Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 142

The Account of the Lalitā Hymn, the Protective Armor

Kavaca), and the Thousand Names (Sahasranāma

Devanagari script

चंद्रा शिवादितिर्जीवा सर्पिणी पितृरूपिणी । अर्यम्णा च भगा सूर्या त्वाष्ट्रिमारुतिसंज्ञिका ॥ १४२ ॥

Transliteration

caṃdrā śivāditirjīvā sarpiṇī pitṛrūpiṇī | aryamṇā ca bhagā sūryā tvāṣṭrimārutisaṃjñikā || 142 ||

Translation

ಅವಳು ಚಂದ್ರಾ, ಶಿವಾ, ಅದಿತಿ, ಜೀವಾ, ಸರ್ಪಿಣೀ, ಪಿತೃರೂಪಿಣೀ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಾಳೆ; ಹಾಗೆಯೇ ಅರ್ಯಮ್ಣಾ, ಭಗಾ, ಸೂರ್ಯಾ, ತ್ವಾಷ್ಟ್ರೀ, ಮಾರುತೀ ಎಂಬ ನಾಮಗಳಿಂದಲೂ ಪ್ರಸಿದ್ಧಳು.

Word by Word

• चंद्रा: Candrā (name)
• चंद्रा: Karta (कर्ता/subject)
• Type: Noun
• Root: चन्द्रा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (नाम)

• शिवा: Śivā (auspicious one)
• शिवा: Karta (कर्ता/subject)
• Type: Noun
• Root: शिवा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (नाम/epithet)

• अदितिः: Aditi
• अदितिः: Karta (कर्ता/subject)
• Type: Noun
• Root: अदिति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (नाम)

• जीवा: Jīvā (living one)
• जीवा: Karta (कर्ता/subject)
• Type: Noun
• Root: जीव (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (नाम/epithet)

• सर्पिणी: Sarpinī (serpentine one)
• सर्पिणी: Karta (कर्ता/subject)
• Type: Noun
• Root: सर्पिणी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (नाम/epithet)

• पितृरूपिणी: having the form of the Pitṛs (ancestors)
• पितृरूपिणी: Viśeṣaṇa (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: पितृ (प्रातिपदिक) + रूपिन् (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष (पितॄणां रूपं यस्याः / पितृरूपा); स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण

• अर्यम्णा: by/with Aryaman
• अर्यम्णा: Karaṇa (करण)
• Type: Noun
• Root: अर्यमन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया (3rd case), एकवचन; करण/सहकारक (instrumental)

• च: and
• च: Sambandha (सम्बन्ध/connector)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक अव्यय

• भगा: Bhagā/Bhaga (name)
• भगा: Karta (कर्ता/subject)
• Type: Noun
• Root: भग (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (नाम; Bhaga)

• सूर्या: Sūryā (name)
• सूर्या: Karta (कर्ता/subject)
• Type: Noun
• Root: सूर्य (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (नाम; Sūryā)

• त्वाष्ट्रिमारुतिसंज्ञिका: bearing the designation ‘Tvāṣṭrī-Mārutī’
• त्वाष्ट्रिमारुतिसंज्ञिका: Viśeṣaṇa (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: त्वाष्ट्रि (प्रातिपदिक) + मारुति (प्रातिपदिक) + संज्ञिका (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष (त्वाष्ट्रि-मारुति इति संज्ञा यस्याः); स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण

Speaker

Narada (in dialogue context with Sanatkumara tradition; technical enumeration style)

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: adbhuta

Characters & Entities

• Candra (Moon)
• Shiva (as Śivā epithet)
• Aditi
• Pitrs (ancestors)
• Aryaman
• Bhaga
• Surya
• Tvastr
• Maruts (as Mārutī epithet)

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It highlights the many sacred epithets by which a single divine principle is invoked, showing how one power is approached through multiple Vedic names for different functions and contexts.

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

Bhakti is supported by correct remembrance and invocation: the verse models devotional practice through respectful recitation of recognized divine names (nāma) and forms (rūpa) used in worship and mantra.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

It reflects Vedāṅga-style technical cataloguing of deity names—useful in Jyotiṣa and ritual manuals where specific epithets correspond to particular rites, timings, or mantra-usage conventions.