Mantra-Māhātmya and Sādhana of Kārtavīryārjuna (Nyāsa, Yantra, Homa, and Dīpa-Vrata)
ನಾರದನು ಕರ್ಮವಶಾತ್ ರಾಜರ ಉದಯ‑ಪತನವನ್ನು ನೋಡಿ, ಕಾರ್ತವೀರ್ಯಾರ್ಜುನನಿಗೆ ಲೋಕವು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುವುದೇಕೆ ಎಂದು ಪ್ರಶ್ನಿಸುತ್ತಾನೆ. ಸನತ್ಕುಮಾರನು—ಅವನು ಸುದರ್ಶನಚಕ್ರ ಅವತಾರ; ದತ್ತಾತ್ರೇಯಾರಾಧನೆಯಿಂದ ಪರಮ ತೇಜಸ್ಸು ಪಡೆದನು; ಅವನ ಸ್ಮರಣಮಾತ್ರದಿಂದ ಜಯವೂ ನಷ್ಟಪೂರ್ತಿಯೂ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ. ಬಳಿಕ ಮುಂಚೆ ಗುಪ್ತವಾಗಿದ್ದ ತಂತ್ರವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸುತ್ತಾನೆ—ನ್ಯಾಸ‑ಕವಚ ಸ್ಥಾಪನೆ, ಮಂತ್ರಪರೀಕ್ಷೆ, ವಿನಿಯೋಗ (ಋಷಿ ದತ್ತಾತ್ರೇಯ, ಛಂದಸ್ಸು ಅನುಷ್ಟುಪ್, ದೇವತೆ ಕಾರ್ತವೀರ್ಯಾರ್ಜುನ, ಬೀಜ/ಶಕ್ತಿ ಧ್ರುವ), ಅಂಗನ್ಯಾಸ ಮತ್ತು ಧ್ಯಾನಮೂರ್ತಿ. ಜಪಸಂಖ್ಯೆ, ಹೋಮದ ಭಾಗ‑ಆಹುತಿ, ಷಟ್ಕೋಣ‑ತ್ರಿಕೋಣ ಯಂತ್ರರೇಖೆಗಳು, ಅಷ್ಟಶಕ್ತಿ ಪೂಜೆ, ಸಂಪೂರ್ಣ ಯಂತ್ರರಚನೆ, ಕುಂಭಾಭಿಷೇಕ ಫಲಗಳು ಹಾಗೂ ಗ್ರಾಮರಕ್ಷಣೆಯಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗವನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ. ಫಲಭೇದಕ್ಕೆ ಹೋಮದ್ರವ್ಯಗಳು—ಉಚ್ಚಾಟನ, ವಶ್ಯ, ಶಾಂತಿ, ಸ್ತಂಭನ, ಸಮೃದ್ಧಿ, ಚೌರ್ಯನಿವಾರಣ—ಮತ್ತು ಆಹುತಿ ಸಂಖ್ಯಾನಿಯಮಗಳೂ ಇವೆ. ಮಂತ್ರಕುಲ‑ಛಂದಸ್ಸುಗಳ ಪಟ್ಟಿ, ಗಾಯತ್ರೀ ಪ್ರಯೋಗದಲ್ಲಿ ಎಚ್ಚರಿಕೆ, ರಾತ್ರಿ ಪಠನದ ಕುರಿತು ಸೂಚನೆ ಬರುತ್ತದೆ. ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ವಿಶದ ದೀಪವ್ರತ—ಶುಭ ಮಾಸ‑ತಿಥಿ‑ನಕ್ಷತ್ರ‑ಯೋಗ, ದೀಪಪಾತ್ರ ಪ್ರಮಾಣ, ವತ್ತಿ ಸಂಖ್ಯೆ, ಸ್ಥಾಪನೆ, ಸಂಕಲ್ಪಮಂತ್ರ, ಶಕುನಗಳು, ಆಚಾರನಿಯಮ, ಗುರುಅನುಜ್ಞೆ ಮತ್ತು ಬ್ರಾಹ್ಮಣಭೋಜನ‑ದಕ್ಷಿಣೆಯಿಂದ ಸಮಾಪ್ತಿ; ನಂತರ ಉಪಸಂಹಾರ।
Shlokas
Verse 1
नारद उवाच । कार्तवीर्यतप्रभृतयो नृपा बहुविधा भुवि । जायंतेऽथ प्रलीयंते स्वस्वकर्मानुसारतः ॥ १ ॥
ನಾರದರು ಹೇಳಿದರು—ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ತವೀರ್ಯ ಮೊದಲಾದ ಅನೇಕ ವಿಧದ ರಾಜರು ಹುಟ್ಟುತ್ತಾರೆ; ನಂತರ ತಮತಮ ಕರ್ಮಾನುಸಾರವಾಗಿ ಲಯವನ್ನು ಹೊಂದುತ್ತಾರೆ.
Verse 2
तत्कथं राजवर्योऽसौ लोकेसेव्यत्वमागतः । समुल्लंघ्य नृपानन्यानेतन्मे नुद संशयम् ॥ २ ॥
ಹಾಗಾದರೆ ಆ ರಾಜವರ್ಯನು ಇತರ ಎಲ್ಲ ರಾಜರನ್ನು ಮೀರಿಸಿ ಲೋಕಕ್ಕೆ ಸೇವ್ಯನಾಗಿದ್ದು ಹೇಗೆ? ನನ್ನ ಈ ಸಂಶಯವನ್ನು ನಿವಾರಿಸಿರಿ.
Verse 3
सनत्कुमार उवाच । श्रृणु नारद वक्ष्यामि संदेहविनिवृत्तये । यथा सेव्यत्वमापन्नः कार्तवीर्यार्जुनो भुवि ॥ ३ ॥
ಸನತ್ಕುಮಾರನು ಹೇಳಿದರು—ಓ ನಾರದಾ, ಕೇಳು; ನಿನ್ನ ಸಂಶಯ ನಿವಾರಣೆಗೆ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ತವೀರ್ಯಾರ್ಜುನನು ಹೇಗೆ ಸೇವ್ಯನಾಗಿ, ಪೂಜ್ಯನಾಗಿ ಆದನೋ ಹೇಳುವೆನು।
Verse 4
यः सुदर्शनचक्रस्यावतारः पृथिवीतले । दत्तात्रेयं समाराध्य लब्धवांस्तेज उत्तमम् ॥ ४ ॥
ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಸುದರ್ಶನಚಕ್ರದ ಅವತಾರನಾಗಿದ್ದ ಅವನು, ದತ್ತಾತ್ರೇಯನನ್ನು ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಆರಾಧಿಸಿ ಪರಮೋತ್ತಮ ತೇಜಸ್ಸನ್ನು ಪಡೆದನು।
Verse 5
तस्य क्षितीश्वरेंद्रस्य स्मरणादेव नारद । शत्रूञ्जयति संग्रामे नष्टं प्राप्नोति सत्वरम् ॥ ५ ॥
ಓ ನಾರದಾ, ಆ ಭೂಪತಿ-ಸಾಮ್ರಾಟನನ್ನು ಕೇವಲ ಸ್ಮರಿಸಿದರೂ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಜಯಿಸಿ, ಕಳೆದುಹೋದದನ್ನು ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ।
Verse 6
तेनास्य मंत्रपूजादि सर्वतंत्रेषु गोपितम् । तुभ्यं प्रकाशयिष्येऽहं सर्वसिद्धिप्रदायकम् ॥ ६ ॥
ಆದ್ದರಿಂದ ಇದರ ಮಂತ್ರಜಪ, ಪೂಜಾದಿ ವಿಧಾನಗಳು ಎಲ್ಲಾ ತಂತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಗುಪ್ತವಾಗಿವೆ; ಆದರೆ ನಿನಗೆ ನಾನು ಅವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸುವೆನು—ಅವು ಸರ್ವಸಿದ್ಧಿ ಪ್ರದಾಯಕಗಳು।
Verse 7
वह्नितारयुता रौद्री लक्ष्मीरग्नींदुशांतियुक् । वेधाधरेन्दुशांत्याढ्यो निद्रयाशाग्नि बिंदुयुक् ॥ ७ ॥
ರೌದ್ರೀ ಅಗ್ನಿ ಮತ್ತು ತಾರೆಯೊಂದಿಗೆ ಯುಕ್ತವಾಗಿದೆ; ಲಕ್ಷ್ಮೀ ಅಗ್ನಿ-ಚಂದ್ರ ಶಾಂತಿಯೊಂದಿಗೆ ಯುಕ್ತವಾಗಿದೆ. ವೇಧಾ ಧಾರಕ ಚಂದ್ರನ ಶಾಂತಿಯಿಂದ ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿದೆ; ನಿದ್ರಾ ಯಾಶಾ, ಅಗ್ನಿ ಮತ್ತು ಬಿಂದುಗಳೊಂದಿಗೆ ಯುಕ್ತವಾಗಿದೆ।
Verse 8
पाशो मायांकुशं पद्मावर्मास्त्रे कार्तवीपदम् । रेफोवा द्यासनोऽनन्तो वह्निजौ कर्णसंस्थितौ ॥ ८ ॥
ಈ ನ್ಯಾಸ/ಕವಚ ವಿನ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ ಪಾಶ, ಮಾಯಾಂಕుశ, ಪದ್ಮ, ವರ್ಮ ಮತ್ತು ಅಸ್ತ್ರ ಹಾಗೂ ‘ಕಾರ್ತವೀ’ ಪದವನ್ನು ವಿನ್ಯಸಿಸಬೇಕು. ‘ರ’ (ರೇಫ) ಅಥವಾ ‘ವಾ’ ಅಕ್ಷರ, ‘ದ್ಯಾಸನ’, ‘ಅನಂತ’ ಮತ್ತು ಅಗ್ನಿಯ ಎರಡು ಅಕ್ಷರಗಳನ್ನು ಎರಡೂ ಕಿವಿಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು॥ ೮ ॥
Verse 9
मेषः सदीर्घः पवनो मनुरुक्तो हृदंतिमः । ऊनर्विशतिवर्णोऽयं तारादिर्नखवर्णकः ॥ ९ ॥
‘ಮೇಷ’ವನ್ನು ‘ಸದೀರ್ಘ’ ಎಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ; ಅದು ‘ಪವನ’ ಸ್ವರೂಪ, ‘ಮನು-ಉಕ್ತ’ ಎಂದು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟು ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ‘ಹೃದ್’ ಹೊಂದಿದೆ. ಈ ಕ್ರಮವು ಇಪ್ಪತ್ತಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಅಕ್ಷರಗಳದು; ‘ತಾರಾ’ದಿಂದ ಆರಂಭವಾಗಿ ‘ನಖ-ವರ್ಣ’ ಲಕ್ಷಣಯುಕ್ತವಾಗಿದೆ॥ ೯ ॥
Verse 10
दत्तात्रेयो मुनिश्चास्यच्छन्दोऽनुष्टुबुदाहृतम् । कार्तवीर्यार्जुनो देवो बीजशक्तिर्ध्रुवश्च हृत् ॥ १० ॥
ಈ ಮಂತ್ರ/ವಿದ್ಯೆಗೆ ಋಷಿ ದತ್ತಾತ್ರೇಯ ಮುನಿ; ಛಂದಸ್ಸು ಅನுஷ್ಟುಪ್ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಲಾಗಿದೆ. ದೇವತೆ ಕಾರ್ತವೀರ್ಯಾರ್ಜುನ; ಬೀಜ ಮತ್ತು ಶಕ್ತಿ ‘ಧ್ರುವ’; ‘ಹೃತ್’ ಅಂದರೆ ಹೃದಯವೇ ಸ್ಥಾನ॥ ೧೦ ॥
Verse 11
शेषाढ्यबीजयुग्मेन हृदयं विन्यसेदधः । शांतियुक्तचतुर्थेन कामाद्येन शिरोंऽगकम् ॥ ११ ॥
ಶೇಷ-ಶಕ್ತಿಯುಕ್ತ ಬೀಜಯುಗ್ಮದಿಂದ ಕೆಳಗೆ ಹೃದಯ-ನ್ಯಾಸವನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು. ಹಾಗೆಯೇ ‘ಶಾಂತಿ’ಯುಕ್ತ ಚತುರ್ಥ (ಬೀಜ)ವನ್ನು ‘ಕಾಮ…’ ಆದಿಯಿಂದ ಆರಂಭಿಸಿ ಶಿರಸ್ಸಿನ ಮೇಲೆ ಅಂಗ-ನ್ಯಾಸ ಮಾಡಬೇಕು॥ ೧೧ ॥
Verse 12
इन्द्वाढ्यं वामकर्णाद्यमाययोर्वीशयुक्तया । शिखामंकुशपद्माभ्यां सवाग्भ्यां वर्म विन्यसेत् ॥ १२ ॥
ಇಂದು-ತತ್ತ್ವಯುಕ್ತ (ಅಕ್ಷರಗಳನ್ನು) ಎಡ ಕಿವಿಯಿಂದ ಆರಂಭಿಸಿ ವಿನ್ಯಸಿಸಬೇಕು. ಹಾಗೆಯೇ ಮಾಯಾ-ವರ್ಣಗಳನ್ನು ‘ಇಪ್ಪತ್ತು’ ಸಂಖ್ಯೆಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಯುಕ್ತಗೊಳಿಸಿ, ವಾಕ್-ಸಂಬಂಧ ಅಕ್ಷರಗಳೊಂದಿಗೆ ಶಿಖೆ, ಅಂಕುಶ ಮತ್ತು ಪದ್ಮದ ಮೇಲೆ ವರ್ಮ (ಕವಚ) ನ್ಯಾಸ ಮಾಡಬೇಕು॥ ೧೨ ॥
Verse 13
वर्मास्त्राभ्यामस्त्रमुक्तं शेषार्णैर्व्यापकं पुनः । हृदये जठरे नाभौ जठरे गुह्यदेशतः ॥ १३ ॥
ಹೀಗೆ ವರ್ಮಮಂತ್ರ ಹಾಗೂ ಅಸ್ತ್ರಮಂತ್ರದಿಂದ ಅಸ್ತ್ರವನ್ನು ಪ್ರಯೋಗಿಸಿ, ಉಳಿದ ಅಕ್ಷರಗಳಿಂದ ಮತ್ತೆ ಸರ್ವವ್ಯಾಪಕ ರಕ್ಷಾ-ನ್ಯಾಸವನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು—ಹೃದಯದಲ್ಲಿ, ಜಠರದಲ್ಲಿ, ನಾಭಿಯಲ್ಲಿ, ಮತ್ತೆ ಜಠರದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಗುಹ್ಯಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ।
Verse 14
दक्षपादे वामपादे सक्थ्नि जानुनि जंघयोः । विन्यसेद्बीजदशकं प्रणवद्वयमध्यगम् ॥ १४ ॥
ಬಲ ಪಾದದಲ್ಲಿ, ಎಡ ಪಾದದಲ್ಲಿ, ತೊಡೆಯಲ್ಲಿ, ಮೊಣಕಾಲಿನಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಜಂಘೆಗಳಲ್ಲಿ—ಎರಡು ಪ್ರಣವ (ಓಂ)ಗಳ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿರುವ ಹತ್ತು ಬೀಜಾಕ್ಷರಗಳ ನ್ಯಾಸವನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು।
Verse 15
ताराद्यानथ शेषार्णान्मस्तके च ललाटके । भ्रुवोः श्रुत्योस्तथैवाक्ष्णोर्नसि वक्त्रे गलेंऽसके ॥ १५ ॥
ನಂತರ ‘ತಾರಾ’ ಅಕ್ಷರದಿಂದ ಆರಂಭಿಸಿ, ಆಮೇಲೆ ಉಳಿದ ಅಕ್ಷರಗಳ ನ್ಯಾಸ—ತಲೆಯ ಮೇಲೆ, ಲಲಾಟದಲ್ಲಿ; ಹಾಗೆಯೇ ಭ್ರೂಗಳಲ್ಲಿ, ಕಿವಿಗಳಲ್ಲಿ, ಕಣ್ಣುಗಳಲ್ಲಿ, ಮೂಗಿನಲ್ಲಿ, ಮುಖದಲ್ಲಿ, ಹಾಗೂ ಕಂಠ ಮತ್ತು ಭುಜಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಮಾಡಬೇಕು।
Verse 16
सर्वमन्त्रेण सर्वांगे कृत्वा व्यापकमादृतः । सर्वेष्टसिद्धये ध्यायेत्कार्तवीर्यं जनेश्वरम् ॥ १६ ॥
‘ಸರ್ವಮಂತ್ರ’ದಿಂದ ಸಂಪೂರ್ಣ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ವ್ಯಾಪಕ ನ್ಯಾಸವನ್ನು ಮಾಡಿ, ಎಲ್ಲ ಇಷ್ಟಸಿದ್ಧಿಗಾಗಿ ಜನೇಶ್ವರನಾದ ಕಾರ್ತವೀರ್ಯನ ಧ್ಯಾನ ಮಾಡಬೇಕು।
Verse 17
उद्यद्रर्कसहस्राभं सर्वभूपतिवन्दितम् । दोर्भिः पञ्चाशता दक्षैर्बाणान्वामैर्धनूंषि च ॥ १७ ॥
ಅವನು ಉದಯಿಸುವ ಸಾವಿರ ಸೂರ್ಯರಂತೆ ದೀಪ್ತಿಮಾನನಾಗಿ, ಎಲ್ಲ ರಾಜರಿಂದ ವಂದಿತನಾಗಿದ್ದನು; ಅವನಿಗೆ ಐವತ್ತು ನಿಪುಣ ಭುಜಗಳು—ಬಲ ಕೈಗಳಲ್ಲಿ ಬಾಣಗಳು, ಎಡ ಕೈಗಳಲ್ಲಿ ಧನುಸ್ಸುಗಳು ಇದ್ದವು।
Verse 18
दधतं स्वर्णमालाढ्यं रक्तवस्त्रसमावृतम् । चक्रावतारं श्रीविष्णोर्ध्यायेदर्जुनभूपतिम् ॥ १८ ॥
ಸುವರ್ಣಮಾಲೆಯಿಂದ ಅಲಂಕೃತನಾಗಿ, ಕೆಂಪು ವಸ್ತ್ರಗಳಿಂದ ಆವೃತನಾದ ಶ್ರೀವಿಷ್ಣುವಿನ ಚಕ್ರಾವತಾರ-ಸ್ವರೂಪ ರಾಜ ಅರ್ಜುನನನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸಬೇಕು।
Verse 19
लक्षमेकं जपेन्मन्त्रं दशांशं जुहुयात्तिलैः । सतण्डुलैः पायसेन विष्णुपीठे यजत्तुतम् ॥ १९ ॥
ಮಂತ್ರವನ್ನು ಒಂದು ಲಕ್ಷ ಬಾರಿ ಜಪಿಸಬೇಕು; ನಂತರ ಅದರ ದಶಾಂಶವನ್ನು ಎಳ್ಳಿನಿಂದ, ಅಕ್ಕಿದಾಣಗಳು ಹಾಗೂ ಪಾಯಸ ಸಹಿತ ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಹೋಮವಾಗಿ ಅರ್ಪಿಸಿ, ವಿಷ್ಣುಪೀಠದಲ್ಲಿ ವಿಧಿವತ್ತಾಗಿ ಪೂಜಿಸಬೇಕು।
Verse 20
षट्कोणेषु षडंगानि ततो दिक्षु विविक्षु च । चौरमदविभञ्जनं मारीमदविभंजनम् ॥ २० ॥
ಷಟ್ಕೋಣಗಳಲ್ಲಿ ಷಡಂಗಗಳನ್ನು ನ್ಯಾಸಿಸಿ; ನಂತರ ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಉಪದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿಯೂ ‘ಚೌರಮದವಿಭಂಜನಂ’ ಮತ್ತು ‘ಮಾರೀಮದವಿಭಂಜನಂ’ ಎಂಬ ಮಂತ್ರಗಳನ್ನು ಲಿಖಿಸಬೇಕು।
Verse 21
अरिमदविभंजनं दैत्यमदविभंजनम् । दुष्टनाशं दुःखनाशं दुरितापद्विनाशकम् ॥ २१ ॥
ಅವನು ಶತ್ರುಗಳ ಗರ್ವವನ್ನು ಭಂಜಿಸುವವನು, ದೈತ್ಯರ ಅಹಂಕಾರವನ್ನು ಮುರಿಯುವವನು; ದುಷ್ಟನಾಶಕ, ದುಃಖನಾಶಕ ಮತ್ತು ದುರಿತ-ಆಪತ್ತುಗಳನ್ನು ವಿನಾಶಗೊಳಿಸುವವನು।
Verse 22
दिक्ष्वष्टशक्तयः पूज्याः प्राच्यादिष्वसितप्रभाः । क्षेमंकरी वश्यकरी श्रीकरी च यशस्करी ॥ २२ ॥
ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ ಅಷ್ಟಶಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು—ಪ್ರಾಚ್ಯಾದಿ ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ಯಾಮಪ್ರಭೆಯಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವ—ಕ್ಷೇಮಂಕರೀ, ವಶ್ಯಕರೀ, ಶ್ರೀಕರೀ ಮತ್ತು ಯಶಸ್ಕರೀ।
Verse 23
आयुः करी तथा प्रज्ञाकरी विद्याकरी पुनः । धनकर्यष्टमी पश्चाल्लोकेशा अस्त्रसंयुताः ॥ २३ ॥
ಇದು ಆಯುಷ್ಯವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ; ಇದು ಪ್ರಜ್ಞೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಮತ್ತೆ ವಿದ್ಯೆಯನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸುತ್ತದೆ. ಅನಂತರ ಅಷ್ಟಮೀ ವ್ರತವು ಧನವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ; ಲೋಕಪಾಲರು ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಅಸ್ತ್ರಗಳಿಂದ ಯುಕ್ತರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ.
Verse 24
एवं संसाधितो मंत्रः प्रयोगार्हः प्रजायते । कार्तवीर्यार्जुनस्याथ पूजायंत्रमिहोच्यते ॥ २४ ॥
ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಸಮ್ಯಕ್ ಸಾಧಿತವಾದ ಮಂತ್ರವು ಪ್ರಯೋಗಕ್ಕೆ ಯೋಗ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಈಗ ಇಲ್ಲಿ ಕಾರ್ತವೀರ್ಯಾರ್ಜುನನ ಪೂಜಾ-ಯಂತ್ರವನ್ನು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.
Verse 25
स्वबीजानंगध्रुववाक्कर्णिकं दिग्दलं लिखेत् । तारादिवर्मांतदलं शेषवर्णदलांतरम् ॥ २५ ॥
ಕರ್ಣಿಕೆಯಲ್ಲಿ (ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ) ತನ್ನ ಬೀಜಾಕ್ಷರದೊಂದಿಗೆ ಅಂಗಮಂತ್ರಗಳು, ಧ್ರುವವಾಕ್ಯ ಮತ್ತು ವಾಕ್ಮಂತ್ರವನ್ನು ಬರೆಯಬೇಕು; ನಂತರ ದಿಕ್ಕುಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ದಳಗಳನ್ನು ಬರೆಯಬೇಕು. ದಳಗಳ ಮೇಲೆ ತಾರಾದಿಯಿಂದ ವರ್ಮಾಂತವರೆಗೆ ಬರೆಯಬೇಕು; ದಳಾಂತರಗಳಲ್ಲಿ ಉಳಿದ ವರ್ಣಗಳನ್ನು ಬರೆಯಬೇಕು.
Verse 26
ऊष्मान्त्यस्वरकिंजल्कं शेषार्णैः परिवेष्टितम् । कोणालंकृतभूतार्णभूगृहं यन्त्रमीशितुः ॥ २६ ॥
ಈಶ್ವರನ ಯಂತ್ರದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಊಷ್ಮಾಂತ್ಯ (ಶ-ಷ-ಸ-ಹ) ತನಕದ ಸ್ವರಗಳಿಂದ ರೂಪಿತವಾದ ‘ಕಿಂಜಲ್ಕ’ ಇರಬೇಕು; ಅದು ಉಳಿದ ಅಕ್ಷರಗಳಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿಯಲ್ಪಟ್ಟಿರಬೇಕು. ಅದರ ಕೋಣಗಳು ಭೂತಾಕ್ಷರಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಡಬೇಕು; ಮತ್ತು ಅದು ಭೂಗೃಹ (ಚೌಕ ಆವರಣ)ದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಿರಬೇಕು.
Verse 27
शुद्धभूमावष्टगन्धैर्लिखित्वा यन्त्रमादरात् । तत्र कुंभं प्रतिष्ठाप्य तत्रावाह्यार्चयेन्नृपम् ॥ २७ ॥
ಶುದ್ಧ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಅಷ್ಟಗಂಧಗಳಿಂದ ಆದರದಿಂದ ಯಂತ್ರವನ್ನು ಬರೆಯಬೇಕು. ನಂತರ ಅಲ್ಲಿ ಕುಂಭವನ್ನು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಿ, ಅಲ್ಲಿ ದೇವತೆಯನ್ನು ಆವಾಹನ ಮಾಡಿ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ನೃಪ (ದೇವ)ನನ್ನು ಅರ್ಚಿಸಬೇಕು.
Verse 28
स्पृष्ट्वा कुंभं जपेन्मन्त्रं सहस्रं विजितेंद्रियः । अभिषिं चेत्तदंभोभिः प्रियं सर्वेष्टसिद्धये ॥ २८ ॥
ಕುಂಭವನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸಿ, ಇಂದ್ರಿಯನಿಗ್ರಹ ಹೊಂದಿದ ಸಾಧಕನು ಮಂತ್ರವನ್ನು ಸಾವಿರ ಬಾರಿ ಜಪಿಸಬೇಕು. ನಂತರ ಅದೇ ಜಲದಿಂದ ಪ್ರಿಯ ದೇವರಿಗೆ ಅಭಿಷೇಕ ಮಾಡಬೇಕು; ಎಲ್ಲ ಇಷ್ಟಸಿದ್ಧಿಗೆ.
Verse 29
पुत्रान्यशो रोगनाशमायुः स्वजनरंजनम् । वाक्सिद्धिं सुदृशः कुम्भाभिषिक्तो लभते नरः ॥ २९ ॥
ಕುಂಭಾಭಿಷೇಕದಿಂದ ಅಭಿಷಿಕ್ತನಾದ ನರನು ಪುತ್ರರು, ಯಶಸ್ಸು, ರೋಗನಾಶ, ದೀರ್ಘಾಯು, ಸ್ವಜನರ ಪ್ರೀತಿ, ವಾಕ್ಸಿದ್ಧಿ ಹಾಗೂ ಸುಂದರ ರೂಪವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.
Verse 30
शत्रूपद्रव आपन्ने ग्रामे वा पुटभेदने । संस्थापंयेदिदं यन्त्रं शत्रुभीतिनिवृत्तये ॥ ३० ॥
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಶತ್ರುಗಳ ಉಪದ್ರವ ಬಂದಾಗ ಅಥವಾ ರಕ್ಷಣಾ ಪುಟ ಭೇದವಾದಾಗ, ಶತ್ರುಭಯ ನಿವಾರಣೆಗೆ ಈ ಯಂತ್ರವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು.
Verse 31
सर्षपारिष्टलशुनकार्पासैर्मार्यते रिपुः । धत्तूरैः स्तभ्यते निम्बैर्द्वेष्यते वश्यतेंऽबुजैः ॥ ३१ ॥
ಸಾಸಿವೆ, ಅರಿಷ್ಟ, ಬೆಳ್ಳುಳ್ಳಿ ಮತ್ತು ಹತ್ತಿಯಿಂದ ಶತ್ರುವಿಗೆ ಪ್ರಹಾರವಾಗುತ್ತದೆ; ಧತ್ತೂರದಿಂದ ಅವನು ಸ್ಥಂಭಿತನಾಗುತ್ತಾನೆ; ಬೇವುದಿಂದ ದ್ವೇಷ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ; ಕಮಲಗಳಿಂದ ವಶನಾಗುತ್ತಾನೆ.
Verse 32
उच्चाटने विभीतस्य समिद्भिः खदिरस्य च । कटुतैलमहिष्याज्यैर्होमद्रव्यांजनं स्मृतम् ॥ ३२ ॥
ಉಚ್ಚಾಟನ ವಿಧಿಯಲ್ಲಿ ವಿಭೀತಕ ಮತ್ತು ಖದಿರದ ಸಮಿಧಗಳು, ಜೊತೆಗೆ ಕಟು ತೈಲ ಮತ್ತು ಮಹಿಷಿಯ ತುಪ್ಪ—ಇವು ಹೋಮದ್ರವ್ಯಗಳೆಂದು ಸ್ಮರಿಸಲಾಗಿದೆ.
Verse 33
यवैर्हुते श्रियः प्राप्तिस्तिलैराज्यैरघक्षयः । तिलतंडुलसिद्धार्थजालैर्वश्यो नृपो भवेत् ॥ ३३ ॥
ಯವಗಳಿಂದ ಹೋಮ ಮಾಡಿದರೆ ಶ್ರೀ-ಸಮೃದ್ಧಿ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ; ಎಳ್ಳು ಮತ್ತು ತುಪ್ಪದಿಂದ ಪಾಪಕ್ಷಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಎಳ್ಳು, ಅಕ್ಕಿ, ಬಿಳಿ ಸಾಸಿವೆಗಳ ವಿನ್ಯಾಸಯುಕ್ತ ಪ್ರಯೋಗದಿಂದ ರಾಜನೂ ವಶನಾಗಬಹುದು.
Verse 34
अपामार्गार्कदूर्वाणां होमो लक्ष्मीप्रदोऽघनुत् । स्त्रीवश्यकृत्प्रियंगूणां मुराणां भूतशांतिदः ॥ ३४ ॥
ಅಪಾಮಾರ್ಗ, ಅರ್ಕ ಮತ್ತು ದೂರ್ವೆಯಿಂದ ಮಾಡಿದ ಹೋಮವು ಲಕ್ಷ್ಮೀಪ್ರದ ಹಾಗೂ ಪಾಪನಾಶಕವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಪ್ರಿಯಂಗು ಹೋಮವು ಸ್ತ್ರೀವಶ್ಯಕರ; ಮುರಾ ಹೋಮವು ಭೂತಶಾಂತಿದಾಯಕ.
Verse 35
अश्वत्थोदुंबरप्लक्षवटबिल्वसमुद्भवाः । समिधो लभते हुत्वा पुत्रानायुर्द्धनं सुखम् ॥ ३५ ॥
ಅಶ್ವತ್ಥ, ಉದುಂಬರ, ಪ್ಲಕ್ಷ, ವಟ ಮತ್ತು ಬಿಲ್ವ ಮರಗಳಿಂದ ಪಡೆದ ಸಮಿಧೆಗಳನ್ನು ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಹೂತರೆ ಪುತ್ರರು, ದೀರ್ಘಾಯು, ಧನ ಮತ್ತು ಸುಖ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ.
Verse 36
निर्मोकहेमसिद्धार्थलवणैश्चौरनाशनम् । रोचनागोमयैस्तंभो भूप्राप्तिः शालिभिर्हुतैः ॥ ३६ ॥
ಹಾವಿನ ನಿರ್ಮೋಕ (ಚರ್ಮತ್ಯಾಗ), ಚಿನ್ನ, ಬಿಳಿ ಸಾಸಿವೆ ಮತ್ತು ಉಪ್ಪಿನ ಪ್ರಯೋಗದಿಂದ ಚೋರನಾಶನ (ಕಳ್ಳತನ ನಿವಾರಣೆ) ಆಗುತ್ತದೆ. ರೋಚನಾ ಮತ್ತು ಗೋಮಯದಿಂದ ಸ್ಥಂಭನ ಫಲ; ಶಾಲಿ ಧಾನ್ಯವನ್ನು ಹೋಮದಲ್ಲಿ ಹೂತರೆ ಭೂಮಿಪ್ರಾಪ್ತಿ ಆಗುತ್ತದೆ.
Verse 37
होमसंख्या तु सर्वत्र सहस्रादयुतावधि । प्रकल्पनीया मन्त्रज्ञैः कार्य्यगौरवलाघवात् ॥ ३७ ॥
ಎಲ್ಲೆಡೆ ಹೋಮದ ಆಹುತಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಸಾವಿರದಿಂದ ಹತ್ತು ಸಾವಿರದವರೆಗೆ ನಿಗದಿಪಡಿಸಬೇಕು. ಮಂತ್ರಜ್ಞರು ಕಾರ್ಯದ ಗಂಭೀರತೆ ಅಥವಾ ಲಘುತೆಯ ಅನುಸಾರ ಅದನ್ನು ರೂಪಿಸಬೇಕು.
Verse 38
कार्तवीर्य्यस्य मन्त्राणामुच्यते लक्षणं बुधाः । कार्तवीर्यार्जुनं ङेंतं सर्वमंत्रेषु योजयेत् ॥ ३८ ॥
ಹೇ ಬುದ್ಧಿವಂತರೇ, ಕಾರ್ತವೀರ್ಯನ ಮಂತ್ರಗಳ ಲಕ್ಷಣವನ್ನು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಎಲ್ಲ ಮಂತ್ರಗಳಲ್ಲೂ ‘ङेंतं’ ಎಂಬ ಬೀಜಚಿಹ್ನೆಯನ್ನು ‘ಕಾರ್ತವೀರ್ಯಾರ್ಜುನ’ ನಾಮದೊಂದಿಗೆ ಯೋಜಿಸಬೇಕು॥
Verse 39
स्वबीजाद्यो दशार्णोऽसौ अन्ये नवशिवाक्षराः । आद्यबीजद्वयेनासौ द्वितीयो मन्त्र ईरितः ॥ ३९ ॥
ತನ್ನ ಸ್ವಬೀಜದಿಂದ ಆರಂಭವಾಗುವ ಆ ಮಂತ್ರವು ದಶಾರ್ಣ (ಹತ್ತು ಅಕ್ಷರ)ವಾಗಿದೆ; ಇತರವು ನವ-ಶಿವಾಕ್ಷರಗಳು. ಮೊದಲ ಎರಡು ಬೀಜಗಳನ್ನು ಮುಂಚೆ ಸೇರಿಸಿದರೆ ಅದೇ ದ್ವಿತೀಯ ಮಂತ್ರವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ॥
Verse 40
स्वकामाभ्यां तृतीयोऽसौ स्वभ्रूभ्यां तु चतुर्थकः । स्वपाशाभ्यां पञ्चमोऽसौ षष्टः स्वेन च मायया ॥ ४० ॥
ತನ್ನ ಸ್ವಕಾಮಗಳಿಂದ ಮೂರನೇ ಮಂತ್ರ, ತನ್ನ ಭ್ರೂಗಳಿಂದ ನಾಲ್ಕನೇದು. ತನ್ನ ಪಾಶಗಳಿಂದ ಐದನೇದು, ತನ್ನ ಮಾಯಾಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಆರನೇದು ಉದ್ಭವಿಸುತ್ತದೆ॥
Verse 41
स्वांकुशाभ्यां सप्तमः स्यात्स्वरमाभ्यामथाष्टमः । स्ववाग्भवाभ्यां नवमो वर्मास्त्राभ्यामथांतिमः ॥ ४१ ॥
‘ಸ್ವಾ’ ಮತ್ತು ‘ಅಂಕುಶ’ ಎಂಬ ಜೋಡಿ ಮಂತ್ರಗಳಿಂದ ಏಳನೇ (ನ್ಯಾಸ) ಮಾಡಬೇಕು; ನಂತರ ‘ಸ್ವರ’ ಮತ್ತು ‘ಮಾ’ಯಿಂದ ಎಂಟನೇದು. ‘ವಾಗ್’ ಮತ್ತು ‘ಭವ’ದಿಂದ ಒಂಬತ್ತನೇದು; ‘ವರ್ಮ’ ಮತ್ತು ‘ಅಸ್ತ್ರ’ದಿಂದ ಅಂತಿಮದು॥
Verse 42
द्वितीयादिनवांतेषु बीजयोः स्याद्व्यतिक्रमः । मंत्रे तु दशमे वर्णा नववर्मास्त्रमध्यगाः ॥ ४२ ॥
ಎರಡನೆಯಿಂದ ಒಂಬತ್ತನೆಯ ಸ್ಥಾನವರೆಗೆ ಎರಡು ಬೀಜಗಳ ಪರಸ್ಪರ ವ್ಯತಿಕ್ರಮ (ಅದಲಿ-ಬದಲಾವಣೆ) ಇರಬೇಕು. ಆದರೆ ಮಂತ್ರದ ಹತ್ತನೆಯ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಅಕ್ಷರಗಳನ್ನು ಹೀಗೆ ವಿನ್ಯಾಸಿಸಬೇಕು—ನವವರ್ಮಗಳು ಇರಲಿ, ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ‘ಅಸ್ತ್ರ’ ಅಕ್ಷರ ಸ್ಥಿತವಾಗಿರಲಿ॥
Verse 43
एतेषु मंत्रवर्येषु स्वानुकूलं मनुं भजेत् । एषामाद्ये विराट्छदोऽन्येषु त्रिष्टुबुदाहृतम् ॥ ४३ ॥
ಈ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಮಂತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಧಕನು ತನ್ನಿಗೆ ಅನುಕೂಲವಾದ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಬೇಕು. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಮೊದಲದು ವಿರಾಟ್ ಛಂದಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ, ಉಳಿದವು ತ್ರಿಷ್ಟುಭ್ ಛಂದಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ.
Verse 44
दश मंत्रा इमे प्रोक्ता यदा स्युः प्रणवादिकाः । तदादिमः शिवार्णः स्यादन्ये तु द्वादशाक्षराः ॥ ४४ ॥
ಈ ಹತ್ತು ಮಂತ್ರಗಳು ಪ್ರಣವ (ಓಂ)ದಿಂದ ಆರಂಭವಾಗಿ ಉಪದೇಶಿಸಲ್ಪಟ್ಟಾಗ, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಮೊದಲದು ‘ಶಿವಾರ್ಣ’; ಉಳಿದವು ದ್ವಾದಶಾಕ್ಷರ ಮಂತ್ರಗಳು.
Verse 45
त्रिष्टुपूछन्दस्तथाद्ये स्यादन्येषु जगती मता । एवं विंशतिमंत्राणां यजनं पूर्ववन्मतम ॥ ४५ ॥
ಮೊದಲ (ಮಂತ್ರದಲ್ಲಿ) ತ್ರಿಷ್ಟುಭ್ ಛಂದಸ್ಸು ಇರಬೇಕು; ಉಳಿದವುಗಳಲ್ಲಿ ಜಗತೀ ಛಂದಸ್ಸು ವಿಧಿಸಲಾಗಿದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಈ ಇಪ್ಪತ್ತು ಮಂತ್ರಗಳ ಯಜನವನ್ನು ಪೂರ್ವವಿಧಿಯಂತೆ ಮಾಡಬೇಕು.
Verse 46
दीर्घाढ्यमूलबीजेन कुर्यादेषां षडंगकम् । तारो हृत्कार्तवीर्यार्जुनाय वर्मास्त्रठद्वयम् ॥ ४६ ॥
‘ದೀರ್ಘಾಢ್ಯ’ ಮೂಲ-ಬೀಜದಿಂದ ಇವುಗಳಿಗೆ ಷಡಂಗ-ನ್ಯಾಸ ಮಾಡಬೇಕು. ನಂತರ ಪ್ರಣವ (ತಾರ)ದಿಂದ, ಹೃದಯಸ್ಥ ಕಾರ್ತವೀರ್ಯಾರ್ಜುನನಿಗಾಗಿ ವರ್ಮ ಮತ್ತು ಅಸ್ತ್ರ ಎಂಬ ಜೋಡಿ ಷಟ್ಕಗಳನ್ನು ಪ್ರಯೋಗಿಸಬೇಕು.
Verse 47
चतुर्दशार्णो मंत्रोऽयमस्येज्या पूर्ववन्मता । भूनेत्रसमनेत्राक्षिवर्णेरस्यांगपंचकम् ॥ ४७ ॥
ಇದು ಚತುರ್ಧಶಾಕ್ಷರ ಮಂತ್ರ; ಇದರ ಪೂಜಾವಿಧಿ ಪೂರ್ವವಿಧಿಯಂತೆಯೇ ಎಂದು ಮನ್ನಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದರ ಅಂಗಪಂಚಕ ‘ಭೂ’, ‘ನೇತ್ರ’, ‘ಸಮ’, ‘ನೇತ್ರ’, ‘ಅಕ್ಷಿ’ ಎಂಬ ವರ್ಣಗಳಿಂದ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
Verse 48
तारो हृद्भगवान् ङेंतः कार्तवीर्यार्जुनस्तथा । वर्मास्त्राग्निप्रियामंत्रः प्रोक्तो ह्यष्टादशार्णकः ॥ ४८ ॥
‘ತಾರ’, ‘ಹೃದ್ಭಗವಾನ್’, ‘ಙೇಂತಃ’ ಹಾಗೂ ‘ಕಾರ್ತವೀರ್ಯಾರ್ಜುನ’—ಇಂತೆ ಅಷ್ಟಾದಶಾಕ್ಷರ ‘ವರ್ಮಾಸ್ತ್ರ–ಅಗ್ನಿಪ್ರಿಯಾ’ ಮಂತ್ರವು ಪ್ರಕಟಿತವಾಗಿದೆ।
Verse 49
त्रिवेदसप्तयुग्माक्षिवर्णैः पंचांगकं मनोः । नमो भगवते श्रीति कार्तवीर्यार्जुनाय च ॥ ४९ ॥
ತ್ರಿವೇದಸೂಚಿತ ಅಕ್ಷರಗಳು ಹಾಗೂ ‘ಏಳು ಜೋಡಿ ನೇತ್ರ’ ಎನ್ನಲ್ಪಡುವ ವರ್ಣಗುಚ್ಛಗಳಿಂದ ಮನುವಿನ ಪಂಚಾಂಗ ಮಂತ್ರವನ್ನು ರಚಿಸಬೇಕು—‘ನಮೋ ಭಗವತೇ ಶ್ರೀ’; ಅದನ್ನೇ ಕಾರ್ತವೀರ್ಯಾರ್ಜುನನಿಗೂ ಅನ್ವಯಿಸಬೇಕು।
Verse 50
सर्वदुष्टांतकायेति तपोबलपराक्रमः । परिपालितसप्तांते द्वीपाय सर्वरापदम् ॥ ५० ॥
ತಪೋಬಲದಿಂದ ಪರಾಕ್ರಮಶಾಲಿಯಾದ ಅವನು ‘ಸರ್ವದುಷ್ಟಾಂತಕ’ ಎಂದು ಖ್ಯಾತನಾದನು। ಏಳು ಯುಗಗಳ ಪೂರ್ಣ ಚಕ್ರವರೆಗೆ ಲೋಕವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿ, ಸಮಸ್ತ ದ್ವೀಪಕ್ಕೂ ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳಿಗೊ ಶರಣನಾದನು।
Verse 51
जन्यचूडा मणांते ये महाशक्तिमते ततः । सहस्रदहनप्रांते वर्मास्त्रांतो महामनुः ॥ ५१ ॥
ನಂತರ ಮಹಾಶಕ್ತಿಮಂತನಿಗಾಗಿ ‘ಜನ್ಯಚೂಡಾ’ದಿಂದ ಆರಂಭಿಸಿ ‘ಮಣಾಂತ’ವರೆಗೆ ಇರುವ ಪ್ರಯೋಗಗಳು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ। ಹಾಗೆಯೇ ‘ಸಹಸ್ರದಹನ’ ವಿಭಾಗದ ಅಂತ್ಯ ಸಮೀಪ ‘ವರ್ಮಾಸ್ತ್ರ’ದಿಂದ ಅಂತ್ಯಗೊಳ್ಳುವ ಮಹಾಮಂತ್ರವು ಉಕ್ತವಾಗಿದೆ।
Verse 52
त्रिषष्टिवर्णवान्प्रोक्तः स्मरमात्सर्वविघ्नहृत् । राजन्यक्रवर्ती च वीरः शूरस्तृतीयकः ॥ ५२ ॥
ಅವನು ತ್ರಿಷಷ್ಟಿ ವರ್ಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದವನೆಂದು ವರ್ಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾನೆ; ಕೇವಲ ಸ್ಮರಣೆಯಿಂದಲೇ ಎಲ್ಲ ವಿಘ್ನಗಳನ್ನು ನಿವಾರಿಸುತ್ತಾನೆ। ರಾಜನ್ಯರಲ್ಲಿ ಚಕ್ರವರ್ತಿಯೂ ಹೌದು—ವೀರ, ಶೂರ, ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ತೃತೀಯ।
Verse 53
माहिष्मतीपतिः पश्चाञ्चतुर्थः समुदीरितः । रेवांबुपरितृप्तश्च काणो हस्तप्रबाधितः ॥ ५३ ॥
ಅನಂತರ ಮಾಹಿಷ್ಮತಿಯ ಅಧಿಪತಿಯನ್ನು ನಾಲ್ಕನೆಯವನೆಂದು ಘೋಷಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅವನು ರೇವಾ (ನರ್ಮದಾ) ಜಲದಿಂದ ತೃಪ್ತನಾಗಿದ್ದನು; ಅವನು ಏಕನೇತ್ರನಾಗಿದ್ದು ಕೈಯ ದೋಷದಿಂದ ಪೀಡಿತನಾಗಿದ್ದನು.
Verse 54
दशास्येति च षड्भिः स्यात्पदैर्ङेतैः षडंगकम् । सिंच्यमानं युवतिभिः क्रीडंतं नर्मदाजले ॥ ५४ ॥
“ದಶಾಸ್ಯ-” ಎಂದು ಆರಂಭವಾಗುವ ಪದಸಮೂಹವು ತಿಳಿದಿರುವ ಆರು ಪದಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಷಡಂಗಕವೆಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು. ಇದರಲ್ಲಿ (ದೇವನು) ನರ್ಮದಾ ಜಲದಲ್ಲಿ ಕ್ರೀಡಿಸುತ್ತಾ, ಯುವತಿಯರಿಂದ ನೀರು ಛಿಟಕಿಸಿ ಸಿಂಚಿತನಾಗುತ್ತಿರುವಂತೆ ವರ್ಣಿತವಾಗಿದೆ.
Verse 55
हस्तैर्जलौधं रुंधंतं ध्यायेन्मत्तं नृपोत्तमम् । एवं ध्यात्वायुतं मंत्रं पजेदन्यत्तु पूर्ववत् ॥ ५५ ॥
ಕೈಗಳಿಂದ ಉಕ್ಕುವ ಜಲಪ್ರವಾಹವನ್ನು ತಡೆಹಿಡಿಯುತ್ತಿರುವ, ದಿವ್ಯಾವೇಶದಿಂದ ಮತ್ತನಾದ ಆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ರಾಜನನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸಬೇಕು. ಹೀಗೆ ಧ್ಯಾನಿಸಿ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಹತ್ತು ಸಾವಿರ ಬಾರಿ ಜಪಿಸಬೇಕು; ಉಳಿದ ಕ್ರಮವನ್ನು ಪೂರ್ವವತ್ತಾಗಿ ನೆರವೇರಿಸಬೇಕು.
Verse 56
पूर्वं तु प्रजपेल्लक्षं पूजायोगश्च पूर्ववत् । कार्तवीर्यार्जुनो नाम राजा बाहुसहस्रवान् ॥ ५६ ॥
ಮೊದಲು ಮಂತ್ರವನ್ನು ಒಂದು ಲಕ್ಷ ಬಾರಿ ಜಪಿಸಬೇಕು; ಪೂಜಾ ವಿಧಾನವೂ ಪೂರ್ವವತ್ತಾಗಿರಬೇಕು. (ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ) ಕಾರ್ತವೀರ್ಯಾರ್ಜುನನೆಂಬ ರಾಜನಿದ್ದನು; ಅವನಿಗೆ ಸಹಸ್ರ ಭುಜಗಳಿದ್ದವು.
Verse 57
तस्य संस्मरणादेव हृतं नष्टं च संवदेत् । लभ्यते मंत्रवर्योऽयं द्वात्रिंशद्वर्णसंयुतः ॥ ५७ ॥
ಅದನ್ನು ಕೇವಲ ಸ್ಮರಿಸಿದ ಮಾತ್ರದಿಂದಲೇ ಕದ್ದದ್ದೂ ಕಳೆದುಹೋದದ್ದೂ ಕುರಿತು ಸುದ್ದಿ (ವಾಣಿ ಮೂಲಕ) ಪ್ರಕಟವಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಮಂತ್ರವು ಮೂವತ್ತೆರಡು ವರ್ಣಗಳು (ಅಕ್ಷರಗಳು) ಹೊಂದಿ ಲಭ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ.
Verse 58
पादैः सर्वेण पंचांगं ध्यानपूजादि पूर्ववत् । कार्तवीर्याय शब्दांते विद्महे पदमुञ्चरेत् ॥ ५८ ॥
ಮಂತ್ರದ ಎಲ್ಲಾ ಪಾದಗಳಿಂದ ಪೂರ್ವೋಕ್ತ ಧ್ಯಾನ-ಪೂಜಾದಿಗಳೊಡನೆ ಪಂಚಾಂಗ ಆಚರಣೆಯನ್ನು ಯಥಾವಿಧಿ ಮಾಡಬೇಕು. ಕಾರ್ತವೀರ್ಯನಿಗಾಗಿ ಮಂತ್ರಾಂತದಲ್ಲಿ ‘ವಿದ್ಮಹೇ’ ಎಂದು ಹೇಳಿ ಮುಂದಿನ ಪದವನ್ನು ಉಚ್ಚರಿಸಬೇಕು.
Verse 59
महावीर्याय वर्णांते धीमहीति पदं वदेत् । तन्नोऽर्जुनः प्रवर्णांते चोदयात्पदमीरयेत् ॥ ५९ ॥
‘ಮಹಾವೀರ್ಯಾಯ’ ಎಂಬ ಪದಾಂತದಲ್ಲಿ ‘ಧೀಮಹಿ’ ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ಹೇಳಬೇಕು. ನಂತರ ‘ತನ್ನೋಽರ್ಜುನಃ’ ಎಂಬ ಪೂರ್ವವರ್ಣಾಂತದಲ್ಲಿ ‘ಚೋದಯಾತ್’ ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ಉಚ್ಚರಿಸಬೇಕು.
Verse 60
गायत्र्येषार्जुन स्योक्ता प्रयोगादौ जपेत्तु ताम् । अनुष्टुभं मनुं रात्रौ जपतां चौरसंचयाः ॥ ६० ॥
ಓ ಅರ್ಜುನ, ಈ ಗಾಯತ್ರಿಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಗಿದೆ; ಪ್ರಯೋಗದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಜಪಿಸಬೇಕು. ಆದರೆ ರಾತ್ರಿ ಅನಿಷ್ಟುಭ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಜಪಿಸುವವರಿಗೆ ಚೌರ್ಯಜನ್ಯ ಪಾಪಸಂಚಯ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ.
Verse 61
पलायंते गृहाद्दूरं तर्पणाद्ध्रवनादपि । अथो दीपविधिं वक्ष्ये कार्तवीर्यप्रियंकरम् ॥ ६१ ॥
ಅವರು ಮನೆಯಿಂದ ದೂರಕ್ಕೆ ಓಡಿ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ—ತರ್ಪಣ ಮತ್ತು ಹೋಮದಿಂದಲೂ ಓಡಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ. ಇನ್ನು ಕಾರ್ತವೀರ್ಯನಿಗೆ ಪ್ರಿಯವೂ ಮಂಗಳಕರವೂ ಆದ ದೀಪವಿಧಿಯನ್ನು ನಾನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ.
Verse 62
वैशाखे श्रावणे मार्गे कार्तिकाश्विनपौषतः । माघफाल्गुनयोर्मासोर्दीपारंभं समाचरेत् ॥ ६२ ॥
ವೈಶಾಖ, ಶ್ರಾವಣ, ಮಾರ್ಗಶೀರ್ಷ, ಕಾರ್ತಿಕ, ಆಶ್ವಿನ, ಪೌಷ, ಮಾಘ ಮತ್ತು ಫಾಲ್ಗುಣ ಮಾಸಗಳಲ್ಲಿ ದೀಪಾರಂಭವನ್ನು ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಆಚರಿಸಬೇಕು.
Verse 63
तिथौ रिक्ताविहीनायां वारे शनिकुजौ विना । हस्तोत्तराश्विरौद्रेयपुष्यवैष्णववायुभे ॥ ६३ ॥
ರಿಕ್ತಾ ತಿಥಿಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ತಿಥಿಯನ್ನು ಆರಿಸಬೇಕು; ಹಾಗೆಯೇ ಶನಿವಾರ ಮತ್ತು ಮಂಗಳವಾರವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ಇತರ ವಾರವನ್ನು ಗ್ರಹಿಸಬೇಕು. ಹಸ್ತ, ಉತ್ತರಾಶ್ವಿನಿ, ರೌದ್ರ, ಪುಷ್ಯ, ವೈಷ್ಣವ, ವಾಯುಭ ನಕ್ಷತ್ರಗಳು ಶುಭಕರವು।
Verse 64
द्विदैवते च रोहिण्यां दीपारंभो हितावहः । चरमे च व्यतीपाते धृतौ वृद्धौ सुकर्मणि ॥ ६४ ॥
ದ್ವಿದೈವತ ಮತ್ತು ರೋಹಿಣೀ ನಕ್ಷತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ದೀಪಾರಂಭ ಮಾಡುವುದು ಹಿತಕರ. ವ್ಯತೀಪಾತದ ಅಂತಿಮ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ಧೃತಿ, ವೃದ್ಧಿ, ಸುಕರ್ಮ ಯೋಗಗಳಲ್ಲಿ ಕೂಡ ಇದು ಶುಭಫಲ ನೀಡುತ್ತದೆ।
Verse 65
प्रीतौ हर्षं च सौभाग्ये शोभनायुष्मतोरपि । करणे विष्टिरहिते ग्रहणेऽर्द्धोदयादिषु ॥ ६५ ॥
ಪ್ರೀತಿಯ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಹರ್ಷ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ; ಸೌಭಾಗ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಸೌಭಾಗ್ಯ, ಶೋಭನ, ಆಯುಷ್ಮಾನ್ ಕರಣಗಳು ಪ್ರಶಸ್ತ. ಕಾರ್ಯಾರಂಭದಲ್ಲಿ ವಿಷ್ಟಿ (ಭದ್ರಾ) ರಹಿತ ಕರಣವನ್ನು ಆರಿಸಬೇಕು; ಗ್ರಹಣ, ಅರ್ಧೋದಯ ಮೊದಲಾದ ವಿಶೇಷ ಸಂದರ್ಭಗಳ ವಿಧಿಯನ್ನು ಪಾಲಿಸಬೇಕು।
Verse 66
योगेषु रात्रौ पूर्वाह्णे दीपारंभः कृतः शुभः । कार्तिके शुक्लसप्तम्यां निशीथेऽतीव शोभनः ॥ ६६ ॥
ಶುಭ ಯೋಗಗಳಲ್ಲಿ ರಾತ್ರಿ ಅಥವಾ ಪೂರ್ವಾಹ್ನದಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ದೀಪಾರಂಭ ಶುಭಕರ. ಕಾರ್ತಿಕ ಮಾಸದಲ್ಲಿ ಶುಕ್ಲ ಸಪ್ತಮಿಯ ನಿಶೀಥ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಆರಂಭಿಸುವುದು ಅತ್ಯಂತ ಶೋಭನ ಮತ್ತು ಪುಣ್ಯಪ್ರದ।
Verse 67
यदि तत्र रवेर्वारः श्रवणं भं च दुर्लभम् । अत्यावश्यककार्येषु मासादीनां न शोधनम् ॥ ६७ ॥
ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಭಾನುವಾರ ಮತ್ತು ಶ್ರವಣ ನಕ್ಷತ್ರ ದೊರಕುವುದು ದುರ್ಳಭವಾದರೆ, ಅತ್ಯಾವಶ್ಯಕ ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಮಾಸಾದಿ ಶೋಧನೆ (ಪರಿಶೀಲನೆ-ತಿದ್ದುಪಡಿ) ಮಾಡುವ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ।
Verse 68
आद्ये ह्युपोष्य नियतो ब्रह्मचारी सपीतकैः । प्रातः स्नात्वा शुद्धभूमौ लिप्तायां गोमयोदकैः ॥ ६८ ॥
ಮೊದಲ ದಿನ ನಿಯಮದಿಂದ ಉಪವಾಸವಿಟ್ಟು, ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿಯಾಗಿ ಪೀತವಸ್ತ್ರ ಧರಿಸಬೇಕು. ಪ್ರಾತಃಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ, ಗೋಮಯ–ಜಲ ಲೇಪಿತ ಶುದ್ಧಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಬೇಕು.
Verse 69
प्राणानायम्य संकल्प्य न्यासान्पूर्वोदितांश्चरेत् । षट्कोणं रचयेद्भूमौ रक्तचंदनतंडुलैः ॥ ६९ ॥
ಪ್ರಾಣಾಯಾಮ ಮಾಡಿ ಸಂಕಲ್ಪ ಮಾಡಿಕೊಂಡು, ಪೂರ್ವೋಕ್ತ ನ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಆಚರಿಸಬೇಕು. ನಂತರ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ರಕ್ತಚಂದನದಿಂದ ರಂಜಿತ ಅಕ್ಕಿದಾಣಗಳಿಂದ ಷಟ್ಕೋಣವನ್ನು ರಚಿಸಬೇಕು.
Verse 70
अतः स्मरं समालिख्य षट्कोणेषु समालिखेत् । नवार्णैर्वेष्टयेत्तञ्च त्रिकोणं तद्बहिः पुनः ॥ ७० ॥
ಆದ್ದರಿಂದ ಮೊದಲು ಸ್ಮರ (ಕಾಮ)ನನ್ನು ಆಲೇಖಿಸಿ, ಷಟ್ಕೋಣದೊಳಗೆಲೇ ಲಿಖಿಸಬೇಕು. ನಂತರ ನವಾರ್ಣ ಮಂತ್ರಾಕ್ಷರಗಳಿಂದ ಅದನ್ನು ಸುತ್ತುವರಿದು, ಅದರ ಹೊರಗೆ ಮತ್ತೆ ತ್ರಿಕೋಣವನ್ನು ಬರೆಯಬೇಕು.
Verse 71
एवं विलिखिते यन्त्रे निदध्याद्दीपभाजनम् । स्वर्णजं रजतोत्थं वा ताम्रजं तदभावतः ॥ ७१ ॥
ಈ ರೀತಿ ಯಂತ್ರವನ್ನು ಲಿಖಿಸಿದ ಬಳಿಕ ಅದರ ಮೇಲೆ ದೀಪಪಾತ್ರವನ್ನು ಇಡಬೇಕು—ಸುವರ್ಣದದು ಅಥವಾ ರಜತದದು; ಅವು ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ತಾಮ್ರದ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಇಡಬೇಕು.
Verse 72
कांस्यपात्रं मृण्मयं च कनिष्ठं लोहजं मृतौ । शांतये मुद्गचूर्णोत्थं संधौ गोधूमचूर्णजम् ॥ ७२ ॥
ಕಾಂಸ್ಯಪಾತ್ರ ಶ್ರೇಷ್ಠ, ಮಣ್ಣಿನ ಪಾತ್ರ ಕನಿಷ್ಠ; ಮೃತಾಶೌಚಕಾಲದಲ್ಲಿ ಲೋಹಪಾತ್ರ ವಿಧಿಯಾಗಿದೆ. ಶಾಂತಿಕರ್ಮಕ್ಕೆ ಮೂಗದ ಚೂರ್ಣದಿಂದ ತಯಾರಿಸಿದದು, ಸಂಧಿಕಾಲದಲ್ಲಿ ಗೋಧೂಮ ಚೂರ್ಣದಿಂದ ತಯಾರಿಸಿದದು ನಿಶ್ಚಿತವಾಗಿದೆ.
Verse 73
आज्ये पलसहस्रे तु पात्रं शतपलं स्मृतम् । आज्येऽयुतपले पात्रं पलपंचशता स्मृतम् ॥ ७३ ॥
ಸಾವಿರ ಪಲ ತುಪ್ಪಕ್ಕೆ ಪಾತ್ರವು ನೂರು ಪಲ ಪ್ರಮಾಣವೆಂದು ಸ್ಮೃತಿಯಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದೆ. ಹತ್ತು ಸಾವಿರ ಪಲ ತುಪ್ಪಕ್ಕೆ ಪಾತ್ರವು ಐನೂರು ಪಲವೆಂದು ಸ್ಮೃತವಾಗಿದೆ.
Verse 74
पंचसप्ततिसंख्ये तु पात्रं षष्टिपलं स्मृतम् । त्रिसाहस्री घृतपले शर्करापलभाजनम् ॥ ७४ ॥
ಎಪ್ಪತ್ತೈದು ಸಂಖ್ಯೆಯ (ಮಾಪಿನ) ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಪಾತ್ರವು ಅರವತ್ತು ಪಲವೆಂದು ಸ್ಮೃತ. ಮೂರು ಸಾವಿರ ಪಲ ತುಪ್ಪಕ್ಕೆ ಶರ್ಕರಾ-ಪಲ ಪ್ರಮಾಣದ ಭಾಜನವೇ ವಿಧೇಯ.
Verse 75
द्विसाहख्त्र्यां द्विशतमितं च भाजनमिष्यते । शतेऽक्षिचरसंश्यातमेवमन्यत्र कल्पयेत् ॥ ७५ ॥
ಎರಡು ಸಾವಿರ (ಮಾಪಿನಲ್ಲಿ) ಎರಡು ನೂರು ಪ್ರಮಾಣದ ಭಾಜನ ಇಷ್ಟವೆಂದು ಹೇಳಿದೆ. ನೂರು (ಮಾಪಿನಲ್ಲಿ) ‘ಅಕ್ಷಿ-ಚರ’ ಎಂದು ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಗಣಿಸಬೇಕು; ಇದೇ ರೀತಿಯಾಗಿ ಇತರತ್ರವೂ ಕಲ್ಪಿಸಬೇಕು.
Verse 76
नित्यदीपे वह्निपलं पात्रमाज्यं पलं स्मृतम् । एवं पात्रं प्रतिष्ठाप्य वर्तीः सूत्रोत्थिताः क्षिपेत् ॥ ७६ ॥
ನಿತ್ಯದೀಪಕ್ಕೆ ಪಾತ್ರವು ಒಂದು ಪಲ ತೂಕದದು, ತುಪ್ಪವೂ ಒಂದು ಪಲವೆಂದು ಸ್ಮೃತ. ಹೀಗೆ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಿ, ನೂಲಿನಿಂದ ಮಾಡಿದ ವತ್ತಿಗಳನ್ನು ಅದರಲ್ಲಿ ಇಡಬೇಕು.
Verse 77
एका तिस्रोऽथवा पंचसप्ताद्या विषमा अपि । तिथिमानादासहस्रं तंतुसंख्या विनिर्मिता ॥ ७७ ॥
ಒಂದು, ಮೂರು, ಅಥವಾ ಐದು-ಏಳು ಮೊದಲಾದ ವಿಷಮ ಸಂಖ್ಯೆಗಳಾದರೂ—ತಿಥಿ-ಮಾನವನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ತಂತು (ನೂಲಿನ) ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಸಾವಿರ ಮೊದಲಾಗಿ ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
Verse 78
गोघृतं प्रक्षिपेत्तत्र शुद्धवस्त्रविशोधितम् । सहस्रपलसंख्यादिदशांशं कार्यगौरवात् ॥ ७८ ॥
ಅಲ್ಲಿ ಶುದ್ಧ ವಸ್ತ್ರದಿಂದ ಸೋಸಿ ಪರಿಶುದ್ಧಗೊಳಿಸಿದ ಗೋಘೃತವನ್ನು ಸೇರಿಸಬೇಕು. ಸಹಸ್ರ ಪಲಾದಿ ಪ್ರಮಾಣಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಅದರ ದಶಾಂಶವನ್ನು, ಕಾರ್ಯದ ಗಂಭೀರತೆಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು.
Verse 79
सुवर्णादिकृतां रम्यां शलाकां षोडशांगुलाम् । तदर्द्धां वा तदर्द्धां वा सूक्ष्माग्रां स्थूलमूलिकाम् ॥ ७९ ॥
ಸುವರ್ಣಾದಿ ಲೋಹಗಳಿಂದ ಮಾಡಿದ ಮನೋಹರ ಶಲಾಕೆಯನ್ನು ಹದಿನಾರು ಅಂಗುಲ ಉದ್ದವಾಗಿ ಬಳಸಬೇಕು; ಅಥವಾ ಅದರ ಅರ್ಧ, ಅಥವಾ ಮತ್ತೆ ಅದರ ಅರ್ಧ—ಸೂಕ್ಷ್ಮ ತೀಕ್ಷ್ಣ ಅಗ್ರ ಮತ್ತು ದಪ್ಪ ಮೂಲ ಹೊಂದಿರುವುದು.
Verse 80
विमुंचेद्दक्षिणे पात्रमध्ये चाग्रे कृताग्रिकाम् । पात्रदक्षिणदिग्देशे मुक्त्वां गुलचतुष्टयम् ॥ ८० ॥
ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗದಲ್ಲಿ—ಪಾತ್ರದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲೂ ಅದರ ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲೂ—ಕೃತಾಗ್ರಿಕಾ (ಗುಚ್ಛಯುಕ್ತ ಅರ್ಪಣೆ)ಯನ್ನು ಇಡಬೇಕು. ನಂತರ ಪಾತ್ರದ ದಕ್ಷಿಣ ದಿಕ್ಕಿನ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಗುಲ (ಗುಂಡು ಮುದ್ದೆಗಳು) ಇಟ್ಟು ವಿಧಿ ಮುಂದುವರಿಸಬೇಕು.
Verse 81
अधोग्रां दक्षिणाधारां निखनेच्छुरिकां शुभाम् । दीपं प्रज्वालयेत्तत्र गणेशस्मृतिपूर्वकम् ॥ ८१ ॥
ಅಗ್ರವನ್ನು ಕೆಳಗೆ ಮತ್ತು ಹಿಡಿಕೆಯನ್ನು ದಕ್ಷಿಣದ ಕಡೆಗೆ ಇರಿಸಿ ಶುಭವಾದ ಚೂರಿಯನ್ನು ನೆಲದಲ್ಲಿ ಹೂಳಬೇಕು. ಅಲ್ಲಿ ಮೊದಲು ಗಣೇಶನನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಿ ದೀಪವನ್ನು ಪ್ರಜ್ವಲಿಸಬೇಕು.
Verse 82
दीपात्पूर्वत्र दिग्भागे सर्वतोभद्रमंडले । तंडुलाष्टदले वापि विधिवत्स्थापयेद्धूटम् ॥ ८२ ॥
ದೀಪದ ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ, ಪೂರ್ವ ದಿಕ್ಕಿನ ಭಾಗದಲ್ಲಿ, ಸರ್ವತೋಭದ್ರ ಮಂಡಲದೊಳಗೆ—ಅಥವಾ ಅಕ್ಕಿ ಕಣಗಳಿಂದ ಮಾಡಿದ ಅಷ್ಟದಳದ ಮೇಲೆ—ವಿಧಿವತ್ತಾಗಿ ಧೂಟ (ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಅರ್ಪಣ-ವ್ಯವಸ್ಥೆ)ಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು.
Verse 83
तत्रावाह्य नृपाधीशं पूजयेत्पूर्ववत्सुधीः । जलाक्षतान्समादाय दीपं संकल्पयेत्ततः ॥ ८३ ॥
ಅಲ್ಲಿ ನೃಪಾಧೀಶನನ್ನು ಆವಾಹನ ಮಾಡಿ ವಿವೇಕಿ ಭಕ್ತನು ಪೂರ್ವವಿಧವಾಗಿ ಪೂಜಿಸಬೇಕು. ನಂತರ ಜಲಾಕ್ಷತಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ದೀಪಾರ್ಥ ಸಂಕಲ್ಪ ಮಾಡಬೇಕು.
Verse 84
दीपसंकल्पमंत्रोऽयं कथ्यते द्वीषुभूमितः । प्रणवः पाशमाये च शिखा कार्ताक्षराणि च ॥ ८४ ॥
ಇದು ದೀಪ-ಸಂಕಲ್ಪ ಮಂತ್ರ; ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಎರಡು ದಿಕ್ಕಿನ ವಿನ್ಯಾಸಾನುಸಾರ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಪ್ರಣವ ‘ಓಂ’, ‘ಪಾಶ’ ‘ಮಾಯಾ’, ಹಾಗೆಯೇ ‘ಶಿಖಾ’ ಮತ್ತು ‘ಕಾರ್ತ’ ಅಕ್ಷರಗಳಿವೆ.
Verse 85
वीर्यार्जुनाय माहिष्मतीनाथाय सहस्र च । बाहवे इति वर्णांते सहस्रपदमुच्चरेत् ॥ ८५ ॥
ಮಾಹಿಷ್ಮತೀನಾಥ ವೀರ್ಯಾರ್ಜುನನಿಗಾಗಿ ‘ಸಹಸ್ರ’ ಎಂಬ ಪದವನ್ನೂ ಉಚ್ಚರಿಸಬೇಕು. ಹಾಗೆಯೇ ಅಕ್ಷರಾಂತದಲ್ಲಿ ‘ಬಾಹವೇ’ಯಿಂದ ಅಂತ್ಯಗೊಳ್ಳುವ ಸಹಸ್ರಪದವನ್ನು (ಸಹಸ್ರನಾಮ/ಸೂತ್ರ) ಜಪಿಸಬೇಕು.
Verse 86
क्रतुदीक्षितहस्ताय दत्तात्रेयप्रियाय च । आत्रेयायानुसूयांते गर्भरत्नाय तत्परम् ॥ ८६ ॥
ಯಜ್ಞದೀಕ್ಷೆಯಿಂದ ಕೈಗಳು ಪವಿತ್ರವಾದವನಿಗೆ, ದತ್ತಾತ್ರೇಯನಿಗೆ ಪ್ರಿಯನಾದವನಿಗೆ—ಓ ಅನುಸೂಯೆ—ಆ ಆತ್ರೇಯನಿಗೂ, ಗರ್ಭರತ್ನವಾದ ಅಜನ್ಮ ಶಿಶುವಿಗೂ ಇದು ಪರಮಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಅರ್ಪಣವಾಗಲಿ.
Verse 87
नमो ग्रीवामकर्णेंदुस्थितौ पाश इमं ततः । दीपं गृहाण अमुकं रक्ष रक्ष पदं पुनः ॥ ८७ ॥
ನಮಸ್ಕಾರ! ಗ್ರೀವೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತನಾಗಿ, ಕರ್ಣದಲ್ಲಿ ಚಂದ್ರಾಭರಣ ಹೊಂದಿರುವ ಓ ಪಾಶಾ; ನಂತರ ಅಮುಕನ ಈ ದೀಪವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸು. ಈ ಪದ/ಸ್ಥಾನವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸು, ಮತ್ತೆ ರಕ್ಷಿಸು.
Verse 88
दुष्टान्नाशययुग्मं स्यात्तथा पातय घातय । शत्रून् जहिद्वयं माया तारः स्वं बीजमात्मभूः ॥ ८८ ॥
“ದುಷ್ಟರನ್ನು ನಾಶಮಾಡು”—ಇದು ಯುಗ್ಮ ಮಂತ್ರರೂಪ; ಹಾಗೆಯೇ “ಪಾತಯ” “ಘಾತಯ”। “ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಜಹಿ”—ಇದು ದ್ವಿವಿಧ ಸೂತ್ರ; “ಮಾಯಾ”, “ತಾರ”, “ಸ್ವ”, “ಆತ್ಮಭೂ” ಕೂಡ ಬೀಜಾಕ್ಷರಗಳು.
Verse 89
वह्नीप्रिया अनेनाथ दीपवर्येण पश्चिमा । भिमुखेनामुकं रक्ष अमुकांते वरप्रद ॥ ८९ ॥
ಹೇ ಅಗ್ನಿಪ್ರಿಯೇ! ಈ ಶ್ರೇಷ್ಠ ದೀಪದ ಮೂಲಕ—ಪಶ್ಚಿಮಾಭಿಮುಖವಾಗಿ—ಅಮುಕ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ರಕ್ಷಿಸು. ಹೇ ವರಪ್ರದಾ! ಅಮುಕನ ಇಷ್ಟಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸು.
Verse 90
मायाकाशद्वयं वामनेत्रचंद्रयुतं शिवा । वेदादिकामचामुंडाः स्वाहा तु पूसबिंदुकौ ॥ ९० ॥
“ಮಾಯಾ–ಆಕಾಶ” ಎಂಬ ದ್ವಯದಿಂದ ಯುಕ್ತವಾದುದು “ಶಿವಾ”; ಅದು ವಾಮನೇತ್ರದ ಚಂದ್ರನೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ. “ವೇದ”, “ಆದಿ”, “ಕಾಮ”, “ಚಾಮುಂಡಾ” ಶಕ್ತಿಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಧ್ಯಾನಿಸಬೇಕು; “ಸ್ವಾಹಾ”ಯನ್ನು ಪೂಷನ್ನ ದ್ವಿ-ಬಿಂದುಗಳೊಂದಿಗೆ ನ್ಯಾಸಿಸಬೇಕು.
Verse 91
प्रणवोऽग्निप्रिया मंत्रो नेत्रबाणाधराक्षरः । दत्तात्रेयो मुनिर्मालामंत्रस्य परिकीर्तितः ॥ ९१ ॥
ಮಾಲಾಮಂತ್ರಕ್ಕೆ ಪ್ರಣವ (ಓಂ) ಮಂತ್ರವೆಂದು ಘೋಷಿಸಲಾಗಿದೆ; ಅದರ ಶಕ್ತಿ ‘ಅಗ್ನಿಪ್ರಿಯಾ’. ‘ನೇತ್ರ’, ‘ಬಾಣ’, ‘ಆಧಾರ’ ಅಕ್ಷರಗಳು; ದತ್ತಾತ್ರೇಯ ಮುನಿ ಅದರ ದ್ರಷ್ಟಾ (ಋಷಿ) ಎಂದು ಪ್ರಕಟಿತನು.
Verse 92
छन्दोऽमितं कार्तवीर्युर्जुनो देवोऽखिलाप्तिकृत् । चामुंडया षडंगानि चरेत्षड्दीर्घयुक्तया ॥ ९२ ॥
ಛಂದಸ್ಸುಗಳು ಅಪಾರ; ಕಾರ್ತವೀರ್ಯ ಅರ್ಜುನನು ದೇವಸ್ವರೂಪನಾಗಿ ಎಲ್ಲ ಸಿದ್ಧಿಗಳನ್ನು ಸಾಧಿಸುವವನು. ಚಾಮುಂಡೆಯೊಂದಿಗೆ ಷಡಂಗಗಳ ಸಾಧನೆ ಮಾಡಬೇಕು, ಮತ್ತು ಷಡ್ದೀರ್ಘ-ಯುಕ್ತ ಮಾತ್ರೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಮನ್ವಿತನಾಗಿರಬೇಕು.
Verse 93
ध्यात्वा देवं ततो मंत्रं पठित्वांते क्षिपेज्जजलम् । गोविंदाढ्यो हली सेंदुश्चामुंडाबीजमीरितम् ॥ ९३ ॥
ದೇವನನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸಿ ನಂತರ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಪಠಿಸಿ, ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಜಲವನ್ನು ಛಿಟಕಿಸಬೇಕು. ಈ ಮಂತ್ರವು ‘ಗೋವಿಂದ’ ನಾಮಸಂಪನ್ನ, ‘ಹಲೀ’ಯುಕ್ತ, ‘ಇಂದು’ಸಂಯುಕ್ತ ಹಾಗೂ ಚಾಮುಂಡಾ-ಬೀಜಸಹಿತವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ।
Verse 94
ततो नवाक्षरं मंत्रं सहस्रं तत्पुरो जपेत् । तारोऽनंतो बिंदुयुक्तो मायास्वं वामनेत्रयुक् ॥ ९४ ॥
ನಂತರ ವಿಧಿಕ್ರಮವಾಗಿ ನವಾಕ್ಷರೀ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಸಾವಿರ ಬಾರಿ ಜಪಿಸಬೇಕು—ಅದು ಪ್ರಣವದಿಂದ ನಿರ್ಮಿತ, ‘ಅನಂತ’ಸಂಯುಕ್ತ, ಬಿಂದುಯುಕ್ತ, ‘ಮಾಯಾ’ಸಂಯೋಜಿತ ಮತ್ತು ವಾಮ-ನೇತ್ರ-ಚಿಹ್ನಯುಕ್ತವಾಗಿದೆ।
Verse 95
कूर्माग्नी शांतिबिंद्वाढ्यौ वह्नि जायांकुशं ध्रुवम् । ऋषिः पूर्वोदितोनुष्टुप्छंदोऽन्यत्पूर्ववत्पुनः ॥ ९५ ॥
‘ಕೂರ್ಮಾಗ್ನಿ’, ‘ಶಾಂತಿ-ಬಿಂದ್ವಾಢ್ಯ’, ‘ವಹ್ನಿ’, ‘ಜಾಯಾ-ಅಂಕುಶ’, ‘ಧ್ರುವ’—ಈ ಮಂತ್ರಗಳಿಗೆ ಋಷಿ ಪೂರ್ವೋಕ್ತನೇ; ಛಂದಸ್ಸು ಅನುಷ್ಟುಪ್; ಉಳಿದ ವಿನಿಯೋಗಾದಿಗಳು ಮತ್ತೆ ಪೂರ್ವವತ್ತೇ.
Verse 96
सहस्रं मंत्रराजं च जपित्वा कवचं पठेत् । एवं दीपप्रदानस्य कर्ताप्नोत्यखिलेऽप्सितम् ॥ ९६ ॥
ಮಂತ್ರರಾಜವನ್ನು ಸಾವಿರ ಬಾರಿ ಜಪಿಸಿ ನಂತರ ಕವಚವನ್ನು ಪಠಿಸಬೇಕು. ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ದೀಪಪ್ರದಾನ ಮಾಡುವ ಭಕ್ತನು ಎಲ್ಲಾ ಇಷ್ಟಫಲಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ।
Verse 97
दीपप्रबोधकाले तु वर्जयेदशुभां गिरम् । विप्रस्य दर्शनं तत्र शुभदं परिकीर्तितम् ॥ ९७ ॥
ದೀಪವನ್ನು ಬೆಳಗಿಸುವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅಶುಭ ವಚನವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಬೇಕು. ಆ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನ ದರ್ಶನವು ಶುಭಪ್ರದ ಹಾಗೂ ಸೌಭಾಗ್ಯಕರವೆಂದು ಕೀರ್ತಿಸಲಾಗಿದೆ।
Verse 98
शूद्राणां प्रध्यमं प्रोक्तं म्लेच्छस्य वधबन्धनम् । आख्वोत्वोर्दर्शनं दुष्टं गवाश्वस्य सुखावहम् ॥ ९८ ॥
ಶೂದ್ರರಿಗೆ ಪ್ರಧಾನ ದಂಡವೆಂದು ಹೊಡೆತ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ; ಮ್ಲೇಚ್ಛನಿಗೆ ವಧ ಅಥವಾ ಬಂಧನ. ಒಂಟೆ ಮತ್ತು ಕುದುರೆಯ ದರ್ಶನ ಅಶುಭ; ಗೋವು ಮತ್ತು ಕುದುರೆಯ ದರ್ಶನ ಸುಖ-ಕ್ಷೇಮಕರವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ।
Verse 99
दीपज्वाला समा सिद्ध्यै वक्रा निशविधायिनी । शब्दा भयदा कर्तुरुज्ज्वला सुखदा मता ॥ ९९ ॥
ದೀಪದ ಜ್ವಾಲೆ ಸಮವಾಗಿ ಸ್ಥಿರವಾಗಿದ್ದರೆ ಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಜ್ವಾಲೆ ವಕ್ರವಾಗಿ ಅಲುಗಾಡಿದರೆ ಅನಿಷ್ಟ ಸೂಚನೆ. ಜ್ವಾಲೆ ಶಬ್ದ ಮಾಡಿದರೆ ಕರ್ತನಿಗೆ ಭಯ; ಜ್ವಾಲೆ ಉಜ್ಜ್ವಲವಾಗಿದ್ದರೆ ಸುಖಪ್ರದವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ।
Verse 100
कृष्णा शत्रुभयोत्पत्त्ये वमंती पशुनाशिनी । कृते दीपे यदा पात्रं भग्नं दृश्यते दैवतः ॥ १०० ॥
ಕೃಷ್ಣ (ಕತ್ತಲೆ) ನಿಮಿತ್ತವು ಶತ್ರುಗಳಿಂದ ಭಯೋದ್ಭವದ ಸೂಚನೆ. ವಾಂತಿ ಆಗುವುದು ಪಶುನಾಶದ ಸಂಕೇತ. ಹಾಗೆಯೇ ದೀಪ ಹಚ್ಚಿದ ನಂತರ ಅದರ ಪಾತ್ರ ದೈವವಶಾತ್ ಒಡೆದು ಕಾಣಿಸಿದರೆ ಅದೂ ಅಪಶಕುನದ ನಿಮಿತ್ತವೆಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು।
Verse 101
पक्षादर्वाक्तदा गच्छेद्यजमानो यमालयम् । वर्त्यतरं यदा कुर्यात्कार्यं सिद्ध्येद्विलंबतः ॥ १०१ ॥
ಯೋಗ್ಯ ಪಕ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಮುಂಚೆ ಕರ್ಮ ಮಾಡಿದರೆ ಯಜಮಾನನು ಯಮಾಲಯಕ್ಕೆ ಹೋಗುವನೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ನಂತರ (ಯೋಗ್ಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ) ಮಾಡಿದರೆ ಕಾರ್ಯ ಸಿದ್ಧಿಯಾಗುತ್ತದೆ—ಆದರೆ ವಿಳಂಬದಿಂದ.
Verse 102
नेत्रहीनो भवेत्कर्ता तस्मिन्दीपांतरे कृते । अशुचिस्पर्शने व्याधिर्दीपनाशे तु चौरभीः ॥ १०२ ॥
ಆ (ಪೂಜ್ಯ) ದೀಪದಿಂದ ಮತ್ತೊಂದು ದೀಪ ಹಚ್ಚಿದರೆ ಕರ್ತನು ದೃಷ್ಟಿಹೀನನಾಗುವನೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಅಶುಚಿ ಸ್ಪರ್ಶದಿಂದ ರೋಗ; ದೀಪ ನಾಶವಾದರೆ ಅಥವಾ ಆರಿದರೆ ಕಳ್ಳಭಯ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ।
Verse 103
श्वमार्जाराखुसंस्पर्शे भवेद्भूपतितो भयम् । पात्रारंभे वसुपलैः कृतो दीपोऽखिलेष्टदः ॥ १०३ ॥
ನಾಯಿ, ಬೆಕ್ಕು ಅಥವಾ ಇಲಿ ಪೂಜಾಸಾಮಗ್ರಿಯನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸಿದರೆ ರಾಜಕೋಪ ಅಥವಾ ರಾಜಾನುಗ್ರಹಭಂಗದ ಭಯ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ವಿಧಿಯ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಗೋಘೃತದಿಂದ ಬೆಳಗಿಸಿದ ದೀಪವು ಸಮಸ್ತ ಅಭೀಷ್ಟಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.
Verse 104
तस्माद्दीपः प्रयत्नेन रक्षणीयोंऽतरायतः । आसमाप्तेः प्रकुर्वीत ब्रह्मचर्यं च भूशयः ॥ १०४ ॥
ಆದುದರಿಂದ ದೀಪವನ್ನು ವಿಘ್ನಗಳಿಂದ ಪ್ರಯತ್ನಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಕಾಪಾಡಬೇಕು. ವ್ರತ ಸಮಾಪ್ತಿಯಾಗುವವರೆಗೆ ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಮಲಗಿ ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯವನ್ನೂ ಆಚರಿಸಬೇಕು.
Verse 105
स्त्रीशूद्रपतितादीनां संभाषामपि वर्जयेत् । जपेत्सहस्रं प्रत्येकं मंत्रराजं नवाक्षरम् ॥ १०५ ॥
ಸ್ತ್ರೀ, ಶೂದ್ರ, ಪತಿತ ಮೊದಲಾದವರೊಂದಿಗೆ ಮಾತುಕತೆಯನ್ನೂ ಸಹ ವಜ್ರಿಸಬೇಕು. ಹಾಗೆಯೇ ಪ್ರತಿಯೊಂದು (ಅನುಷ್ಠಾನದಲ್ಲಿ) ನವಾಕ್ಷರ ಮಂತ್ರರಾಜವನ್ನು ಸಾವಿರ ಬಾರಿ ಜಪಿಸಬೇಕು.
Verse 106
स्तोत्रपाठं प्रतिदिनं निशीथिन्यां विशेषतः । एकपादेन दीपाग्रे स्थित्वा यो मंत्रनायकम् ॥ १०६ ॥
ಯಾರು ಪ್ರತಿದಿನ ಸ್ತೋತ್ರಪಾಠ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ—ವಿಶೇಷವಾಗಿ ನಿಶೀಥದಲ್ಲಿ (ಮಧ್ಯರಾತ್ರಿ)—ಮತ್ತು ದೀಪದ ಮುಂದೆ ಒಂದು ಕಾಲಿನಲ್ಲಿ ನಿಂತು ಮಂತ್ರಗಳ ನಾಯಕನಾದ ಪ್ರಭುವನ್ನು ಆರಾಧಿಸುತ್ತಾನೆ.
Verse 107
सहस्रं प्रजपेद्वात्रौ सोऽभीष्टं क्षिप्रमाप्नुयात् । समाप्य शोभनदिने संभोज्य द्विजसत्तमान् ॥ १०७ ॥
ಅವನು ರಾತ್ರಿ ಅದನ್ನು ಸಾವಿರ ಬಾರಿ ಜಪಿಸಬೇಕು; ಆಗ ಅವನು ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಅಭೀಷ್ಟ ಫಲವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ಅನುಷ್ಠಾನವನ್ನು ಮುಗಿಸಿ ಶುಭ ದಿನದಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠ ದ್ವಿಜರಿಗೆ (ಪಂಡಿತ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ) ಭೋಜನ ಮಾಡಿಸಬೇಕು.
Verse 108
कुंभोदकेन कर्तारमभिषिंचन्मनुं जपेत् । कर्ता तु दक्षिणां दद्यात्पुष्कलां तोषहेतवे ॥ १०८ ॥
ಕಲಶೋದಕದಿಂದ ಕರ್ತನಾದ ಆಚಾರ್ಯನಿಗೆ ಅಭಿಷೇಕ ಮಾಡಿ ಪವಿತ್ರ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಜಪಿಸಬೇಕು. ನಂತರ ಯಜಮಾನನು ತೃಪ್ತಿ ಹಾಗೂ ವಿಧಿ-ಸಮಾಪ್ತಿಗಾಗಿ ಸಮೃದ್ಧ ದಕ್ಷಿಣೆ ನೀಡಬೇಕು.
Verse 109
गुरौ तुष्टे ददातीष्टं कृतवीर्यसुतो नृपः । गुर्वाज्ञया स्वयं कुर्याद्यदि वा कारयेद्गुरुः ॥ १०९ ॥
ಗುರು ತೃಪ್ತನಾದಾಗ ಕೃತವೀರ್ಯನ ಪುತ್ರನಾದ ರಾಜನು ಇಷ್ಟವಾದುದನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾನೆ. ಗುರುವಿನ ಆಜ್ಞೆಯಿಂದ ತಾನೇ ಮಾಡಬೇಕು, ಅಥವಾ ಗುರು ಅವನಿಂದ ಮಾಡಿಸಬಹುದು.
Verse 110
दत्त्वा धनादिकं तस्मै दीपदानाय नारद । गुर्वाज्ञामन्तरा कुर्याद्यो दीपं स्वेष्टसिद्धये ॥ ११० ॥
ಓ ನಾರದಾ! ದೀಪದಾನಕ್ಕಾಗಿ ಅವನಿಗೆ ಧನಾದಿಗಳನ್ನು ನೀಡಿದ ಮೇಲೂ, ಗುರುವಿನ ಆಜ್ಞೆಯಿಲ್ಲದೆ ತನ್ನ ಇಷ್ಟಸಿದ್ಧಿಗಾಗಿ ದೀಪ ಹಚ್ಚುವವನು ಅಯೋಗ್ಯವಾಗಿ ವರ್ತಿಸುತ್ತಾನೆ.
Verse 111
सिद्धिर्न जायते तस्य हानिरेव पदे पदे । उत्तमं गोघृतं प्रोक्तं मध्यमं महषीभवम् ॥ १११ ॥
ಅವನಿಗೆ ಸಿದ್ಧಿ ಉಂಟಾಗದು; ಹೆಜ್ಜೆ ಹೆಜ್ಜೆಗೆ ನಷ್ಟವೇ. ಗೋಘೃತವನ್ನು ಶ್ರೇಷ್ಠವೆಂದು, ಮಹಿಷೀಘೃತವನ್ನು ಮಧ್ಯಮವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.
Verse 112
तिलतैलं तु तादृक् स्यात्कनीयोऽजादिजं घृतम् । आस्यरोगे सुगंधेन दद्यात्तैलेन दीपकम् ॥ ११२ ॥
ಎಳ್ಳೆಣ್ಣೆಯೂ ಅದೇ ರೀತಿಯಾಗಿ ಉಪಯುಕ್ತ; ಇನ್ನೂ ಕಿರಿಯ ಪ್ರಮಾಣಕ್ಕೆ ಆಡು ಮುಂತಾದವುಗಳ ಹಾಲಿನಿಂದ ಮಾಡಿದ ಘೃತವನ್ನು ಬಳಸಬಹುದು. ಬಾಯಿಯ ರೋಗಗಳಲ್ಲಿ ಸುಗಂಧ ದ್ರವ್ಯಗಳಿಂದ ಯುಕ್ತವಾದ ಔಷಧೀಯ ತೈಲದಿಂದ ದೀಪಕ-ಪ್ರಯೋಗ ಮಾಡಬೇಕು.
Verse 113
सिद्ध्वार्थसंभवेनाथ द्विषतां नाशनाय च । सहस्रेण पलैर्दीपे विहिते च न दृश्यते ॥ ११३ ॥
ಹೇ ನಾಥಾ! ಕಾರ್ಯಸಿದ್ಧಿ ಹಾಗೂ ದ್ವೇಷಿಗಳ ನಾಶಕ್ಕಾಗಿ ಸಹಸ್ರ ಪಲ ಘೃತ/ತೈಲದಿಂದ ವಿಧಿವತ್ತಾಗಿ ದೀಪವನ್ನು ಮಾಡಿದರೂ ಅದು ಪ್ರಕಾಶಿಸಿ ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ।
Verse 114
कार्यसिद्धस्तदा कुर्यात्र्रिवारं दीपजं विधिम् । तदा सुदुर्लभमपि कार्य्यं सिद्ध्व्येन्न संशयः ॥ ११४ ॥
ಆಮೇಲೆ ಕಾರ್ಯಸಿದ್ಧನಾದವನು ದೀಪಜನ್ಯ ವಿಧಿಯನ್ನು ಮೂರು ಬಾರಿ ಆಚರಿಸಬೇಕು; ಆಗ ಅತ್ಯಂತ ದುರ್ಲಭ ಕಾರ್ಯವೂ ಸಿದ್ಧವಾಗುತ್ತದೆ—ಸಂದೇಹವಿಲ್ಲ।
Verse 115
दीपप्रियः कार्तवीर्यो मार्तंडो नतिवल्लभः । स्तुतिप्रोयो महाविष्णुर्गणेश स्तपर्णप्रियः ॥ ११५ ॥
ಅವನು ದೀಪಪ್ರಿಯ, ಕಾರ್ತವೀರ್ಯ, ಮಾರ್ತಂಡ (ಸೂರ್ಯ), ನಮನ ಮಾಡುವವರ ಪ್ರಿಯ, ಸ್ತುತಿಪ್ರಿಯ, ಮಹಾವಿಷ್ಣು, ಗಣೇಶ ಮತ್ತು ಪರ್ಣಾರ್ಪಣಪ್ರಿಯನು।
Verse 116
दुर्गार्चनप्रिया नूनमभिषेकप्रियः शिवः । तस्मात्तेषां प्रतोषाय विदध्यात्तत्तदादरात् ॥ ११६ ॥
ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ದುರ್ಗೆಗೆ ಅರ್ಚನೆ ಪ್ರಿಯ, ಶಿವನಿಗೆ ಅಭಿಷೇಕ ಪ್ರಿಯ; ಆದ್ದರಿಂದ ಅವರನ್ನು ತೃಪ್ತಿಪಡಿಸಲು ಆ ಆಚಾರಗಳನ್ನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ನೆರವೇರಿಸಬೇಕು।
Verse 117
इति श्रीबृहन्नारदीयपुराणे पूर्वभागे बृहदुपाख्याने तृतीयपादे कार्तवीर्यमाहात्म्यमन्त्रदीपकथनं नाम षट्सप्ततितमोऽध्यायः ॥ ७६ ॥
ಇಂತೆ ಶ್ರೀಬೃಹನ್ನಾರದೀಯಪುರಾಣದ ಪೂರ್ವಭಾಗದ ಬೃಹದುಪಾಖ್ಯಾನದ ತೃತೀಯ ಪಾದದಲ್ಲಿ ‘ಕಾರ್ತವೀರ್ಯಮಾಹಾತ್ಮ್ಯಮಂತ್ರದೀಪಕಥನ’ ಎಂಬ ಎಪ್ಪತ್ತಾರನೇ ಅಧ್ಯಾಯವು ಸಮಾಪ್ತಿಯಾಯಿತು।
Frequently Asked Questions
Sanatkumāra explicitly links his efficacy to (1) his divine identity as Sudarśana’s earthly manifestation and (2) empowerment through Dattātreya worship; therefore, smaraṇa (remembrance) itself is framed as a siddhi-producing act—granting victory over enemies and restoration of what is lost—while the longer sādhana (nyāsa/yantra/homa/dīpa-vrata) operationalizes that protection in ritual form.
The chapter lays out a standard tantric workflow: viniyoga (ṛṣi–chandas–devatā plus bīja/śakti/hṛdaya), ṣaḍaṅga and aṅga-nyāsa, kavaca/varma and astra deployment, dhyāna of the deity’s form, yantra inscription and kumbha installation with abhiṣeka, japa with homa (including intent-specific materials), and finally a regulated dīpa-vrata governed by calendrics, omens, purity, and guru authorization.
The dīpa-vrata is presented as a sustained, rule-bound extension of the mantra’s protective field: it uses prior nyāsa and yantra logic, adds strict timing (months/tithis/nakṣatras/yogas), prescribes vessel and wick measures, and interprets flame behavior as diagnostic omens—culminating in completion rites (feeding brāhmaṇas, dakṣiṇā) to seal the observance’s phala.