Hanūmaccarita (The Account of Hanumān)

Verse 1

सनत्कुमार उवाच । अथापरं वायुसूनोश्चरितं पापनाशनम् । यदुक्तं स्वासु रामेण आनन्दवनवासिना ॥ १ ॥

ಸನತ್ಕುಮಾರನು ಹೇಳಿದರು—ಇದೀಗ ನಾನು ವಾಯುಪುತ್ರನ ಇನ್ನೊಂದು ಪಾಪನಾಶಕ ಚರಿತೆಯನ್ನು ಹೇಳುವೆನು; ಅದನ್ನು ಆನಂದವನವಾಸಿಯಾದ ಶ್ರೀರಾಮನು ತನ್ನ ಸ್ವಜನರ ಮಧ್ಯೆ ಉಚ್ಚರಿಸಿದ್ದನು ॥ ೧ ॥

Verse 2

सद्योजाते महाकल्पे श्रुतवीर्ये हनूमति । मम श्रीरामचन्द्रस्य भक्तिरस्तु सदैव हि ॥ २ ॥

ಹೊಸಾಗಿ ಆರಂಭವಾದ ಮಹಾಕಲ್ಪದಲ್ಲಿ, ಶೌರ್ಯವು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ ಹನುಮಂತನ ಸನ್ನಿಧಿಯಲ್ಲಿ, ನನ್ನ ಶ್ರೀರಾಮಚಂದ್ರನ ಮೇಲಿನ ಭಕ್ತಿ ನನ್ನೊಳಗೆ ಶಾಶ್ವತವಾಗಿರಲಿ ॥ ೨ ॥

Verse 3

श्रृणुष्व गदतो मत्तः कुमारस्य कुमारक । चरितं सर्वपापघ्नं श्रृण्वतां पठतां सदा ॥ ३ ॥

ಓ ಕುಮಾರಕಾ! ನಾನು ಹೇಳುವುದನ್ನು ಕೇಳು; ಸದಾ ಕೇಳುವವರಿಗೂ ಪಠಿಸುವವರಿಗೂ ಎಲ್ಲಾ ಪಾಪಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವ ಕುಮಾರನ ಚರಿತೆಯನ್ನು ನಾನು ವರ್ಣಿಸುತ್ತೇನೆ ॥ ೩ ॥

Verse 4

वांछाम्यहं सदा विप्र संगमं कीशरूपिणा । रहस्यं रहसि स्वस्य ममानन्दवनोत्तमे ॥ ४ ॥

ಹೇ ವಿಪ್ರನೇ! ಕಪಿರೂಪಧಾರಿಯಾದ ಪ್ರಭುವಿನ ಸಂಗಮವನ್ನು ನಾನು ಸದಾ ಬಯಸುತ್ತೇನೆ; ಮತ್ತು ನನ್ನ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಆನಂದವನದಲ್ಲಿರುವ ನನ್ನ ಗುಪ್ತ ಏಕಾಂತಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಈ ರಹಸ್ಯವನ್ನು ರಹಸ್ಯವಾಗಿಯೇ ಕಾಪಾಡುತ್ತೇನೆ ॥ ೪ ॥

Verse 5

परीतेऽत्र सखायो मे सख्यश्च विगतज्वराः । क्रीडंति सर्वदा चात्र प्राकट्येऽपि रहस्यपि ॥ ५ ॥

ಇಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಸಹಚರರೂ ಸಖರೂ—ಜ್ವರದುಃಖರಹಿತರಾಗಿ—ನಿತ್ಯವೂ ಕ್ರೀಡಿಸುತ್ತಾರೆ; ಇಲ್ಲಿ ರಹಸ್ಯವೂ ಪ್ರಕಟವಾದರೂ ಸದಾ ಸನ್ನಿಹಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ।

Verse 6

कस्मिंश्चिदवतारे तु यद्वृत्तं च रहो मम । तदत्र प्रकटं तुभ्यं करोमि प्रीतमानसः ॥ ६ ॥

ಒಂದು ಅವತಾರದಲ್ಲಿ ನನ್ನೊಂದಿಗೆ ಗುಪ್ತವಾಗಿ ನಡೆದದ್ದನ್ನೆಲ್ಲ, ನಾನು ಈಗ ಪ್ರೀತಿಭರಿತ ಮನದಿಂದ ಇಲ್ಲಿ ನಿನಗೆ ಪ್ರಕಟಿಸುತ್ತೇನೆ।

Verse 7

आविर्भूतोऽस्म्यहं पूर्वं राज्ञो दशरथक्षये । चतुर्यूहात्मकस्तकत्र तस्य भार्यात्रये मुने ॥ ७ ॥

ಹಿಂದೆ ರಾಜ ದಶರಥನ ಯಜ್ಞಕಾಲದಲ್ಲಿ, ಓ ಮುನಿಯೇ, ನಾನು ಚತುರ್ವ್ಯೂಹಸ್ವರೂಪನಾಗಿ ಅವಿರ್ಭವಿಸಿ, ಅವನ ಮೂರು ರಾಣಿಯರಿಗಾಗಿ ಪ್ರಾದುರ್ಭವಿಸಿದೆನು।

Verse 8

ततः कतिपयैरब्दैरागतो द्विजपुंगवः । विश्वामित्रोऽर्थयामास पितरं मम भूपतिम् ॥ ८ ॥

ನಂತರ ಕೆಲವು ವರ್ಷಗಳ ಬಳಿಕ, ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠ ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರನು ಬಂದು ನನ್ನ ತಂದೆಯಾದ ರಾಜನನ್ನು ಬೇಡಿಕೊಂಡನು।

Verse 9

यक्षरक्षोविघातार्थं लक्ष्मणेन सहैव माम् । प्रेषयामास धर्मात्मा सिद्धाश्रममरम्यकम् ॥ ९ ॥

ಯಕ್ಷ-ರಾಕ್ಷಸರ ಸಂಹಾರಾರ್ಥವಾಗಿ ಧರ್ಮಾತ್ಮನು ನನ್ನನ್ನು ಲಕ್ಷ್ಮಣನೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿಸಿ ರಮ್ಯವಾದ ಸಿದ್ಧಾಶ್ರಮಕ್ಕೆ ಕಳುಹಿಸಿದನು।

Verse 10

तत्र गत्वाश्रममृबेर्दूषयन्ती निशाचरौ । ध्वस्तौ सुबाहुमारीचौ प्रसन्नोऽभूत्तदा मुनिः ॥ १० ॥

ಅಲ್ಲಿ ಹೋಗಿ ಇಬ್ಬರು ನಿಶಾಚರ ರಾಕ್ಷಸರು ಮುನಿಯ ಆಶ್ರಮವನ್ನು ಅಪವಿತ್ರಗೊಳಿಸಲು ಆರಂಭಿಸಿದರು. ಆದರೆ ಸುಬಾಹು ಮತ್ತು ಮಾರೀಚರು ನಾಶವಾದಾಗ ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮುನಿ ಪರಮ ಪ್ರಸನ್ನನಾದನು.

Verse 11

अस्त्रग्रामं ददौ मह्यं मासं चावासयत्तथा । ततो गाधिसुतोधीमान् ज्ञात्वा भाव्यर्थमादरात् ॥ ११ ॥

ಅವರು ನನಗೆ ಅಸ್ತ್ರಗಳ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸಮೂಹವನ್ನು ದಾನಮಾಡಿ, ಒಂದು ತಿಂಗಳು ಅಲ್ಲಿಯೇ ವಾಸಮಾಡಿಸಿದರು. ನಂತರ ಗಾಧಿಯ ಪುತ್ರನಾದ ಧೀಮಂತನು ಭವಿಷ್ಯದ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಗೌರವದಿಂದ ಅರಿತುಕೊಂಡನು.

Verse 12

मिथिलामनयत्तत्र रौद्रं चादर्शयद्ध्वनुः । तस्य कन्यां पणीभूतां सीतां सुरसुतोपमाम् ॥ १२ ॥

ಅವರು (ಅವನನ್ನು) ಮಿಥಿಲೆಗೆ ಕರೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗಿ ಅಲ್ಲಿ ಆ ಭಯಂಕರ ಧನುಸ್ಸನ್ನು ತೋರಿಸಿದರು. ನಂತರ ತಮ್ಮ ಪುತ್ರಿ ಸೀತೆಯನ್ನು—ವರಪ್ರಾಪ್ತಿಯ ಬಹುಮಾನವಾಗಿ ದೊರೆತ, ದೇವಕನ್ಯೆಯಂತೆ—ಅರ್ಪಿಸಿದರು.

Verse 13

धनुर्विभज्य समिति लब्धवान्मानिनोऽस्य च । ततो मार्गे भृगुपतेर्दर्प्पमूढं चिरं स्मयन् ॥ १३ ॥

ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಧನುಸ್ಸನ್ನು ವಿಭಜಿಸಿ (ಮುರಿದು) ಅವನು ಈ ಅಹಂಕಾರಿಯನ್ನು ಸಹ ಪಡೆದನು. ನಂತರ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ದರ್ಪದಿಂದ ಮೋಹಿತನಾದ ಭೃಗುಪತಿಯನ್ನು ದೀರ್ಘಕಾಲ ಹಾಸ್ಯವಾಡಿದನು.

Verse 14

व्यषनीयागमं पश्चादयोध्यां स्वपितुः पुरीम् । ततो राज्ञाहमाज्ञाय प्रजाशीलनमानसः ॥ १४ ॥

ನಂತರ ನಾನು ನನ್ನ ತಂದೆಯ ನಗರವಾದ ಅಯೋಧ್ಯೆಗೆ ಬಂದೆ. ಬಳಿಕ ರಾಜಾಜ್ಞೆಯನ್ನು ತಿಳಿದು ನನ್ನ ಮನಸ್ಸು ಪ್ರಜೆಗಳ ಪಾಲನೆ ಮತ್ತು ಸುಶಾಸನದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿತು.

Verse 15

यौवराज्ये स्वयं प्रीत्या सम्मंत्र्यात्पैर्विकल्पितः । तच्छुत्वा सुप्रिया भार्या कैकैयी भूपतिं मुने ॥ १५ ॥

ರಾಜನು ಸ್ವತಃ ಸಂತೋಷದಿಂದ ಮಂತ್ರಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಮಾಲೋಚಿಸಿ ಶ್ರೀರಾಮನ ಯುವರಾಜ್ಯಾಭಿಷೇಕವನ್ನು ನಿಶ್ಚಯಿಸಿದನು. ಅದನ್ನು ಕೇಳಿ, ಓ ಮುನಿಯೇ, ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಿಯ ರಾಣಿ ಕೈಕೇಯಿ ರಾಜನ ಬಳಿಗೆ ಬಂದಳು.

Verse 16

देवकार्यविधानार्थं विदूषितमतिर्जगौ । पुत्रो मे भरतो नाम यौवराज्येऽभिषिच्यताम् ॥ १६ ॥

ದೇವಕಾರ್ಯದ ವಿಧಾನದ ನೆಪದಲ್ಲಿ, ಮತಿ ಮಲಿನಗೊಂಡವಳು ಹೇಳಿದಳು— “ನನ್ನ ಪುತ್ರ ಭರತನು ಯುವರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಅಭಿಷೇಕಿಸಲ್ಪಡಲಿ.”

Verse 17

रामश्चतुर्दशसमा दंडकान्प्रविवास्यताम् । तदाकर्ण्या हमुद्युक्तोऽरण्यं भार्यानुजान्वितः ॥ १७ ॥

“ರಾಮನು ಹದಿನಾಲ್ಕು ವರ್ಷ ದಂಡಕಾರಣ್ಯಕ್ಕೆ ವನವಾಸಕ್ಕೆ ಹೋಗಲಿ.” ಇದನ್ನು ಕೇಳಿ ನಾನೂ ಪತ್ನಿ ಹಾಗೂ ಅನುಜರೊಂದಿಗೆ ಅರಣ್ಯಕ್ಕೆ ಹೊರಟೆನು.

Verse 18

गंतुं नृपतिनानुक्तोऽप्यगमं चित्रकूटकम् । तत्र नित्यं वन्यफलैर्मांसैश्चावर्तितक्रियः ॥ १८ ॥

ರಾಜನು ಹೋಗು ಎಂದು ಹೇಳದಿದ್ದರೂ ನಾನು ಚಿತ್ರಕೂಟಕ್ಕೆ ಹೋದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿದಿನ ಕಾಡುಹಣ್ಣುಗಳು ಮತ್ತು ಮಾಂಸದಿಂದ ಜೀವನ ಸಾಗಿಸಿ, ನನ್ನ ನಿತ್ಯಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಅಡಚಣೆ ಇಲ್ಲದೆ ನೆರವೇರಿಸುತ್ತಿದ್ದೆನು.

Verse 19

निवसन्नेव राज्ञस्तु निधनं चाप्यवागमम् । ततो भरतशत्रुघ्नौ भ्रातरौ मम मानदौ ॥ १९ ॥

ಅಲ್ಲಿಯೇ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ ರಾಜನ ನಿಧನವಾದ ಸುದ್ದಿ ನನಗೆ ತಿಳಿಯಿತು. ನಂತರ ನನ್ನ ಗೌರವನೀಯ ಸಹೋದರರು ಭರತ ಮತ್ತು ಶತ್ರುಘ್ನ (ಮುಂದಿನ ಘಟನೆಗಳಲ್ಲಿ) ತೊಡಗಿದರು.

Verse 20

मांतृवर्गयुतौ दीनौ साचार्यामात्यनागरौ । व्यजिज्ञपतमागत्यपंचवट्यां निजाश्रमम् ॥ २० ॥

ಮಾತೃವರ್ಗದೊಂದಿಗೆ ದೀನಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ, ಆಚಾರ್ಯರು, ಮಂತ್ರಿಗಳು ಮತ್ತು ನಗರಜನರೊಡನೆ ಅವರು ಪಂಚವಟಿಯಲ್ಲಿನ ಅವರ ಸ್ವಾಶ್ರಮಕ್ಕೆ ಬಂದು ವಿನಯದಿಂದ ತಮ್ಮ ವಿನಂತಿಯನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಿದರು।

Verse 21

अकल्पयं भ्रातृभार्यासहितश्च त्रिवत्सरम् । ततस्त्रयोदशे वर्षे रावणो नाम राक्षसः ॥ २१ ॥

ಅಣ್ಣನ ಪತ್ನಿಯೊಡನೆ ನಾನು ಮೂರು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡಿದೆ; ನಂತರ ಹದಿಮೂರನೇ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ರಾವಣನೆಂಬ ರಾಕ್ಷಸನು ಎದುರಾದನು।

Verse 22

मायया हृतवान्सीतां प्रियां मम परोक्षतः । ततोऽहं दीनवदन ऋष्यमूकं हि पर्वतम् ॥ २२ ॥

ಅವನು ಮಾಯೆಯಿಂದ ನನ್ನ ಅರಿವಿಲ್ಲದೆ ನನ್ನ ಪ್ರಿಯ ಸೀತೆಯನ್ನು ಅಪಹರಿಸಿದನು; ಆಗ ನಾನು ದೀನಮುಖನಾಗಿ ಋಷ್ಯಮೂಕ ಪರ್ವತಕ್ಕೆ ಹೋದೆನು।

Verse 23

भार्यामन्वेषयन्प्राप्तः सख्यं हर्यधिपेन च । अथ वालिनमाहत्य सुग्रीव स्तत्पदे कृतः ॥ २३ ॥

ಪತ್ನಿಯನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತಾ ಅವನು ವಾನರಾಧಿಪತಿಯೊಂದಿಗೆ ಸ್ನೇಹ ಕಟ್ಟಿದನು; ನಂತರ ವಾಲಿಯನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿ ಸುಗ್ರೀವನನ್ನು ಅದೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಿದರು।

Verse 24

सह वानरयूथैश्च साहाय्यं कृतवान्मम । विरुध्य रावणेनालं मम भक्तो विभीषणः ॥ २४ ॥

ವಾನರಯೂಥಗಳೊಂದಿಗೆ ನನ್ನ ಭಕ್ತ ವಿಭೀಷಣನು ರಾವಣನಿಗೆ ದೃಢವಾಗಿ ವಿರೋಧಿಸಿ ನನಗೆ ಮಹಾಸಹಾಯ ಮಾಡಿದನು।

Verse 25

आगतो ह्यभिषिच्याशुलंकेशो हि विकल्पितः । हत्वा तु रावणं संख्ये सपुत्रामात्यबांधवम् ॥ २५ ॥

ಹಿಂತಿರುಗಿ ಬಂದ ಅವರು ಶೀಘ್ರವೇ ಲಂಕಾಧಿಪತಿಯಾಗಿ ಅಭಿಷೇಕಿತರಾಗಿ, ಯಥಾವಿಧಿ ಸಂಕಲ್ಪದಂತೆ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತರಾದರು; ಏಕೆಂದರೆ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ರಾವಣನನ್ನು ಅವನ ಪುತ್ರರು, ಅಮಾತ್ಯರು ಮತ್ತು ಬಂಧುಗಳೊಡನೆ ಸಂಹರಿಸಿದ್ದರು।

Verse 26

सीतामादाय संशुद्ध्वामयोध्यां समुपागतः । ततः कालांतरे विप्रसुग्रीवश्च विभीषणः ॥ २६ ॥

ಸೀತೆಯನ್ನು ಕರೆದುಕೊಂಡು ಅವಳ ಶುದ್ಧತೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ ಅವರು ಅಯೋಧ್ಯೆಗೆ ಬಂದರು. ನಂತರ ಕೆಲಕಾಲದ ಬಳಿಕ, ಓ ವಿಪ್ರ, ಸುಗ್ರೀವನು ಮತ್ತು ವಿಭೀಷಣನೂ ಸಹ ಅಲ್ಲಿ ಆಗಮಿಸಿದರು।

Verse 27

निमंत्रितौ पितुः श्राद्ध्वे षटेकुलाश्च द्विजोत्तमाः । अयोध्यायां समाजग्मुस्ते तु सर्वे निमंत्रिताः ॥ २७ ॥

ತಂದೆಯ ಶ್ರಾದ್ಧಕ್ಕೆ ಆಹ್ವಾನಿತರಾದ, ಪ್ರತೀ ಕುಲದಿಂದ ಆರು ಮಂದಿ ಶ್ರೇಷ್ಠ ದ್ವಿಜರು ಅಯೋಧ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಸೇರಿದರು; ಆಹ್ವಾನಿತರಾದ ಎಲ್ಲರೂ ಬಂದರು।

Verse 28

ऋते विभीषिणं तत्र चिंतयाने रघूत्तमे । शंभुर्ब्राह्मणरूपेण षट्कुलैश्च सहागतः ग ॥ २८ ॥

ವಿಭೀಷಣನನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ, ಅಲ್ಲಿ ರಘೂತ್ತಮ (ಶ್ರೀರಾಮ) ಚಿಂತಿಸುತ್ತಿರುವಾಗ, ಶಂಭು (ಶಿವ) ಬ್ರಾಹ್ಮಣರೂಪದಲ್ಲಿ ಆರು ಕುಲಗಳವರೊಡನೆ ಸೇರಿ ಆಗಮಿಸಿದರು।

Verse 29

अथ पृष्टो मया शंभुर्विभीषणसमागमे । नीत्वा मां द्रविडे देशे मोचय द्विजबंधनात् ॥ २९ ॥

ನಂತರ ವಿಭೀಷಣನ ಸಮಾಗಮದ ವೇಳೆ ನಾನು ಶಂಭುವನ್ನು ಕೇಳಿದೆ—“ನನ್ನನ್ನು ದ್ರಾವಿಡ ದೇಶಕ್ಕೆ ಕರೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗಿ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿಂದ ವಿಧಿಸಲಾದ ಬಂಧನದಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡು” ಎಂದು।

Verse 30

मया निमंत्रिताः श्रद्धे ह्यगस्त्याद्या मुनीश्वराः । संभोजितास्तु प्रययुः स्वस्वमाश्रममंडलम् ॥ ३० ॥

ಹೇ ಶ್ರದ್ದೇ! ನನ್ನ ಆಹ್ವಾನದಿಂದ ಅಗಸ್ತ್ಯಾದಿ ಮುನೀಶ್ವರರು ಬಂದರು; ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಭೋಜನ ಹಾಗೂ ಸತ್ಕಾರವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿ ಅವರು ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಆಶ್ರಮ-ಮಂಡಲಗಳಿಗೆ ಹೊರಟರು।

Verse 31

ततः कालांतरे विप्रा देवा दैत्या नरेश्वराः । गौतमेन समाहूताः सर्वे यज्ञसभाजिताः ॥ ३१ ॥

ನಂತರ ಕೆಲಕಾಲದ ಬಳಿಕ ವಿಪ್ರರು, ದೇವರು, ದೈತ್ಯರು, ನರೇಶ್ವರರು—ಎಲ್ಲರೂ ಗೌತಮನು ಕರೆಯಲು ಯಜ್ಞಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಸೇರಿ ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಆಸನಗಳಲ್ಲಿ ಕುಳಿತರು।

Verse 32

ते सर्वे स्फाटिकं लिंगं त्र्यंबकाद्रौ निवेशितम् । संपूज्य न्यवंसस्तत्र देवदैत्यनृपाग्रजाः ॥ ३२ ॥

ದೇವ-ದೈತ್ಯ-ನೃಪಾಗ್ರಜರಲ್ಲಿ ಅಗ್ರಗಣ್ಯರಾದ ಅವರು ಎಲ್ಲರೂ ತ್ರ್ಯಂಬಕ ಪರ್ವತದಲ್ಲಿ ಸ್ಫಟಿಕ ಲಿಂಗವನ್ನು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಿ; ಸಮ್ಯಕ್ ಪೂಜಿಸಿ ಅಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದರು।

Verse 33

तस्मिन्समाजे वितते सर्वौर्लिंगे समर्चिते । गौतमोऽप्यथ मध्याह्ने पूजयामास शंकरम् ॥ ३३ ॥

ಆ ಮಹಾಸಮಾಜವು ವಿಸ್ತರಿಸಿ ಎಲ್ಲ ಲಿಂಗಗಳೂ ಸಮ್ಯಕ್ ಸಮರ್ಚಿತವಾದಾಗ, ಗೌತಮನು ಸಹ ಮಧ್ಯಾಹ್ನದಲ್ಲಿ ಶಂಕರನನ್ನು ಪೂಜಿಸಿದನು।

Verse 34

सर्वे शुक्लांबरधरा भस्मोद्धूलितविग्रहाः । सितेन भस्मना कृत्वा सर्वस्थाने त्रिपुंड्रकम् ॥ ३४ ॥

ಎಲ್ಲರೂ ಶುಭ್ರ ವಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿ, ದೇಹವನ್ನು ಪವಿತ್ರ ಭಸ್ಮದಿಂದ ಲೇಪಿಸಬೇಕು; ಮತ್ತು ಶುದ್ಧ ಶ್ವೇತ ಭಸ್ಮದಿಂದ ನಿಯತ ಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ತ್ರಿಪುಂಡ್ರವನ್ನು ಧರಿಸಬೇಕು।

Verse 35

नत्वा तु भार्गवं सर्वे भूतशुद्धिं प्रचक्रमुः । हृत्पद्ममध्ये सुषिरं तत्रैव भूतपञ्चकम् ॥ ३५ ॥

ಭಾರ್ಗವ ಮುನಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ಎಲ್ಲರೂ ಭೂತಶುದ್ಧಿ ಸಾಧನೆಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದರು. ಹೃದಯಪದ್ಮಮಧ್ಯದ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಗುಹೆಯನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸಿ ಅಲ್ಲಿ ಪಂಚಭೂತಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು।

Verse 36

तेषां मध्ये महाकाशमाकाशे निर्मलामलम् । तन्मध्ये च महेशानं ध्यायेद्दीप्तिमयं शुभम् ॥ ३६ ॥

ಅವುಗಳ ಮಧ್ಯೆ ಮಹಾಕಾಶವನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸಬೇಕು—ಆಕಾಶದಲ್ಲಿರುವ ನಿರ್ಮಲ, ಮಲರಹಿತ ತತ್ತ್ವವನ್ನು. ಅದರೊಳಗೆ ದೀಪ್ತಿಮಯ, ಶುಭ ಮಹೇಶಾನನನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸಬೇಕು।

Verse 37

अज्ञानसंयुतं भूतं समलं कर्मसंगतः । तं देहमाकाशदीपे प्रदहेज्ज्ञानवह्निना ॥ ३७ ॥

ಅಜ್ಞಾನಸಂಯುಕ್ತ, ಮಲಿನ ಮತ್ತು ಕರ್ಮಬಂಧದಲ್ಲಿ ಸಿಲುಕಿದ ಈ ದೇಹಧಾರಿಯನ್ನು—ಆಕಾಶದೀಪದಲ್ಲಿ ಜ್ಞಾನವಹ್ನಿಯಿಂದ ದಹಿಸಬೇಕು।

Verse 38

आकाशस्यावृत्तिं चाहं दग्ध्वाकाशमथो दहेत् । दग्ध्वाकाशमथो वायुमग्निभूतं तथा दहेत् ॥ ३८ ॥

‘ಆಕಾಶದ ಆವರಣವನ್ನು ದಹಿಸಿ, ನಂತರ ಆಕಾಶವನ್ನೇ ದಹಿಸುತ್ತೇನೆ; ಆಕಾಶ ದಗ್ಧವಾದ ಮೇಲೆ ಅಗ್ನಿರೂಪವಾದ ವಾಯುವನ್ನೂ ದಹಿಸುತ್ತೇನೆ।’

Verse 39

अब्भूतं च ततो दग्ध्वा पृथिवीभूतमेव च । तदाश्रितान्गुणान्दग्ध्वा ततो देहं प्रदाहयेत् ॥ ३९ ॥

ನಂತರ ಜಲತತ್ತ್ವವನ್ನು ದಹಿಸಿ, ಹಾಗೆಯೇ ಪೃಥ್ವೀತತ್ತ್ವವನ್ನೂ; ಅವುಗಳ ಮೇಲೆ ಆಶ್ರಿತ ಗುಣಗಳನ್ನು ದಹಿಸಿ, ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ದೇಹವನ್ನೂ ದಹಿಸಬೇಕು।

Verse 40

एवं प्रदग्ध्वा भूतार्दि देही तज्ज्ञानवह्निना । शिखामध्यस्थितं विष्णुमानंदरसनिर्भरम् ॥ ४० ॥

ಹೀಗೆ ಆ ಜ್ಞಾನಾಗ್ನಿಯಿಂದ ಭೂತಕ್ಲೇಶಗಳನ್ನೂ ದೇಹವನ್ನೂ ದಹಿಸಿ, ದೇಹಿ ಶಿಖಾಮಧ್ಯಸ್ಥಿತನಾಗಿ ಆನಂದರಸದಿಂದ ತುಂಬಿದ ವಿಷ್ಣುವನ್ನು ದರ್ಶನಮಾಡುತ್ತಾನೆ।

Verse 41

निष्पन्नचंद्रकिरणसंकाशकिरणं किरणं शिवम् । शिवांगोत्पन्नकिरणैरमृतद्रवसंयुतैः ॥ ४१ ॥

ಆ ಮಂಗಳಕರ ತೇಜಸ್ಸು (ಶಿವ) ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ವ್ಯಕ್ತವಾದ ಚಂದ್ರಕಿರಣಗಳಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವ ಒಂದು ಕಿರಣ; ಶಿವನ ಅಂಗಗಳಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದ ಅಮೃತಧಾರೆಯೊಡನೆ ಯುಕ್ತ ಕಿರಣಗಳಿಂದ ಅದು ಆವರಿತವಾಗಿದೆ।

Verse 42

सुशीतला ततो ज्वाला प्रशांता चंद्ररश्मिवत् । प्रसारितसुधारुग्भिः सांद्रीभूतश्च संप्लवः । अनेन प्लावितं भूतग्रामं संचिंतयेत्परम् ॥ ४२ ॥

ನಂತರ ಆ ಜ್ವಾಲೆ ಅತ್ಯಂತ ಶೀತಳವಾಗಿ, ಚಂದ್ರರಶ್ಮಿಯಂತೆ ಶಾಂತವಾಗುತ್ತದೆ. ಹರಡಿದ ಸುಧಾಧಾರೆಗಳಿಂದ ಸಂಪ್ಲವವು ಘನವಾಗುತ್ತದೆ; ಅದರಿಂದ ಮುಳುಗಿದ ಸಮಸ್ತ ಭೂತಸಮೂಹದಲ್ಲಿ ಪರಮನನ್ನು ಚಿಂತಿಸಬೇಕು।

Verse 43

इत्थं कृत्वा भूतशुद्धिं क्रियार्हो मर्त्यः शुद्धो जायते ह्येव सद्यः । पूजां कर्तुं जप्यकर्मापि पश्चादेवं ध्यायेद्ब्रह्महत्यादिशुद्ध्यै ॥ ४३ ॥

ಹೀಗೆ ಭೂತಶುದ್ಧಿಯನ್ನು ಮಾಡಿದರೆ ಮನುಷ್ಯನು ತಕ್ಷಣವೇ ಶುದ್ಧನಾಗಿ ಕ್ರಿಯೆಗೆ ಯೋಗ್ಯನಾಗುತ್ತಾನೆ. ನಂತರ ಪೂಜೆ ಮತ್ತು ಜಪಕರ್ಮ ಮಾಡಲು, ಬ್ರಹ್ಮಹತ್ಯಾದಿ ಪಾಪಶುದ್ಧಿಗಾಗಿ ಸಹ ಇದೇ ರೀತಿಯಾಗಿ ಧ್ಯಾನಿಸಬೇಕು।

Verse 44

एवं ध्यात्वा चद्रंदीप्तिप्रकाशं ध्यानेनारोप्याशु लिंगे शिवस्य । सदाशिवं दीपमध्ये विचिंत्य पञ्चाक्षरेणार्चनमव्ययं तु ॥ ४४ ॥

ಹೀಗೆ ಚಂದ್ರದೀಪ್ತಿಯಂತೆ ಪ್ರಕಾಶವನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸಿ, ಧ್ಯಾನದಿಂದ ಅದನ್ನು ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಶಿವಲಿಂಗದಲ್ಲಿ ಆರೋಪಿ. ನಂತರ ದೀಪಜ್ವಾಲೆಯ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಸದಾಶಿವನನ್ನು ಚಿಂತಿಸಿ, ಪಂಚಾಕ್ಷರಿ ಮಂತ್ರದಿಂದ ಅವ್ಯಯ ಅರ್ಚನೆಯನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು।

Verse 45

आवाहनादीनुपचारांरतथापि कृत्वा स्नानं पूर्ववच्छंकरस्य । औदुंबरं राजतं स्वर्णपीठं वस्त्रादिच्छन्नं सर्वमेवेह पीठम् ॥ ४५ ॥

ಆವಾಹನಾದಿ ಉಪಚಾರಗಳನ್ನು ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ನೆರವೇರಿಸಿ, ಪೂರ್ವೋಕ್ತ ವಿಧಾನದಂತೆ ಶಂಕರನಿಗೆ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿಸಬೇಕು. ಇಲ್ಲಿ ಪೀಠವು ಉದುಂಬರ ಮರದಿಂದಲೋ, ಬೆಳ್ಳಿಯಿಂದಲೋ, ಬಂಗಾರದಿಂದಲೋ ಇರಲಿ; ವಸ್ತ್ರಾದಿಗಳಿಂದ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಆವೃತವಾಗಿರಬೇಕು.

Verse 46

अंते कृत्वा बुद्बुदाभ्यां च सृष्टिं पीठे पीठे नागमेकं पुरस्तात् । कुर्यात्पीठे चोर्द्ध्वके नागयुग्मं देवाभ्याशे दक्षिणे वामतश्च ॥ ४६ ॥

ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಬುಬ್ಬುಳದಂತೆ ಎರಡು ಆಕಾರಗಳಿಂದ ‘ಸೃಷ್ಟಿ’ಯನ್ನು ರೂಪಿಸಿ, ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಪೀಠದ ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಒಂದೊಂದು ನಾಗವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು. ಹಾಗೆಯೇ ಮೇಲಿನ ಪೀಠದಲ್ಲೂ ದೇವನ ಸಮೀಪ ಬಲ ಮತ್ತು ಎಡ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ನಾಗಯುಗ್ಮವನ್ನು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಬೇಕು.

Verse 47

जपापुष्पं नागमध्ये निधाय मध्ये वस्त्रं द्वादशप्रातिगुण्ये । सुश्वेतेन तस्य मध्ये महेशं लिंगाकारं पीठयुक्तं प्रपूज्यम् ॥ ४७ ॥

ನಾಗಕುಂಡಲಿಯ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಜಪಾಪುಷ್ಪವನ್ನು ಇಟ್ಟು, ಅದರ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ಹನ್ನೆರಡು ಮಡಚಿದ ವಸ್ತ್ರವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು. ನಂತರ ಅದರ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಶುಭ್ರ ವಸ್ತ್ರದ ಮೇಲೆ ಪೀಠಸಹಿತ ಲಿಂಗರೂಪ ಮಹೇಶನನ್ನು ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಪೂಜಿಸಬೇಕು.

Verse 48

एवं कृत्वा साधकास्ते तु सर्वे दत्त्वा दत्त्वा पंचगंधाशष्टगंधम् । पुष्पैः पत्रैः श्रीतिलैरक्षतैश्च तिलोन्मिश्रैः केवलैश्चप्रपूज्य ॥ ४८ ॥

ಹೀಗೆ ಮಾಡಿದ ನಂತರ ಆ ಎಲ್ಲಾ ಸಾಧಕರು ಪುನಃ ಪುನಃ ಪಂಚಗಂಧ ಅಥವಾ ಅಷ್ಟಗಂಧವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿ; ನಂತರ ಪುಷ್ಪ, ಪತ್ರ, ಶ್ರೀತಿಲ ಮತ್ತು ಅಕ್ಷತ—ಎಳ್ಳು ಮಿಶ್ರಿತವಾಗಲಿ ಅಥವಾ ಕೇವಲ ಎಳ್ಳಿನಿಂದಲೂ—ಸಮ್ಯಕವಾಗಿ ಪೂಜಿಸಬೇಕು.

Verse 49

धूपं दत्त्वा विधिवत्संप्रयुक्तं दीपं दत्त्वा चोक्तमेवोपहारम् । पूजाशेषं ते समाप्याथ सर्वे गीतं नृत्यं तत्र तत्रापि चक्रुः ॥ ४९ ॥

ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಧೂಪವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿ, ಹೇಳಿದ ಉಪಹಾರಗಳೊಂದಿಗೆ ದೀಪವನ್ನೂ ಅರ್ಪಿಸಿ, ಅವರು ಪೂಜೆಯ ಉಳಿದ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದರು. ನಂತರ ಎಲ್ಲರೂ ಅಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿಯೇ ಗಾನ ಮತ್ತು ನೃತ್ಯವನ್ನೂ ಮಾಡಿದರು.

Verse 50

काले चास्मिन्सुव्रते गौतमस्य शिष्यः प्राप्तः शंकरात्मेति नाम्ना ॥ ५० ॥

ಹೇ ಸುವ್ರತೇ! ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಗೌತಮನ ಶಿಷ್ಯನು ‘ಶಂಕರಾತ್ಮ’ ಎಂಬ ನಾಮದಿಂದ ಅಲ್ಲಿ ಆಗಮಿಸಿದನು.

Verse 51

उन्मत्तवेषो दिग्वासा अनेकां वृत्तिमास्थितः । क्वचिद्द्विजातिप्रवरः क्वचिञ्चंडालसन्निभः ॥ ५१ ॥

ಅವನು ಉನ್ಮತ್ತನ ವೇಷದಲ್ಲಿ, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ದಿಗಂಬರನಾಗಿ, ಅನೇಕ ವಿಧದ ಜೀವನವೃತ್ತಿಗಳನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿದನು; ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ದ್ವಿಜರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಂತೆ, ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಚಾಂಡಾಲನಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದನು.

Verse 52

क्वचिच्छूद्रसमो योगी तापसः क्वचिदप्युत । गर्जत्युत्पतते चैव नृत्यति स्तौति गायति ॥ ५२ ॥

ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಆ ಯೋಗಿ ಶೂದ್ರನಂತೆ ವರ್ತಿಸುತ್ತಿದ್ದನು, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ತಾಪಸನ ವೇಷ ಧರಿಸುತ್ತಿದ್ದನು; ಅವನು ಗರ್ಜಿಸುತ್ತ, ಹಾರುತ್ತ, ನೃತ್ಯಿಸುತ್ತ, ಸ್ತುತಿಸುತ್ತ, ಹಾಡುತ್ತಿದ್ದನು.

Verse 53

रोदिति श्रृणुतेऽत्युक्तं पतत्युत्तिष्ठति क्वचित् । शिवज्ञानैकसंपन्नः परमानंदनिर्भरः ॥ ५३ ॥

ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಅವನು ಅಳುತ್ತಿದ್ದನು, ಮರುಮರು ಹೇಳಿದರೂ ಕೇಳುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ; ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಬಿದ್ದು, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಎದ್ದು ನಿಂತನು—ಆದರೂ ಅವನು ಶಿವಜ್ಞಾನ ಒಂದರಿಂದಲೇ ಸಂಪನ್ನನಾಗಿ ಪರಮಾನಂದದಲ್ಲಿ ಲೀನನಾಗಿದ್ದನು.

Verse 54

संप्राप्तो भोज्यवेलायां गौतमस्यांतिकं ययौ । बुभुजे गुरुणा साकं क्वचिदुच्छिष्टमेव च ॥ ५४ ॥

ಭೋಜನ ಸಮಯ ಬಂದಾಗ ಅವನು ಗೌತಮನ ಸಮೀಪಕ್ಕೆ ಹೋದನು; ಗುರು ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ಭುಂಜಿಸಿದನು, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಗುರುನ ಉಚ್ಛಿಷ್ಟವನ್ನೂ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದನು.

Verse 55

क्वचिल्लिहति तत्पात्रं तूष्णीमेवाभ्यगात्क्वचित् । हस्तं गृहीत्वैव गुरोः स्वयमेवाभुनक्क्वचित् ॥ ५५ ॥

ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಅವನು ಅದೇ ಪಾತ್ರೆಯನ್ನು ನಕ್ಕನು; ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಮೌನದಿಂದ ಸಮೀಪಿಸಿದನು. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಗುರುವಿನ ಕೈ ಹಿಡಿದು ತಾನೇ ಭೋಜನ ಮಾಡಿದನು.

Verse 56

क्वचिद् गृहांतरे मूत्रं क्वचित्कर्दमलेपनम् । सर्वदा तं गुरुर्दृष्ट्वा करमालंब्य मंदिरम् ॥ ५६ ॥

ಒಂದು ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಮೂತ್ರ, ಮತ್ತೊಂದರಲ್ಲಿ ಕೆಸರಿನ ಲೇಪ. ಆದರೂ ಗುರು ಅವನನ್ನು ಪ್ರತಿಬಾರಿಯೂ ನೋಡಿ ಕೈ ಹಿಡಿದು ಮನೆಯೊಳಗೆ ಕರೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದನು.

Verse 57

प्रविश्य स्वीयपीठे तमुपवेश्याप्यभोजयत् । स्वयं तदस्य पात्रेण बुभुजेगौतमो मुनिः ॥ ५७ ॥

ಆಶ್ರಮಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿ ಗುರು ಅವನನ್ನು ತನ್ನದೇ ಆಸನದಲ್ಲಿ ಕುಳ್ಳಿರಿಸಿ ಊಟ ಮಾಡಿಸಿದನು; ಗೌತಮ ಮುನಿಯೂ ಅವನದೇ ಪಾತ್ರೆಯಿಂದ ಸ್ವತಃ ಭೋಜನ ಮಾಡಿದನು.

Verse 58

तस्य चित्तं परिज्ञातुं कदाचिदथ सुंदरी । अहल्या शिष्यमाहूय भुङ्क्ष्वेति प्राह तं मुदा । निर्दिष्टो गुरुपत्न्या तु बुभुजे सोऽविशेषतः ॥ ५८ ॥

ಅವನ ಮನಸ್ಸಿನ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ತಿಳಿಯಲು ಸುಂದರಿ ಅಹಲ್ಯೆ ಒಮ್ಮೆ ಶಿಷ್ಯನನ್ನು ಕರೆದು ಸಂತೋಷದಿಂದ “ಭುಂಜಿಸು” ಎಂದಳು. ಗುರುಪತ್ನಿಯ ಸೂಚನೆಯಂತೆ ಅವನು ಯಾವುದೇ ಭೇದವಿಲ್ಲದೆ ತಿಂದನು.

Verse 59

यथा पपौ हि पानीयं तथा वह्निमपि द्विजा । कंटकानन्नवद्भुक्त्वा यथापूर्वमतिष्ठत ॥ ५९ ॥

ಹೇ ದ್ವಿಜರೇ! ಅವನು ನೀರನ್ನು ಕುಡಿದಂತೆ ಅಗ್ನಿಯನ್ನೂ ಕುಡಿದನು; ಮುಳ್ಳುಗಳನ್ನು ಅನ್ನದಂತೆ ತಿಂದರೂ ಅವನು ಹಿಂದಿನಂತೆಯೇ ಸ್ಥಿರನಾಗಿ ಉಳಿದನು.

Verse 60

पुरो हि मुनिकन्याभिराहूतो भोजनाय च । दिनेदिने तत्प्रदत्तं लोष्टमंबु च गोमयम् ॥ ६० ॥

ಅವನು ಮುನಿಕನ್ಯೆಯರಿಂದ ಮುಂಚಿತವಾಗಿಯೇ ಭೋಜನಕ್ಕೆ ಆಹ್ವಾನಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದನು; ಅವರು ದಿನೇದಿನೇ ಅವನಿಗೆ ಅದೇ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದರು—ಮಣ್ಣಿನ ಗುಡ್ಡೆಗಳು, ನೀರು ಮತ್ತು ಗೋಮಯ.

Verse 61

कर्दमं काष्ठदंडं च भुक्त्वा पीत्वाथ हर्षितः । एतादृशो मुनिरसौ चंडालसदृशाकृतिः ॥ ६१ ॥

ಕರ್ಡಮವನ್ನೂ ಕಾಷ್ಠದಂಡವನ್ನೂ ಭಕ್ಷಿಸಿ, ನಂತರ ಅದನ್ನೇ ಕುಡಿಯುತ್ತಾ ಹರ್ಷಿತನಾದನು. ಅಂಥವನು ಆ ಮುನಿ—ಚಂಡಾಲನಂತೆ ಕಾಣುವ ರೂಪವಿದ್ದವನು.

Verse 62

सुजीर्णोपानहौ हस्ते गृहीत्वा प्रलपन्हसन् । अंत्यजोचितवेषश्च वृषपर्वाणमभ्यगात् ॥ ६२ ॥

ಅತಿಜೀರ್ಣವಾದ ಪಾದುಕೆಯ ಜೋಡಿಯನ್ನು ಕೈಯಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದು, ಮಾತಾಡುತ್ತಾ ನಗುತ್ತಾ, ಅಂತ್ಯಜನಿಗೆ ಯೋಗ್ಯವಾದ ವೇಷ ಧರಿಸಿ ವೃಷಪರ್ವನ ಬಳಿಗೆ ಹೋದನು.

Verse 63

वृषपर्वेशयोर्मध्ये दिग्वासाः समतिष्टत । वृषपर्वा तमज्ञात्वा पीडयित्वा शिरोऽच्छिनत् ॥ ६३ ॥

ವೃಷಪರ್ವ ಮತ್ತು ಈಶರ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ದಿಗ್ವಾಸಿ ತಪಸ್ವಿ ನಿಂತಿದ್ದನು. ಅವನನ್ನು ಅರಿಯದೆ ವೃಷಪರ್ವನು ಅವನನ್ನು ಪೀಡಿಸಿ ಶಿರಶ್ಛೇದ ಮಾಡಿದನು.

Verse 64

हते तस्मिन्द्विजश्रेष्ठे जगदेतञ्चराचरम् । अतीव कलुषं ह्यासीत्तत्रस्था मुनयस्तथा ॥ ६४ ॥

ಆ ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠನು ಹತನಾದಾಗ ಈ ಸಮಸ್ತ ಜಗತ್ತು—ಚರಾಚರ—ಅತೀವ ಕಲుషಿತವಾಯಿತು; ಅಲ್ಲಿದ್ದ ಮುನಿಗಳೂ ಹಾಗೆಯೇ ಕಲుషಿತರಾದರು.

Verse 65

गौतमस्य महाशोकः संजातः सुमहात्मनः । निर्ययौ चक्षुषो वारि शोकं संदर्शयन्निव ॥ ६५ ॥

ಸುವಿಶಾಲಾತ್ಮನಾದ ಗೌತಮನಿಗೆ ಮಹಾಶೋಕ ಉಂಟಾಯಿತು; ಅವನ ಕಣ್ಣುಗಳಿಂದ ನೀರು ಹರಿಯಿತು, ತನ್ನ ದುಃಖವನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ತೋರಿಸುವಂತೆಯೇ।

Verse 66

गौतमः सर्वदैत्तयानां सन्निधौ वाक्यमुक्तवान् । किमनेन कृते पापं येन च्छिन्नमिदं शिरः ॥ ६६ ॥

ಗೌತಮನು ಎಲ್ಲಾ ದೈತ್ಯರ ಸನ್ನಿಧಿಯಲ್ಲಿ ಹೀಗೆಂದನು—“ಇವನು ಯಾವ ಪಾಪ ಮಾಡಿದನು, ಅದರಿಂದ ಇವನ ತಲೆ ಕತ್ತರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು?”

Verse 67

मम प्राणाधिकस्येह सर्वदा शिवयोगिनः । ममापि मरणं सत्यं शिष्यच्छद्मा यतो गुरुः ॥ ६७ ॥

ಈ ಶಿವಯೋಗಿ ನನಗೆ ಪ್ರಾಣಕ್ಕಿಂತಲೂ ಪ್ರಿಯನು; ಆದರೂ ನನ್ನ ಮರಣವೂ ಧ್ರುವ, ಏಕೆಂದರೆ ಗುರುವು ಶಿಷ್ಯನ ವೇಷವನ್ನು ಧರಿಸಿದ್ದಾನೆ।

Verse 68

शैवानां धर्मयुक्तानां सर्वदा शिववर्तिनाम् । मरणं यत्र दृष्टं स्यात्तत्र नो मरणं ध्रुवम् ॥ ६८ ॥

ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರರಾಗಿ ಸದಾ ಶಿವನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಶೈವರಿಗಾಗಿ—ಮರಣವು ಕಾಣಿಸುವ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿಯೂ ಅವರಿಗೆ ಮರಣವು ನಿಜವಾಗಿ ಧ್ರುವವಲ್ಲ।

Verse 69

तच्छ्रुत्वा ह्यसुराचार्यः सुक्रः प्राह विदांवरः । एनं संजीवयिष्यामि भार्गवं शंकरप्रियम् ॥ ६९ ॥

ಅದನ್ನು ಕೇಳಿ ಅಸುರಾಚಾರ್ಯನಾದ, ವಿದ್ಯಾವಂತರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ಶುಕ್ರನು ಹೇಳಿದನು—“ಶಂಕರಪ್ರಿಯನಾದ ಈ ಭಾರ್ಗವನನ್ನು ನಾನು ಪುನರ್ಜೀವನಗೊಳಿಸುವೆನು।”

Verse 70

किमर्थं म्रियते ब्रह्मन्पश्य मे तपसो बलम् । इति वादिनि विप्रेंद्रे गौतमोऽपि ममार ह ॥ ७० ॥

“ಹೇ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನೇ! ಅವನು ಏಕೆ ಸಾಯಬೇಕು? ನನ್ನ ತಪಸ್ಸಿನ ಬಲವನ್ನು ನೋಡು!”—ಎಂದು ಆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ವಿಪ್ರನು ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದಾಗಲೇ ಗೌತಮ ಮುನಿಯೂ ಅಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಣ ತ್ಯಜಿಸಿದನು।

Verse 71

तस्मिन्मृतेऽथ शुक्रोऽपि प्राणांस्तत्याज योगतः । तस्यैवं हतिमाज्ञाय प्रह्लादाद्या दितीश्वराः ॥ ७१ ॥

ಅವನು ಮೃತನಾದ ಬಳಿಕ ಶುಕ್ರನೂ ಯೋಗಬಲದಿಂದ ಪ್ರಾಣ ತ್ಯಜಿಸಿದನು। ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಅವನ ಹತಿ ಸಂಭವಿಸಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿದು ಪ್ರಹ್ಲಾದಾದಿ ದೈತ್ಯಾಧಿಪತಿಗಳು ವಿಷಯವನ್ನು ಅರಿತುಕೊಂಡರು।

Verse 72

देवा नृपा द्विजाः सर्वे मृता आसंस्तदद्भुतम् । मृतमासीदथ बलं तस्य बाणस्य धीमतः ॥ ७२ ॥

ಎಲ್ಲ ದೇವರುಗಳು, ರಾಜರು ಮತ್ತು ಸಮಸ್ತ ದ್ವಿಜರೂ ಮೃತರಾದರು—ಇದು ಅಚ್ಚರಿಯಾಯಿತು. ನಂತರ ಆ ಧೀಮಂತನ ಬಾಣದ ಬಲವೂ ಮೃತದಂತೆ ಜಡವಾಗಿ ನಿಶ್ಚೇಷ್ಟವಾಯಿತು।

Verse 73

अहल्या शोकसंतप्ता रुरोदोञ्चैः पुनःपुनः । गौतमेन महेशस्य पूजया पूजितो विभुः ॥ ७३ ॥

ಶೋಕದಿಂದ ತಪ್ತಳಾದ ಅಹಲ್ಯಾ ಪುನಃಪುನಃ ಜೋರಾಗಿ ಅತ್ತಳು. ಗೌತಮನು ಮಾಡಿದ ಪೂಜೆಯಿಂದ ಮಹೇಶ್ವರನಾದ ವಿಭು ಸಮ್ಯಕವಾಗಿ ಪೂಜಿತನಾದನು।

Verse 74

वीरभद्रो महायोगी सर्वं दृष्ट्वा चुकोप ह । अहो कष्टमहोकष्टं महेशा बहवो हताः ॥ ७४ ॥

ಮಹಾಯೋಗಿ ವೀರಭದ್ರನು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ನೋಡಿ ಕೋಪಗೊಂಡನು. “ಅಯ್ಯೋ, ಎಷ್ಟು ಕಷ್ಟ! ಮಹಾಕಷ್ಟ! ಮಹೇಶನ ಅನೇಕ ಗಣರು ಹತರಾಗಿದ್ದಾರೆ!”

Verse 75

शिवं विज्ञापयिष्यामि तेनोक्तं करवाण्यथ । इति निश्चित्य गतवान्मंदराचलमव्ययम् ॥ ७५ ॥

“ನಾನು ಶಿವನಿಗೆ ವಿನಯದಿಂದ ತಿಳಿಸಿ, ನಂತರ ಅವರು ಹೇಳಿದಂತೆ ನಡೆದುಕೊಳ್ಳುವೆನು.” ಎಂದು ನಿಶ್ಚಯಿಸಿ ಅವನು ಅವ್ಯಯ ಮಂದರಾಚಲಕ್ಕೆ ಹೋದನು.

Verse 76

नमस्कृत्वा विरूपाक्षं वृत्तसर्वमथोक्तवान् । ब्रह्माणं च हरिं तत्र स्थितौ प्राह शिवो वचः ॥ ७६ ॥

ವಿರೂಪಾಕ್ಷನಾದ ಶಿವನಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ಅವನು ಸಮಸ್ತ ವೃತ್ತಾಂತವನ್ನು ತಿಳಿಸಿದನು. ಅಲ್ಲಿ ನಿಂತಿದ್ದ ಬ್ರಹ್ಮ ಮತ್ತು ಹರಿಯ (ವಿಷ್ಣು) ಕಡೆಗೆ ಶಿವನು ವಚನವನ್ನು ಹೇಳಿದರು.

Verse 77

मद्भक्तैः साहसं कर्म कृतं ज्ञात्वा वरप्रदम् । गत्वा पश्यामि हे विष्णो सर्वं तत्कृतसाहसम् ॥ ७७ ॥

ನನ್ನ ಭಕ್ತರು ವರಪ್ರದವಾದ ಧೈರ್ಯಕರ್ಮವನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ತಿಳಿದು, ಹೇ ವಿಷ್ಣೋ, ನಾನು ಹೋಗಿ ಅವರು ಮಾಡಿದ ಆ ಸಮಸ್ತ ಸಾಹಸವನ್ನು ನೋಡುವೆನು.

Verse 78

इत्युक्त्वा वृषमारुह्य वायुना धूतचामरः । नन्दिकेन सुवेषेण धृते छत्रेऽतिशोभने ॥ ७८ ॥

ಇಂತೆಂದು ಹೇಳಿ ಅವರು ವೃಷಭದ ಮೇಲೆ ಏರಿದರು; ಗಾಳಿಯಿಂದ ಚಾಮರವು ಅಲೆಯುತ್ತಿತ್ತು, ಮತ್ತು ಸುಸಜ್ಜಿತನಾದ ನಂದಿ ಅತ್ಯಂತ ಶೋಭನವಾದ ಛತ್ರವನ್ನು ಹಿಡಿದಿದ್ದನು.

Verse 79

सुश्वेते हेमदंडे च नान्ययोग्ये धृते विभो । महेशानुमतिं लब्ध्वा हरिर्नागांतके स्थितः ॥ ७९ ॥

ಹೇ ಪ್ರಭು, ಬೇರೆ ಯಾರಿಗೂ ಯೋಗ್ಯವಲ್ಲದ ಆ ಶುಭ್ರ ಹಿಮದಂಡವನ್ನು ಧರಿಸಿ, ಮಹೇಶನ ಅನುಮತಿಯನ್ನು ಪಡೆದು ಹರಿ ನಾಗಾಂತಕದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತನಾಗಿ ಉಳಿದನು.

Verse 80

आरक्तनीलच्छत्राभ्यां शुशुभे लक्ष्मकौस्तुभः । शिवानुमत्या ब्रह्मापि हंसारूढोऽभवत्तदा ॥ ८० ॥

ಕೆಂಪು ಮತ್ತು ನೀಲಿ ಛತ್ರಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿತವಾದ ಲಕ್ಷ್ಮೀ ಹಾಗೂ ಕೌಸ್ತುಭಮಣಿ ಮಹಾ ಕಾಂತಿಯಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಿಸಿದವು. ಶಿವನ ಅನುಮತಿಯಿಂದ ಆಗ ಬ್ರಹ್ಮನೂ ಹಂಸವಾಹನದ ಮೇಲೆ ಆರೂಢನಾದನು.

Verse 81

इंद्रगोपप्रभाकारच्छत्राभ्यां शुशुभे विधिः । इन्द्रादिसर्वदेवाश्च स्वस्ववाहनसंयुताः ॥ ८१ ॥

ಇಂದ್ರಗೋಪದ ಕಾಂತಿಯಂತಿರುವ ಎರಡು ಛತ್ರಗಳ ಕೆಳಗೆ ವಿಧಾತ ಬ್ರಹ್ಮನು ಭವ್ಯವಾಗಿ ಶೋಭಿಸಿದನು. ಇಂದ್ರಾದಿ ಎಲ್ಲಾ ದೇವರುಗಳು ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ವಾಹನಗಳೊಂದಿಗೆ ಉಪಸ್ಥಿತರಿದ್ದರು.

Verse 82

अथ ते निर्ययुः सर्वे नानावाद्यानुमोदिताः । कोटिकोटिगणाकीर्णा गौतमस्याश्रमं गताः ॥ ८२ ॥

ನಂತರ ನಾನಾವಿಧ ವಾದ್ಯಗಳ ನಾದದಿಂದ ಹರ್ಷಿತರಾಗಿ ಅವರು ಎಲ್ಲರೂ ಹೊರಟರು. ಕೋಟಿ ಕೋಟಿ ಗಣಗಳಿಂದ ಆವರಿತರಾಗಿ ಗೌತಮನ ಆಶ್ರಮಕ್ಕೆ ತೆರಳಿದರು.

Verse 83

ब्रह्मविष्णु महेशाना दृष्ट्वा तत्परमाद्भुतम् । स्वभक्तं जीवयामास वामकोणनिरीक्षणात् ॥ ८३ ॥

ಆ ಪರಮ ಅದ್ಭುತವನ್ನು ಕಂಡು ಬ್ರಹ್ಮ, ವಿಷ್ಣು, ಮಹೇಶ್ವರರು ಎಡ ಕಣ್ಣಿನ ಕೋನದಿಂದ ಮಾಡಿದ ಕೇವಲ ಒಂದು ಬದಿನೋಟದಿಂದಲೇ ತಮ್ಮ ಭಕ್ತನನ್ನು ಜೀವಂತಗೊಳಿಸಿದರು.

Verse 84

शंकरो गौतमं प्राह तुष्टोऽहं ते वरं वृणु । तदाकर्ण्य वचस्तस्य गौतमः प्राह सादरम् ॥ ८४ ॥

ಶಂಕರನು ಗೌತಮನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು: “ನಾನು ನಿನ್ನ ಮೇಲೆ ತೃಪ್ತನಾಗಿದ್ದೇನೆ—ಒಂದು ವರವನ್ನು ಬೇಡು.” ಆ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ಗೌತಮನು ಭಕ್ತಿಭಾವದಿಂದ ಆದರಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಉತ್ತರಿಸಿದನು.

Verse 85

यदि प्रसन्नो देवेश यदि देयो वरो मम । त्वल्लिंगार्चनसामर्थ्यं नित्यमस्तु ममेश्वर ॥ ८५ ॥

ಹೇ ದೇವೇಶ್ವರಾ! ನೀವು ಪ್ರಸನ್ನರಾಗಿದ್ದರೆ, ನನಗೆ ವರ ನೀಡಬೇಕೆಂದಿದ್ದರೆ, ಹೇ ಪ್ರಭು, ನಿತ್ಯವೂ ನಿಮ್ಮ ಲಿಂಗಾರ್ಚನೆ ಮಾಡುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ನನಗಿರಲಿ।

Verse 86

वृतमेतन्मया देव त्रिनेत्र श्रृणु चापरम् । शिष्योऽयं मे महाभागो हेयादेयादिवर्जितः ॥ ८६ ॥

ಹೇ ದೇವಾ, ಹೇ ತ್ರಿನೇತ್ರಾ! ಈ ವೃತ್ತಾಂತವನ್ನು ನಾನು ಹೇಳಿದೆ; ಈಗ ಮತ್ತೊಂದನ್ನೂ ಕೇಳು. ನನ್ನ ಈ ಶಿಷ್ಯನು ಮಹಾಭಾಗ್ಯವಂತನು—ಹೇಯ‑ಆದೇಯ ಇತ್ಯಾದಿ ದ್ವಂದ್ವಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತನು।

Verse 87

प्रेक्षणीयं ममत्वेन न च पश्यति चक्षुषा । न घ्राणग्राह्यं देवेश न पातव्यं न चेतरत् ॥ ८७ ॥

ಇದು ‘ನೋಡಬೇಕಾದುದು’ ಎಂದು ಮಮತ್ವದಿಂದ ತೋರುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಕಣ್ಣಿನಿಂದ ನಿಜವಾಗಿ ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ. ಹೇ ದೇವೇಶ್ವರಾ, ಇದು ಘ್ರಾಣದಿಂದ ಗ್ರಹಿಸಲ್ಪಡುವುದಿಲ್ಲ; ಇದು ಕುಡಿಯುವದೂ ಅಲ್ಲ, ಇಂದ್ರಿಯಗಳ ಇನ್ನಾವ ವಿಷಯವೂ ಅಲ್ಲ।

Verse 88

इति बुद्ध्व्या तथा कुर्वन्स हि योगी महायशः । उन्मत्तविकृताकारः शंकरात्मेति कीर्तितः ॥ ८८ ॥

ಹೀಗೆ ತಿಳಿದು ಅದೇ ರೀತಿಯಾಗಿ ನಡೆಯುವ ಆ ಮಹಾಯಶಸ್ವಿ ಯೋಗಿ—ಹೊರಗೆ ಉನ್ಮತ್ತನಂತೆ, ವಿಚಿತ್ರ ರೂಪದವನಂತೆ ಕಂಡರೂ—‘ಶಂಕರಾತ್ಮ’ ಅಂದರೆ ಶಂಕರನೇ ಅವನ ಆತ್ಮ ಎಂದು ಕೀರ್ತಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ।

Verse 89

न कश्चित्तं प्रति द्वेषी न च तं हिंसयेदपि । एतन्मे दीयतां देव मृतानाममृतिस्तथा ॥ ८९ ॥

ಯಾರೂ ಅವನ ಮೇಲೆ ದ್ವೇಷವಿಡಬಾರದು, ಯಾರೂ ಅವನಿಗೆ ಯಾವ ರೀತಿಯಲ್ಲೂ ಹಾನಿ ಮಾಡಬಾರದು. ಹೇ ದೇವಾ, ನನಗೆ ಈ ವರವನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸು; ಹಾಗೆಯೇ ಮೃತರಾದವರಿಗೂ ಮರಣಬಂಧನದಿಂದ ಮುಕ್ತಿ ದೊರಕಲಿ।

Verse 90

तच्छ्रुत्वोमापतिः प्रीतो निरीक्ष्य हरिमव्ययः । स्वांशेन वायुना देहमाविशज्जगदीश्वरः ॥ ९० ॥

ಅದನ್ನು ಕೇಳಿ ಉಮಾಪತಿ (ಶಿವ) ಸಂತೋಷಪಟ್ಟನು; ಅವ್ಯಯನಾದ ಹರಿಯನ್ನು ನೋಡಿ, ತನ್ನ ಅಂಶಶಕ್ತಿಯಿಂದ ವಾಯುಮಾರ್ಗವಾಗಿ ಜಗದೀಶ್ವರನು ಆ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು।

Verse 91

हरिरूपः शंकरात्मा मारुतिः कपिसत्तमः । पर्यायैरुच्यतेऽधीशः साक्षाद्विष्णुः शिवः परः ॥ ९१ ॥

ಯಾವನ ರೂಪ ಹರಿ, ಅಂತರಾತ್ಮ ಶಂಕರ—ಆ ಮಾರುತಿ, ಕಪಿಶ್ರೇಷ್ಠ, ಅನೇಕ ಪರ್ಯಾಯನಾಮಗಳಿಂದ ಸ್ತುತಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ; ಆ ಅಧೀಶನು ಸాక్షಾತ್ ವಿಷ್ಣು, ಪರಮ ಶಿವನು।

Verse 92

आकल्पतेषु प्रत्येकं कामरूपमुपाश्रितः । ममाज्ञाकारको रामभक्तः पूजितविग्रहः ॥ ९२ ॥

ಪ್ರತಿ ಕಲ್ಪದಲ್ಲಿಯೂ, ಇಚ್ಛಿತ ರೂಪವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿ, ನನ್ನ ಆಜ್ಞೆಯನ್ನು ಪಾಲಿಸುವವನು; ಅವನು ರಾಮಭಕ್ತನು, ಅವನ ಸಾಕಾರ ವಿಗ್ರಹ ಪೂಜ್ಯ.

Verse 93

अनंतकल्पमीशानः स्थास्यति प्रीतमानसः । त्वया कृतमिदं वेश्म विस्तृतं सुप्रतिष्टितम् ॥ ९३ ॥

ಪ್ರೀತಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಈಶಾನನು ಅನಂತ ಕಲ್ಪಗಳವರೆಗೆ ಇಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸುವನು. ನೀನು ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಈ ವೇಶ್ಮ ವಿಶಾಲವಾಗಿದ್ದು ಸುಸ್ಥಿರವಾಗಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತವಾಗಿದೆ।

Verse 94

नित्यं वै सर्वरूपेण तिष्ठामः क्षणमादरात् । समर्चिताः प्रयास्यामः स्वस्ववासं ततः परम् ॥ ९४ ॥

“ನಾವು ನಿತ್ಯವೂ ಸರ್ವರೂಪದಲ್ಲಿ ಉಪಸ್ಥಿತರಿರುತ್ತೇವೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ಆದರದಿಂದ ಕ್ಷಣಮಾತ್ರ ನಮ್ಮನ್ನು ಸಮರ್ಚಿಸಿ. ಸಮ್ಯಕ್ ಪೂಜಿತರಾದ ಬಳಿಕ, ನಾವು ತತ್ಥತ್ಥ ವಾಸಸ್ಥಾನಗಳಿಗೆ ಹೊರಡುತ್ತೇವೆ.”

Verse 95

अथाबभाषे विश्वेशं गौतमो मुनिपुंगवः । अयोग्यं प्रार्थयामीश ह्यर्थी दोषं न पश्यति ॥ ९५ ॥

ಆಗ ಮುನಿಪುಂಗವನಾದ ಗೌತಮನು ವಿಶ್ವೇಶ್ವರ ಪ್ರಭುವನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಹೇಳಿದನು— “ಹೇ ಈಶ! ಅಯೋಗ್ಯವನ್ನೇ ನಾನು ಬೇಡುತ್ತೇನೆ; ಅಗತ್ಯದಲ್ಲಿರುವವನು ತನ್ನ ದೋಷವನ್ನು ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ.”

Verse 96

ब्रह्माद्यलभ्यं देवेश दीयतां यदि रोचते । अथेशो विष्णुमालोक्य गृहीत्वा तत्करं करे ॥ ९६ ॥

“ಹೇ ದೇವೇಶ! ನಿಮಗೆ ಇಷ್ಟವಿದ್ದರೆ ಬ್ರಹ್ಮಾದಿಗಳಿಗೂ ಅಲಭ್ಯವಾದುದನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸಿ.” ಆಗ ಪ್ರಭುವು ವಿಷ್ಣುವನ್ನು ನೋಡಿ, ಅವನ ಕೈಯನ್ನು ತನ್ನ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದನು.

Verse 97

प्रहसन्नंबुजाभाक्षमित्युवाच सदाशिवः । क्षामोदरोऽसि गोविंद देयं ते भोजनं किमु ॥ ९७ ॥

ನಗುತ್ತಾ ಸದಾಶಿವನು ಪದ್ಮನೇತ್ರನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು— “ಗೋವಿಂದಾ! ನಿನ್ನ ಉದರ ಕ್ಷೀಣವಾಗಿದೆ; ನಿನಗೆ ಯಾವ ಭೋಜನವನ್ನು ಕೊಡಲಿ?”

Verse 98

स्वयं प्रविश्य यदि वा स्वयं भुंक्ष्व स्वगेहवत् । गच्छ वा पार्वतीगेहं या कुक्षिं पूरयिष्यति ॥ ९८ ॥

ನೀನೇ ಒಳಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿ ನಿನ್ನ ಮನೆಯಂತೆ ನೀನೇ ಭುಂಜಿಸು; ಇಲ್ಲವೇ ಪಾರ್ವತಿಯ ಮನೆಯಿಗೆ ಹೋಗು—ಅವಳು ನಿನ್ನ ಹೊಟ್ಟೆಯನ್ನು ತುಂಬಿಸುವಳು.

Verse 99

इत्युक्त्वा तत्करालंबी ह्येकांतमगमद्विभुः । आदिश्य नंदिनं देवो द्वाराध्यक्षं यथोक्तवत् ॥ ९९ ॥

ಇಂತೆ ಹೇಳಿ ಸರ್ವಶಕ್ತನಾದ ಪ್ರಭುವು ಅವನ ಕೈ ಹಿಡಿದು ಏಕಾಂತಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಹೋದನು; ಬಾಗಿಲಿನ ರಕ್ಷಕನಾದ ನಂದಿಯನ್ನು ಯಥೋಕ್ತವಾಗಿ ಆಜ್ಞಾಪಿಸಿದನು.

Verse 100

स गत्वा गौतमं वाथ ह्युक्तवान्विष्णुभाषणम् । संपादयान्नं देवेशा भोक्तुकामा वयं मुने ॥ १०० ॥

ಅವನು ಗೌತಮ ಮುನಿಯ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗಿ ವಿಷ್ಣುವಿನ ಸಂದೇಶವನ್ನು ತಿಳಿಸಿದನು— “ಹೇ ಮುನೀಶ್ವರ, ಅನ್ನವನ್ನು ಸಿದ್ಧಮಾಡು; ನಾವು ದೇವಾಧಿಪತಿಗಳು ಭೋಜನ ಮಾಡಲು ಇಚ್ಛಿಸುತ್ತೇವೆ.”

Verse 101

इत्युक्त्वैकांतमगमद्वासुदेवेन शंकरः । मृदुशय्यां समारुह्य शयितौ देवतोत्तमौ ॥ १०१ ॥

ಇಂತೆ ಹೇಳಿ ಶಂಕರನು ವಾಸುದೇವನೊಂದಿಗೆ ಏಕಾಂತಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಹೋದನು. ಮೃದು ಶಯ್ಯೆಯ ಮೇಲೆ ಏರಿ ಆ ಇಬ್ಬರು ಪರಮ ದೇವರುಗಳು ವಿಶ್ರಾಂತಿಗಾಗಿ ಶಯನಿಸಿದರು.

Verse 102

अन्योन्यं भाषणं कृत्वा प्रोत्तस्थतुरुभावपि । गत्वा तडागं गंभीरं स्रास्यंतौ देवसत्तमौ ॥ १०२ ॥

ಪರಸ್ಪರ ಸಂಭಾಷಿಸಿ ಆ ಇಬ್ಬರೂ ಎದ್ದರು. ದೇವಸತ್ತಮರಾದ ಅವರು ಗಂಭೀರವಾದ ಕೆರೆಗೆ ಹೋಗಿ ಅದರಲ್ಲಿ ಇಳಿಯತೊಡಗಿದರು.

Verse 103

करांबुपातमन्योन्यं पृथक्कृत्वोभयत्र च । मुनयो राक्षसाश्चैव जलक्रीडां प्रचक्रिरे ॥ १०३ ॥

ಎರಡು ಪಾಳಯಗಳಾಗಿ ಬೇರ್ಪಟ್ಟು, ಎರಡೂ ಕಡೆಗಳಿಂದ ಪರಸ್ಪರ ಕೈಯಿಂದ ನೀರನ್ನು ಎರಚುತ್ತ ಮುನಿಗಳು ಮತ್ತು ರಾಕ್ಷಸರು ಜಲಕ್ರೀಡೆಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದರು.

Verse 104

अथ विष्णुर्महेशश्च जलपानानि शीघ्रतः । चक्रतुः शंकरऋ पद्मकिंजल्कांजलिना हरेः ॥ १०४ ॥

ನಂತರ ವಿಷ್ಣು ಮತ್ತು ಮಹೇಶರು ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಜಲಪಾನ ಮಾಡಿದರು. ಶಂಕರನು ಹರಿಯ ಸನ್ನಿಧಿಯಲ್ಲಿ ಪದ್ಮಕಿಂಜಲ್ಕಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ ಅಂಜಲಿಯಿಂದ ನೀರನ್ನು ಕುಡಿದನು.

Verse 105

अवाकिरन्मुखे तस्य पद्मोत्फुल्लविलोचने । नेत्रे केशरसंपातात्प्रमीलयत केशवः ॥ १०५ ॥

ಅವರು ಅವನ ಮುಖದ ಮೇಲೆ (ಪರಾಗವನ್ನು) ಸುರಿದರು; ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರಳಿದ ಪದ್ಮದಂತೆ ನೇತ್ರಗಳಿರುವ ಕೇಶವನು ಪರಾಗ ಬಿದ್ದುದರಿಂದ ಕಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಮುಚ್ಚಿದನು।

Verse 106

अत्रांतरे हरेः स्कंधमारुरोह महेश्वरः । हर्युत्तमांगं बाहुभ्यां गृहीत्वा संन्यमज्जयत् ॥ १०६ ॥

ಅಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಮಹೇಶ್ವರನು ಹರಿಯ ಭುಜಸ್ಕಂಧದ ಮೇಲೆ ಏರಿದನು; ಎರಡೂ ಬಾಹುಗಳಿಂದ ಹರಿಯ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಶಿರಸ್ಸನ್ನು ಹಿಡಿದು ಬಲವಾಗಿ ಒತ್ತಿದನು।

Verse 107

उन्मज्जयित्वा च पुनः पुनश्चापि पुनःपुनः । पीडितः स हरिः सूक्ष्मं पातयामास शंकरम् ॥ १०७ ॥

ಅವನನ್ನು ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಮೇಲಕ್ಕೆ ಎತ್ತಿ; ಕಿರುಕುಳಗೊಂಡ ಹರಿ ಶಂಕರನನ್ನು ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾದ, ಅಗ್ರಾಹ್ಯ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಬೀಳಿಸಿದನು।

Verse 108

अथ पादौ गृहीत्वा तं भ्रामयन्विचकर्ष ह । अताडयद्ध्वरेर्वक्षः पातयामास चाच्युतम् ॥ १०८ ॥

ನಂತರ ಅವನ ಪಾದಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದು ಸುತ್ತಿಸಿ ಎಳೆದುಕೊಂಡನು; ಧ್ವರನ ವಕ್ಷಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಹೊಡೆದು, ಅಚ್ಯುತನನ್ನೂ ಕೆಡವಿದನು।

Verse 109

अथोत्थितो हरिस्तोयमादायांजलिना ततः । शीर्षे चैवाकिरच्छंभुमथ शंभुरथो हरिः ॥ १०९ ॥

ನಂತರ ಹರಿ ಎದ್ದು, ಅಂಜಲಿಯಲ್ಲಿ ನೀರನ್ನು ತೆಗೆದು ಶಂಭುವಿನ ಶಿರಸ್ಸಿನ ಮೇಲೆ ಸುರಿದನು; ಬಳಿಕ ಶಂಭುವೂ ಹಾಗೆಯೇ ಹರಿಯ ಶಿರಸ್ಸಿನ ಮೇಲೆ ಸುರಿದನು।

Verse 110

जलक्रीडैवमभवदथ चर्षिगणांतरे । जलक्रीडासंभ्रमेण विस्रस्तजटबंधनाः ॥ ११० ॥

ಆಗ ಋಷಿಗಣಗಳ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಜಲಕ್ರೀಡೆ ಉಂಟಾಯಿತು. ಆ ಜಲವಿಹಾರದ ಸಂಭ್ರಮದಲ್ಲಿ ಅವರ ಜಟಾಬಂಧಗಳು ಸಡಿಲವಾಗಿ ಬಿಚ್ಚಿಕೊಂಡವು.

Verse 111

अथ संभ्रमतां तेषामन्योन्यजटबंधनम् । इतरेतरबद्ध्वासु जटासु च मुनीश्वराः ॥ १११ ॥

ನಂತರ ಅವರು ಸಂಭ್ರಮದಿಂದ ಓಡಾಡುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಅವರ ಜಟೆಗಳು ಪರಸ್ಪರ ಸಿಕ್ಕಿಕೊಂಡವು. ಇತರೇತರವಾಗಿ ಬದ್ಧವಾದ ಜಟೆಗಳಲ್ಲೇ ಆ ಮುನೀಶ್ವರರು ಅಂಟಿಕೊಂಡರು.

Verse 112

शक्तिमंतोऽशक्तिमत आकर्षंति च सव्यथम् । पातयंतोऽन्यतश्चापि क्त्रोशंतो रुदतस्तथा ॥ ११२ ॥

ಶಕ್ತಿವಂತರು ಅಶಕ್ತರನ್ನು ನೋವಿನಿಂದ ಎಳೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗುತ್ತಾರೆ. ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ ಬೀಳಿಸಿಬಿಡುತ್ತಾರೆ; ಬಾಧಿತರು ಕೂಗಿ ಅಳುತ್ತಾರೆ.

Verse 113

एवं प्रवृत्ते तुमुले संभूते तोयकर्मणि । आकाशे वानरेशस्तु ननर्त च ननाद च ॥ ११३ ॥

ಹೀಗೆ ಜಲಕರ್ಮದಲ್ಲಿ ಭಾರೀ ಕೋಲಾಹಲ ಉಂಟಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ವಾನರೇಶನು ನೃತ್ಯಮಾಡಿ ಗರ್ಜಿಸಿದನು.

Verse 114

विपंचीं वादयन्वाद्यं ललितां गीतिमुज्जगौ । सुगीत्या ललिता यास्तु आगायत विधा दश ॥ ११४ ॥

ಅವನು ವಿಪಂಚೀ ವಾದ್ಯವನ್ನು ವಾದಿಸುತ್ತಾ ಲಲಿತವಾದ ಗೀತೆಯನ್ನು ಆಲಪಿಸಿದನು. ಆ ಲಲಿತ ಗೀತೆಗಳು ಸುಗಾನದಿಂದ ಹತ್ತು ವಿಧಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಡಲ್ಪಡುತ್ತವೆ.

Verse 115

शुश्राव गीतिं मधुरां शंकरो लोकभावतः । स्वयं गातुं हि ललितं मंदंमंदं प्रचक्रमे ॥ ११५ ॥

ಮಧುರ ಗೀತಿಯನ್ನು ಕೇಳಿ ಶಂಕರನು ಲೋಕಭಾವದಿಂದ ಪ್ರೇರಿತನಾಗಿ, ತಾನೇ ನಿಧಾನ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಲಲಿತವಾಗಿ ಹಾಡಲು ಆರಂಭಿಸಿದನು।

Verse 116

स्वयं गायति देवेशे विश्रामं गलदेशिकम् । स्वरं ध्रुवं समादाय सर्वलक्षणसंयुतम् ॥ ११६ ॥

ಅವನು ದೇವೇಶನ ಸನ್ನಿಧಿಯಲ್ಲಿ ತಾನೇ ಹಾಡುತ್ತಾ, ಕಂಠದಲ್ಲಿ ಯೋಗ್ಯಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ವಿರಾಮವನ್ನು ಇಟ್ಟು, ಎಲ್ಲ ಲಕ್ಷಣಗಳಿಂದ ಯುಕ್ತವಾದ ಧ್ರುವಸ್ವರವನ್ನು ಹಿಡಿದನು।

Verse 117

स्वधारामृतसंयुक्तं गानेनैवमपोनयन् । वासुदेवो मर्दलं च कराभ्यामप्यवादयत् ॥ ११७ ॥

ತನ್ನ ಅಂತರಧಾರೆಯ ಅಮೃತದಿಂದ ತುಂಬಿದ ಆ ಗಾನದಿಂದ ಅವನು ಎಲ್ಲ ಕ್ಲೇಶಗಳನ್ನು ದೂರಮಾಡಿದನು; ವಾಸುದೇವನೂ ಎರಡೂ ಕೈಗಳಿಂದ ಮರ್ಧಲ (ಮೃದಂಗ) ವಾದಿಸಿದನು।

Verse 118

अम्बुजांगश्चतुर्वक्रस्तुंबुरुर्मुखरो बभौ । तानका गौतमाद्यास्तु गयको वायुजोऽभवत् ॥ ११८ ॥

ಅಂಬುಜಾಂಗನು ಚತುರ್ವಕ್ರನಾದನು, ತುಂಬುರು ಮುಖರನೆಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾದನು; ಹಾಗೆಯೇ ತಾನಕಾ ಮತ್ತು ಗೌತಮಾದಿ ಋಷಿಗಳು ಪ್ರಕಟರಾದರು, ಗಾಯಕನು ವಾಯುಪುತ್ರನಾಗಿ ಜನಿಸಿದನು।

Verse 119

गायके मधुरं गीतं हनूमति कपीश्वरे । म्लानमल्मानमभवत्कृशाः पुष्टास्तदाभवन् ॥ ११९ ॥

ಕಪೀಶ್ವರ ಹನುಮಂತನ ಸನ್ನಿಧಿಯಲ್ಲಿ ಗಾಯಕನು ಮಧುರವಾಗಿ ಹಾಡಿದಾಗ, ಮ್ಲಾನರಾದವರು ಪ್ರಸನ್ನರಾದರು; ಕೃಶರಾದವರೂ ಆಗ ಪುಷ್ಟರಾದರು।

Verse 120

स्वां स्वां गीतिमतः सर्वे तिरस्कृत्यैव मूर्च्छिता । तूष्णीभूतं समभवद्देवर्षिगणदानवम् ॥ १२० ॥

ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಗೀತಿಯಲ್ಲಿ ನಿಪುಣರಾದ ಎಲ್ಲರೂ ತಿರಸ್ಕೃತರಾದಂತೆ ಮೂರ್ಚ್ಛಿತರಾದರು; ಅವರ ರಾಗಧಾರೆ ಮುಚ್ಚಿದಂತೆ, ದೇವರ್ಷಿಗಳೂ ದಾನವರೂ ಸೇರಿದ ಸಭೆ ಮೌನವಾಯಿತು।

Verse 121

एकः स हनुमान् गाता श्रोतारः सर्व एव ते । मध्याह्नकाले वितते गायमाने हनूमति । स्वस्ववाह नमारुह्य निर्गताः सर्वदेवताः ॥ १२१ ॥

ಗಾಯಕನು ಹನುಮಾನನೊಬ್ಬನೇ; ಉಳಿದವರೆಲ್ಲ ಶ್ರೋತರು. ಮಧ್ಯಾಹ್ನಕಾಲದಲ್ಲಿ ಹನುಮಾನನು ದೀರ್ಘವಾಗಿ ಹಾಡತೊಡಗಿದಾಗ, ಎಲ್ಲಾ ದೇವತೆಗಳು ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ವಾಹನಗಳನ್ನು ಏರಿ ಹೊರಟರು।

Verse 122

गानप्रियो महेशस्तु जग्राह प्लवगेश्वरम् । प्लवग त्वं मयाज्ञप्तो निःशंको वृषमारुह ॥ १२२ ॥

ಗಾನಪ್ರಿಯ ಮಹೇಶನು ಪ್ಲವಗೇಶ್ವರನನ್ನು ಹಿಡಿದು ಹೇಳಿದನು—“ಓ ವಾನರಾ! ನಾನು ಆಜ್ಞಾಪಿಸಿದ್ದೇನೆ; ನಿಶ್ಶಂಕವಾಗಿ ವೃಷಭದ ಮೇಲೆ ಏರು.”

Verse 123

मम चाभिमुखो भूत्वा गायस्वानेकगायनम् । अथाह कपिशार्दूलो भगवंतं महेश्वरम् ॥ १२३ ॥

“ನನ್ನತ್ತ ಮುಖಮಾಡಿ ಅನೇಕ ಪದ್ಯಗಳ ಗಾನವನ್ನು ಹಾಡು.” ಎಂದು ಹೇಳಿ, ಕಪಿಶಾರ್ದೂಲನು ಭಗವಾನ್ ಮಹೇಶ್ವರನನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿದನು।

Verse 124

वृषभारोहसामर्थ्यं तव नान्यस्य विद्यते ष । तव वाहनमारुह्य पातकी स्यामहं विभो ॥ १२४ ॥

ವೃಷಭದ ಮೇಲೆ ಏರುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ನಿನಗೇ ಇದೆ, ಬೇರೆ ಯಾರಿಗೂ ಇಲ್ಲ. ಓ ವಿಭೋ! ನಿನ್ನ ವಾಹನವನ್ನು ಏರಿದರೆ ನಾನು ಪಾತಕಿಯಾಗುತ್ತೇನೆ।

Verse 125

मामेवारुह देवेश विहंगः शिवधारणः । तव चाभिमुखँ गानं करिष्यामि विलोकय ॥ १२५ ॥

ಹೇ ದೇವೇಶ! ನನ್ನ ಮೇಲೆಯೇ ಆರೋಹಿಸು; ನಾನು ಶಿವಧಾರಕ ವಿಹಂಗನು. ನಿನಗೆ ಅಭಿಮುಖವಾಗಿ ನಿಂತು ನಾನು ಸ್ತುತಿಗಾನ ಮಾಡುತ್ತೇನೆ—ನೋಡು.

Verse 126

अथेश्वरो हनूमंतमारुरोह यथा वृषम् । आरूढे शंकरे देवे हनुमत्कंधरां शिवः ॥ १२६ ॥

ಆಮೇಲೆ ಈಶ್ವರನು (ಶಿವನು) ಎಮ್ಮೆ ಮೇಲೆ ಏರುವಂತೆ ಹನುಮಂತನ ಮೇಲೆ ಆರೋಹಿಸಿದನು. ದೇವ ಶಂಕರನು ಆರೂಢನಾದಾಗ ಶಿವನು ಹನುಮಂತನ ಭುಜದ ಮೇಲೆ ವಿರಾಜಿಸಿದನು.

Verse 127

छित्वा त्वचं परावृत्य सुखं गायति पूर्ववत् । श्रृण्वन्गीतिसुधां शंभुर्गौत मस्य गृहं ततः ॥ १२७ ॥

ಚರ್ಮವನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿ ಅದನ್ನು ಹೊದಿಕೊಂಡು, ಹಿಂದಿನಂತೆಯೇ ಸಂತೋಷದಿಂದ ಹಾಡಿದನು. ಆ ಗೀತಿಯ ಅಮೃತಮಾಧುರ್ಯವನ್ನು ಕೇಳಿ ಶಂಭು ನಂತರ ಗೌತಮನ ಗೃಹಕ್ಕೆ ಹೋದನು.

Verse 128

सर्वे चाप्यागतास्तत्र देवर्षिगणदानवाः । पूजिता गौतमेनाथ भोजनावसरे सति ॥ १२८ ॥

ಅಲ್ಲಿ ದೇವರ್ಷಿಗಳ ಗುಂಪುಗಳೂ ದಾನವರೂ ಎಲ್ಲರೂ ಬಂದರು. ಹೇ ನಾಥ! ಭೋಜನ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಗೌತಮನು ಅವರನ್ನು ವಿಧಿವತ್ತಾಗಿ ಪೂಜಿಸಿ ಸತ್ಕರಿಸಿದನು.

Verse 129

यच्छुष्कं दारुसंभूतं गृहो पकरणादिकम् । प्ररूढमभवत्सर्वं गायमाने हनूमति ॥ १२९ ॥

ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಒಣ ಮರದಿಂದ ಮಾಡಿದ ಯಾವುದಾದರೂ—ಉಪಕರಣಗಳು ಹಾಗೂ ಸಾಮಾನುಗಳೂ ಸೇರಿ—ಹನುಮಂತನ ಗಾನ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವಾಗ ಎಲ್ಲವೂ ಮೊಳೆದು ಮತ್ತೆ ಹಸಿರಾಯಿತು.

Verse 130

तस्मिन्गाने समस्तानां चित्रं दृष्टिरतिष्टत ॥ १३० ॥

ಆ ಗಾನ ಆರಂಭವಾದ ಕ್ಷಣವೇ ಎಲ್ಲರ ದೃಷ್ಟಿ ಅದ್ಭುತ ವಿಸ್ಮಯದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರವಾಯಿತು।

Verse 131

द्विबाहुरीशस्य पदाभिवं दनः समस्तगात्राभरणोपपन्नः । प्रसन्नमूर्तिस्तरुणः सुमध्ये विन्यस्तमूर्द्ध्वांजलिभिः शिरोभिः ॥ १३१ ॥

ಅವನು ದ್ವಿಬಾಹು ಈಶ್ವರನ ಪಾದಗಳಲ್ಲಿ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ನಿಂತನು; ಸರ್ವಾಂಗಾಭರಣಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿತ, ಯೌವನವಂತ, ಸುವಾಸ್ತವ ಮಧ್ಯ, ಪ್ರಸನ್ನಮುಖ—ಕೈ ಜೋಡಿಸಿ, ತಲೆ ಬಾಗಿಸಿ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಸ್ಥಿತನಾದನು।

Verse 132

शिरः कराभ्यां परिगृह्य शंकरो हनूमतः पूर्वमुखं चकार । पद्मासनासीनहनूमतोंऽजलौ निधाय पादं त्वपरं मुखे च ॥ १३२ ॥

ಶಂಕರನು ಹನುಮಂತನ ತಲೆಯನ್ನು ಎರಡೂ ಕೈಗಳಿಂದ ಹಿಡಿದು ಅವನ ಮುಖವನ್ನು ಪೂರ್ವದಿಕ್ಕಿಗೆ ತಿರುಗಿಸಿದನು। ನಂತರ ಪದ್ಮಾಸನದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತ ಹನುಮಂತನ ಜೋಡಿಸಿದ ಕರತಲಗಳ ಮೇಲೆ ಒಂದು ಪಾದವಿಟ್ಟು, ಇನ್ನೊಂದು ಪಾದವನ್ನು ಅವನ ಮುಖದ ಮೇಲೆ ಇಟ್ಟನು।

Verse 133

पादांगुलीभ्यामथ नासिकां विभुः स्नेहेन जग्राह च मन्दमन्दम् । स्कन्धे मुखे त्वंसतले च कण्ठे वक्षस्थले च स्तनमध्यमे हृदि ॥ १३३ ॥

ನಂತರ ವಿಭುವು ಸ्नेಹದಿಂದ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಪಾದಾಂಗುಲಿಗಳಿಂದ ಮೂಗನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸಿದನು; ಹಾಗೆಯೇ ಮೃದುತೆಯಿಂದ ಭುಜ, ಮುಖ, ಅಂಸತಲ, ಕಂಠ, ವಕ್ಷಸ್ಥಲ, ಸ್ತನಮಧ್ಯ ಮತ್ತು ಹೃದಯಪ್ರದೇಶವನ್ನೂ ಸ್ಪರ್ಶಿಸಿದನು।

Verse 134

ततश्च कुक्षावथ नाभिमंडलं पादं द्वितीयं विदधाति चांजलौ । शिरो गृहीत्वाऽवनमय्य शंकरः पस्पर्श पृष्ठं चिबुकेन सोऽध्वनि ॥ १३४ ॥

ನಂತರ ಅವನು ಎರಡನೇ ಪಾದವನ್ನು ಹೊಟ್ಟೆ ಮತ್ತು ನಾಭಿಮಂಡಲದ ಮೇಲೆ ಇಟ್ಟನು। ಶಂಕರನು ತಲೆಯನ್ನು ಹಿಡಿದು ಕೆಳಗೆ ಬಾಗಿಸಿ, ಅದೇ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ತುಟಿಕಡ್ಡಿಯಿಂದ ಬೆನ್ನನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸಿದನು।

Verse 135

हारं च मुक्तापरिकल्पितं शिवो हनूमतः कंठगतं चकार ॥ १३५ ॥

ಆಗ ಶಿವನು ಮುತ್ತುಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿದ ಹಾರವನ್ನು ಹನುಮಂತನ ಕಂಠದಲ್ಲಿ ಧರಿಸಿಸಿದನು।

Verse 136

अथ विष्णुर्महेशानमिह वचनमुक्तवान् । हनूमता समो नास्ति कृत्स्नब्रह्माण्डमण्डले ॥ १३६ ॥

ನಂತರ ವಿಷ್ಣುವು ಮಹೇಶನಿಗೆ ಹೀಗೆಂದನು—ಸಂಪೂರ್ಣ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡಮಂಡಲದಲ್ಲಿ ಹನುಮಂತನಿಗೆ ಸಮನಾದವನು ಇಲ್ಲ।

Verse 137

श्रुतिदेवाद्यगम्यं हि पदं तव कपिस्थितम् । सर्वोपनिषदव्यक्तं त्वत्पदं कपिसर्वयुक् ॥ १३७ ॥

ಹೇ ಪ್ರಭೋ! ಶ್ರುತಿಗಳಿಗೂ ದೇವತೆಗಳಿಗೂ ಅಪ್ರಾಪ್ಯವಾದ ನಿನ್ನ ಪರಮಪದವು ಕಪಿಧ್ವಜಧಾರಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತವಾಗಿದೆ. ಎಲ್ಲ ಉಪನಿಷತ್ತಿಗೂ ಅವ್ಯಕ್ತವಾದ ನಿನ್ನ ಪದ—ಹೇ ಕಪಿಚಿಹ್ನಿತ—ಸರ್ವಶಕ್ತಿಗಳಿಂದ ಯುಕ್ತವಾಗಿದೆ।

Verse 138

यमादिसाधनैंर्योगैर्न क्षणं ते पदं स्थिरम् । महायोगिहृदंभोजे परं स्वस्थं हनूमति ॥ १३८ ॥

ಯಮಾದಿ ಸಾಧನೆಗಳೊಡನೆ ಯೋಗಗಳಿಂದಲೂ ನಿನ್ನ ಸ್ಥಿತಿ ಕ್ಷಣಮಾತ್ರವೂ ಸ್ಥಿರವಾಗುವುದಿಲ್ಲ; ಆದರೆ ಮಹಾಯೋಗಿ ಹನುಮಂತನ ಹೃದಯಕಮಲದಲ್ಲಿ ನೀನು ಪರಮ ವಿಶ್ರಾಂತಿಯಿಂದ ಸದಾ ನೆಲೆಸಿರುವೆ।

Verse 139

वर्षकोटिसहस्रं तु सहस्राब्दैरथान्वहम् । भक्त्या संपूजितोऽपीश पादो नो दर्शितस्त्वया ॥ १३९ ॥

ಹೇ ಈಶ! ಕೋಟಿ ಕೋಟಿ ವರ್ಷಗಳು, ಸಹಸ್ರಾಬ್ದಗಳವರೆಗೆ ನಿರಂತರ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ನಾವು ನಿನ್ನನ್ನು ಪೂಜಿಸಿದ್ದೇವೆ; ಆದರೂ ನೀನು ನಿನ್ನ ಪಾದವನ್ನೂ ನಮಗೆ ದರ್ಶಿಸಲಿಲ್ಲ।

Verse 140

लोके वादो हि सुमहाञ्छंभुर्नारायणप्रियः । हरिप्रियस्तथा शंभुर्न तादृग्भाग्यमस्ति मे ॥ १४० ॥

ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಮಹಾವಾದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ—ಶಂಭು ನಾರಾಯಣನಿಗೆ ಪ್ರಿಯನು, ಹಾಗೆಯೇ ಶಂಭುವೇ ಹರಿಗೂ ಪ್ರಿಯನು; ಆದರೆ ಅಂಥ ಭಾಗ್ಯ ನನಗೆ ಇಲ್ಲ।

Verse 141

तच्छ्रुत्वा वचनं शंभुर्विष्णोः प्राह मुदान्वितः । न त्वया सदृशो मह्यं प्रियोऽन्योऽस्ति हरे क्वचित् ॥ १४१ ॥

ವಿಷ್ಣುವಿನ ಆ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ಶಂಭು ಹರ್ಷದಿಂದ ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ಹರಿ, ನಿನಗೆ ಸಮನಾಗಿ ನನಗೆ ಪ್ರಿಯನಾದ ಮತ್ತೊಬ್ಬನು ಎಲ್ಲಿಯೂ ಇಲ್ಲ।

Verse 142

पार्वती वा त्वया तुल्या वर्तते नैव भिद्यते । अथ देवाय महते गौतमः प्रणिपत्य च ॥ १४२ ॥

ಪಾರ್ವತಿಯೂ ನಿನಗೆ ಸಮಾನಳು; ಯಾವುದೇ ಭೇದವಿಲ್ಲ. ನಂತರ ಗೌತಮನು ಮಹಾದೇವನಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ (ಮಾತನಾಡಿದನು)।

Verse 143

व्यजिज्ञपदमेयात्मज्देवैर्हि करुणानिधे । मध्याह्नोऽयं व्यतिक्रांतो भुक्तिवेलाखिलस्य च ॥ १४३ ॥

ದೇವತೆಗಳು ಕರುಣಾನಿಧಿ, ಅದಿತಿಪುತ್ರನಾದ ಆ ಅಮೇಯಾತ್ಮನಿಗೆ ವಿನಂತಿಸಿದರು—ಪ್ರಭು, ಮಧ್ಯಾಹ್ನ ಕಳೆದಿದೆ; ಎಲ್ಲರ ಭೋಜನ ಸಮಯವೂ ಮೀರಿದೆ।

Verse 144

अथाचम्य महादेवो विष्णुना सहितो विभुः । प्रविश्य गौतमगृहं भोजनायोपचक्रमे ॥ १४४ ॥

ನಂತರ ವಿಭುವಾದ ಮಹಾದೇವನು ವಿಷ್ಣುವಿನೊಂದಿಗೆ ಆಚಮನ ಮಾಡಿ, ಗೌತಮನ ಗೃಹಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿ ಭೋಜನವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದನು।

Verse 145

रत्नांगुलीयैरथनूपुराभ्यां दुकूलबंधेन तडित्सुकांच्या । हारैरनेकैरथ कण्ठनिष्कयज्ञोपवीतोत्तरवाससी च ॥ १४५ ॥

ಅವರು ರತ್ನಜಡಿತ ಉಂಗುರಗಳು ಮತ್ತು ನೂಪುರಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿ, ಸೂಕ್ಷ್ಮ ರೇಷ್ಮೆ ಬಂಧನ ಹಾಗೂ ಮಿಂಚಿನಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವ ಕಂಚಿಯಿಂದ, ಅನೇಕ ಹಾರಗಳು, ಕಂಠನಿಷ್ಕ, ಯಜ್ಞೋಪವೀತ ಮತ್ತು ಉತ್ತರೀಯ ವಸ್ತ್ರದಿಂದ ಅಲಂಕರಿತರಾಗಿದ್ದರು।

Verse 146

विलंबिचंचन्मणिकुंडलेन सुपुष्पधम्मिल्लवरेण चैव । पंचांगगंधस्य विलेपनेन बाह्वंगदैः कंकणकांगुलीयैः ॥ १४६ ॥

ತೂಗಾಡುವ ಮಣಿಕುಂಡಲಗಳಿಂದ, ಸುಂದರ ಪುಷ್ಪಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಕೇಶಸಜ್ಜೆಯಿಂದ, ಪಂಚಾಂಗಗಂಧದ ಲೇಪನದಿಂದ, ಹಾಗೂ ಬಾಹ್ವಂಗದ, ಕಂಕಣ ಮತ್ತು ಉಂಗುರಗಳಿಂದ ಅವರು ದಿವ್ಯವಾಗಿ ಪ್ರಕಾಶಿಸಿದರು।

Verse 147

अथो विभूषितः शिवो निविष्ट उत्तमासने । स्वसंमुखं हरिं तथा न्यवेशयद्वरासने ॥ १४७ ॥

ನಂತರ ಅಲಂಕರಿತನಾದ ಭಗವಾನ್ ಶಿವನು ಉತ್ತಮ ಆಸನದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತು, ತನ್ನ ಎದುರಿಗೆ ಶ್ರೀಹರಿಯನ್ನೂ ವರಾಸನದಲ್ಲಿ ಕುಳ್ಳಿರಿಸಿದನು।

Verse 148

देवश्रेष्ठौ हरीशौ तावन्योन्याभिमुखस्थितौ । सुवर्णभाजनस्थान्नं ददौ भक्त्या स गौतमः ॥ १४८ ॥

ದೇವಶ್ರೇಷ್ಠರಾದ ಹರಿ ಮತ್ತು ಈಶ—ಇಬ್ಬರೂ ಪರಸ್ಪರ ಎದುರು ನಿಂತಾಗ, ಗೌತಮನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಸುವರ್ಣ ಪಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟ ಅನ್ನವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿದನು।

Verse 149

त्रिंशत्प्रभेदान्भक्ष्यांस्तु पायसं च चतुर्विधम् । सुपक्वं पाकजातं च कल्पितं यच्छतद्वयम् ॥ १४९ ॥

ಭಕ್ಷ್ಯಗಳನ್ನು ಮுப்பತ್ತು ವಿಧಗಳಾಗಿ, ಪಾಯಸವನ್ನು ನಾಲ್ಕು ವಿಧಗಳಾಗಿ—ಸುಪಕ್ವ, ಪಾಕಜಾತ, ಮತ್ತು ಎರಡು ವಿಧದ ಕಲ್ಪಿತ—ಇವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು।

Verse 150

अपक्कं मिश्रकं तद्वत्त्रिंशतं परिकल्पितम् । शतं शतं सुकन्दानां शाकानां च प्रकल्पितम् ॥ १५० ॥

ಅದೇ ರೀತಿಯಾಗಿ ಬೇಯಿಸದ ಮಿಶ್ರ ಪದಾರ್ಥಗಳ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಮೂವತ್ತಾಗಿ ನಿಗದಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸುಗಂಧ ಕಂದಮೂಲಗಳಿಗೂ ಸೊಪ್ಪು-ತರಕಾರಿಗಳಿಗೂ ತಲಾ ನೂರು ಪ್ರಮಾಣ ವಿಧಿಸಲಾಗಿದೆ.

Verse 151

पंचविंशतिधा सर्पिःसंस्कृतं व्यंजनं तथा । शर्कराद्यं तथा चूतमोचाखर्जूरदाडिमम् ॥ १५१ ॥

ಇಪ್ಪತ್ತೈದು ವಿಧವಾಗಿ ಸಂಸ್ಕರಿಸಿದ ತುಪ್ಪ, ಹಾಗೆಯೇ ರುಚಿಕರ ವ್ಯಂಜನಗಳು; ಸಕ್ಕರೆ ಮೊದಲಾದವು; ಜೊತೆಗೆ ಮಾವು, ಬಾಳೆ, ಖರ್ಜೂರ ಮತ್ತು ದಾಳಿಂಬೆ.

Verse 152

द्राक्षेक्षुनागरंगं च मिष्टं पक्वं फलोत्करम् । प्रियालक्रंजम्बुफलं विकंकतफलं तथा ॥ १५२ ॥

ದ್ರಾಕ್ಷಿ, ಕಬ್ಬು, ನಾಗರಂಗ, ಮತ್ತು ಸಿಹಿಯಾದ ಪಕ್ವ ಫಲಗಳ ರಾಶಿ; ಜೊತೆಗೆ ಪ್ರಿಯಾಲ, ಕ್ರಂಜಂಬು, ಜಂಬು ಹಾಗೂ ವಿಕಂಕತ ಫಲಗಳೂ (ಅರ್ಪಣೀಯ).

Verse 153

एवमादीनि चान्यानि द्रव्याणीशे समर्प्य च । दत्त्वापोशानकं विप्रो भुंजध्वमिति चाब्रवीत् ॥ १५३ ॥

ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಇವುಗಳನ್ನೂ ಇತರ ದ್ರವ್ಯಗಳನ್ನೂ ಈಶ್ವರನಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿಸಿ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಆಚಮನವನ್ನು ನೀಡಿಸಿ—“ಈಗ ಪ್ರಸಾದವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿರಿ” ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.

Verse 154

भुंजानैषु च सर्वेषु व्यजनं सूक्ष्मविस्तृतम् । गौतमः स्वयमादाय शिवविष्णू अवीजयत् ॥ १५४ ॥

ಎಲ್ಲರೂ ಭೋಜನ ಮಾಡುತ್ತಿರುವಾಗ, ಗೌತಮನು ಸ್ವತಃ ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ವಿಶಾಲವಾದ ವ್ಯಜನವನ್ನು ಹಿಡಿದು ಶಿವನಿಗೂ ವಿಷ್ಣುವಿಗೂ ಗಾಳಿ ಬೀಸಿದನು.

Verse 155

परिहासमथो कर्तुमियेष परमेश्वरः । पश्य विष्णो हनूमन्तं कथं भुंक्ते स वानरः ॥ १५५ ॥

ಅಂದು ಪರಮೇಶ್ವರನು ಪರಿಹಾಸ ಮಾಡಲು ಇಚ್ಛಿಸಿ ಹೇಳಿದನು— “ಹೇ ವಿಷ್ಣೋ, ಹನುಮಂತನನ್ನು ನೋಡು; ಆ ವಾನರನು ಹೇಗೆ ಭುಂಜಿಸುತ್ತಾನೆ!”

Verse 156

वानरं पश्यति हरौ मण्डकं विष्णुभाजने । चक्षेप मुनिसंषेषु पश्यत्स्वपि महेश्वरः ॥ १५६ ॥

ಹರಿ ನೋಡುತ್ತಿರುವಾಗಲೇ ಒಂದು ವಾನರನು ವಿಷ್ಣುಪೂಜೆಯ ಪಾತ್ರೆಗೆ ಒಂದು ಕಪ್ಪೆಯನ್ನು ಎಸೆದನು; ಮುನಿಸಭೆ ನೋಡುತ್ತಿದ್ದರೂ ಇದನ್ನು ಮಹೇಶ್ವರನೇ ಮಾಡಿದನು.

Verse 157

हनूमते दत्तवांश्च स्वोच्छिष्टं पायसादिकम् । त्वदुच्छिष्टभोज्यं तु तवैव वचनाद्विभो ॥ १५७ ॥

ಅವನು ಹನುಮಂತನಿಗೆ ತನ್ನ ಉಚ್ಛಿಷ್ಟವಾದ ಪಾಯಸಾದಿಗಳನ್ನು ನೀಡಿದನು; ಆದರೆ ಹೇ ವಿಭೋ, ನಿಮ್ಮ ಉಚ್ಛಿಷ್ಟವನ್ನು ಭುಂಜುವುದು ನಿಮ್ಮ ಆದೇಶದಿಂದಲೇ ಆಯಿತು.

Verse 158

अनर्हं मम नैवेद्यं पत्रं पुष्पं फलादिकम् । मह्यं निवेद्य सकलं कूप एव विनिःक्षिपेत् ॥ १५८ ॥

ನನ್ನ ನೈವೇದ್ಯದಲ್ಲಿ ಎಲೆ, ಹೂ, ಹಣ್ಣು ಮೊದಲಾದವುಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದಾದರೂ ಅನರ್ಹವಾಗಿದ್ದರೆ, ಅದನ್ನು ನನಗೆ ನಿವೇದಿಸಿ, ನಂತರ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಬಾವಿಯಲ್ಲೇ ಹಾಕಬೇಕು.

Verse 159

अभुक्ते त्वर्द्वंचो नूनं भुक्ते चापि कृपा तव । बाणलिंगे स्वयंभूते चन्द्रकांते हृदि स्थिते ॥ १५९ ॥

ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ, ತಿನ್ನದೇ ಇದ್ದರೆ ಅದು ನಿಮ್ಮ ವಂಚನೆ; ತಿಂದರೂ ಅದು ನಿಮ್ಮ ಕೃಪೆಯೇ—ಹೇ ಪ್ರಭು, ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿರುವವನೇ, ಸ್ವಯಂಭೂ ಬಾಣಲಿಂಗಸ್ವರೂಪನೇ, ಚಂದ್ರಕಾಂತದಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವವನೇ!

Verse 160

चांद्रायण समं ज्ञेयं शम्भोर्नैवेद्यभक्षणम् । भुक्तिवेलेयमधुना तद्वैरस्यं कथांतरात् ॥ १६० ॥

ಶಂಭು (ಶಿವ)ನಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಿದ ನೈವೇದ್ಯವನ್ನು ಭಕ್ಷಿಸುವುದು ಚಾಂದ್ರಾಯಣ ವ್ರತಕ್ಕೆ ಸಮವೆಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು. ಆದರೆ ಈಗ ಭೋಜನಕಾಲ; ಆ ವಿಷಯದ ಅಸಹ್ಯತೆ ನಂತರ ಮತ್ತೊಂದು ಕಥೆಯಲ್ಲಿ ಹೇಳಲಾಗುವುದು.

Verse 161

भुक्त्वा तु कथयिष्यामि निर्विशंकं विभुंक्ष्व तत् । अथासौ जलसंस्कारं कृतवान् गौतमो मुनिः ॥ १६१ ॥

“ಭುಂಜಿಸಿದ ಬಳಿಕ ನಾನು ವಿವರಿಸುವೆನು; ಸಂಶಯವಿಲ್ಲದೆ ಅದನ್ನು ಭುಂಜು.” ನಂತರ ಗೌತಮ ಮುನಿಯು ಜಲಸಂಸ್ಕಾರ ವಿಧಿಯನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿದನು.

Verse 162

आरक्तसुस्निगन्धसुसूक्ष्मगात्राननेकधाधौतसुशोभितांगान् । तडागतोयैः कतबीजघर्षितैर्विशौधितैस्तैः करकानपूरयत् ॥ १६२ ॥

ಅವನು ಕೆರೆಯ ನೀರನ್ನು ಕಟಕ ಬೀಜಗಳಿಂದ ಘರ್ಷಿಸಿ, ಅನೇಕ ಬಾರಿ ತೊಳೆಯಿಸಿ, ಸುಗಂಧಯುಕ್ತವಾಗಿ, ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ, ಸ್ವಲ್ಪ ಕೆಂಪು ಛಾಯೆಯೊಂದಿಗೆ ಪರಮಶುದ್ಧಗೊಳಿಸಿ; ಆ ನೀರಿನಿಂದ ಕರಕಗಳೆಂಬ ಜಲಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ತುಂಬಿ, ಅವು ಹೊಳೆಯುವಂತೆ ಮಾಡಿದನು.

Verse 163

नद्याः सैकतवेदिकां नवतरां संछाद्य सूक्ष्मांबरैःशुद्ध्वैः श्वेततरैरथोपरि घटांस्तोयेन पूर्णान्क्षिपेत् । लिप्त्वा नालकजातिमास्तपुटकं तत्कौलकं कारिकाचूर्णं चन्दनचन्द्ररश्मिविशदां मालां पुटांतं क्षिपेत् । यामस्यापि पुनश्च वारिवसनेनाशोध्य कुम्भेन तञ्चंद्प्रन्थिमथो निधाय बकुलं क्षिप्त्वा तथा पाटलम् ॥ १६३ ॥

ನದಿತೀರದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಮರಳಿನ ವೇದಿಕೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿ, ಅತ್ಯಂತ ಶುದ್ಧವಾದ ಬಿಳಿ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ವಸ್ತ್ರಗಳಿಂದ ಮುಚ್ಚಿ; ಅದರ ಮೇಲೆ ನೀರಿನಿಂದ ತುಂಬಿದ ಘಟಗಳನ್ನು ಇಡಬೇಕು. ನಂತರ ನಾಳಕ ಜಾತಿಯ ಸುಗಂಧ ದ್ರವ್ಯ, ಅದರ ಕೌಲಕ ಲೇಪ ಮತ್ತು ಕಾರಿಕಾ ಚೂರ್ಣವನ್ನು ಲೇಪಿಸಿ ಅಲಂಕರಿಸಿ; ಚಂದನ ಮತ್ತು ಚಂದ್ರಕಿರಣಗಳಂತೆ ನಿರ್ಮಲವಾಗಿ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವ ಮಾಲೆಯನ್ನು ಆ ಆವರಣದೊಳಗೆ ಇಡಬೇಕು. ಒಂದು ಯಾಮದ ನಂತರ ಮತ್ತೆ ನೀರು ಮತ್ತು ವಸ್ತ್ರದಿಂದ ಶುದ್ಧಗೊಳಿಸಿ, ಜಲಕುಂಭದಿಂದ ಚಂದ್ರಪ್ರಂಥಿಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ; ಬಳಿಕ ಬಕುಲ ಹಾಗೂ ಪಾಟಲ ಪುಷ್ಪಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು.

Verse 164

शेफालीस्तबकमथो जलं च तत्रविन्यस्य प्रथमत एव तोयशुद्धिम् । कृत्वाथो मृदुतरं सूक्ष्मवस्त्रखण्डेनावेष्टेत्सृणिकमुखं च सूक्ष्मचन्द्रम् ॥ १६४ ॥

ಅಲ್ಲಿ ಶೇಫಾಲೀ ಹೂಗಳ ಗುಚ್ಛ ಮತ್ತು ನೀರನ್ನು ಇಟ್ಟು, ಮೊದಲು ಜಲಶುದ್ಧಿಯನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು. ನಂತರ ಅತ್ಯಂತ ಮೃದು ಸೂಕ್ಷ್ಮ ವಸ್ತ್ರಖಂಡದಿಂದ (ಉಪಕರಣವನ್ನು) ಸುತ್ತಿ, ಸೃಣಿಕದ ಮುಖವನ್ನೂ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ‘ಚಂದ್ರ’ವನ್ನೂ ಮುಚ್ಚಬೇಕು.

Verse 165

अनातपप्रदेशे तु निधाय करकानथ । मन्दवातसमोपेते सूक्ष्मव्यजनवीजेते ॥ १६५ ॥

ನಂತರ ಅವುಗಳನ್ನು ಬಿಸಿಲಿಲ್ಲದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟು, ಮೃದುವಾದ ಗಾಳಿ ಬೀಸುವ ಕಡೆ ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾದ কোমಲ ಪಂಖದಿಂದ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಗಾಳಿ ಬೀಸಬೇಕು।

Verse 166

सिंचेच्छीतैर्जलैश्चापि वासितैः सृणिकामपि । संस्कृताः स्वायतास्तत्र नरा नार्योऽथवा नृपाः ॥ १६६ ॥

ತಣ್ಣನೆಯ ನೀರಿನಿಂದ, ಸುಗಂಧಿತ ನೀರಿನಿಂದಲೂ ಛಿಂಪಿಸಬೇಕು; ಸುಗಂಧ ಲೇಪನವನ್ನೂ ಹಚ್ಚಬೇಕು. ಹೀಗೆ ಸಂಸ್ಕೃತರಾಗಿ ಅಲ್ಲಿ ಪುರುಷರು, ಸ್ತ್ರೀಯರು ಅಥವಾ ರಾಜರೂ ಸ್ವಯಂನಿಯಂತ್ರಿತವಾಗಿ ಶಿಷ್ಟರಾಗುತ್ತಾರೆ।

Verse 167

तत्कन्या वा क्षालितांगा धौतपादास्सुवाससः । मधुर्पिगमनिर्यासमसांद्रमगुरूद्भवम् ॥ १६७ ॥

ನಂತರ ಆ ಕನ್ಯೆ/ಸ್ತ್ರೀ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ, ಅಂಗಗಳನ್ನು ತೊಳೆದು, ಪಾದಗಳನ್ನು ಶುದ್ಧಗೊಳಿಸಿ, ಶುಚಿಯಾದ ವಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಧರಿಸಬೇಕು; ಅಗರುದಿಂದ ಉತ್ಪನ್ನವಾದ ಹಗುರ, ಮಧುರ ಸುಗಂಧದ ರಾಳಸಾರ ಪರಿಮಳವನ್ನು ಲೇಪಿಸಬೇಕು।

Verse 168

बाहुमूले च कंठे च विलिप्यासांद्रमेव च । मस्तके जापकं न्यस्य पंचगंधविलेपनम् ॥ १६८ ॥

ಬಾಹುಮೂಲದಲ್ಲೂ ಕಂಠದಲ್ಲೂ ಗಾಢ ಲೇಪನವನ್ನು ಹಚ್ಚಬೇಕು; ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ಜಾಪಕ (ಜಪಮಾಲೆ/ಜಪದೋರ) ಇಟ್ಟು ಪಂಚಗಂಧಗಳಿಂದ ದೇಹಕ್ಕೆ ಲೇಪನ ಮಾಡಬೇಕು।

Verse 169

पुष्पनद्ध्वसुकेशास्तु ताः शुभाः स्युः सुनिर्मलाः । एवमेवार्चिता नार्य आप्तकुंकुमविग्रहाः ॥ १६९ ॥

ಹೂಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿ ಸುಂದರವಾಗಿ ಕೂದಲನ್ನು ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡ ಸ್ತ್ರೀಯರು ಶುಭರೂಪಿಣಿಯರಾಗಿ ಅತ್ಯಂತ ನಿರ್ಮಲರಾಗುತ್ತಾರೆ; ಇದೇ ವಿಧವಾಗಿ ಆರಾಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಸ್ತ್ರೀಯರ ದೇಹವು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಹಚ್ಚಿದ ಕುಂಕುಮದಿಂದ ಶೋಭಿಸುತ್ತದೆ।

Verse 170

युवत्यश्चारुसर्वांग्यो नितरां भूषणैरपि । एतादृग्वनिताभिर्वा नरैर्वा दापयेज्जलम् ॥ १७० ॥

ಆಭರಣಗಳಿಂದ ಸುಸಜ್ಜಿತವಾದ ಸುಂದರ ಸರ್ವಾಂಗಿಯ ಯುವತಿಯರ ಮೂಲಕವಾಗಲಿ, ಅಥವಾ ತದ್ರೂಪ ಯೋಗ್ಯ ಪುರುಷರ ಮೂಲಕವಾಗಲಿ ಜಲದಾನವನ್ನು ಮಾಡಿಸಬೇಕು.

Verse 171

तेऽपि प्रादानसमये सूक्ष्मवस्त्राल्पवेष्टनम् । अथवामकरे न्यस्य करकं प्रेक्ष्य तत्र हि ॥ १७१ ॥

ಅವರೂ ದಾನಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ವಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಅಲ್ಪ ವೇಷ್ಠನವನ್ನು ಧರಿಸಬೇಕು; ಅಥವಾ ಎಡಗೈಯಲ್ಲಿ ಜಲಪಾತ್ರವನ್ನು ಇಟ್ಟು ಅದನ್ನೇ ನೋಡಿ ವಿಧಿಯನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಬೇಕು.

Verse 172

दोरिकान्यस्तमुन्मुच्य ततस्तोयं प्रदापयेत् । एवं स कारयामास गौतमो भगवान्मुनिः ॥ १७२ ॥

ದೋರಿಯಿಂದ ಕಟ್ಟಿದ್ದ/ಇಟ್ಟಿದ್ದ ಬಂಧನವನ್ನು ಬಿಡಿಸಿ, ನಂತರ ಜಲವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು; ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಭಗವಾನ್ ಗೌತಮ ಮುನಿಯವರು ಮಾಡಿಸಿದರು.

Verse 173

महेशादिषु सर्वेषु भुक्तवत्सु महात्मसु । प्रक्षालितांघ्रिहस्तेषु गंधोद्वर्तितपाणिषु ॥ १७३ ॥

ಮಹೇಶನಿಂದ ಆರಂಭಿಸಿ ಎಲ್ಲ ಮಹಾತ್ಮರು ಭೋಜನ ಮುಗಿಸಿ, ಪಾದ-ಹಸ್ತಗಳನ್ನು ತೊಳೆದು, ಸುಗಂಧ ಉಬ್ಟನದಿಂದ ಕೈಗಳನ್ನು ಮರ್ಧಿಸಿದ ನಂತರ—

Verse 174

उञ्चासनसमासीने देवदेवे महेश्वरे । अथ नीचसमासीनादेवाः सर्षिगणास्तथा ॥ १७४ ॥

ದೇವದೇವ ಮಹೇಶ್ವರನು ಉನ್ನತ ಆಸನದಲ್ಲಿ ಆಸೀನನಾಗಿದ್ದಾಗ, ದೇವರುಗಳು ಹಾಗೂ ಋಷಿಗಣಗಳು ಕಡಿಮೆ ಆಸನಗಳಲ್ಲಿ ಕುಳಿತರು.

Verse 175

मणिपात्रेषु संवेष्ट्थ पूगखंडान्सुधूपितान् । अकोणान्वर्तुलान्स्थूलानसूक्ष्मानकृशानपि ॥ १७५ ॥

ಮಣಿಮಯ ಪಾತ್ರೆಗಳಲ್ಲಿ ಸುಗಂಧಿತ ಪೂಗಖಂಡಗಳನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಸುತ್ತಿ ಇಡಬೇಕು. ಅವು ಮೂಲೆಗಳಿಲ್ಲದ, ವೃತ್ತಾಕಾರದ, ದಪ್ಪವಾದ, ಅತಿಸೂಕ್ಷ್ಮವಲ್ಲದ ಮತ್ತು ಅತಿಕೃಶವಲ್ಲದವಾಗಿರಲಿ॥ ೧೭೫ ॥

Verse 176

श्वेतपत्राणि संशोध्य क्षिप्त्वा कर्पूरखंडकम् । चूर्णं च शंकरायाथ निवेदयति गौतमे ॥ १७६ ॥

ಬಿಳಿ ಎಲೆಗಳನ್ನು ಶುದ್ಧಗೊಳಿಸಿ ಅವುಗಳ ಮೇಲೆ ಕರ್ಪೂರದ ಒಂದು ಖಂಡವನ್ನು ಇಟ್ಟು, ನಂತರ—ಹೇ ಗೌತಮ—ಆ ಚೂರ್ಣವನ್ನು ಶಂಕರನಿಗೆ ನಿವೇದಿಸುತ್ತಾನೆ॥ ೧೭೬ ॥

Verse 177

गृहाण देव तांबूलमित्युक्तवचने मुनौ । कपे गृहाण तांबूलं प्रयच्छ मम खंडकान् ॥ १७७ ॥

ಮುನಿಯು “ಹೇ ದೇವ, ಈ ತಾಂಬೂಲವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸು” ಎಂದು ಹೇಳಿದಾಗ, ಕಪಿ ಹೇಳಿದನು—“ಹೇ ಮುನೇ, ನೀನು ತಾಂಬೂಲವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿ ನನ್ನ ಖಂಡಕಗಳನ್ನು ನನಗೆ ಕೊಡು”॥ ೧೭೭ ॥

Verse 178

उवाच वानरो नास्ति मम शुद्धिर्महेश्वर । अनेकफलभोक्तॄत्वाद्वानरस्तु कथं शुचिः ॥ १७८ ॥

ವಾನರನು ಹೇಳಿದನು—“ಹೇ ಮಹೇಶ್ವರ, ನನಗೆ ಶುದ್ಧಿ ಇಲ್ಲ. ಅನೇಕ ವಿಧದ ಹಣ್ಣುಗಳನ್ನು ತಿನ್ನುವ ವಾನರನು ಹೇಗೆ ಶುದ್ಧನಾಗಬಲ್ಲ?”॥ ೧೭೮ ॥

Verse 179

तच्छ्रुत्वा तु विरूपाक्षाः प्राह वानरसत्तमम् । मद्वाक्यादखिलं शुद्ध्येन्मद्वाक्यादमृतं विषम् ॥ १७९ ॥

ಅದನ್ನು ಕೇಳಿ ವಿರೂಪಾಕ್ಷನು ಶ್ರೇಷ್ಠ ವಾನರನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು—“ನನ್ನ ವಾಕ್ಯದಿಂದ ಎಲ್ಲವೂ ಶುದ್ಧವಾಗುತ್ತದೆ; ನನ್ನ ವಾಕ್ಯದಿಂದ ವಿಷವೂ ಅಮೃತವಾಗುತ್ತದೆ”॥ ೧೭೯ ॥

Verse 180

मद्वाक्यादखिला वेदा मद्वाक्याद्देवतादयः । मद्वांक्याद्ध्वर्मविज्ञानं मद्वाक्यान्मोक्ष उच्यते ॥ १८० ॥

ನನ್ನ ವಾಕ್ಯದಿಂದಲೇ ಸಮಸ್ತ ವೇದಗಳು ಪ್ರಕಟವಾಗುತ್ತವೆ; ನನ್ನ ವಾಕ್ಯದಿಂದಲೇ ದೇವತೆಗಳು ಮೊದಲಾದವರು ಉದ್ಭವಿಸುತ್ತಾರೆ. ನನ್ನ ವಾಕ್ಯದಿಂದಲೇ ಧರ್ಮಜ್ಞಾನ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ, ನನ್ನ ವಾಕ್ಯದಿಂದಲೇ ಮೋಕ್ಷವು ಘೋಷಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.

Verse 181

पुराणान्यागमाश्चैव स्मृतयो मम वाक्यतः । अतो गृहाण तांबूलं मम देहि सुखंडकान् ॥ १८१ ॥

ಪುರಾಣಗಳು, ಆಗಮಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ಮೃತಿಗಳು—ಇವೆಲ್ಲವೂ ನನ್ನ ವಾಕ್ಯದಿಂದಲೇ ಪ್ರಾಮಾಣ್ಯ ಹೊಂದಿವೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಈ ತಾಂಬೂಲವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸು; ನನಗೆ ಸಿಹಿ ಖಂಡಕಗಳನ್ನು (ಸુખಂಡಕ) ನೀಡು.

Verse 182

हरिर्वामकरेणाधात्तांबूलं पूगखंडकम् । ततः पत्राणि संगृह्य तस्मै खंडान्समर्पयत् ॥ १८२ ॥

ಹರಿಯು ಎಡಗೈಯಿಂದ ತಾಂಬೂಲ ಮತ್ತು ಪೂಗಖಂಡವನ್ನು (ಸುವಾರಿ ತುಂಡು) ತೆಗೆದುಕೊಂಡನು. ನಂತರ ಎಲೆಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಆ ಖಂಡಗಳನ್ನು ಅವನಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿಸಿದನು.

Verse 183

कर्पूरमग्रतो दत्तं गृहीत्वाभक्षयच्छिवः । देवे तु कृततांबूले पार्वती मंदराचलात् ॥ १८३ ॥

ಮುಂದೆ ಕರ್ಪೂರವನ್ನು ಇಡಲಾಯಿತು; ಶಿವನು ಅದನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಭಕ್ಷಿಸಿದನು. ದೇವನು ತಾಂಬೂಲವನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದಾಗ, ಪಾರ್ವತಿ ಮಂದರಾಚಲದಿಂದ (ಅದನ್ನು) ತಂದಳು.

Verse 184

जयाविजययोर्हस्तं गृहीत्वायान्मुनेर्गृहम् । देवपादौ ततो नत्वा विनम्रवदनाभवत् ॥ १८४ ॥

ಜಯವಿಜಯರ ಕೈ ಹಿಡಿದು ಅವನು ಮುನಿಯ ಮನೆಯತ್ತ ಹೋದನು. ಬಳಿಕ ದೇವರ ಪಾದಗಳಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ವಿನಯಭರಿತ ಮುಖದಿಂದ ಭಕ್ತಿಭಾವದಲ್ಲಿ ತಲೆಬಾಗಿದನು.

Verse 185

उन्नमय्य मुखि तस्या इदमाह त्रिलोचनः । त्वदर्थं देवदेवेशि अपराधः कृतो मया ॥ १८५ ॥

ಅವಳ ಮುಖವನ್ನು ಮೇಲಕ್ಕೆತ್ತಿ ತ್ರಿನೇತ್ರನು ಹೀಗೆಂದನು— “ಹೇ ದೇವದೇವೇಶ್ವರಿ, ನಿನ್ನ ನಿಮಿತ್ತವಾಗಿ ನನ್ನಿಂದ ಅಪರಾಧವು ಸಂಭವಿಸಿದೆ।”

Verse 186

यत्त्वां विहाय भुक्तं हि तथान्यच्छृणु सुंदरि । यत्त्वां स्वमंदिरे त्यक्त्वा महदेनो मया कृतम् ॥ १८६ ॥

ನಿನ್ನನ್ನು ಕಡೆಗಣಿಸಿ ನಾನು ಭೋಜನ ಮಾಡಿದೆನು— ಇನ್ನೂ ಕೇಳು, ಓ ಸುಂದರಿ. ನಿನ್ನನ್ನು ನಿನ್ನದೇ ಮಂದಿರ-ಗೃಹದಲ್ಲಿ ತ್ಯಜಿಸಿ ನಾನು ಮಹಾಪಾಪ ಮಾಡಿದೆನು।

Verse 187

क्षंतुमर्हसि देवेशि त्यक्तकोपा विलोकय । न बभाषेऽप्येवमुक्ता सारुंधत्या विनिर्ययौ ॥ १८७ ॥

ಹೇ ದೇವೇಶ್ವರಿ, ಕ್ಷಮಿಸಲು ನೀನು ಯೋಗ್ಯಳು; ಕೋಪವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ಕರುಣಾದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ನೋಡು. ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದರೂ ಅವಳು ಮಾತಾಡದೆ ಅರುಂಧತಿಯೊಂದಿಗೆ ಹೊರಟುಹೋದಳು।

Verse 188

निर्गच्छंतीं मुनिर्ज्ञात्वा दंडवत्प्रणनाम ह । अथोवाच शिवा तं चगौतम त्वं किमिच्छसि ॥ १८८ ॥

ಅವಳು ಹೊರಡುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ತಿಳಿದು ಮುನಿಯು ದಂಡವತ್ ಪ್ರಣಾಮ ಮಾಡಿದನು. ಆಗ ಶಿವಾ ಅವನಿಗೆ— “ಗೌತಮ, ನೀನು ಏನು ಬಯಸುತ್ತೀ?” ಎಂದು ಹೇಳಿದರು।

Verse 189

अथाह गौतमो देवीं पार्वतीं प्रेक्ष्य सस्मिताम् । कृतकृत्यो भवेयं वै भुक्तायां मद्गृहे त्वयि ॥ १८९ ॥

ನಂತರ ಗೌತಮನು ಸ್ಮಿತಮುಖಿಯಾದ ದೇವಿ ಪಾರ್ವತಿಯನ್ನು ನೋಡಿ ಹೇಳಿದನು— “ನೀನು ನನ್ನ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಭೋಜನ ಮಾಡಿದಾಗಲೇ ನಾನು ಕೃತಕೃತ್ಯನಾಗುವೆನು।”

Verse 190

ततः प्राह शिवा विप्रं गौतमं रचितांजलिम् । भोक्ष्यामि त्वद्गृहे विप्र शंकरानुमतेन वै ॥ १९० ॥

ಆಗ ಶಿವಾ (ಪಾರ್ವತಿ) ಅಂಜಲಿ ಬದ್ಧವಾಗಿ ನಿಂತ ಗೌತಮ ವಿಪ್ರನಿಗೆ ಹೇಳಿದರು— “ಓ ವಿಪ್ರ! ಶಂಕರನ ಅನುಮತಿಯಿಂದಲೇ ನಿನ್ನ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ನಾನು ಭೋಜನ ಮಾಡುತ್ತೇನೆ।”

Verse 191

अथ गत्वा शिवं विंशे लब्धानुज्ञस्त्वरागतः । भोजयामास गिरिजां देवीं चारुंधतीं तथा ॥ १९१ ॥

ನಂತರ ಅವನು ಇಪ್ಪತ್ತನೇ (ಕಾಲ/ವರ್ಷ)ದಲ್ಲಿ ಶಿವನ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗಿ ಅನುಮತಿ ಪಡೆದು ತ್ವರೆಯಿಂದ ಮರಳಿ ಬಂದು, ದೇವಿ ಗಿರಿಜೆಯಿಗೂ ಪತಿವ್ರತೆ ಅರುಂಧತಿಗೂ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕ ಭೋಜನವನ್ನು ಏರ್ಪಡಿಸಿದನು।

Verse 192

भुक्त्वाथ पार्वती सर्वगंधपुष्पाद्यलंकृता । सहानु चरकन्याभिः सहस्राभिर्हरं ययौ ॥ १९२ ॥

ಭೋಜನ ಮಾಡಿದ ನಂತರ ಪಾರ್ವತಿ ಎಲ್ಲ ವಿಧದ ಸುಗಂಧ ಪುಷ್ಪಾದಿ ಅಲಂಕಾರಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿತಳಾಗಿ, ಸಾವಿರ ಅನುಚರ ಕನ್ಯೆಯರೊಂದಿಗೆ ಹರ (ಶಿವ)ನ ಬಳಿಗೆ ಹೋದಳು।

Verse 193

अथाह र्शकरो देवी गच्छ गौतममंदिरम् । संध्योपास्तिमहं कृत्वा ह्यागमिष्ये तवांतिकम् ॥ १९३ ॥

ಆಗ ಋಷಕರನು ದೇವಿಗೆ ಹೇಳಿದನು— “ನೀನು ಗೌತಮನ ಆಶ್ರಮಕ್ಕೆ ಹೋಗು. ನಾನು ಸಂಧ್ಯೋಪಾಸನೆ ಮಾಡಿ ನಿನ್ನ ಬಳಿಗೆ ಬರುತ್ತೇನೆ।”

Verse 194

इत्युक्त्वा प्रययौ देवी गौतमस्यैव मदिरम् । संध्यावदनकामास्तु सर्व एव विनिर्गताः ॥ १९४ ॥

ಇಂತೆಂದು ಹೇಳಿ ದೇವಿ ಗೌತಮನ ಆಶ್ರಮದತ್ತ ಹೊರಟಳು; ಸಂಧ್ಯಾವಂದನೆ ಮಾಡಲು ಬಯಸಿದ ಎಲ್ಲರೂ ಕೂಡ ಆ ವೇಳೆ ಹೊರಗೆ ತೆರಳಿದರು।

Verse 195

कृतसंध्यास्तडागे तु महेशाद्याश्च कृत्स्नशः । अथोत्तरमुखः शंभुर्न्यास कृत्वा जजाप ह ॥ १९५ ॥

ಕೊಳದ ಬಳಿ ಸಂಧ್ಯಾವಿಧಿಯನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿ ಮಹೇಶಾದಿಗಳು ಸಮಸ್ತವನ್ನೂ ಯಥಾವಿಧಿಯಾಗಿ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದರು. ನಂತರ ಉತ್ತರಮುಖನಾಗಿ ಶಂಭು ನ್ಯಾಸ ಮಾಡಿ ಜಪವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದನು॥

Verse 196

अथ विष्णुर्महातेजा महेशमिदमब्रवीत् । सर्वैर्नमस्यते यस्तु सर्वैरेव समर्च्यते ॥ १९६ ॥

ಆಗ ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿಯಾದ ವಿಷ್ಣು ಮಹೇಶನಿಗೆ ಹೀಗೆಂದನು—ಯಾರನ್ನು ಎಲ್ಲರೂ ನಮಸ್ಕರಿಸುತ್ತಾರೋ, ಅವನೇ ಎಲ್ಲರಿಂದಲೂ ಸಮರ್ಚಿತನಾಗುತ್ತಾನೆ॥

Verse 197

हूयतं सर्वयज्ञेषु स भवान्किम् जपिष्यति । रचितांजलयः सर्वे त्वामेवैकमुपासिते ॥ १९७ ॥

ಎಲ್ಲ ಯಜ್ಞಗಳಲ್ಲಿ ಆಹುತಿಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸುತ್ತಿರುವಾಗ, ನೀವು ಯಾವ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಜಪಿಸುವಿರಿ? ನಾವು ಎಲ್ಲರೂ ಅಂಜಲಿ ಬಿಗಿದು ನಿಮಗೇ ಏಕನಾಗಿ ಉಪಾಸನೆ ಮಾಡುತ್ತೇವೆ॥

Verse 198

स भवान्देवदेवेशः कस्मै विरचितांजलिः । नमस्कारादिपुण्यानां फलदस्त्वं महेश्वरर ॥ १९८ ॥

ಹೇ ದೇವದೇವೇಶ! ನೀವು ಯಾರಿಗೆ ಅಂಜಲಿ ಬಿಗಿದು ನಮಸ್ಕರಿಸಿದಿರಿ? ಹೇ ಮಹೇಶ್ವರ! ನಮಸ್ಕಾರಾದಿ ಪುಣ್ಯಕರ್ಮಗಳ ಫಲದಾತ ನೀವೇ ಅಲ್ಲವೇ॥

Verse 199

तव कः फलदो वंद्यः को वा त्वत्तोऽधिको वद । तच्छ्रुत्वा शंकरः प्राह देवदेवं जनार्दनम् ॥ १९९ ॥

ಹೇಳಿರಿ—ನಿಮಗೆ ಫಲ ನೀಡುವ ವಂದನೀಯನು ಯಾರು? ನಿಮ್ಮಿಗಿಂತ ಅಧಿಕನು ಯಾರು? ಇದನ್ನು ಕೇಳಿ ಶಂಕರನು ದೇವದೇವ ಜನಾರ್ದನನನ್ನು ಕುರಿತು ಹೇಳಿದನು॥

Verse 200

ध्याये न किंचिद्गोविंदनमस्ये ह न किंचन । किंतु नास्तिकजंतूनां प्रवृत्त्यर्थमिदं मया ॥ २०० ॥

ನಾನು ಇಲ್ಲಿ ಯಾವುದನ್ನೂ ಧ್ಯಾನಿಸುವುದಿಲ್ಲ; ಸ್ವಾರ್ಥಕ್ಕಾಗಿ ಗೋವಿಂದನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರವೂ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ. ನಾಸ್ತಿಕ ಜೀವಿಗಳನ್ನು ಸತ್ಪ್ರವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಲು ಮಾತ್ರವೇ ಇದನ್ನು ನಾನು ಮಾಡಿದೆನು॥೨೦೦॥