್ಯಾನಿಸಬೇಕು।

Verse 48

ततोऽष्टमातरः पूज्या ब्राह्याद्याः प्रोक्तलक्षणाः । इंद्रादिकान्लोकपालान्स्वस्वदिक्षु समर्चयेत् ॥ ४८ ॥

ನಂತರ ಬ್ರಾಹ್ಮೀ ಮೊದಲಾದ, ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟ ಲಕ್ಷಣಗಳಿರುವ ಅಷ್ಟಮಾತೃಕೆಯರನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು. ಹಾಗೆಯೇ ಇಂದ್ರಾದಿ ಲೋಕಪಾಲಕರನ್ನೂ ಅವರವರ ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಸಮರ್ಚಿಸಬೇಕು।

Verse 49

वज्रादीनि तदस्त्राणि तद्बहिः क्रमतोऽर्चयेत् । एवं यो भजते मन्त्री देवं शंभुमुमापतिम् ॥ ४९ ॥

ನಂತರ ವಜ್ರ ಮೊದಲಾದ ಅವರ ಆಯುಧಗಳನ್ನು, ಆ ಒಳವಲಯದ ಹೊರಗೆ, ಕ್ರಮವಾಗಿ ಅರ್ಚಿಸಬೇಕು. ಹೀಗೆ ಮಂತ್ರವಿದನಾದ ಉಪಾಸಕನು ಉಮಾಪತಿಯಾದ ದೇವ ಶಂಭುವನ್ನು ಭಜಿಸುತ್ತಾನೆ।

Verse 50

स भवेत्सर्वलोकानां सौभाग्यश्रेयसां पदम् । सांतसद्यांतसंयुक्तो बिन्दुभूषितमस्तकः ॥ ५० ॥

ಅವನು ಸಮಸ್ತ ಲೋಕಗಳಿಗೆ ಸೌಭಾಗ್ಯ ಹಾಗೂ ನಿಜ ಶ್ರೇಯಸ್ಸಿನ ಆಶ್ರಯವಾಗುತ್ತಾನೆ; ಯಥೋಚಿತ ಆದಿ-ಅಂತ ಧ್ವನಿಗಳಿಂದ ಯುಕ್ತನಾಗಿ, ಶಿರಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಪವಿತ್ರ ಬಿಂದು-ತಿಲಕದಿಂದ ಭೂಷಿತನಾಗಿರುತ್ತಾನೆ।

Verse 51

प्रासादाख्यो मनुः प्रोक्तो भजतां सर्वसिद्धिदः । षड्दीर्घयुक्तबीजेन षडंगविधिरीरितः ॥ ५१ ॥

‘ಪ್ರಾಸಾದ’ ಎಂಬ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಗಿದೆ; ಭಜಿಸುವವರಿಗೆ ಇದು ಸರ್ವಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಆರು ದೀರ್ಘ ಸ್ವರಗಳೊಂದಿಗೆ ಯುಕ್ತವಾದ ಬೀಜಾಕ್ಷರದಿಂದ ಷಡಂಗ-ವಿಧಿ ಉಪದೇಶಿಸಲಾಗಿದೆ।

Verse 52

षडर्णवत्तु मुन्याद्याः प्रोक्ताश्चास्यापि नारद । ईशानाद्या न्यसेन्मूर्तीरंगुष्ठादिषु देशिकः ॥ ५२ ॥

ಓ ನಾರದಾ! ಇಲ್ಲಿ ಕೂಡ ಷಡರ್ಣ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿನಂತೆ ಮುನಿಗಳಾದಿ ಕುರಿತು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಹಾಗೆಯೇ ದೇಶಿಕ ಆಚಾರ್ಯನು ಅಂಗುಷ್ಟಾದಿ ಬೆರಳುಗಳ ಮೇಲೆ ಈಶಾನಾದಿ ದಿವ್ಯಮೂರ್ತಿಗಳನ್ನು ನ್ಯಾಸವಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು।

Verse 53

ईशानाख्यं तत्पुरुषमघोरं तदनंतरम् । वामदेवाह्वयं सद्योजातबीजं क्रमाद्विदुः ॥ ५३ ॥

ಕ್ರಮವಾಗಿ ಅವರು ತಿಳಿಯುತ್ತಾರೆ—ಮೊದಲು ‘ಈಶಾನ’, ನಂತರ ‘ತತ್ಪುರುಷ’, ಆಮೇಲೆ ‘ಅಘೋರ’, ನಂತರ ‘ವಾಮದೇವ’ ಎಂಬುದು, ಮತ್ತು ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ‘ಸದ್ಯೋಜಾತ’ ಬೀಜಮಂತ್ರ।

Verse 54

उकाराद्यैः पञ्चह्रस्वौर्विलोमान्संयुतं च यत् । तत्तदंगुलिभिर्भूयस्तत्तदिकान्न्यसेत् ॥ ५४ ॥

‘ಉ’ದಿಂದ ಆರಂಭವಾಗುವ ಐದು ಹ್ರಸ್ವ ಸ್ವರಗಳಿಂದ, ಹಾಗೆಯೇ ವಿಳೋಮಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಸಂಯೋಗದಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಅಕ್ಷರಗಳನ್ನೂ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು—ಮತ್ತೆ ತತ್ಕ್ರಮವಾಗಿ ಆ-ಆ ಬೆರಳುಗಳ ಮೇಲೆ ಅವುಗಳ ನ್ಯಾಸವನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು।

Verse 55

शिरोवदनहृद्गुह्यपाददेशे यथाक्रमात् । उर्द्धप्राग्दक्षिणोदीच्यपश्चिमेषु मुखेषु च ॥ ५५ ॥

ಕ್ರಮವಾಗಿ ಶಿರಸ್ಸು, ಮುಖ, ಹೃದಯ, ಗುಹ್ಯಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ಪಾದಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ—ಊರ್ಧ್ವ, ಪೂರ್ವ, ದಕ್ಷಿಣ, ಉತ್ತರ ಹಾಗೂ ಪಶ್ಚಿಮಾಭಿಮುಖ ಮುಖಗಳು ಇವೆ।

Verse 56

ततः प्रविन्यसेद्विद्वानष्टत्रिंशत्कलास्तनौ । ईशानाद्या ऋचः सम्यगंगुलीषु यथाक्रमात् ॥ ५६ ॥

ನಂತರ ವಿದ್ಯಾವಂತ ಸಾಧಕನು ದೇಹದಲ್ಲಿ ಅಷ್ಟತ್ರಿಂಶತ್ ಕಲಗಳನ್ನು ಜಾಗ್ರತೆಯಿಂದ ನ್ಯಾಸ ಮಾಡಬೇಕು; ಈಶಾನದಿಂದ ಆರಂಭಿಸಿ ಋಚ್ಛಂದಸ್ಸುಗಳನ್ನು ಬೆರಳುಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ರಮವಾಗಿ ನಿಯೋಜಿಸಬೇಕು।

Verse 57

अंगुष्ठादिकनिष्ठांतं न्यसेद्देशिकसत्तमः । मूर्द्धास्यहृदयांभोजगुह्यपादे तु ताः पुनः ॥ ५७ ॥

ಶ್ರೇಷ್ಠ ದೇಶಿಕನು ಅಂಗುಷ್ಠದಿಂದ ಕನಿಷ್ಠೆಯವರೆಗೆ ನ್ಯಾಸ ಮಾಡಬೇಕು; ನಂತರ ಅವೇ (ಮಂತ್ರಶಕ್ತಿಗಳು) ಮತ್ತೆ ಶಿರಸ್ಸು, ಮುಖ, ಹೃದಯಕಮಲ, ಗುಹ್ಯಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ಪಾದಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು।

Verse 58

वक्त्रे मूर्धादिषु न्यस्य भूयोऽङ्गानि प्रकल्पयेत् । तारपंचकमुच्चार्य सर्वज्ञाय हृदीरितम् ॥ ५८ ॥

ಮುಖ, ಶಿರಸ್ಸು ಮೊದಲಾದ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಸ ಮಾಡಿ ಮತ್ತೆ ಅಂಗ-ನ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೊಳಿಸಬೇಕು। ಪಂಚತಾರವನ್ನು ಉಚ್ಚರಿಸಿ ಸರ್ವಜ್ಞ ಪ್ರಭುವಿಗೆ ಹೃದಯದಿಂದ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಜಪಿಸಬೇಕು।

Verse 59

अमृते तेजो मालिनि तृप्तायेति पदं पुनः । तदंते ब्रह्मशिरसे शिरोगं ज्वलितं ततः ॥ ५९ ॥

ಮತ್ತೆ ‘ಅಮೃತೇ, ತೇಜಃ, ಮಾಲಿನಿ, ತೃಪ್ತಾಯ’ ಎಂಬ ಪದಗಳನ್ನು ಉಚ್ಚರಿಸಬೇಕು। ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮಶಿರಸ್ಸುಸ್ವರೂಪ ಶಿರೋಮಂತ್ರವನ್ನು ಶಿರಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರೆ ಅದು ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತದೆ।

Verse 60

शिखिं शिखाय परतोऽनादिबोधाय तच्छिखा । वज्रिणे वज्रहस्ताय स्वतंत्राय तनुच्छदम् ॥ ६० ॥

ಶಿಖಾಧಾರಿ, ಶಿಖಾಯುಕ್ತ ಪರಾತ್ಪರನು, ಅನಾದಿ-ಬೋಧವನ್ನು ಜಾಗೃತಗೊಳಿಸುವ ಶಿಖಾರೂಪ ತೇಜಸ್ವಿ ಪ್ರಭುವಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ. ವಜ್ರಧಾರಿ, ವಜ್ರಹಸ್ತ, ಸ್ವತಂತ್ರ ಸ್ವಾಮಿ, ದೇಹಧಾರಣೆಯ ಆವರಣವೂ ಆಧಾರವೂ ಆದವರಿಗೆ ಪ್ರಣಾಮ।

Verse 61

सौं सौं हौमिति संभाष्य परतो तों गुह्यशक्तये । नेत्रमुक्तं श्लीपशुं हुं फडंते नेत्रं शक्तये ॥ ६१ ॥

“ಸೌಂ ಸೌಂ ಹೌಂ” ಎಂಬ ಬೀಜಾಕ್ಷರಗಳನ್ನು ಉಚ್ಚರಿಸಿ, ನಂತರ ಗುಹ್ಯ-ಶಕ್ತಿಗಾಗಿ “ತೋಂ” ಅನ್ನು ವಿನ್ಯಾಸ ಮಾಡಬೇಕು. ಆಮೇಲೆ ನೇತ್ರ-ಶಕ್ತಿಗಾಗಿ “ಹುಂ ಫಟ್” ಅಂತ್ಯವಿರುವ ನೇತ್ರ-ಮಂತ್ರವನ್ನು ಪ್ರಯೋಗಿಸಿ ನೇತ್ರ-ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ/ಸಕ್ರಿಯಗೊಳಿಸಬೇಕು।

Verse 62

अस्त्रमुक्तं षडंगानि कुर्यादेवं समाहितः । पूर्वदक्षिणपश्चात्प्राक्सौम्यमध्येषु पंचसु ॥ ६२ ॥

ಅಸ್ತ್ರ-ಮಂತ್ರವನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿ, ಸಾಧಕನು ಸಮಾಹಿತಚಿತ್ತದಿಂದ ಷಡಂಗ (ಆರು ಸಹಾಯಕ ಕರ್ಮಗಳು) ನೆರವೇರಿಸಬೇಕು. ಇದನ್ನು ಐದು ಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ—ಪೂರ್ವ, ದಕ್ಷಿಣ, ಪಶ್ಚಿಮ, ಉತ್ತರ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯ—ವಿಧಿಪೂರ್ವಕ ಮಾಡಬೇಕು।

Verse 63

वक्त्रेषु पंच विन्यस्येदीशानस्य कलाः क्रमात् । ईशानः सर्वविद्यानां शशिनी प्रथमा कला ॥ ६३ ॥

ಐದು ಮುಖಗಳಲ್ಲಿ ಐದು ಕಲைகளை ವಿನ್ಯಾಸ ಮಾಡಿ, ಈಶಾನನ ಕಲைகளை ಕ್ರಮವಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು. ಈಶಾನನು ಸರ್ವ ವಿದ್ಯೆಗಳ ಅಧಿಪತಿ; ‘ಶಶಿನೀ’ ಅವನ ಮೊದಲ ಕಲೆಯಾಗಿದೆ।

Verse 64

ईश्वरः सर्वभूतानां मंगला तदनंतरम् । ब्रह्माधिपतिः शब्दांते ब्रह्मणोऽधिपतिः पुनः ॥ ६४ ॥

ಅವನು ಸರ್ವಭೂತಗಳ ಈಶ್ವರನು; ನಂತರ ಅವನನ್ನು ‘ಮಂಗಳಾ’ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಪವಿತ್ರ ಶಬ್ದಾಂತದಲ್ಲಿ ಅವನು ‘ಬ್ರಹ್ಮಾಧಿಪತಿ’; ಮತ್ತೆ ಅವನು ‘ಬ್ರಹ್ಮನಿಗೂ ಅಧಿಪತಿ’।

Verse 65

ब्रह्मेष्टदा तृतीयास्याच्छिवो मे अस्तु तत्परा । मरीचिः कथिता विप्र चतुर्थी च सदाशिवे ॥ ६५ ॥

‘ಬ್ರಹ್ಮೇಷ್ಟದಾ’ ಅನ್ನು ತೃತೀಯ ವಿನ್ಯಾಸವಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು; ನನ್ನ ಶಿವನು ಅದರಲ್ಲಿ ಪರಮ ತತ್ಪರನಾಗಿರಲಿ. ಓ ವಿಪ್ರ, ಈ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಮರೀಚಿ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟನು; ಚತುರ್ಥ ವಿನ್ಯಾಸ ಸದಾಶಿವನಲ್ಲಿ.

Verse 66

अंशुमालिन्यथ परा प्रणवाद्या नमोन्विताः । पूर्वपश्चिमयाम्योदग्वक्त्रेषु तदनंतरम् ॥ ६६ ॥

ಅನಂತರ ‘ಅಂಶುಮಾಲಿನೀ’ ಇತ್ಯಾದಿ ಪರಾ (ಮಂತ್ರಶ್ರೇಣಿ), ಬಳಿಕ ಪ್ರಣವ ‘ಓಂ’ದಿಂದ ಆರಂಭವಾಗಿ ‘ನಮಃ’ಯುಕ್ತವಾದ ಮುಂದಿನ ಶ್ರೇಣಿ—ಇವುಗಳನ್ನು ಪೂರ್ವ, ಪಶ್ಚಿಮ, ದಕ್ಷಿಣ, ಉತ್ತರ ಮುಖಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ರಮವಾಗಿ ವಿನ್ಯಾಸಿಸಬೇಕು.

Verse 67

चतस्रो विन्यसेन्मंत्री पुरुषस्य कलाः क्रमात् । आद्या तत्पुरुषायेति विद्महे शांतिरीरिता ॥ ६७ ॥

ಮಂತ್ರಜ್ಞ ಸಾಧಕನು ಪುರುಷನ ನಾಲ್ಕು ಕಲೆಯನ್ನು ಕ್ರಮವಾಗಿ ವಿನ್ಯಾಸಿಸಬೇಕು. ಮೊದಲದು—‘ತತ್ಪುರುಷಾಯ ಇತಿ ವಿದ್ಯಮಹೇ’ ಎಂಬ ಪಾಠ; ಇದನ್ನೇ ಶಾಂತಿ-ಸೂತ್ರವೆಂದು ಘೋಷಿಸಲಾಗಿದೆ.

Verse 68

महादेवाय शब्दांते धीमहि स्यात्ततः परम् । विद्या द्वितीया कथिता तन्नो रुद्रः पदं ततः ॥ ६८ ॥

ಪವಿತ್ರ ಶಬ್ದಾಂತದಲ್ಲಿ ‘ಮಹಾದೇವಾಯ’ ಎಂದು ‘ಧೀಮಹಿ’—ನಾವು ಧ್ಯಾನಿಸೋಣ; ಅದರಿಂದ ಪರಮ ಸ್ಥಿತಿ ಲಭಿಸುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ದ್ವಿತೀಯ ವಿದ್ಯೆ ಎಂದು ಉಪದೇಶಿಸಲಾಗಿದೆ; ನಂತರ ‘ತನ್ನೋ ರುದ್ರಃ’—ರುದ್ರನು ನಮಗೆ ಆ ಪದವನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸಲಿ.

Verse 69

प्रतिष्ठा कथिता पश्चात्तृतीया स्यात्प्रचोदयात् । निवृत्तिस्तत्परा सर्वा प्रणवाद्या नमोन्विता ॥ ६९ ॥

ಪ್ರತಿಷ್ಠೆಯ ವಿವರಣೆ ನಂತರ ತೃತೀಯ ಪಾಠ ‘ಪ್ರಚೋದಯಾತ್’ ಎಂದು ಇರಬೇಕು. ಸಮಸ್ತ ನಿವೃತ್ತಿ ಆ ಪರಮ ತತ್ತ್ವದಲ್ಲೇ ನೆಲಸಿದೆ; ಇದು ಪ್ರಣವ ‘ಓಂ’ದಿಂದ ಆರಂಭವಾಗಿ ‘ನಮಃ’ಯುಕ್ತವಾಗಿದೆ.

Verse 70

हृदि चांसद्वये नाभिकुक्षौ पृष्ठेऽथ वक्षसि । अथोरसि कला न्यस्येदष्टौ मंत्री यथाविधि ॥ ७० ॥

ನಂತರ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ, ಎರಡೂ ಭುಜಗಳಲ್ಲಿ, ನಾಭಿ ಹಾಗೂ ಉದರದಲ್ಲಿ, ಬೆನ್ನಿನಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ವಕ್ಷಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ—ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ದೇಹದಲ್ಲಿ—ಮಂತ್ರವಿದನು ವಿಧಿಯಂತೆ ಅಷ್ಟಕಲೆಯ ನ್ಯಾಸವನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು।

Verse 71

अघोरेभ्यस्तथा पूर्वमीरिता प्रथमा कला । अथ घोरेभ्य इत्यंते मोहास्यात्तदनंतरम् ॥ ७१ ॥

ಮೊದಲು ‘ಅಘೋರೆಭ್ಯಃ’ ಎಂದು ಆರಂಭಿಸಿ ಪ್ರಥಮ ಕಲೆಯನ್ನು ಉಪದೇಶಿಸಲಾಯಿತು. ನಂತರ ‘ಘೋರೆಭ್ಯಃ’ ಎಂದು ಅಂತ್ಯವಾದ ತಕ್ಷಣ, ಅದರ ನಂತರ ಮೋಹವು ಉದ್ಭವಿಸುತ್ತದೆ।

Verse 72

अघोरांते क्षमा पश्चात्तृतीया परिकीर्तिता । घोरतरेभ्यो निद्रा स्यात्सर्वेभ्यः सर्वतत्परा ॥ ७२ ॥

ಅಘೋರಾಂತದ ನಂತರ ‘ಕ್ಷಮಾ’ ಮೂರನೆಯದಾಗಿ ಕೀರ್ತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಇನ್ನೂ ಭಯಂಕರ ಸ್ಥಿತಿಗಳ ಪಾರ ‘ನಿದ್ರಾ’ ಇರುತ್ತದೆ; ಅವಳು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಆ ತತ್ತ್ವದಲ್ಲಿ ಪರಾಯಣಳಾಗಿ, ಎಲ್ಲರ ಮೇಲೂ ಅಧಿಷ್ಠಾತ್ರೀ.

Verse 73

व्याधिस्तु पंचमी प्रोक्ता शर्वेभ्यस्तदनंतरम् । मृत्युर्निगदिता षष्ठी नमस्ते अस्तु तत्परम् ॥ ७३ ॥

‘ವ್ಯಾಧಿ’ ಐದನೆಯದಾಗಿ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ, ಅವೆಲ್ಲದ ನಂತರ ತಕ್ಷಣ. ‘ಮೃತ್ಯು’ ಆರನೆಯದಾಗಿ ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿದೆ. ಆ ಪರಮ ತತ್ತ್ವದಲ್ಲಿ ಪರಾಯಣನಾದ ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ.

Verse 74

क्षुधा स्यात्सप्तमी रुद्ररूपेभ्यः कथिता तृषा । अष्टमी कथिता एताध्रुवाद्या नमसान्विताः ॥ ७४ ॥

ರುದ್ರರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಏಳನೆಯದು ‘ಕ್ಷುಧಾ’ (ಹಸಿವು) ಎಂದು, ಎಂಟನೆಯದು ‘ತೃಷಾ’ (ದಾಹ) ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಧ್ರುವಾ ಮೊದಲಾದ ಇವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ‘ನಮಃ’ ಎಂಬ ವಂದನೆಯೊಂದಿಗೆ ಜಪಿಸಬೇಕು।

Verse 75

गुह्ययुग्मोरुयुग्मेषु जानुजंघास्फिजोः पुनः । कट्यां पार्श्वद्वये वामकला न्यस्येत्त्रयोदश ॥ ७५ ॥

ಗುಹ್ಯಯುಗ್ಮ ಮತ್ತು ಊರುಯುಗ್ಮಗಳಲ್ಲಿ, ಮತ್ತೆ ಜಾನು, ಜಂಘಾ ಹಾಗೂ ಸ್ಫಿಜ (ನಿತಂಬ)ಗಳಲ್ಲಿ; ಹಾಗೆಯೇ ಕಟಿ ಮತ್ತು ಎರಡೂ ಪಾರ್ಶ್ವಗಳಲ್ಲಿ ವಾಮ-ಕಲೆಯನ್ನು ನ್ಯಾಸಿಸಬೇಕು—ಇದೇ ತ್ರಯೋದಶ ನ್ಯಾಸ.

Verse 76

प्रथमा वामदेवाय नमोंते स्याद्रुजा कला । स्याज्ज्येष्ठाय नमो रक्षा द्वितीया परिकीर्तिता ॥ ७६ ॥

ಮೊದಲ ಮಂತ್ರ—“ವಾಮದೇವಾಯ ನಮೋಽಸ್ತು”; ಇದು ರೋಗಾಪಹಾರಿ ಕಲಾ. ಎರಡನೆಯದು—“ಜ್ಯೇಷ್ಠಾಯ ನಮಃ”; ಇದು ರಕ್ಷಾರೂಪ ಕಲಾ ಎಂದು ಕೀರ್ತಿಸಲಾಗಿದೆ.

Verse 77

कलकामा पंचमी स्यात्ततो विकरणाय च । नमः संयमनी षष्ठी कथिता तदनन्तरम् ॥ ७७ ॥

ಐದನೆಯದು “ಕಲಕಾಮಾ” ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ; ನಂತರ “ವಿಕರಣಾಯ” ಬರುತ್ತದೆ. ಅದರ ಬಳಿಕ ಆರನೆಯದು “ನಮಃ ಸಂಯಮনী” ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

Verse 78

बलक्रिया सप्तमीष्टा कला विकरणाय च । नमो वृद्धिस्त्वष्टमी स्याद्बलांते च स्थिरा कला ॥ ७८ ॥

ಏಳನೆಯ ಕಲಾ “ಬಲಕ್ರಿಯಾ” ಇಷ್ಟವಾದುದು, ವಿಕಾರನಿವಾರಣಾರ್ಥ. ಎಂಟನೆಯದು “ನಮೋ ವೃದ್ಧಿ” ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ; ಬಲದ ಪರಾಕಾಷ್ಠೆಯಲ್ಲಿ “ಸ್ಥಿರಾ” ಕಲಾ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಿದೆ.

Verse 79

पश्चात्प्रमथनायांते नमो रात्रिरुदीरिता । सर्वभूतदमनाय नमोंते भ्रामणी कला ॥ ७९ ॥

ನಂತರ, ಪ್ರಮಥನಾಂತದಲ್ಲಿ “ನಮೋ ರಾತ್ರಿಃ” ಎಂದು ಉಚ್ಚರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸರ್ವಭೂತದಮನಾರ್ಥ “ನಮೋಽಸ್ತು”—ಇದು ಭ್ರಾಮಣೀ ಕಲೆಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ.

Verse 80

नमोंते मोहिनी प्रोक्ता मन्त्रज्ञैर्द्वादशी कला । मनोन्मन्यै नमः पश्चाज्ज्वरा प्रोक्ता त्रयोदशी ॥ ८० ॥

ಹೇ ದೇವಿ! ನಿನಗೆ ‘ಮೋಹಿನೀ’ ರೂಪದಲ್ಲಿ ನಮಸ್ಕಾರ—ಮಂತ್ರಜ್ಞರು ಇದನ್ನು ದ್ವಾದಶೀ ಕಲೆಯೆಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ನಂತರ ‘ಮನೋನ್ಮನೀ’ಗೆ ನಮಃ; ‘ಜ್ವರಾ’ ತ್ರಯೋದಶೀ ಕಲೆಯೆಂದು ಘೋಷಿತವಾಗಿದೆ.

Verse 81

प्रणवाद्याश्चतुर्थ्यंता नमोंतास्तु प्रकीर्तिताः । पाददोस्तननासासु मूर्ध्नि बाहुयुगे न्यसेत् ॥ ८१ ॥

ಮಂತ್ರಗಳು ‘ಪ್ರಣವ’ (ಓಂ)ದಿಂದ ಆರಂಭವಾಗಿ ಚತುರ್ಥೀ ವಿಭಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಅಂತ್ಯಗೊಂಡು ‘ನಮೋऽಸ್ತು/ನಮಃ’ದಿಂದ ಪೂರ್ಣವಾಗುತ್ತವೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಅವುಗಳ ನ್ಯಾಸವನ್ನು ಪಾದಗಳು, ಕೈಗಳು, ಸ್ತನಗಳು, ನಾಸಿಕೆಗಳು, ಶಿರಸ್ಸು ಮತ್ತು ಎರಡೂ ಭುಜಗಳ ಮೇಲೆ ಮಾಡಬೇಕು.

Verse 82

सद्योजातभवाः सम्यगष्टौ मन्त्राः कलाः क्रमात् । सद्योजातं प्रपद्यामि सिद्धिः स्यात्प्रथमा कला ॥ ८२ ॥

ಕ್ರಮವಾಗಿ ಸದ್ಯೋಜಾತದಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದ ಎಂಟು ಮಂತ್ರಗಳು ಹಾಗೂ ಅವುಗಳ ಕಲೆಗಳು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ‘ನಾನು ಸದ್ಯೋಜಾತನ ಶರಣು ಹೊಂದುತ್ತೇನೆ’; ಮೊದಲ ಕಲೆ ‘ಸಿದ್ಧಿ’ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.

Verse 83

सद्योजाताय वै भूयो नमः स्याद् वृद्धिरीरिता । भवेद्युतिस्तृतीया स्यादभवे तदनन्दरम् ॥ ८३ ॥

ಮತ್ತೆ ‘ಸದ್ಯೋಜಾತಾಯ ನಮಃ’—ಇದು ‘ವೃದ್ಧಿ’ ಎಂದು ನಿರೂಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಮೂರನೇ ಪ್ರಯೋಗ ‘ಯುತಿ’; ಅದು ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ತಕ್ಷಣ ಮುಂದಿನದನ್ನು ಬಳಸಬೇಕು.

Verse 84

लक्ष्मी चतुर्थी कथिता ततो नातिभवेपदम् । मेधा स्यात्पञ्चमी प्रोक्ता कलाभूयो भवस्व माम् ॥ ८४ ॥

ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ‘ಲಕ್ಷ್ಮೀ-ಚತುರ್ಥೀ’ ವಿವರಣೆಗೊಂಡಿದೆ; ಅದರಿಂದ ದುರ್ಭಾಗ್ಯದಲ್ಲಿ ಬೀಳುವಿಕೆ ಆಗದು. ‘ಮೇಧಾ-ಪಂಚಮೀ’ ಕೂಡ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ—ನನ್ನ ನಿಮಿತ್ತ ನೀನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಕಲೆ, ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಮತ್ತು ಸಿದ್ಧಿಯಿಂದ ಸಮೃದ್ಧನಾಗು.

Verse 85

प्राज्ञा समीरिता षष्ठी भवांते स्यात्प्रभा कला । उद्भवाय नमः पश्चात्सुधा स्यादष्टमी कला ॥ ८५ ॥

‘ಪ್ರಾಜ್ಞಾ’ ಎಂಬುದು ಆರನೆಯ ಕಲೆಯೆಂದು ಘೋಷಿಸಲಾಗಿದೆ; ಹಿಂದಿನ ಕಲೆಯ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ‘ಪ್ರಭಾ’ ಎಂಬ ಕಲೆಯಿದೆ. ಅದರ ನಂತರ “ಉದ್ಭವಾಯ ನಮಃ” ಎಂಬ ನಮಸ್ಕಾರ ಬರುತ್ತದೆ; ‘ಸುಧಾ’ ಎಂಟನೆಯ ಕಲೆಯೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ॥

Verse 86

प्रणवाद्याश्चतुर्थ्यंता कलाः सर्वा नमोन्विताः । अष्टात्रिंशत्कलाः प्रोक्ताः पंच ब्रह्मपदादिकाः ॥ ८६ ॥

ಪ್ರಣವ (ಓಂ)ದಿಂದ ಚತುರ್ಥಿವರೆಗೆ ಇರುವ ಎಲ್ಲಾ ಕಲಗಳನ್ನು ‘ನಮೋ’ ಜೊತೆಗೆ ಜಪಿಸಬೇಕು. ಇವು ಮുപ്പತ್ತೆಂಟು ಕಲಗಳೆಂದು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ; ಆರಂಭವು ಐದು ಬ್ರಹ್ಮಪದಗಳಿಂದ॥

Verse 87

इति विन्यस्तदेहोऽसौ भवेद्गंगाधरः स्वयम् । ततः समाहितो भूत्वा ध्यायेदेवं सदाशिवम् ॥ ८७ ॥

ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ದೇಹವನ್ನು ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ವಿನ್ಯಾಸಿಸಿದವನು ತಾನೇ ಗಂಗಾಧರ (ಶಿವ) ಸ್ವರೂಪನಾಗುತ್ತಾನೆ. ನಂತರ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಸಮಾಹಿತಗೊಳಿಸಿ, ಈ ವಿಧವಾಗಿ ಸದಾಶಿವನ ಧ್ಯಾನ ಮಾಡಬೇಕು॥

Verse 88

सितपीतासितश्वेतजपाभैः पंचभिर्मुखैः । अक्षैर्युतं ग्लौमुकुटं कोटिपूर्णेंदुसंप्रभम् ॥ ८८ ॥

ಅವರಿಗೆ ಐದು ಮುಖಗಳು—ಶ್ವೇತ, ಪೀತ, ನೀಲ-ಶ್ಯಾಮ, ಪ್ರಕಾಶಮಾನ ಶ್ವೇತ ಮತ್ತು ಜಪಾಪುಷ್ಪದಂತ ಅರుణ ಕಾಂತಿಯಿಂದ ದೀಪ್ತ. ಅವರು ಅಕ್ಷಮಾಲೆಯನ್ನು ಧರಿಸಿ, ‘ಗ್ಲೌ’ ಮುಕುಟದಿಂದ ಶೋಭಿಸಿ, ಕೋಟಿ ಪೂರ್ಣಚಂದ್ರರ ಸಮಾನ ಪ್ರಭೆಯಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಾರೆ॥

Verse 89

शूलं टंकं कृपाणं च वज्राग्न्यहिपतीन्करैः । दधानंभूषणोद्दीप्तं घण्टापाशवराभयान् ॥ ८९ ॥

ಅವರು ಕೈಗಳಲ್ಲಿ ಶೂಲ, ಟಂಕ (ಕುಠಾರ), ಕೃಪಾಣ, ಹಾಗೆಯೇ ವಜ್ರ, ಅಗ್ನಿ ಮತ್ತು ಅಹಿಪತಿ (ನಾಗರಾಜ)ಯನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆಭರಣಗಳಿಂದ ದೀಪ್ತರಾಗಿ, ಗಂಟೆ, ಪಾಶ, ವರಮುದ್ರೆ ಮತ್ತು ಅಭಯಮುದ್ರೆಯನ್ನೂ ಹಿಡಿದಿರುತ್ತಾರೆ॥

Verse 90

एवं ध्यात्वा जपेन्मंत्रं पञ्चलक्षं मधुप्लुतैः । प्रसूनैः करवीरोत्थैर्जुहुयात्तद्दशांशतः ॥ ९० ॥

ಹೀಗೆ ಧ್ಯಾನಿಸಿ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಐದು ಲಕ್ಷ ಬಾರಿ ಜಪಿಸಬೇಕು; ಮತ್ತು ಜೇನಿನಲ್ಲಿ ತೋಯಿಸಿದ ಕರವೀರ ಪುಷ್ಪಗಳಿಂದ ಅದರ ದಶಾಂಶವನ್ನು ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಹೋಮಿಸಬೇಕು।

Verse 91

पूर्वोदिते यजेत्पीठे मूर्तिं मूलेन कल्पयेत् । आवाह्य पूजयेत्तस्यां मूर्तावावरणैः सह ॥ ९१ ॥

ಹಿಂದೆ ಹೇಳಿದ ಶುಭಕಾಲದಲ್ಲಿ ಪೀಠದಲ್ಲಿ ಯಜನೆ ಮಾಡಬೇಕು; ಮೂಲಮಂತ್ರದಿಂದ ಮೂರ್ತಿಯನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು; ನಂತರ ದೇವತೆಯನ್ನು ಆವಾಹನ ಮಾಡಿ ಆ ಮೂರ್ತಿಯನ್ನು ಆವರಣಗಳೊಡನೆ ಪೂಜಿಸಬೇಕು।

Verse 92

शक्तिं डमरुकाभीतिवरान्संदधतं करैः । ईशानं त्रीक्षणं शुभ्रमैशान्यां दिशि पूजयेत् ॥ ९२ ॥

ಶಕ್ತಿ, ಡಮರು, ಅಭಯಮುದ್ರೆ ಮತ್ತು ವರದಹಸ್ತಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿದ, ತ್ರಿನೇತ್ರ, ಶುಭ್ರಪ್ರಕಾಶಮಾನ ಈಶಾನನನ್ನು ಐಶಾನ್ಯ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಪೂಜಿಸಬೇಕು।

Verse 93

परश्वेणवराभीतीर्दधानं विद्युदुज्ज्वलम् । चतुर्मुखं तत्पुरुषं त्रिनेत्रं पूर्वतोऽर्चयेत् ॥ ९३ ॥

ಪೂರ್ವದತ್ತ ಮುಖಮಾಡಿ, ಪರಶು ಧರಿಸಿ, ವರದ-ಅಭಯ ಮುದ್ರೆಗಳೊಂದಿಗೆ, ಮಿಂಚಿನಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವ, ಚತುರ್ಮುಖ ತ್ರಿನೇತ್ರ ತತ್ಪುರುಷನನ್ನು ಅರ್ಚಿಸಬೇಕು।

Verse 94

अक्षस्रजं वेदपाशौ ऋषिं डमरुकं ततः । खट्वांगं निशितं शूलं कपालं बिभ्रतं करैः ॥ ९४ ॥

ನಂತರ (ಅವನು) ಕೈಗಳಲ್ಲಿ ಅಕ್ಷಮಾಲೆ, ವೇದಪಾಶ, ಋಷಿಚಿಹ್ನ, ಡಮರು; ಹಾಗೆಯೇ ಖಟ್ವಾಂಗ, ತೀಕ್ಷ್ಣ ತ್ರಿಶೂಲ ಮತ್ತು ಕಪಾಲವನ್ನು ಧರಿಸಿರುವಂತೆ ಧ್ಯಾನಿಸಬೇಕು।

Verse 95

अंजनाभं चतुर्वक्त्रं भीमदंतं भयावहम् । अघोरं त्रीक्षणं याम्ये पूजयेन्मंत्रवित्तमः ॥ ९५ ॥

ದಕ್ಷಿಣ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಮಂತ್ರವಿದ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದವನು ಅಂಜನದಂತೆ ಶ್ಯಾಮವರ್ಣ, ಚತುರ್ಮುಖ, ಭೀಕರ ದಂತಗಳಿರುವ, ಭಯಾವಹವಾದರೂ ತತ್ತ್ವತಃ ಅಘೋರ, ತ್ರಿನೇತ್ರ ದೇವನನ್ನು ಸಮ್ಯಕ್ ಪೂಜಿಸಲಿ।

Verse 96

कुंकुमाभचतुर्वक्त्रं वामदेवं त्रिलोचनम् । हरिणाक्षगुणाभीतिवरहस्तं चतुर्मुखम् ॥ ९६ ॥

ಕುಂಕುಮವರ್ಣದ ಕాంతಿಯಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವ ಚತುರ್ಮುಖ, ಶುಭ ವಾಮದೇವ, ತ್ರಿನೇತ್ರ; ಹರಿಣಾಕ್ಷ, ಗುಣಮುದ್ರೆ, ಅಭಯಮುದ್ರೆ, ವರಮುದ್ರೆಯನ್ನು ಧರಿಸಿದ ಆ ಚತುರ್ಮುಖ ಪ್ರಭುವನ್ನು ಪೂಜಿಸಲಿ।

Verse 97

बालेंदुशेखरोल्लासिमुकुटं पश्चिमे यजेत् । कर्पूरेंदुनिभं सौम्यं सद्योजातं त्रिलोचनम् ॥ ९७ ॥

ಪಶ್ಚಿಮ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಮಕುಟದಲ್ಲಿ ಬಾಲಚಂದ್ರನು ಪ್ರಕಾಶಿಸುವ ಆ ರೂಪವನ್ನು ಯಜಿಸಲಿ; ಕರ್ಪೂರ-ಚಂದ್ರನಂತೆ ಕಾಂತಿಯುತ, ಸೌಮ್ಯ, ತ್ರಿನೇತ್ರ, ಸದ್ಯೋಜಾತ ದೇವನನ್ನು ಪೂಜಿಸಲಿ।

Verse 98

वराभयाक्षवलयकुठारान्दधतं करैः । विलासिनं स्मेरवक्त्रं सौम्ये सम्यक्समर्चयेत् ॥ ९८ ॥

ಸೌಮ್ಯ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಸ್ಮಿತಮುಖನಾಗಿ ಮನೋಹರವಾಗಿ ಇರುವ ದೇವನನ್ನು ಸಮ್ಯಕ್ ಪೂಜಿಸಲಿ; ಅವನು ಕೈಗಳಲ್ಲಿ ವರಮುದ್ರೆ, ಅಭಯಮುದ್ರೆ, ಅಕ್ಷಮಾಲೆ, ವಲಯ (ಕಂಕಣ) ಮತ್ತು ಕುಠಾರವನ್ನು ಧರಿಸಿದ್ದಾನೆ।

Verse 99

कोणेष्वर्चेन्निवृत्त्याद्यास्तेजोरूपाः कलाः क्रमात् । विघ्नेश्वराननन्ताद्यान्पत्रेषु परितो यजेत् ॥ ९९ ॥

ಕೋಣೆಗಳಲ್ಲಿ ನಿವೃತ್ತಿ ಮೊದಲಾದ ತೇಜೋರೂಪ ಕಲைகளை ಕ್ರಮವಾಗಿ ಅರ್ಚಿಸಲಿ; ಮತ್ತು ಸುತ್ತಲಿನ ಪತ್ರಗಳಲ್ಲಿ (ದಳಗಳಲ್ಲಿ) ವಿಘ್ನೇಶ್ವರ ಹಾಗೂ ಅನಂತ ಮೊದಲಾದ ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಯಜಿಸಲಿ।

Verse 100

उमादिकास्ततो बाह्ये शक्राद्यानायुधैः सह । इति संपूज्य देवेशं भक्त्या परमया युतः ॥ १०० ॥

ಆಮೇಲೆ ಹೊರಭಾಗದಲ್ಲಿ ಉಮಾದಿಗಳು, ಇಂದ್ರಾದಿ ದೇವತೆಗಳು ತಮ್ಮ ದಿವ್ಯಾಯುಧಗಳೊಂದಿಗೆ ದೇವೇಶ್ವರನನ್ನು ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಸಂಪೂಜಿಸಿದರು; ಅವನು ಪರಮಭಕ್ತಿಯುತವಾಗಿ ಪೂಜೆಯನ್ನು ಸಮ್ಯಕ್ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದನು।

Verse 101

प्रणीयेन्नृत्यगीताद्यैः स्तोत्रमैर्त्रीं मनोहरैः । तारो मायावियद्बिंदुमनुस्वरसमन्वितः ॥ १०१ ॥

ಇದನ್ನು ನೃತ್ಯ, ಗೀತಾದಿಗಳೊಂದಿಗೆ, ಮೈತ್ರಿಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವ ಮನೋಹರ ಸ್ತೋತ್ರಗಳಿಂದ ನೆರವೇರಿಸಬೇಕು; ಹಾಗೆಯೇ ‘ತಾರ’ (ಓಂ) ಅಕ್ಷರವನ್ನು ಮಾಯಾ, ವಿಯತ್, ಬಿಂದುಗಳೊಂದಿಗೆ, ಅನುಸ್ವಾರನಾದ ಸಹಿತವಾಗಿ ಪ್ರಯೋಗಿಸಬೇಕು।

Verse 102

पञ्चाक्षरसमायुक्तो वसुवर्णो मनुर्मतः । पंचाक्षरोक्तवत्कुर्यादंगन्यासादिकं बुधः ॥ १०२ ॥

ಪಂಚಾಕ್ಷರಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಯುಕ್ತವಾಗಿ ‘ವಸು-ವರ್ಣ’ ಲಕ್ಷಣ ಹೊಂದಿರುವ ಮಂತ್ರವೇ ವಿಧಿತ ಮಂತ್ರವೆಂದು ತಿಳಿಯಲಾಗಿದೆ. ಬುದ್ಧಿವಂತ ಸಾಧಕನು ಪಂಚಾಕ್ಷರ ಮಂತ್ರದಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದಂತೆ ಅಂಗನ್ಯಾಸಾದಿಗಳನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು।

Verse 103

सिंदूराभं लसद्रत्नमुकुटं चन्द्रमौलिनम् । दिव्यभूषांगरागं च नागयज्ञोपवीतिनम् ॥ १०३ ॥

ಅವನು ಸಿಂಧೂರವರ್ಣನಾಗಿ, ಪ್ರಕಾಶಮಾನ ರತ್ನಖಚಿತ ಮುಕುಟಧಾರಿಯಾಗಿ, ಚಂದ್ರಮೌಲಿಯಾಗಿ; ದಿವ್ಯಾಭರಣಗಳು ಮತ್ತು ಸುಗಂಧ ಅಂಗರಾಗಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿತನಾಗಿ; ನಾಗವನ್ನು ಯಜ್ಞೋಪವೀತವಾಗಿ ಧರಿಸಿದ್ದನು।

Verse 104

वामोरुस्थप्रियोरोजन्यस्तहस्तं च बिभ्रतम् । वेदटंकेष्मभयं ध्यायेत्सर्वेश्वरं शिवम् ॥ १०४ ॥

ಸರ್ವೇಶ್ವರನಾದ ಶಿವನನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸಬೇಕು—ಅವನು ನಿರ್ಭಯನು; ಎಡ ತೊಡೆಯ ಮೇಲೆ ಆಸೀನಳಾದ ಪ್ರಿಯೆಯ ಮೇಲೆ ಕೈಯನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಂಡು, ತನ್ನ ಮಡಿಲಲ್ಲಿ ವೇದಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿದ್ದಾನೆ।

Verse 105

अष्टलक्षं जपेन्मंत्रं तत्सहस्रं घृतान्वितैः । पायसैर्जुहुयात्पीठेमूर्तिं संकल्प्य मूलतः ॥ १०५ ॥

ಅಷ್ಟಲಕ್ಷ ಬಾರಿ ಮಂತ್ರಜಪ ಮಾಡಬೇಕು; ನಂತರ ತುಪ್ಪ ಮಿಶ್ರಿತ ಪಾಯಸದಿಂದ ಸಾವಿರ ಆಹುತಿಗಳನ್ನು ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು. ಪೀಠದಲ್ಲಿ ಮೂಲಸಂಕಲ್ಪದಿಂದ ದೇವಮೂರ್ತಿಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ ಹೋಮ ಮಾಡಬೇಕು.

Verse 106

अंगैरावरणं पूर्वमनंताद्यैरनन्तरम् । उमादिभिः समुद्दिष्टं तृतीयं लोकनायकैः ॥ १०६ ॥

ಮೊದಲು ಅಂಗಗಳಿಂದ ನಿರ್ಮಿತ ಆವರಣ; ನಂತರ ಅನಂತಾದಿಗಳಿಂದ ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾದುದು. ಮೂರನೆಯದು ಉಮಾದಿಗಳಿಂದ ಸೂಚಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದು, ಲೋಕನಾಯಕರು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದಾರೆ.

Verse 107

चतुर्थं पंचमं तेषामायुधैः परिकीर्तितम् । एवं प्रतिदिनं देवं पूजयेत्साधकोत्तमः ॥ १०७ ॥

ಅವರ ನಾಲ್ಕನೆಯದು ಮತ್ತು ಐದನೆಯದು ದಿವ್ಯ ಆಯುಧಗಳಿಂದ ಲಕ್ಷಣಗೊಂಡವೆಂದು ಕೀರ್ತಿಸಲಾಗಿದೆ. ಹೀಗೆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಸಾಧಕನು ಪ್ರತಿದಿನ ದೇವರನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು.

Verse 108

पुत्रपौत्रादिगां लक्ष्मीं संप्राप्यह्यत्र मोदते । तारः स्थिरा सकर्णेंदुर्भघृगुः सर्गसमन्वितः ॥ १०८ ॥

ಇಲ್ಲಿ ಪುತ್ರ-ಪೌತ್ರಾದಿ ರೂಪದ ಲಕ್ಷ್ಮೀ (ಸಮೃದ್ಧಿ) ಯನ್ನು ಪಡೆದು ಅವನು ಹರ್ಷಿಸುತ್ತಾನೆ. (ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ) ತಾರಾ, ಸ್ಥಿರಾ, ಸಕರ್ಣೇಂದು, ಭಾಗೃಗು, ಸರ್ಗ—ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ವರ್ಗಗಳೊಡನೆ—ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ.

Verse 109

अक्षरात्मा निगदितो मंत्रो मृत्युञ्जयात्मकः । ऋषइः कहोलो देव्यादिगायत्री छन्द ईरितम् ॥ १०९ ॥

ಈ ಮಂತ್ರವು ಅಕ್ಷರಾತ್ಮ—ಅವಿನಾಶಿ ಅಕ್ಷರವೇ ಸಾರ—ಎಂದು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದು, ಮೃತ್ಯುಂಜಯಸ್ವರೂಪವಾಗಿದೆ. ಇದರ ಋಷಿ ಕಹೋಲ; ಛಂದಸ್ಸು ದೇವ್ಯಾದಿ-ಗಾಯತ್ರಿ ಎಂದು ಉಕ್ತವಾಗಿದೆ.

Verse 110

मृत्युञ्जयो महादेवो देवतास्य समीरितः । भृगुणा दीर्घयुक्तेन षडंगानि समाचरेत् ॥ ११० ॥

ಈ ಮಂತ್ರಕರ್ಮಕ್ಕೆ ದೇವತೆಯಾಗಿ ಮೃತ್ಯುಂಜಯ ಮಹಾದೇವನೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಭೃಗು-ದೀರ್ಘವನ್ನು ಯಥಾವಿಧಿಯಾಗಿ ಪ್ರಯೋಗಿಸಿ ಷಡಂಗಗಳನ್ನು ವಿಧಿಪೂರ್ವಕ ಆಚರಿಸಬೇಕು.

Verse 111

चंद्रार्कहुतभुङ्नेत्रं स्मितास्यं युग्मपद्मगम् । मुद्रापाशैणाक्षसूत्रलसत्पाणिं शशिप्रभम् ॥ १११ ॥

ಅವರ ನೇತ್ರಗಳು ಚಂದ್ರ, ಸೂರ್ಯ ಮತ್ತು ಹುತಭುಕ್ (ಅಗ್ನಿ); ಮುಖದಲ್ಲಿ ಮೃದು ಸ್ಮಿತ; ಅವರು ಜೋಡಿ ಪದ್ಮಗಳ ಮೇಲೆ ಆಸೀನರು. ಅವರ ಕೈಗಳು ಮುದ್ರೆ, ಪಾಶ, ಜಿಂಕೆ ಮತ್ತು ಅಕ್ಷಸೂತ್ರದಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತವೆ; ಅವರು ಚಂದ್ರಪ್ರಭೆಯಿಂದ ದೀಪ್ತರು.

Verse 112

भालेंदुविगलंत्पीयूषप्लुतांगमलंकृतम् । हाराद्यैर्निजकांत्या तु ध्यायेद्विश्वविमोहनम् ॥ ११२ ॥

ನಲಾಟದಲ್ಲಿರುವ ಚಂದ್ರನಿಂದ ಸುರಿಯುವ ಅಮೃತದಿಂದ ಅವರ ಅಂಗಗಳು ಪ್ಲುತವಾಗಿದ್ದು, ಅವರು ಅಲಂಕಾರಗಳಿಂದ ಶೋಭಿತರಾಗಿದ್ದಾರೆ; ಹಾರಾದಿ ಆಭರಣಗಳು ಅವರ ಸ್ವಕಾಂತಿಯಿಂದಲೇ ಮಿನುಗುತ್ತವೆ. ಅಂಥ ವಿಶ್ವವಿಮೋಹನ ಪ್ರಭುವನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸಬೇಕು.

Verse 113

गुणलक्षं जपेन्मंत्रं तद्दशांशं हुनेत्सुधीः । अमृताशकलैः शुद्धदुग्धाज्यसमभिप्लुतैः ॥ ११३ ॥

ಸುಧೀ ಸಾಧಕನು ಮಂತ್ರವನ್ನು ‘ಗುಣ-ಲಕ್ಷ’ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಜಪಿಸಿ, ಅದರ ದಶಾಂಶವನ್ನು ಹೋಮ ಮಾಡಬೇಕು—ಅಮೃತಾಶಕ ತುಂಡುಗಳನ್ನು ಶುದ್ಧ ಹಾಲು ಮತ್ತು ತುಪ್ಪದಲ್ಲಿ ಚೆನ್ನಾಗಿ ನೆನೆಸಿ.

Verse 114

शैवे संपूजयेत्पीठे मूर्तिं संकल्पमूलतः । अंगावरणमाराध्यपश्चाल्लोकेश्वरान्यजेत् ॥ ११४ ॥

ಶೈವ ಪೀಠದಲ್ಲಿ ಸಂಕಲ್ಪವನ್ನು ಮೂಲವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಮೂರ್ತಿಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಪೂಜಿಸಬೇಕು. ನಂತರ ಅಂಗ-ಆವರಣವನ್ನು ಆರಾಧಿಸಿ, ಆಮೇಲೆ ಲೋಕೇಶ್ವರರನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು.

Verse 115

तदस्त्राणि ततो बाह्ये पूजयेत्साधकोत्तमः । जपपूजादिभिः सिद्धे मंत्रेऽस्मिन्मुनिसत्तम ॥ ११५ ॥

ಅನಂತರ ಸಾಧಕೋತ್ತಮನು ಮುಖ್ಯ ಪೂಜಾಸ್ಥಾನದ ಹೊರಭಾಗದಲ್ಲಿ ಆ ಅಸ್ತ್ರದೇವತೆಗಳನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು. ಹೇ ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠ, ಜಪ-ಪೂಜಾದಿಗಳಿಂದ ಈ ಮಂತ್ರ ಸಿದ್ಧವಾದಾಗ ಕರ್ಮ ಫಲಪ್ರದವಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 116

कुर्यात्प्रयोगान्कल्योक्तानभीष्टफलसिद्धये । दुग्धसिक्तैः सुधाखंडैर्हुत्वा प्रत्यहमादरात् ॥ ११६ ॥

ಇಷ್ಟಫಲಸಿದ್ಧಿಗಾಗಿ ಶಾಸ್ತ್ರೋಕ್ತ ಶುಭ ಪ್ರಯೋಗಗಳನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು. ಹಾಲಿನಲ್ಲಿ ನೆನೆಸಿದ ಮಿಶ್ರಿ ತುಂಡುಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿದಿನ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಹೋಮದಲ್ಲಿ ಆಹುತಿ ನೀಡಬೇಕು.

Verse 117

सहस्रमासपर्यंतं लभेदायुर्धनं सुतान् । सुधावटतितान्पूर्वा पयः सर्पिः पयो हविः ॥ ११७ ॥

ಸಹಸ್ರ ಮಾಸಗಳವರೆಗೆ ಆಯುಷ್ಯ, ಧನ ಮತ್ತು ಪುತ್ರರನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ಪೂರ್ವವಿಧಿಯಲ್ಲಿ ಹಾಲು, ತುಪ್ಪ, ಮತ್ತೆ ಹಾಲು, ಹವಿಸ್ ಆಹುತಿಗಳು; ಹಾಗೆಯೇ ಅಮೃತಸಮಾನ ವಟಸुधೆ/ವಟರಸವೂ ಉಲ್ಲೇಖಿತವಾಗಿದೆ.

Verse 118

सप्त द्रव्याणि वारेषु क्रमाद्दशशतं हुनेत् । सप्ताधिकान् द्विजान्नित्यं भोजयेन्मधुरान्वितम् ॥ ११८ ॥

ವಾರಗಳ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಏಳು ದ್ರವ್ಯಗಳಿಂದ ನಿಯಮವಾಗಿ ಸಾವಿರ ಬಾರಿ ಹೋಮ ಆಹುತಿಗಳನ್ನು ನೀಡಬೇಕು. ಹಾಗೆಯೇ ಪ್ರತಿದಿನ ಏಳು ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ಮಧುರ ಪದಾರ್ಥಗಳೊಂದಿಗೆ ಭೋಜನ ಮಾಡಿಸಬೇಕು.

Verse 119

ऋत्विग्भ्यो दक्षिणां दद्यादरुणां गां पयस्विनीम् । गुरुं संप्रीणयेत्पश्चाद्धनाद्यैर्देवताधिया ॥ ११९ ॥

ಋತ್ವಿಜರಿಗೆ ದಕ್ಷಿಣೆಯಾಗಿ ಕೆಂಪುಮಿಶ್ರಿತ ವರ್ಣದ, ಹಾಲು ಸಮೃದ್ಧಿಯಾದ ಹಸುವನ್ನು ನೀಡಬೇಕು. ನಂತರ ದೇವತಾಭಾವದಿಂದ ಗುರುವನ್ನು ಧನಾದಿಗಳಿಂದ ಸಂತೋಷಪಡಿಸಬೇಕು.

Verse 120

अनेन विधिना साध्यः कृत्याद्रोहज्वंरादिभिः । विमुक्तः सुचिरं जीवेच्छरदां शतमञ्जसा ॥ १२० ॥

ಈ ವಿಧಾನದಂತೆ ಕೃತ್ಯಾ, ಶತ್ರು-ಪ್ರಯೋಗ, ಜ್ವರಾದಿಗಳಿಂದ ಪೀಡಿತನಾದ ಸಾಧಕನು ಅವೆಲ್ಲದಿಂದ ವಿಮುಕ್ತನಾಗಿ, ದೀರ್ಘಕಾಲ ಜೀವಿಸಿ ಸುಲಭವಾಗಿ ಶತ ಶರತ್ತುಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ।

Verse 121

अभिचारे ज्वरे स्तंभघोरोन्मादे शिरोगदे । असाध्यरोगे क्ष्वेडार्तौ मोहे दाहे महाभये ॥ १२१ ॥

ಅಭಿಚಾರ, ಜ್ವರ, ಸ್ಥಂಭ, ಘೋರ ಉನ್ಮಾದ, ಶಿರೋರೋಗ, ಅಸಾಧ್ಯ ರೋಗ, ವಿಷದಂಶ/ವಿಷಪೀಡೆ, ಮೋಹ, ದಾಹ ಮತ್ತು ಮಹಾಭಯ—ಇಂತಹ ಸ್ಥಿತಿಗಳಲ್ಲಿ (ಈ ಪ್ರಯೋಗ) ಉಪಯೋಗಿಸಬೇಕು।

Verse 122

होमोऽयं शांतिदः प्रोक्तः सर्वाभयप्रदायकः । द्रव्यैरेतैः प्रजुहुयात्त्रिजन्मसु यथाविधि ॥ १२२ ॥

ಈ ಹೋಮವು ಶಾಂತಿದಾಯಕವೂ ಸರ್ವಭಯದಿಂದ ಅಭಯ ನೀಡುವದೂ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ। ಇದೇ ದ್ರವ್ಯಗಳಿಂದ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಮೂರು ಜನ್ಮಗಳವರೆಗೆ ಆಹುತಿಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು।

Verse 123

भोजयेन्मधुरैर्भोज्यैर्ब्राह्मणान्वेदपारगान् । दीर्घमायुरवाप्नोति वांछितां विंदति श्रियम् ॥ १२३ ॥

ಮಧುರ ಹಾಗೂ ಪ್ರೀತಿಕರವಾದ ಭೋಜ್ಯಗಳಿಂದ ವೇದಪಾರಂಗತ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನು ಭೋಜನ ಮಾಡಿಸಿದರೆ ದೀರ್ಘಾಯು ದೊರೆಯುತ್ತದೆ; ಬಯಸಿದ ಶ್ರೀ-ಸಂಪತ್ತೂ ಲಭಿಸುತ್ತದೆ।

Verse 124

एकादशाहुतीर्नित्यं दूर्वाभिर्जुहुयाद् बुधः । अपमृत्युजिदेव स्यादायुरारोग्यवर्द्धनम् ॥ १२४ ॥

ಬುದ್ಧಿವಂತನು ನಿತ್ಯವೂ ದೂರ್ವಾ ಹುಲ್ಲಿನಿಂದ ಹನ್ನೊಂದು ಆಹುತಿಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು। ಇದರಿಂದ ಅವನು ಅಪಮೃತ್ಯುವನ್ನು ಜಯಿಸಿ, ಆಯುಷ್ಯ ಮತ್ತು ಆರೋಗ್ಯ ವೃದ್ಧಿಯಾಗುತ್ತದೆ।

Verse 125

त्रिजन्मसु सुधावल्लीकाश्मीरीबकुलोद्भवैः । समिद्वरैः कृतो होमः सर्वमृत्युगदापहः ॥ १२५ ॥

ಮೂರು ಜನ್ಮಗಳವರೆಗೆ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಸುಧಾವಲ್ಲೀ, ಕಾಶ್ಮೀರಿ ಹಾಗೂ ಬಕುಲವೃಕ್ಷಜನ್ಯ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಸಮಿಧಗಳಿಂದ ಮಾಡಿದ ಹೋಮವು ಎಲ್ಲ ವಿಧದ ಮರಣಭಯ ಮತ್ತು ರೋಗಗಳನ್ನು ನಿವಾರಿಸುತ್ತದೆ।

Verse 126

सिद्धार्थैर्विहितो होमो महाज्वरविनाशनः । अपामार्गसमिद्धोमः सर्वामयनिषूदनः ॥ १२६ ॥

ಸಿದ್ಧಾರ್ಥ (ಬಿಳಿ ಸಾಸಿವೆ)ಗಳಿಂದ ಮಾಡಿದ ಹೋಮವು ಮಹಾಜ್ವರವನ್ನು ನಾಶಮಾಡುತ್ತದೆ; ಅಪಾಮಾರ್ಗ ಸಮಿಧಗಳಿಂದ ಮಾಡಿದ ಹೋಮವು ಎಲ್ಲ ರೋಗಗಳನ್ನು ಸಂಹರಿಸುತ್ತದೆ।

Verse 127

दक्षिणामूर्तये पूर्वं तुभ्यं पदमनंतरम् । वटमूलपदस्यांते प्रवदेच्च निवासिने ॥ १२७ ॥

ಮೊದಲು ‘ದಕ್ಷಿಣಾಮೂರ್ತಯೇ’ ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ಉಚ್ಚರಿಸಬೇಕು; ತಕ್ಷಣವೇ ‘ತುಭ್ಯಂ’ ಎಂದು ಹೇಳಬೇಕು. ನಂತರ ‘ವಟಮೂಲ’ ಪದಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ‘ನಿವಾಸಿನೇ’ ಎಂದು ಹೇಳಿ ಅಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಅಂತರ್ಯಾಮಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು।

Verse 128

ध्यानैकनिरतांगाय पश्चाद् ब्रूयान्नमः पदम् । रुद्राय शंभवे तारशक्तिरुद्धोऽयमीरितः ॥ १२८ ॥

ಧ್ಯಾನದಲ್ಲಿ ಏಕಾಗ್ರವಾಗಿ ಲೀನವಾದ ಅಂಗಗಳಿರುವವನಿಗೆ ನಂತರ ‘ನಮಃ’ ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ಉಚ್ಚರಿಸಬೇಕು. ‘ರುದ್ರಾಯ, ಶಂಭವೇ’—ಇದು ತಾರಾ-ಶಕ್ತಿ (ಓಂ-ಶಕ್ತಿ)ಯಿಂದ ಬಂಧಿತ ‘ಉದ್ದ’ ಮಂತ್ರವೆಂದು ಘೋಷಿಸಲಾಗಿದೆ।

Verse 129

षट्त्रिंशदक्षरो मंत्रः सर्वकामफलप्रदः । मुनिः शुकः समुद्दिष्टश्छंदोऽनुष्टुप्प्रकीर्तितम् ॥ १२९ ॥

ಇದು ಮുപ്പತ್ತಾರು ಅಕ್ಷರಗಳ ಮಂತ್ರ; ಇದು ಎಲ್ಲ ಕಾಮನೆಗಳ ಫಲವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಇದರ ಋಷಿ ಶುಕ ಮುನಿಯೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಛಂದಸ್ಸು ಅನುಷ್ಟುಪ್ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಲಾಗಿದೆ।

Verse 130

देवता दक्षिणामूर्तिर्नाम्ना शंभुरुदीरितः । तारशक्तियुक्तैः पूर्वं ह्रीमाद्यंतैश्च मंत्रजैः ॥ १३० ॥

ಅಧಿದೇವತೆ ದಕ್ಷಿಣಾಮೂರ್ತಿ; ಅವರನ್ನು ‘ಶಂಭು’ ಎಂಬ ನಾಮದಿಂದಲೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಮೊದಲು ತಾರಾಶಕ್ತಿಯುಕ್ತ ಮಂತ್ರಗಳನ್ನು, ಹಾಗೆಯೇ ‘ಹ್ರೀಂ’ದಿಂದ ಆರಂಭಿಸಿ ‘ಹ್ರೀಂ’ದಲ್ಲೇ ಅಂತ್ಯಗೊಳ್ಳುವ ಮಂತ್ರಸೂತ್ರಗಳನ್ನು ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಪ್ರಯೋಗಿಸಬೇಕು।

Verse 131

षट्षष्ठाष्टेषु वह्न्यर्णैर्हृदयाद्यंगकल्पनम् । मूर्ध्नि भाले दृशोः श्रोत्रे गंडयुग्मे सनासिके ॥ १३१ ॥

ಆರು-ಆರು-ಎಂಟು ಎಂಬ ಸಮೂಹಗಳ ವಹ್ನ್ಯರ್ಣಗಳು (ಅಗ್ನಿ-ಅಕ್ಷರಗಳು) ಮೂಲಕ ಹೃದಯದಿಂದ ಆರಂಭಿಸಿ ಅಂಗನ್ಯಾಸ ಮಾಡಬೇಕು—ಶಿರಸ್ಸು, ಲಲಾಟ, ಎರಡು ಕಣ್ಣುಗಳು, ಎರಡು ಕಿವಿಗಳು, ಎರಡು ಗಂಡಗಳು ಮತ್ತು ನಾಸಿಕೆಯನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಅಲ್ಲಿ ವಿನ್ಯಾಸಿಸಬೇಕು।

Verse 132

आस्यदोःसंधिषु गले स्तनहृन्नाभिमंडले । कट्यां गुह्ये पुनः पादसंधिष्वर्णान्न्यसेन्मनोः ॥ १३२ ॥

ಬಾಯಿ ಮತ್ತು ಕೈಗಳ ಸಂಧಿಗಳಲ್ಲಿ, ಕಂಠದಲ್ಲಿ, ಸ್ತನಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ, ಹೃದಯ ಹಾಗೂ ನಾಭಿಮಂಡಲದಲ್ಲಿ ಮಂತ್ರವರ್ಣಗಳನ್ನು ನ್ಯಾಸಿಸಬೇಕು. ನಂತರ ಕಟಿಯಲ್ಲಿ, ಗುಹ್ಯಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ, ಮತ್ತೆ ಪಾದಸಂಧಿಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಮಂತ್ರಾಕ್ಷರಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು।

Verse 133

व्यापकं तारशक्तिभ्यां कुर्याद्देहे ततः परम् । हिमाचलतटे रम्ये सिद्धिकिन्नरसेविते ॥ १३३ ॥

ನಂತರ ತಾರಾಸಂಬಂಧಿತ ಎರಡು ಶಕ್ತಿಗಳಿಂದ ಆ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ದೇಹದಲ್ಲಿ ಸರ್ವವ്യാപಕವಾಗಿಸಬೇಕು. ಆಮೇಲೆ ಸಿದ್ಧರು ಮತ್ತು ಕಿನ್ನರರು ಸೇವಿಸುವ ಹಿಮಾಲಯದ ಮನೋಹರ ತಟದಲ್ಲಿ (ಸಾಧನೆಯನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಬೇಕು)।

Verse 134

विविधद्रुमशाखाभिः सर्वतो वारितातपे । सुपुष्पितैर्लताजालैराश्लिष्टकुसुमद्रुमे ॥ १३४ ॥

ಅಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ವೃಕ್ಷಗಳ ಕೊಂಬೆಗಳು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಸೂರ್ಯತಾಪವನ್ನು ತಡೆದಿದ್ದವು. ಅತ್ಯಂತ ಪುಷ್ಪಿತ ಲತಾಜಾಲಗಳಿಂದ ಆಲಿಂಗಿತವಾದ ಹೂವಿನ ಮರಗಳು ಮನೋಹರವಾಗಿ ಕಂಗೊಳಿಸುತ್ತಿದ್ದವು।

Verse 135

शिलाविवरनिर्गच्छन्निर्झरानिलशीतले । गायद्देवांगनासंघे नृत्यद्बर्हि कदम्बके ॥ १३५ ॥

ಶಿಲೆಯ ಬಿರುಕುಗಳಿಂದ ಹೊರಹೊಮ್ಮುವ ಜಲಪಾತಗಳ ಶೀತಲ ಗಾಳಿಯಿಂದ ತಂಪಾದ ಆ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ದೇವಾಂಗನರ ಸಮೂಹ ಗಾನಮಾಡುತ್ತಾ, ಕದಂಬವನದಲ್ಲಿ ನವಿಲುಗಳು ನೃತ್ಯಮಾಡುತ್ತವೆ।

Verse 136

कूजत्कोकिलसंघेन मुखरीकृतदिङ्मुखे । परस्परविनिर्मुक्तमात्सर्यमृगसेविते ॥ १३६ ॥

ಕೂಗುವ ಕೋಗಿಲೆಗಳ ಗುಂಪುಗಳಿಂದ ದಿಕ್ಕುಗಳು ಮೊಳಗುವ ಆ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ, ಜಿಂಕೆಗಳು ಪರಸ್ಪರ ಅಸೂಯೆಯಿಂದ ಮುಕ್ತವಾಗಿ ನಿರ್ಭಯವಾಗಿ ಸಂಚರಿಸುತ್ತವೆ।

Verse 137

जलजैः स्थलजैः पुष्पैरामोदिभिरलंकृते । आद्यैः शुकाद्यैर्मुनिभिरजस्रसुखसेविते ॥ १३७ ॥

ಜಲಜ ಹಾಗೂ ಸ್ಥಲಜ ಸುಗಂಧ ಪುಷ್ಪಗಳಿಂದ ಅದು ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು; ಆದ್ಯ ಮುನಿಗಳು—ಶುಕಾದಿಗಳು—ಅಖಂಡ ಸುಖದಿಂದ ಸದಾ ಅಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದರು।

Verse 138

पुरंदरमुखैर्देवैः सांगनाद्यैर्विलोकिते । वटवृक्षं महोच्छ्रायं पद्मरागफलोज्ज्लम् ॥ १३८ ॥

ಅಲ್ಲಿ ಮಹೋನ್ನತವಾದ ವಟವೃಕ್ಷವು ನಿಂತಿತ್ತು; ಪದ್ಮರಾಗದಂತೆ ಹೊಳೆಯುವ ಫಲಗಳಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಮಾನ. ಪುರಂದರ (ಇಂದ್ರ) ಮುಂತಾದ ದೇವರುಗಳು ತಮ್ಮ ಸಂಗಾತಿ-ಪರಿವಾರದೊಂದಿಗೆ ಅದನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸುತ್ತಿದ್ದರು।

Verse 139

गारुत्मतमयैः पत्रैर्निबिडैरुपशोभितम् । नवरत्नमयाकल्पैर्लंबमानैरलंकृतम् ॥ १३९ ॥

ಆ ವೃಕ್ಷವು ಗಾರುತ್ಮತ (ಪಚ್ಚೆಮಣಿ) ಯಂತಹ ದಟ್ಟ ಎಲೆಗಳಿಂದ ಶೋಭಿತವಾಗಿತ್ತು; ನವರತ್ನಗಳಿಂದ ನಿರ್ಮಿತವಾಗಿ ತೂಗಾಡುವ ಆಭರಣಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು।

Verse 140

संसारतापविच्छेदकुशलच्छायमद्भुतम् । तस्य मूले सुसंक्लृप्तरत्नसिंहासने शुभे ॥ १४० ॥

ಆ ದಿವ್ಯ ವೃಕ್ಷವು ಅద్భುತವಾಗಿತ್ತು; ಅದರ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಛಾಯೆ ಸಂಸಾರತಾಪವನ್ನು ಛೇದಿಸಲು ಕುಶಲವಾಗಿತ್ತು. ಅದರ ಮೂಲದಲ್ಲಿ ಸುಸಂಯೋಜಿತ ರತ್ನಸಿಂಹಾಸನವು ಶುಭವಾಗಿ ವಿರಾಜಿಸಿತು॥

Verse 141

आसीनमसिताकल्पं शरच्चंद्रनिभाननम् । कैलासाद्रिनिभं त्र्यक्षं चंद्रांकितकपर्दकम् ॥ १४१ ॥

ಅವನು ಅವರನ್ನು ಆಸೀನನಾಗಿ ಕಂಡನು—ಶ್ಯಾಮವರ್ಣ, ಶರದ್ಚಂದ್ರನಿಭ ಮುಖ; ಕೈಲಾಸಗಿರಿನಿಭ ಪ್ರಕಾಶಮಾನ, ತ್ರಿನೇತ್ರ, ಮತ್ತು ಜಟೆಯಲ್ಲಿ ಚಂದ್ರಚಿಹ್ನಧಾರಿ॥

Verse 142

नासाग्रालोकनपरं वीरासनसमास्थितम् । भद्राटके कुरंगाढ्यजानुस्थकरपल्लवम् ॥ १४२ ॥

ಅವರು ವೀರಾಸನದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ಕುಳಿತು, ನಾಸಾಗ್ರದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ತತ್ಪರ; ಭದ್ರಾಸನದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತನಾಗಿ, ಮೃದು ಪಲ್ಲವಗಳಂತೆ ಕೈಗಳನ್ನು ಮೊಣಕಾಲಿನ ಮೇಲೆ ಇಟ್ಟು ಧ್ಯಾನಸ್ಥನಾಗಿದ್ದನು॥

Verse 143

कक्षाबद्धभुजंगं च सुप्रसन्नं हरं स्मरेत् । अयुतद्वयसंयुक्तगुणलक्षं जपेन्मनुम् ॥ १४३ ॥

ಭುಜಕ್ಕೆ ಬದ್ಧವಾದ ಭುಜಂಗದೊಂದಿಗೆ ಪರಮ ಪ್ರಸನ್ನನಾದ ಹರ (ಶಿವ)ನನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಬೇಕು. ಮತ್ತು ಶುಭ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳಿಂದ ಯುಕ್ತವಾದ ಆ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಇಪ್ಪತ್ತು ಸಾವಿರ ಬಾರಿ ಜಪಿಸಬೇಕು॥

Verse 144

तद्दशांशं तिलैः शुद्धैर्जुहुयात्क्षीरसंयुतैः । पंचाक्षरोदिते पीठे तद्विधानेन पूजयेत् ॥ १४४ ॥

ಅದರ ದಶಾಂಶವನ್ನು ಶುದ್ಧ ತಿಲಗಳನ್ನು ಕ್ಷೀರದೊಂದಿಗೆ ಮಿಶ್ರ ಮಾಡಿ ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಹೋಮ ಮಾಡಬೇಕು. ಮತ್ತು ಪಂಚಾಕ್ಷರಮಂತ್ರೋಕ್ತ ಪೀಠದಲ್ಲಿ ಅದೇ ವಿಧಾನದಂತೆ ಪೂಜೆ ಮಾಡಬೇಕು॥

Verse 145

भिक्षाहारो जपेन्मासं मनुमेनं जितेंद्रियः । नित्यं सहस्रमष्टार्द्धं परां विंदति वाक्छ्रियम् ॥ १४५ ॥

ಭಿಕ್ಷಾಹಾರದಿಂದ ಜೀವನ ನಡೆಸಿ ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ಜಯಿಸಿ, ಒಂದು ತಿಂಗಳು ಈ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಜಪಿಸಬೇಕು. ನಿತ್ಯ ಸಾವಿರ ಎಂಟು ಬಾರಿ ಜಪಿಸಿದರೆ ಪರಮ ವಾಕ್‌ಶ್ರೀ ಲಭಿಸುತ್ತದೆ.

Verse 146

त्रिवारं जप्तमेतेन पयस्तु मनुना पिबेत् । दक्षिणामूर्तिंसंध्यानाच्छास्त्रव्याख्यानकृद्भवेत् ॥ १४६ ॥

ಈ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಮೂರು ಬಾರಿ ಜಪಿಸಿ, ಮಂತ್ರವನ್ನು ಉಚ್ಚರಿಸುತ್ತಲೇ ಹಾಲು ಕುಡಿಯಬೇಕು. ಸಂಧ್ಯಾವಂದನೆಯಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣಾಮೂರ್ತಿಯನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸಿದರೆ ಶಾಸ್ತ್ರವ್ಯಾಖ್ಯಾನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ.

Verse 147

प्रणवो हृदयं पश्चाद्वदेद्भगवतेपदम् । ङेयुतं दक्षिणामूर्तिं मह्यंमेधामुदीरयेत् ॥ १४७ ॥

ಮೊದಲು ಹೃದಯಬೀಜವಾಗಿ ಪ್ರಣವ ‘ಓಂ’ ಅನ್ನು ಉಚ್ಚರಿಸಿ, ನಂತರ ‘ಭಗವತೇ’ ಪದವನ್ನು ಹೇಳಬೇಕು. ಬಳಿಕ ಙಕಾರಸಹಿತ ದಕ್ಷಿಣಾಮೂರ್ತಿಯನ್ನು ಆವಾಹಿಸಿ ‘ನನಗೆ ಮೇಧೆಯನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸು’ ಎಂದು ಉಚ್ಚರಿಸಬೇಕು.

Verse 148

प्रयच्छ ठद्वयांतोऽयं द्वाविंशत्यक्षरो मनुः । मुनिश्चतुर्मुखश्छंदो गायत्री देवतोदिता ॥ १४८ ॥

ಈ ಮಂತ್ರ ‘ಪ್ರಯಚ್ಛ’ ಎಂದು ಹೇಳಿ ‘ಠ’ ದ್ವಯದಿಂದ ಅಂತ್ಯಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ; ಇದು ಇಪ್ಪತ್ತೆರಡು ಅಕ್ಷರಗಳ ಮಂತ್ರ. ಇದರ ಋಷಿ ಚತುರ್ಮುಖ (ಬ್ರಹ್ಮ), ಛಂದಸ್ಸು ಗಾಯತ್ರಿ, ದೇವತೆ ಪ್ರಕಟಿತವಾಗಿದೆ.

Verse 149

ताररुद्धैः स्वरैर्दीर्घैः षड्भिरंगानि कल्पयेत् । पदैर्मंत्रभवैर्वापिध्यानाद्यं पूर्ववन्मतम् ॥ १४९ ॥

ತಾರಸ್ವರದಲ್ಲಿ ನಿಯಂತ್ರಿತ ಆರು ದೀರ್ಘ ಸ್ವರಗಳಿಂದ ಸಾಧನೆಯ ಆರು ಅಂಗಗಳನ್ನು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಬೇಕು. ಅಥವಾ ಮಂತ್ರಜನ್ಯ ಪದಗಳಿಂದ ಧ್ಯಾನಾದಿ ಕ್ರಮವು ಪೂರ್ವವತ್ತೇ ಎಂದು ಮನ್ನಿಸಲಾಗಿದೆ.

Verse 150

लोहितोग्र्यासनः सद्यो बिंदुमान्प्रथमं ततः । द्वितीयं वह्निबीजस्था दीर्घा शांतीन्दुभूषिता ॥ १५० ॥

ಲೋಹಿತ-ಉಗ್ರ ಆಸನದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತು ತಕ್ಷಣವೇ ಬಿಂದುಯುಕ್ತ ಮೊದಲ ರೂಪವನ್ನು ಉಚ್ಚರಿಸಬೇಕು. ನಂತರ ಅಗ್ನಿ-ಬೀಜದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತವಾದ ಎರಡನೆಯದನ್ನು ಜಪಿಸಬೇಕು—ಅದು ದೀರ್ಘ, ಶಾಂತಿ-ಚಿಹ್ನಾಂಕಿತ ಮತ್ತು ಚಂದ್ರಚಿಹ್ನದಿಂದ ಅಲಂಕೃತವಾಗಿದೆ.

Verse 151

तृतीया लांगलीशार्णमंत्रो बीजत्रयान्वितः । नीलकंठात्मकः प्रोक्तो विषद्वयहरः परः ॥ १५१ ॥

ಮೂರನೆಯದು ‘ಲಾಂಗಲೀಶಾರಣ ಮಂತ್ರ’; ಇದು ಮೂರು ಬೀಜಾಕ್ಷರಗಳಿಂದ ಯುಕ್ತವಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ನೀಲಕಂಠಸ್ವರೂಪವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ; ಇದು ದ್ವಿವಿಧ ವಿಷವನ್ನು ಪರಮವಾಗಿ ಹರಣಮಾಡುತ್ತದೆ.

Verse 152

हरद्वयं वह्निजाया हृदयं परिकीर्तितम् । कपर्द्दिने पदयुगं शिरोमंत्र उदाहृतः ॥ १५२ ॥

‘ಹರದ್ವಯ’ವನ್ನು ಅಗ್ನಿಜಾಯೆಯ ಹೃದಯವೆಂದು ಕೀರ್ತಿಸಲಾಗಿದೆ. ‘ಕಪರ್ದಿನ್’ ಅನ್ನು ಯುಗ್ಮಪಾದವೆಂದು, ‘ಶಿರೋಮಂತ್ರ’ವನ್ನು ಶಿರಸ್ಸಿನ ಮಂತ್ರವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

Verse 153

नीलकंठाय ठद्वंद्वं शिखामंत्रोऽयमीरितः । कालकूटपदस्यांते विषभक्षणङेयुतम् ॥ १५३ ॥

ನೀಲಕಂಠನಿಗಾಗಿ ‘ಠ-ದ್ವಂದ್ವ’ವನ್ನು ವಿಧಿಸಲಾಗಿದೆ—ಇದೇ ಶಿಖಾ-ಮಂತ್ರವೆಂದು ಘೋಷಿಸಲಾಗಿದೆ. ‘ಕಾಲಕೂಟ’ ಪದದ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ, ‘ವಿಷಭಕ್ಷಣ’ ಸೂಚಕ ಪದದೊಂದಿಗೆ ಇದನ್ನು ತಿಳಿಯಬೇಕು.

Verse 154

हुं फट् कवचमुद्दिष्टं नीलकंठिन इत्यतः । स्वाहांतमस्त्रमेतानि पंचागानि मनोर्विदुः ॥ १५४ ॥

‘ಹುಂ ಫಟ್’ ಅನ್ನು ಕವಚವೆಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ‘ನೀಲಕಂಠಿನೀ’ಯಿಂದ ಮುಂದಾಗಿ ‘ಸ್ವಾಹಾ’ ಅಂತವನ್ನು ಅಸ್ತ್ರವೆಂದು ಗ್ರಹಿಸಬೇಕು. ಪಂಡಿತರು ಇವನ್ನೇ ಮಂತ್ರದ ಪಂಚಾಂಗಗಳೆಂದು ತಿಳಿಯುತ್ತಾರೆ.

Verse 155

मूर्ध्नि कंठे हृदंभोजे क्रमाद्वीजत्रयं न्यसेत् । बालार्कायुतवर्चस्कं जटाजूटेंदुशोभितम् ॥ १५५ ॥

ಶಿರಸ್ಸು, ಕಂಠ ಮತ್ತು ಹೃದಯಕಮಲದಲ್ಲಿ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಆ ದ್ವಿಜತ್ರಯವನ್ನು ನ್ಯಾಸಿಸಬೇಕು. ಅನೇಕ ಉದಯಸೂರ್ಯರ ಕಾಂತಿಯಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸಿ, ಜಟಾಜೂಟದಲ್ಲಿ ಚಂದ್ರಶೋಭೆಯಿಂದ ಅಲಂಕರಿತವೆಂದು ಧ್ಯಾನಿಸಬೇಕು॥

Verse 156

नागाभूषं जपवटीं शूलं ब्रह्यकपालकम् । खट्वांगं दधतं दोर्भिस्त्रिनेत्रं चिंतयेद्धरम् ॥ १५६ ॥

ನಾಗಾಭೂಷಣಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿತನಾಗಿ, ಜಪಮಾಲೆ ಧರಿಸಿ, ತ್ರಿಶೂಲ, ಬ್ರಹ್ಮಕಪಾಲ ಮತ್ತು ಖಟ್ವಾಂಗವನ್ನು ಭುಜಗಳಲ್ಲಿ ಧರಿಸಿದ ತ್ರಿನೇತ್ರನಾದ ಭಯಂಕರ-ಪ್ರತಾಪಿ ಹರನನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸಬೇಕು॥

Verse 157

लक्षत्रयं जपेन्मंत्रं तद्दशांशं ससर्पिषा । हविषा जुहुयात्सम्यक्संस्कृते हव्यवाहने ॥ १५७ ॥

ಮಂತ್ರವನ್ನು ಮೂರು ಲಕ್ಷ ಬಾರಿ ಜಪಿಸಬೇಕು; ನಂತರ ಅದರ ದಶಾಂಶ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ತುಪ್ಪসহ ಹವಿಯಿಂದ, ಸಮ್ಯಕವಾಗಿ ಸಂಸ್ಕೃತ ಹವ್ಯವಾಹನ ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಆಹುತಿ ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು॥

Verse 158

शैवं पीठे यजेद्देवं नीलकंठं समाहितः । मृत्युं जयविधानेन विषद्वयविनाशनम् ॥ १५८ ॥

ಏಕಾಗ್ರಚಿತ್ತದಿಂದ ಶೈವ ಪೀಠದಲ್ಲಿ ನೀಲಕಂಠ ದೇವನನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು. ಮೃತ್ಯುಂಜಯ ವಿಧಾನದಿಂದ ಇದು ದ್ವಿವಿಧ ವಿಷವನ್ನು ನಾಶಮಾಡುತ್ತದೆ॥

Verse 159

अग्निः संवर्तकादित्यरानिलौ षष्टिबिंदुमान् । चिंतामणिरिति ख्यातं बीजं सर्वसमृद्धिदम् ॥ १५९ ॥

ಅಗ್ನಿ, ಸಂವರ್ತಕ, ಆದಿತ್ಯ, ರಾ, ಅನಿಲ—ಅರವತ್ತು ಬಿಂದುಗಳೊಂದಿಗೆ ಯುಕ್ತವಾದ ಈ ಬೀಜ ‘ಚಿಂತಾಮಣಿ’ ಎಂದು ಖ್ಯಾತ; ಇದು ಸರ್ವ ಸಮೃದ್ಧಿ ಹಾಗೂ ಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ॥

Verse 160

कश्यपो मुनिराख्यातश्छंदोऽनुष्टुबुदाहृतम् । अर्द्धनारीश्वरः प्रोक्तो देवता जगतां पतिः ॥ १६० ॥

ಈ ಮಂತ್ರದ ಋಷಿ ಮುನಿ ಕಶ್ಯಪನೆಂದು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾನೆ; ಛಂದಸ್ಸು ಅನುಷ್ಟುಪ್ ಎಂದು ಉಕ್ತವಾಗಿದೆ. ದೇವತೆ ಜಗತ್ಪತಿ ಅರ್ಧನಾರೀಶ್ವರನೆಂದು ಪ್ರೋಕ್ತನು॥೧೬೦॥

Verse 161

रेफादिव्यंजनैः षड्भिः कुर्यादंगानि षट् क्रमात् । त्रिनेत्रं नीलमणिभं शूलपाशं कपालकम् ॥ १६१ ॥

‘ರ’ದಿಂದ ಆರಂಭವಾಗುವ ಆರು ವ್ಯಂಜನಗಳಿಂದ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಷಡಂಗ-ನ್ಯಾಸ ಮಾಡಬೇಕು. ತ್ರಿನೇತ್ರ, ನೀಲಮಣಿಯಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಮಾನ, ಶೂಲ-ಪಾಶ ಮತ್ತು ಕಪಾಲ ಧರಿಸಿದ ದೇವನನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸಬೇಕು॥೧೬೧॥

Verse 162

रक्तोत्पलं च हस्ताब्जैर्दधतं चारुभूषणम् । बालेंदुबद्धमुकुटमर्द्धनारीश्वरं स्मरेत् ॥ १६२ ॥

ಕಮಲಸದೃಶ ಕೈಗಳಲ್ಲಿ ರಕ್ತೋತ್ಪಲವನ್ನು ಧರಿಸಿ, ಸುಂದರ ಆಭರಣಗಳಿಂದ ಅಲಂಕೃತನಾಗಿ, ಬಾಲಚಂದ್ರದಿಂದ ಬಂಧಿತ ಮಕುಟವನ್ನು ಧರಿಸಿದ ಅರ್ಧನಾರೀಶ್ವರನನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಬೇಕು॥೧೬೨॥

Verse 163

एकलक्षं जपेन्मंत्रं त्रिशतं मधुराप्लुतैः । तिलैर्हुनेद्यजेत्पीठे शैवेंगावरणैः सह ॥ १६३ ॥

ಮಂತ್ರವನ್ನು ಒಂದು ಲಕ್ಷ ಬಾರಿ ಜಪಿಸಬೇಕು; ನಂತರ ಜೇನಿನಲ್ಲಿ ತೋಯಿಸಿದ ಹವ್ಯದ್ರವ್ಯಗಳಿಂದ ಮೂರು ನೂರು ಆಹುತಿಗಳನ್ನು ನೀಡಬೇಕು. ಎಳ್ಳಿನಿಂದ ಹೋಮ ಮಾಡಿ, ಶೈವ ಅಂಗ-ಆವರಣಗಳೊಂದಿಗೆ ಪೀಠದಲ್ಲಿ ಪೂಜೆ ಮಾಡಬೇಕು॥೧೬೩॥

Verse 164

वृषाद्यैर्मातृभिः पश्चाल्लोकपालैस्तदायुधैः । प्रासादाद्यं जपेन्मंत्रमयुतं रोगशांतये ॥ १६४ ॥

ವೃಷಾ ಮೊದಲಾದ ಮಾತೃಗಳನ್ನ ಹಿಂದೆ ಸ್ಥಾಪಿಸಿ, ಲೋಕಪಾಲರನ್ನು ಅವರವರ ಆಯುಧಗಳೊಂದಿಗೆ ಇರಿಸಿ, ‘ಪ್ರಾಸಾದ’ದಿಂದ ಆರಂಭವಾಗುವ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಹತ್ತು ಸಾವಿರ ಬಾರಿ ಜಪಿಸಬೇಕು—ರೋಗಶಾಂತಿಗಾಗಿ॥೧೬೪॥

Verse 165

स्वाहावृत्तमिदं बीजं विगलत्परमामृतम् । चन्द्रबिंबस्थितं मूर्ध्नि ध्यातं क्ष्वेडगदापहम् ॥ १६५ ॥

“ಸ್ವಾಹಾ”ಯಿಂದ ಆವರಿತವಾದ ಈ ಬೀಜಾಕ್ಷರ ಪರಮ ಅಮೃತವನ್ನು ಸುರಿಸುತ್ತದೆ. ಶಿರೋಮಣಿಯ ಚಂದ್ರಮಂಡಲದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತವೆಂದು ಧ್ಯಾನಿಸಿದರೆ ಕ್ಷ್ವೇಡ (ವಿಷದೋಷ) ರೋಗವನ್ನು ಹರಣಮಾಡುತ್ತದೆ.

Verse 166

प्रतिलोमस्वराढ्या च बीजं वह्निगृहे स्थितम् । रेफादिव्यंजनोल्लासिषट्कोणाभिवृतं बहिः ॥ १६६ ॥

ಪ್ರತಿಲೋಮಕ್ರಮದ ಸ್ವರಗಳಿಂದ ಸಮೃದ್ಧವಾದ ಆ ಬೀಜವನ್ನು ವಹ್ನಿಗೃಹದಲ್ಲಿ (ಅಗ್ನಿಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ) ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು. ಹೊರಗೆ ರೇಫ (ರ) ಆದಿ ವ್ಯಂಜನಗಳ ದೀಪ್ತಿಯಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವ ಷಟ್ಕೋಣದಿಂದ ಅದನ್ನು ಆವರಿಸಬೇಕು.

Verse 167

भूतार्तस्य स्मृतं मूर्ध्नि भूतमाशु विनाशयेत् । पीडितांगे स्मृतं तत्तत्पीडां शमयति ध्रुवम् ॥ १६७ ॥

ಭೂತಪೀಡಿತನ ಶಿರಸ್ಸಿನ ಮೇಲೆ ಇದನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಿ ಜಪಿಸಿದರೆ ಆ ಭೂತವು ಶೀಘ್ರ ನಾಶವಾಗುತ್ತದೆ. ಪೀಡಿತ ಅಂಗದ ಮೇಲೆ ಸ್ಮರಿಸಿದರೆ ಆ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ನೋವು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಶಮನವಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 168

प्रणवो हृदयं पश्चान् ङेंतः पशुपतिः पुनः । तारो नमो भूतपदं ततोऽधिपतये ध्रुवम् ॥ १६८ ॥

ಮೊದಲು ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಣವ ‘ಓಂ’ ಅನ್ನು ನ್ಯಾಸಮಾಡಿ; ನಂತರ ‘ಙೇಂ’ ಅಂತ್ಯವಿರುವ ಪದವನ್ನು ಇರಿಸಬೇಕು. ಮತ್ತೆ ‘ಪಶುಪತಿ’ ಎಂದು ಉಚ್ಚರಿಸಬೇಕು. ಆಮೇಲೆ ತಾರಕ ‘ಓಂ’, ನಂತರ ‘ನಮೋ’, ನಂತರ ‘ಭೂತ’ ಪದ; ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ದೃಢವಾಗಿ ‘ಅಧಿಪತಯೇ’ ಎಂದು ಹೇಳಬೇಕು.

Verse 169

नमोरुद्राय युगलं खङ्गरावण शब्दतः । विहरद्वितयं पश्चान्नरीनृत्ययुगं पृथक् ॥ १६९ ॥

‘ನಮೋ ರುದ್ರಾಯ’ದಿಂದ ಆರಂಭವಾಗುವ ಯುಗ್ಮವನ್ನು ಖಡ್ಗಗಳ ಝಂಕರದಂತೆ ಧ್ವನಿಯೊಂದಿಗೆ ಉಚ್ಚರಿಸಬೇಕು. ನಂತರ ‘ವಿಹರದ್’ ಎಂಬ ಎರಡು ಘಟಕಗಳನ್ನು ಹೇಳಬೇಕು; ಆಮೇಲೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ‘ನಾರೀ-ನೃತ್ಯ’ ಸಂಬಂಧಿತ ಯುಗ್ಮವನ್ನು ಜಪಿಸಬೇಕು.

Verse 170

श्मशानभस्माचितांते शरण्याय ततः परम् । घंटाकपालमालादिधरायेति पदं पुनः ॥ १७० ॥

ನಂತರ ‘ಶ್ಮಶಾನಭಸ್ಮದಿಂದ ಲಿಪ್ತ ದೇಹವಿರುವ ಶರಣ್ಯ ಪ್ರಭು’ ಎಂಬ ಮಂತ್ರಪದವನ್ನು ಜಪಿಸಬೇಕು; ಆಮೇಲೆ ಮತ್ತೆ ‘ಘಂಟೆ, ಕಪಾಲ, ಮಾಲೆ ಮೊದಲಾದವುಗಳನ್ನು ಧರಿಸುವವನು’ ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ಉಚ್ಚರಿಸಬೇಕು।

Verse 171

व्याघ्रचर्मपदस्यांते परिधानाय तत्परम् । शशांककृतशब्दांते शेखराय ततः परम् ॥ १७१ ॥

‘ವ್ಯಾಘ್ರಚರ್ಮ’ ಪದದ ನಂತರ ‘ಪರಿಧಾನಾಯ’ (ಧರಿಸುವ ವಸ್ತ್ರ) ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ತಿಳಿಯಬೇಕು; ಹಾಗೆಯೇ ‘ಶಶಾಂಕಕೃತ’ ಪದದ ನಂತರ ‘ಶೇಖರಾಯ’ (ಶಿರೋಭೂಷಣ) ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ತಿಳಿಯಬೇಕು।

Verse 172

कृष्णसर्पपदात्पश्चाद्वदेद्यज्ञोपवीतिने । बलयुग्मं चलायुग्ममनिवर्तकपालिने ॥ १७२ ॥

‘ಕೃಷ್ಣಸರ್ಪ’ ಪದದಿಂದ ಆರಂಭವಾದ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಉಚ್ಚರಿಸಿ, ಯಜ್ಞೋಪವೀತಧಾರಿ ಸಾಧಕನು ನಂತರ—‘ಬಲಯುಗ್ಮಂ, ಚಲಯುಗ್ಮಂ—ಓ ಅನಿವರ್ತಕಪಾಲಿನ!’ ಎಂದು ಹೇಳಬೇಕು।

Verse 173

हनुयुग्मं ततो भूतांस्त्रासयद्वितयं पुनः । भूयो मंडलमध्ये स्यात्कटयुग्मं ततः परम् ॥ १७३ ॥

ನಂತರ ದವಡೆಗಳ ಜೋಡಿಯನ್ನು ರೂಪಿಸಬೇಕು; ಬಳಿಕ ಮತ್ತೆ ಭಯ ಹುಟ್ಟಿಸುವ ಎರಡು ಭೂತಗಳ ವಿನ್ಯಾಸ ಮಾಡಬೇಕು। ಮುಂದಾಗಿ ಮಂಡಲದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ನಂತರ ಕಟಿ (ನಿತಂಬ) ಜೋಡಿ ಇರಬೇಕು।

Verse 174

रुद्रांकुशेन शमय प्रवेशययुगं ततः । आवेशययुगं पश्चाञ्चंडासिपदमीरयेत् ॥ १७४ ॥

ನಂತರ ರುದ್ರಾಂಕುಶದಿಂದ ‘ಶಮಯ’ ಮತ್ತು ‘ಪ್ರವೇಶಯ’ ಎಂಬ ಜೋಡಿ ಮಂತ್ರಪದಗಳನ್ನು ಜಪಿಸಬೇಕು; ಬಳಿಕ ‘ಆವೇಶಯ’ ಜೋಡಿಯನ್ನು ಜಪಿಸಿ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ‘ಚಂಡಾಸಿ’ ಎಂಬ ಮಂತ್ರಪದವನ್ನು ಉಚ್ಚರಿಸಬೇಕು।

Verse 175

धाराधिपतिरुद्रोऽयं ज्ञापयत्यग्निसुंदरी । खड्गरावणमंत्रोऽयं सप्तत्यूर्द्धशताक्षरः ॥ १७५ ॥

ಈ ಮಂತ್ರವು ‘ಧಾರೆಗಳ ಅಧಿಪತಿ ರುದ್ರ’ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧ; ಅಗ್ನಿಸುಂದರಿ ಇದನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಇದು ಖಡ್ಗ-ರಾವಣ ಮಂತ್ರ, ನೂರು ಎಪ್ಪತ್ತು ಅಕ್ಷರಗಳದು॥

Verse 176

भूताधिपतये स्वाहा पूजामन्त्रोऽयमीरितः । सिद्धमंत्रोऽयमुदितो जपादेव प्रसिद्ध्यति ॥ १७६ ॥

‘ಭೂತಾಧಿಪತಯೇ ಸ್ವಾಹಾ’—ಇದು ಪೂಜಾ ಮಂತ್ರವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಈ ಸಿದ್ಧ ಮಂತ್ರ ಉಪದೇಶಿತ; ಜಪಮಾತ್ರದಿಂದಲೇ ಸಿದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ॥

Verse 177

अयुतद्वितयात्पश्चाद्भूतादिग्रहणे क्षमः । माया स्फुरद्वयं भूयः प्रस्फुरद्वितयं पुनः ॥ १७७ ॥

ಎರಡು ‘ಅಯುತ’ (ಇಪ್ಪತ್ತು ಸಾವಿರ) ನಂತರ ಭೂತಾದಿಗಳನ್ನು ಗ್ರಹಿಸಲು ಸಮರ್ಥವಾದ ತತ್ತ್ವ ಬರುತ್ತದೆ. ನಂತರ ಮಾಯೆ ಎರಡು ಸ್ಫುರಣಗಳಾಗಿ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತದೆ; ಮತ್ತೆ ಅದು ಇನ್ನೊಂದು ಎರಡು ಸ್ಫುರಣಗಳಾಗಿ ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತದೆ॥

Verse 178

घातयद्वितयं वर्मफडंतः समुदीरितः । एकपंचाशदर्णोऽयमघोरास्त्रं महामनुः ॥ १७८ ॥

‘ಘಾತಯ’ ಎಂಬುದನ್ನು ಎರಡು ಬಾರಿ ಉಚ್ಚರಿಸಿ, ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ‘ವರ್ಮ-ಫಟ್’ ಎಂದು ಸೇರಿಸಿ ಪಠಿಸಿದರೆ, ಐವತ್ತೊಂದು ಅಕ್ಷರಗಳ ಈ ಮಹಾಮಂತ್ರ ‘ಅಘೋರಾಸ್ತ್ರ’ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ॥

Verse 179

अघोरोऽस्य नुनिः प्रोक्तस्त्रिवृच्छंदं उदाहृतम् । अघोररुद्रः संदिष्टो देवता मन्त्रनायकः ॥ १७९ ॥

ಈ ಮಂತ್ರದ ಋಷಿ ‘ಅಘೋರ’ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ; ಛಂದಸ್ಸು ‘ತ್ರಿವೃಕ್’ ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ; ಮತ್ತು ದೇವತೆ—ಮಂತ್ರನಾಯಕ—‘ಅಘೋರರುದ್ರ’ ಎಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿದೆ॥

Verse 180

हृदयं पंचभिः प्रोक्तं शिरः षड्भिरुदाहृतम् । शिखा दशभिराख्याता नवभिः कवचं मतम् ॥ १८० ॥

ಹೃದಯಮಂತ್ರವು ಐದು ಅಕ್ಷರಗಳೆಂದು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ; ಶಿರೋಮಂತ್ರವು ಆರು ಅಕ್ಷರಗಳೆಂದು ಉಪದೇಶಿಸಲಾಗಿದೆ. ಶಿಖಾಮಂತ್ರವು ಹತ್ತು ಅಕ್ಷರಗಳೆಂದು, ಕವಚಮಂತ್ರವು ಒಂಬತ್ತು ಅಕ್ಷರಗಳೆಂದು ತಿಳಿಯಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.

Verse 181

वसुवर्णैः स्मृतं नेत्रं दशार्णैरस्त्रमीरितम् । मूर्ध्नि नेत्रास्यकंठेषु हृन्नाभ्यामूरुषु क्रमात् ॥ १८१ ॥

ನೇತ್ರಮಂತ್ರವು ಎಂಟು ಅಕ್ಷರಗಳೆಂದು ಸ್ಮೃತವಾಗಿದೆ; ಅಸ್ತ್ರಮಂತ್ರವು ಹತ್ತು ಅಕ್ಷರಗಳೆಂದು ಘೋಷಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇವುಗಳನ್ನು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಶಿರಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ; ಕಣ್ಣು, ಬಾಯಿ, ಕಂಠದಲ್ಲಿ; ಹೃದಯ ಮತ್ತು ನಾಭಿಯಲ್ಲಿ; ಹಾಗೂ ಊರುಗಳಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಸ ಮಾಡಬೇಕು.

Verse 182

जानुजंघापदद्वंद्वे रुद्रभिन्नाक्षरैर्न्यसेत् । पञ्चषट्काष्टवेदांगद्विव्द्यब्धिरसलोचनैः ॥ १८२ ॥

ಮೋಕುಗಳು, ಜಂಘೆಗಳು ಮತ್ತು ಪಾದಯುಗ್ಮದಲ್ಲಿ ರುದ್ರಭಿನ್ನ ಅಕ್ಷರಗಳಿಂದ ನ್ಯಾಸ ಮಾಡಬೇಕು—ಐದು, ಆರು, ಎಂಟು, ವೇದಾಂಗಗಳು, ಎರಡು, ಸಮುದ್ರ, ರಸ, ಮತ್ತು ಕಣ್ಣುಗಳು ಸೂಚಿಸುವ ಸಂಖ್ಯಾಕ್ರಮದಂತೆ.

Verse 183

श्यामं त्रिनेत्रं सपार्ढ्यं रक्तवस्त्रांगरांगकम् । नानाशस्त्रधरं ध्यायेनदघोराख्यं सदाशिवम् ॥ १८३ ॥

ಶ್ಯಾಮವರ್ಣ, ತ್ರಿನೇತ್ರ, ಆಭರಣಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿತ, ಅಂಗರಾಗ ಲೇಪಿತ ಹಾಗೂ ಕೆಂಪು ವಸ್ತ್ರಧಾರಿ, ನಾನಾವಿಧ ಶಸ್ತ್ರಧಾರಿಯಾದ ‘ಅಘೋರ’ ಎಂಬ ಸದಾಶಿವನನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸಬೇಕು.

Verse 184

भूतवेतालकादीनां क्षयोऽयं निग्रहे मनुः । तारो वांतो धरासंस्थो वामनेत्रेंदुभूषितः ॥ १८४ ॥

ಭೂತ, ವೇತಾಳಾದಿಗಳ ನಿಗ್ರಹಕ್ಕಾಗಿ ಈ ಮಂತ್ರವು ಅವರ ಕ್ಷಯವನ್ನುಂಟುಮಾಡುವದು. ಇದರ ಋಷಿ ಮನು, ದೇವತೆ/ಸ್ವರೂಪ ‘ತಾರ’, ವಿನಿಯೋಗ ‘ಧರಾಸಂಸ್ಥ’ (ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತ), ಮತ್ತು ಲಕ್ಷಣ ಎಡ ಕಣ್ಣಿನ ಮೇಲೆ ಚಂದ್ರಭೂಷಣ.

Verse 185

पाशी बकः कर्णनेत्रवर्मास्त्रांतः षडक्षरः । मनुः पाशुपतास्त्राख्यो ग्रहक्षुद्रनिवारणः ॥ १८५ ॥

ಇವು ಮಂತ್ರಗಳು—‘ಪಾಶೀ’, ‘ಬಕ’, ‘ಕರ್ಣ-ನೇತ್ರ-ವರ್ಮಾಸ್ತ್ರಾಂತ’; ಹಾಗೆಯೇ ಷಡಕ್ಷರ ಮಂತ್ರ; ಮತ್ತು ‘ಪಾಶುಪತಾಸ್ತ್ರ’ ಎಂದು ಖ್ಯಾತ ಮಂತ್ರ—ಇವೆಲ್ಲ ಗ್ರಹಜನಿತ ಪೀಡೆಗಳು ಹಾಗೂ ಕ್ಷುದ್ರ ದುಷ್ಟಬಾಧೆಗಳನ್ನು ನಿವಾರಿಸಲು।

Verse 186

षड्भिर्वर्णैः षडंगानि हुंफडंतैः सजातिभिः । मध्याह्नार्कप्रभं भीमं त्र्यक्षं पन्नगभूषणम् ॥ १८६ ॥

ಷಡಕ್ಷರದಿಂದ ಷಡಂಗ-ನ್ಯಾಸವನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು, ‘ಹುಂ’ ‘ಫಟ್’ ಮೊದಲಾದ ಬೀಜಾಕ್ಷರಗಳು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಸಹಚರ ವರ್ಣಗಳೊಂದಿಗೆ; ನಂತರ ಮಧ್ಯಾಹ್ನ ಸೂರ್ಯಪ್ರಭೆಯಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವ, ಭೀಕರ, ತ್ರಿನೇತ್ರ, ಸರ್ಪಭೂಷಣಧಾರಿ ದೇವನನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸಬೇಕು।

Verse 187

नानाशस्त्रं चतुर्वक्त्रं स्मरेत्पशुपतिं हरम् । वर्णलक्षं जपेन्मन्त्रं जुहुयात्तद्दशांशतः ॥ १८७ ॥

ಅನೇಕ ಶಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿದ, ಚತುರ್ಮುಖ ಪಶುಪತಿ-ಹರನನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಬೇಕು. ಮಂತ್ರವನ್ನು ಲಕ್ಷ ವರ್ಣಪರಿಮಾಣವಾಗಿ ಜಪಿಸಿ, ಅದರ ದಶಾಂಶ ಪ್ರಮಾಣದ ಹವನವನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಬೇಕು।

Verse 188

गव्येन सर्पिषा मन्त्रो संस्कृते हव्यवाहने । शैवे पीठे यजेदंगमातृलोकेश्वरायुधैः ॥ १८८ ॥

ಗವ್ಯ ಘೃತದಿಂದ, ಸಂಸ್ಕೃತ ಹವ್ಯವಾಹನ ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಆಹುತಿಯಾಗಿ ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು. ಶೈವ ಪೀಠದಲ್ಲಿ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಅಂಗದೇವತೆಗಳು, ಮಾತೃಗಣ, ಲೋಕೇಶ್ವರರು ಮತ್ತು ಅವರ ಆಯುಧಗಳನ್ನು ಚಿಹ್ನೆಗಳಾಗಿ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಪೂಜೆ ಮಾಡಬೇಕು।

Verse 189

अनेन मन्त्रितं तोयं भूतग्रस्तमुखे क्षिपेत् । सद्यः स मुंचति क्रंदान्महामंत्रप्रभावतः ॥ १८९ ॥

ಈ ಮಂತ್ರದಿಂದ ಅಭಿಮಂತ್ರಿತವಾದ ನೀರನ್ನು ಭೂತಗ್ರಸ್ತನ ಬಾಯಿಗೆ ಛಿಟಕಿಸಬೇಕು. ಈ ಮಹಾಮಂತ್ರದ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಅವನು ತಕ್ಷಣವೇ ತನ್ನ ಆರ್ಥ ಕ್ರಂದನವನ್ನು ಬಿಡುತ್ತಾನೆ।

Verse 190

अनेन मन्त्रितान्बाणान्विसृजेद्युधि यो नरः । जयेत्क्षणेन निखिलाञ्छत्रून्पार्थ इवापरः ॥ १९० ॥

ಈ ಮಂತ್ರದಿಂದ ಅಭಿಮಂತ್ರಿತವಾದ ಬಾಣಗಳನ್ನು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಬಿಡುವ ನರನು ಕ್ಷಣದಲ್ಲೇ ಸಮಸ್ತ ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಜಯಿಸುತ್ತಾನೆ—ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಪಾರ್ಥ (ಅರ್ಜುನ)ನಂತೆ।

Verse 191

वर्णान्तिमो बिन्दुयुतः क्षेत्रपालाय हृन्मनुः ॥ १९१ ॥

ವರ್ಣಮಾಲೆಯ ಅಂತಿಮ ಅಕ್ಷರಕ್ಕೆ ಬಿಂದು ಸೇರಿಸಿ ರೂಪಿಸುವ ಹೃದಯಮಂತ್ರವೇ ಕ್ಷೇತ್ರಪಾಲನಿಗೆ ವಿಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ।

Verse 192

ताराद्यो वसुवर्णोऽयं क्षेत्रपालस्य कीर्तितः । षड्दीर्घयुक्तबीजेन षडंगं न्यस्य चिन्तयेत् ॥ १९२ ॥

‘ತಾರಾ’ದಿಂದ ಆರಂಭವಾಗಿ ಸ್ವರ್ಣವರ್ಣದ ಕాంతಿಯಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವ ಈ ಮಂತ್ರವು ಕ್ಷೇತ್ರಪಾಲನದ್ದೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ। ಆರು ದೀರ್ಘಸ್ವರಯುಕ್ತ ಬೀಜದಿಂದ ಷಡಂಗ-ನ್ಯಾಸ ಮಾಡಿ ನಂತರ ದೇವರನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸಬೇಕು।

Verse 193

नीलाचलाभं दिग्वस्त्रं सर्पभूषं त्रिलोचनम् । पिंगोर्ध्वकेशान्दधतं कपालं च गदां स्मरेत् ॥ १९३ ॥

ನೀಲಾಚಲದಂತೆ ನೀಲಕಾಂತಿಯುಳ್ಳ, ದಿಗ್ವಸ್ತ್ರ (ಆಕಾಶವಸ್ತ್ರ) ಧರಿಸಿದ, ಸರ್ಪಾಭರಣಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿತ, ತ್ರಿನೇತ್ರ, ಪಿಂಗಲವಾಗಿ ಮೇಲೇಳಿದ ಕೇಶಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿದ, ಕಪಾಲ ಮತ್ತು ಗದೆಯನ್ನು ಹಿಡಿದ ಶಂಭುವನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಬೇಕು।

Verse 194

लक्षमेकं जपेन्मन्त्रं जुहुयात्तद्दशांशतः । चरुणा घृतसिक्तेन ततः क्षेत्रे समर्चयेत् ॥ १९४ ॥

ಮಂತ್ರವನ್ನು ಒಂದು ಲಕ್ಷ ಬಾರಿ ಜಪಿಸಬೇಕು; ನಂತರ ಅದರ ದಶಾಂಶ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ತುಪ್ಪದಿಂದ ತೇವಗೊಂಡ ಚರುದಿಂದ ಹೋಮ ಮಾಡಬೇಕು; ಆಮೇಲೆ ಕ್ಷೇತ್ರ/ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ವಿಧಿವತ್ತಾಗಿ ಸಮರ್ಚನೆ ಮಾಡಬೇಕು।

Verse 195

धर्मादिकल्पिते पीठे सांगावरणमादरात् । तस्मै सपरिवाराय बलिमेतेन निर्हरेत् ॥ १९५ ॥

ಧರ್ಮವಿಧಿಯಂತೆ ಕಲ್ಪಿತ ಪೀಠದಲ್ಲಿ, ಸಾಂಗ-ಆವರಣসহ ಬಲಿಯನ್ನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು. ಈ ವಿಧಾನದಿಂದ ಸಪರಿವಾರ ದೇವತೆಗೆ ಬಲಿಯನ್ನು ಸಮರ್ಪಿಸಬೇಕು.

Verse 196

पूर्वमेहिद्वयं पश्चाद्विद्विषं पुरुषं द्वयम् । भञ्जयद्वितयं भूयो नर्तयद्वितयं पुनः ॥ १९६ ॥

ಮೊದಲು ಆ ಜೋಡಿಯನ್ನು ಮುಂದೆ ಕರೆ; ನಂತರ ದ್ವೇಷಿಗಳಾದ ಪುರುಷರ ಜೋಡಿಯನ್ನು ಮುಂದೆ ತರು. ಬಳಿಕ ಮತ್ತೆ ಆ ಜೋಡಿಯನ್ನು ಭಂಜಿಸಿ, ಪುನಃ ಆ ಜೋಡಿಯನ್ನು ನೃತ್ಯಗೊಳಿಸು.

Verse 197

ततो विघ्नपदद्वन्द्वं महाभैरव तत्परम् । क्षेत्रपालबलिं गृह्णद्वयं पावकसुन्दरी ॥ १९७ ॥

ನಂತರ ವಿಘ್ನನಾಶದಲ್ಲಿ ತತ್ಪರನಾದ ಓ ಮಹಾಭೈರವ! ಓ ಪಾವಕಸುಂದರಿ! ಕ್ಷೇತ್ರಪಾಲನಿಗಾಗಿ ನಿಗದಿಯಾದ ಬಲಿ-ದ್ವಯವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸು.

Verse 198

बलिमन्त्रोऽयमाख्यातः सर्वकामफलप्रदः । सोपदेशं बृहत्पिण्डे कृत्वा रात्रिषु साधकः ॥ १९८ ॥

ಈ ಬಲಿ-ಮಂತ್ರವನ್ನು ಉಪದೇಶಿಸಲಾಗಿದೆ; ಇದು ಎಲ್ಲ ಕಾಮನೆಗಳ ಫಲವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಗುರು-ಉಪದೇಶದೊಂದಿಗೆ ದೊಡ್ಡ ಪಿಂಡದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಮಾಡಿ ಸಾಧಕನು ರಾತ್ರಿಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಧನೆ ಮಾಡಬೇಕು.

Verse 199

स्मृत्वा यथोक्तं क्षेत्रेशँ तस्य हस्ते बलिं हरेत् । बलिनानेन सन्तुष्टः क्षेत्रपालः प्रयच्छति ॥ १९९ ॥

ವಿಧಿಯಂತೆ ಕ್ಷೇತ್ರೇಶನನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಿ, ಅವನ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಬಲಿಯನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು. ಈ ಬಲಿಯಿಂದ ಸಂತುಷ್ಟನಾದ ಕ್ಷೇತ್ರಪಾಲನು ಇಷ್ಟಫಲವನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾನೆ.

Verse 200

कांतिं मेधां बलायोग्यं तेजः पुष्टिं यशः श्रियम् । उद्धरेद्बटुकं ङेंतमापदुद्धारणं तथा ॥ २०० ॥

ಈ (ಮಂತ್ರ) ಕಾಂತಿ, ಮೇಧೆ, ಬಲಕ್ಕೆ ಯೋಗ್ಯತೆ, ತೇಜಸ್ಸು, ಪುಷ್ಟಿ, ಯಶಸ್ಸು ಮತ್ತು ಶ್ರೀಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ; ಹಾಗೆಯೇ ಆಪತ್ತಿನ ವೇಳೆಯಲ್ಲಿ ‘ಙೇಂತಮ್’ ಉಚ್ಚಾರದಿಂದ ಬಟುಕ (ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿ)ನನ್ನು ದುಃಖದಿಂದ ಉದ್ಧರಿಸುತ್ತದೆ—ಇದು ಆಪದುದ್ಧಾರಣ ಸಾಧನವಾಗಿದೆ।