Dīpa-vidhi-vyākhyānam (Procedure for Lamp-Offering to Hanumān)

Verse 1

सनत्कुमार उवाच । अथ दीपविधिं वक्ष्ये सरहस्यं हनूमतः । यस्य विज्ञानमात्रेण सिद्धो भवति साधकः ॥ १ ॥

ಸನತ್ಕುಮಾರನು ಹೇಳಿದರು—ಇದೀಗ ಹನುಮಂತನ ದೀಪವಿಧಿಯನ್ನು ರಹಸ್ಯಸಹಿತವಾಗಿ ಹೇಳುವೆನು; ಇದರ ಜ್ಞಾನಮಾತ್ರದಿಂದಲೇ ಸಾಧಕನು ಸಿದ್ಧನಾಗುತ್ತಾನೆ ॥೧॥

Verse 2

दीपपात्रप्रमाणं च तैलमानं क्रमेण तु । द्रव्यस्य च प्रमाणं वै तत्तु मानमनुक्रमात् ॥ २ ॥

ಕ್ರಮವಾಗಿ ದೀಪಪಾತ್ರದ ಪ್ರಮಾಣ, ನಂತರ ಎಣ್ಣೆಯ ಪ್ರಮಾಣ, ಹಾಗೆಯೇ ಇತರ ದ್ರವ್ಯಗಳ ಪ್ರಮಾಣ—ಈ ಮಾನಗಳನ್ನು ಕ್ರಮಾನುಸಾರವಾಗಿ ಹೇಳಬೇಕು ॥೨॥

Verse 3

स्थानभेदं च मंत्रं च दीपदानमनुं पृथक् । पुष्पवासिततैलेन सर्वकामप्रदं मतम् ॥ ३ ॥

ಸ್ಥಾನಭೇದ, ಮಂತ್ರ, ಮತ್ತು ದೀಪದಾನದ ವಿಧಿ—ಇವುಗಳನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ವಿವರಿಸಬೇಕು; ಆದರೆ ಪುಷ್ಪವಾಸಿತ ಎಣ್ಣೆಯಿಂದ ದೀಪಾರ್ಪಣೆ ಸರ್ವಕಾಮಪ್ರದವೆಂದು ಮತವಾಗಿದೆ ॥೩॥

Verse 4

तिलतैलं श्रियः प्राप्त्यै पथिकागमनं प्रति । अतसीतैलमुद्दिष्टं वश्यकर्मणि निश्चितम् ॥ ४ ॥

ಶ್ರೀಸಂಪತ್ತಿನ ಪ್ರಾಪ್ತಿಗೆ ಹಾಗೂ ಪಥಿಕನ ಆಗಮನಕ್ಕೆ ಎಳ್ಳೆಣ್ಣೆ ವಿಧಿಸಲಾಗಿದೆ; ವಶ್ಯಕರ್ಮಕ್ಕೆ ಅತಸಿ (ಅಗಸೆ) ಎಣ್ಣೆಯೇ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ನಿಶ್ಚಿತವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ ॥೪॥

Verse 5

सार्षापं रोगनाशाय कथितं कर्मकोविदैः । मारणे राजिकोत्थं वा विभीतकसमुद्भवम् ॥ ५ ॥

ರೋಗನಾಶಕ್ಕಾಗಿ ಕರ್ಮಕೋವಿದರು ಸರ್ಷಪದಿಂದಾದ ವಿಧಿಯನ್ನು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ ಮಾರಣಕರ್ಮದಲ್ಲಿ ರಾಜಿಕಾ (ಕಪ್ಪು ಸಾಸಿವೆ)ಜನ್ಯವಾದುದು ಅಥವಾ ವಿಭೀತಕವೃಕ್ಷಸಂಭವವಾದುದು ಎಂದು ಕೀರ್ತಿಸಿದ್ದಾರೆ.

Verse 6

उच्चाटने करजोत्थं विद्वेषे मधुवृक्षजम् । अलाभे सर्वतैलानां तिलजं तैलमुत्तमम् ॥ ६ ॥

ಉಚ್ಚಾಟನೆಗೆ ಕರಜದಿಂದಾದ ತೈಲ, ವಿದ್ವೇಷಕ್ಕೆ ಮಧುವೃಕ್ಷಜನ್ಯ ತೈಲ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಇತರ ತೈಲಗಳು ಲಭ್ಯವಿಲ್ಲದಾಗ ಎಳ್ಳೆಣ್ಣೆಯೇ ಎಲ್ಲ ತೈಲಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠವೆಂದು ಘೋಷಿಸಲಾಗಿದೆ.

Verse 7

गोधूमाश्च तिला माषा मुद्गा वै तंडुलाः क्रमात् । पंचधान्यमिदं प्रोक्तं नित्यदीपं तु मारुतेः ॥ ७ ॥

ಕ್ರಮವಾಗಿ ಗೋಧೂಮ (ಗೋಧಿ), ಎಳ್ಳು, ಮಾಷ (ಉದ್ದಿನ ಬೇಳೆ), ಮುದ್ಗ (ಹೆಸರು ಬೇಳೆ), ತಂಡುಲ (ಅಕ್ಕಿ)—ಇವುಗಳನ್ನು ಪಂಚಧಾನ್ಯ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ; ಇದು ಮಾರುತಿ (ಹನುಮಾನ್)ನ ನಿತ್ಯದೀಪಕ್ಕಾಗಿ.

Verse 8

पंचधान्यसमुद्भूतं पिष्टमात्रं सुशोभनम् । सर्वकामप्रदं प्रोक्तं सर्वदा दीपदानके ॥ ८ ॥

ಪಂಚಧಾನ್ಯದಿಂದ ಉತ್ಪನ್ನವಾದ ಹಿಟ್ಟಿನ ಮಾತ್ರದಿಂದ ಸುಂದರವಾಗಿ ರೂಪಿಸಿದ ದೀಪ (ಅಥವಾ ದೀಪದಾನ) ದೀಪದಾನಕರ್ಮದಲ್ಲಿ ಸದಾ ಸರ್ವಕಾಮಪ್ರದವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

Verse 9

वश्ये तडुलपिष्टोत्थं मारणे माषपिष्टजम् । उञ्चाटने कृष्णतिलपिष्टजं च प्रकीर्तितम् ॥ ९ ॥

ವಶ್ಯಕರ್ಮಕ್ಕೆ ಅಕ್ಕಿಹಿಟ್ಟಿನಿಂದಾದುದು, ಮಾರಣಕರ್ಮಕ್ಕೆ ಮಾಷ (ಉದ್ದಿನ) ಹಿಟ್ಟಿನಿಂದಾದುದು, ಮತ್ತು ಉಂಚಾಟನೆಗೆ ಕಪ್ಪು ಎಳ್ಳಿನ ಹಿಟ್ಟಿನಿಂದಾದುದು ಎಂದು ಕೀರ್ತಿಸಲಾಗಿದೆ.

Verse 10

पथिकागमने प्रोक्तं गोधूमोत्थं सतंडुलम् । मोहने त्वाढकीजात विद्वेषे च कुलत्थजम् ॥ १० ॥

ಪಥಿಕನು ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಸಮೀಪಕ್ಕೆ ಬರುವಂತೆ ಮಾಡುವ ಕರ್ಮದಲ್ಲಿ ಗೋಧೂಮದಿಂದ ಉತ್ಪನ್ನವಾದ ಸತಂಡುಲ (ಅಕ್ಕಿಯಂತ ಧಾನ್ಯ) ಬಳಸಬೇಕು. ಮೋಹನಕರ್ಮದಲ್ಲಿ ಆಢಕೀಜಾತ ಧಾನ್ಯ, ಮತ್ತು ದ್ವೇಷಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ಕುಲತ್ಥಜ ಧಾನ್ಯ ವಿಧಿಸಲಾಗಿದೆ.

Verse 11

संग्रामे केवला माषाः प्रोक्ता दीपस्य पात्रके । संधौ त्रिपिष्टजं लक्ष्मीहेतोः कस्तूरिकाभवम् ॥ ११ ॥

ಸಂಗ್ರಾಮಕಾಲದಲ್ಲಿ ದೀಪದ ಪಾತ್ರ/ಆಧಾರಕ್ಕೆ ಕೇವಲ ಮಾಷ (ಉದ್ದಿನ ಬೇಳೆ) ಬಳಸಬೇಕೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಸಂಧ್ಯಾಕಾಲಗಳಲ್ಲಿ ತ್ರಿಪಿಷ್ಟಜವನ್ನು ಪ್ರಯೋಗಿಸಬೇಕು; ಲಕ್ಷ್ಮೀಹೇತುವಾಗಿ ಕಸ್ತೂರಿಕಾಭವ ದ್ರವ್ಯವನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಬೇಕು.

Verse 12

एलालवंगकर्पूरमृगनाभिसमुद्भवम् । कन्याप्राप्त्यै तथा राजवंश्ये सख्ये तथैव च ॥ १२ ॥

ಏಲಾ, ಲವಂಗ, ಕರ್ಪೂರ, ಮೃಗನಾಭಿ—ಈ ಸುಗಂಧ ದ್ರವ್ಯಗಳು—ಕನ್ಯಾಪ್ರಾಪ್ತಿಗೆ, ರಾಜವಂಶದೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧಕ್ಕೆ, ಹಾಗೆಯೇ ಸ್ನೇಹಲಾಭಕ್ಕೆ ವಿಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ.

Verse 13

अलाभे सर्ववस्तूनां पंचधान्यं वरं स्मृतम् । अष्टमुष्टिर्भवेत्किञ्चित्किञ्चिदष्टौ चः पुष्कलम् ॥ १३ ॥

ಎಲ್ಲ ವಸ್ತುಗಳೂ ದೊರಕದಾಗ ಪಂಚಧಾನ್ಯವೇ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಪರ್ಯಾಯವೆಂದು ಸ್ಮರಿಸಲಾಗಿದೆ. ‘ಸ್ವಲ್ಪ’ ಪ್ರಮಾಣ ಎಂಟು ಮುಷ್ಟಿ; ‘ಪುಷ್ಕಲ’ ಪ್ರಮಾಣ ಅದರ ಎಂಟು ಪಟ್ಟು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

Verse 14

पुष्कलानां चतुर्णां च ह्याढकः परिकीर्तितः । चतुराढको भवेद्द्रोणः खारी द्रोणचतुष्टयम् ॥ १४ ॥

ನಾಲ್ಕು ‘ಪುಷ್ಕಲ’ಗಳ ಸಮಾಹಾರವನ್ನು ಒಂದು ‘ಆಢಕ’ ಎಂದು ಪರಿಕೀರ್ತಿಸಲಾಗಿದೆ. ನಾಲ್ಕು ಆಢಕಗಳು ಒಂದು ‘ದ್ರೋಣ’; ನಾಲ್ಕು ದ್ರೋಣಗಳು ಒಂದು ‘ಖಾರೀ’ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

Verse 15

खारीचतुष्टय प्रस्थसंज्ञा च परिकीर्तिता । अथवान्यप्रकारेण मानमत्र निगद्यते ॥ १५ ॥

ನಾಲ್ಕು ಖಾರಿಗಳ ಸಮೂಹಕ್ಕೂ ‘ಪ್ರಸ್ಥ’ ಎಂಬ ಸಂಜ್ಞೆ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಅಥವಾ ಇಲ್ಲಿ ಮಾನವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇನ್ನೊಂದು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ನಿರೂಪಿಸಲಾಗಿದೆ.

Verse 16

पलद्वयं तु प्रसृतं द्विगुणं कुडवं मतम् । चतुर्भिः कुडवैः प्रस्थस्तैश्चतुर्भिस्तथाढकः ॥ १६ ॥

ಎರಡು ಪಲಗಳು ಒಂದು ‘ಪ್ರಸೃತ’ ಎಂದು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ; ಅದರ ದ್ವಿಗುಣವನ್ನು ‘ಕುಡವ’ ಎಂದು ಗಣಿಸುತ್ತಾರೆ. ನಾಲ್ಕು ಕುಡವಗಳಿಂದ ಒಂದು ಪ್ರಸ್ಥ, ನಾಲ್ಕು ಪ್ರಸ್ಥಗಳಿಂದ ಒಂದು ‘ಆಢಕ’ ಆಗುತ್ತದೆ.

Verse 17

चतुराढको भवेद्द्रोणःऋ खारी द्रोणचतुष्टयम् । क्रमेणैतेन ते ज्ञेयाः पात्रे षट्कर्मसंभवे ॥ १७ ॥

ನಾಲ್ಕು ಆಢಕಗಳಿಂದ ಒಂದು ‘ದ್ರೋಣ’ ಆಗುತ್ತದೆ; ನಾಲ್ಕು ದ್ರೋಣಗಳಿಂದ ಒಂದು ‘ಖಾರೀ’. ಷಟ್ಕರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗಿಸುವ ಪಾತ್ರಗಳ ಸಂಬಂಧದಲ್ಲಿ ಇವುಗಳನ್ನು ಇದೇ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ತಿಳಿಯಬೇಕು.

Verse 18

पञ्च सप्त नव तथा प्रमाणास्ते यथाक्रमम् । सौगंधे नैव मानं स्यात्तद्यथारुचि संमतम् ॥ १८ ॥

ಕ್ರಮವಾಗಿ ಐದು, ಏಳು, ಒಂಬತ್ತು—ಇವೇ ಪ್ರಮಾಣಗಳು. ಆದರೆ ಸುಗಂಧ ದ್ರವ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ನಿಶ್ಚಿತ ಮಾನವಿಲ್ಲ; ಅದು ರುಚಿಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಸಮ್ಮತವಾಗಿದೆ.

Verse 19

नित्यपात्रे तु तैलानां नियमो वार्तिकोद्भवः । सोमवारे गृहीत्वातद्ध्वान्यं तोयप्लुतं धरेत् ॥ १९ ॥

ನಿತ್ಯಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಇಡಲಾದ ಎಣ್ಣೆಗಳ ನಿಯಮವು ಲೋಕವ್ಯವಹಾರದಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದೆ. ಸೋಮವಾರ ಅದನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು, ನೀರು ಛಿಂಡಿ, ಮುಚ್ಚಿ ರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಇಡಬೇಕು.

Verse 20

पश्चात्प्रमाणतो ज्ञेयं कुमारीहस्तपेषणम् । तत्पिष्टं शुद्धपात्रे तु नदीतोयेन पिंडितम् ॥ २० ॥

ಅನಂತರ ಪ್ರಮಾಣಾನುಸಾರ ವಿಧಿಯನ್ನು ತಿಳಿಯಬೇಕು—ಕುಮಾರಿಯ ಕೈಯಿಂದ ದ್ರವ್ಯವನ್ನು ಪೇಷಣ ಮಾಡಿಸಬೇಕು. ಆ ಲೇಪವನ್ನು ಶುದ್ಧ ಪಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟು ನದಿಜಲದಿಂದ ಮದ್ದು ಮಾಡಿ ಪಿಂಡವಾಗಿಸಬೇಕು॥೨೦॥

Verse 21

दीपपात्रं ततः कुर्याच्छुद्धः प्रयतमानसः । दीपपात्रे ज्वाल्यमाने मारुतेः कवचं पठेत् ॥ २१ ॥

ನಂತರ ಶುದ್ಧನಾಗಿ, ನಿಯತಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ದೀಪಪಾತ್ರವನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಬೇಕು. ಆ ಪಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ದೀಪವನ್ನು ಹಚ್ಚುವಾಗ ಮಾರುತಿಯ (ಹನುಮಾನ್) ಕವಚವನ್ನು ಪಠಿಸಬೇಕು॥೨೧॥

Verse 22

शुद्धभूमौ समास्थाप्य भौमे दीपं प्रदापयेत् । मालामनूनां ये वर्णाः साध्यनामसमन्विताः ॥ २२ ॥

ಶುದ್ಧಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಸಮ್ಯಕ್ ಸ್ಥಾಪಿಸಿ ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆಯೇ ದೀಪವನ್ನು ಹಚ್ಚಬೇಕು. ಮಾಲಾಮಂತ್ರಗಳ ವರ್ಣಗಳು ಸಾಧ್ಯ (ಇಷ್ಟ) ನಾಮದೊಂದಿಗೆ ಸಂಯುಕ್ತವಾಗಿ ಪ್ರಯೋಗಿಸಬೇಕು॥೨೨॥

Verse 23

वर्तिकायां प्रकर्त्तव्यास्तंतवस्तत्प्रमाणकाः । तत्त्रिंशांशेन वा ग्राह्या गुरुकार्येऽखिलाढ्यता ॥ २३ ॥

ವತ್ತಿಗಾಗಿ ಆ ಪ್ರಮಾಣಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ತಂತುಗಳನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಬೇಕು; ಅಥವಾ ಅದರ ಮுப்பತ್ತೊಂದನೇ ಭಾಗವನ್ನೂ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಮಹಾಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಮಗ್ರಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಮಾಣಗಳ ಸಂಪೂರ್ಣತೆ ಅಗತ್ಯ॥೨೩॥

Verse 24

कूटतुल्याः स्मृता नित्ये सामान्येऽथ विशेषके । रुद्राः कूटगणाः प्रोक्ता न पात्रे नियमो मतः ॥ २४ ॥

ನಿತ್ಯಕರ್ಮಗಳಲ್ಲಿಯೂ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಹಾಗೂ ವಿಶೇಷ ಆಚರಣೆಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಇವು ‘ಕೂಟ’ ಸಮಾನವೆಂದು ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ರುದ್ರರು ‘ಕೂಟ-ಗಣ’ ಎಂದು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ; ಈ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಪಾತ್ರ (ಗ್ರಾಹಕ) ಕುರಿತು ನಿಶ್ಚಿತ ನಿಯಮವಿಲ್ಲವೆಂದು ಮತ॥೨೪॥

Verse 25

एकविंशतिसंख्याकास्तन्तवोऽथाध्वनि स्मृताः । रक्तसूत्रं हनुमतो दीपदाने प्रकीर्तितम् ॥ २५ ॥

ಅಧ್ವ-ಕರ್ಮಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ತಂತುಗಳು ಇಪ್ಪತ್ತೊಂದು ಎಂದು ಸ್ಮೃತಿಯಾಗಿದೆ. ದೀಪದಾನದಲ್ಲಿ ಹನುಮಂತನ ಸಂಬಂಧವಾಗಿ ರಕ್ತಸೂತ್ರ (ಕೆಂಪು ದಾರ) ವಿಧಿಸಲಾಗಿದೆ.

Verse 26

कृष्णमुञ्चाटने द्वेषेऽरुणं मारणकर्मणि । कूटतुल्यपलं तैलं गुरुकार्ये शिवैर्गुणम् ॥ २६ ॥

ಮುಞ್ಚಾಟನ (ಅಪದ್ರವ ನಿವಾರಣೆ) ಕರ್ಮದಲ್ಲಿ ಕಪ್ಪು, ದ್ವೇಷಜನ್ಯ ಕರ್ಮದಲ್ಲಿ ಅರುಣ (ಕೆಂಪು), ಮತ್ತು ಮಾರಣಕರ್ಮದಲ್ಲಿಯೂ ಅರುಣವೇ ವಿಧಿ. ಕೂಟಕ್ಕೆ ಸಮ ತೂಕದ ಒಂದು ಪಲ ಪ್ರಮಾಣದ ಎಣ್ಣೆ, ಗುರುಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಶುಭಗುಣಯುಕ್ತವಾಗಿ ಫಲಪ್ರದವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

Verse 27

नित्ये पंचपलं प्रोक्तमथवा मानसी रुचिः ॥ २७ ॥

ನಿತ್ಯಾನುಷ್ಠಾನದಲ್ಲಿ ಐದು ಪಲ ಪ್ರಮಾಣವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ; ಅಥವಾ ಮನಸ್ಸಿನ ರುಚಿ ಮತ್ತು ಸಾಮರ್ಥ್ಯಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಮಾನಸೀ (ಮಾನಸಿಕ) ಆಚರಣೆಯನ್ನೂ ಸ್ವೀಕರಿಸಬಹುದು.

Verse 28

हनुमत्प्रतिमायास्तु सन्निधौ दीपदापनम् । शिवालयेऽथवा कुर्यान्नित्यनैमित्तिके स्थले ॥ २८ ॥

ಹನುಮಂತನ ಪ್ರತಿಮೆಯ ಸನ್ನಿಧಿಯಲ್ಲಿ ದೀಪದಾನ ಮಾಡಬೇಕು; ಅಥವಾ ಶಿವಾಲಯದಲ್ಲಿ—ನಿತ್ಯ ಹಾಗೂ ನೈಮಿತ್ತಿಕ ಕರ್ಮಗಳಿಗೆ ನಿಗದಿತ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ—ಮಾಡಬಹುದು.

Verse 29

विशेषोऽस्त्यत्र यः कश्चिन्मारुते रुच्यते मया ॥ २९ ॥

ಇಲ್ಲಿ ಮಾರುತ ತತ್ತ್ವದ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಒಂದು ವಿಶೇಷ ಅಂಶವಿದೆ; ಅದು ನನಗೆ ಬಹಳ ರುಚಿಸುತ್ತದೆ.

Verse 30

प्रतिमाग्रे प्रमोदेन ग्रहभूतग्रहेषु च । चतुष्पथे तथा प्रोक्तं षट्सु दीपप्रदापनम् ॥ ३० ॥

ಆನಂದಭಾವದಿಂದ ದೇವಪ್ರತಿಮೆಯ ಮುಂದೆ ದೀಪ ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು; ಗ್ರಹಗಳು ಹಾಗೂ ಭೂತಗ್ರಹ ಸಂಬಂಧಿತ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿಯೂ. ಹಾಗೆಯೇ ಚತುಷ್ಪಥದಲ್ಲಿ—ಈ ಆರು ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ದೀಪಪ್ರದಾನ ಶಾಸ್ತ್ರೋಕ್ತವಾಗಿದೆ.

Verse 31

सन्निधौ स्फाटिके लिंगे शालग्रामस्य सन्निधौ । नानाभोगश्रियै प्रोक्तं दीपदानं हनूमतः ॥ ३१ ॥

ಸ್ಫಟಿಕ ಲಿಂಗದ ಸನ್ನಿಧಾನದಲ್ಲೂ, ಶಾಲಗ್ರಾಮದ ಸನ್ನಿಧಾನದಲ್ಲೂ ದೀಪದಾನ ಶಾಸ್ತ್ರೋಕ್ತ. ಹನುಮಂತನು ನಾನಾವಿಧ ಭೋಗಶ್ರೀ—ಬಹುಸೌಖ್ಯ-ಸಮೃದ್ಧಿ—ಪ್ರಾಪ್ತಿಗಾಗಿ ಇದನ್ನು ಹೇಳಿದ್ದಾನೆ.

Verse 32

गणेशसन्निधौ विघ्नमहासंकटनाशने । विषव्याधिभये घोरे हनुमत्सन्निधौ स्मृतम् ॥ ३२ ॥

ಗಣೇಶನ ಸನ್ನಿಧಿಯಲ್ಲಿ ವಿಘ್ನ ಹಾಗೂ ಮಹಾಸಂಕಟಗಳ ನಾಶ ಸ್ಮೃತವಾಗಿದೆ. ವಿಷ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಧಿಯಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಘೋರ ಭಯದಲ್ಲಿ ಹನುಮಂತನ ರಕ್ಷಕ ಸನ್ನಿಧಿಯನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

Verse 33

दुर्गायाः सन्निधौ प्रोक्तं संग्रामे दीपदापनम् । चतुष्पथे व्याधिनष्टौ दुष्टदृष्टौ तथैव च ॥ ३३ ॥

ದುರ್ಗಾದೇವಿಯ ಸನ್ನಿಧಿಯಲ್ಲಿ ದೀಪದಾನ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ; ಯುದ್ಧಕಾಲದಲ್ಲಿಯೂ ಹಾಗೆಯೇ. ಚತುಷ್ಪಥದಲ್ಲಿ ರೋಗನಾಶಕ್ಕಾಗಿ ಮತ್ತು ದುಷ್ಟದೃಷ್ಟಿ ನಿವಾರಣೆಗೆ ಸಹ.

Verse 34

राजद्वारे बंधमुक्तौ कारागारेऽथवा मतम् । अश्वत्थवटमूले तु सर्वकार्यप्रसिद्धये ॥ ३४ ॥

ರಾಜದ್ವಾರದಲ್ಲಿ ಬಂಧಮುಕ್ತಿಗಾಗಿ ದೀಪದಾನ ಫಲಪ್ರದವೆಂದು ಮತವಾಗಿದೆ; ಕಾರಾಗೃಹದಲ್ಲಿಯೂ ಹಾಗೆಯೇ. ಆದರೆ ಅಶ್ವತ್ಥ ಅಥವಾ ವಟವೃಕ್ಷದ ಬೇರು ಬಳಿ ಮಾಡಿದರೆ ಎಲ್ಲಾ ಕಾರ್ಯಸಿದ್ಧಿ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ.

Verse 35

वश्ये भये विवादे च वेश्मसंग्रामसंकटे । द्यूते दृष्टिस्तंभने च विद्वेषे मारणे तथा ॥ ३५ ॥

ವಶೀಕರಣದಲ್ಲಿ, ಭಯದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ವಿವಾದದಲ್ಲಿ; ಗೃಹಸಂಕಟ ಹಾಗೂ ಯುದ್ಧಾಪತ್ತಿನಲ್ಲಿ; ಜೂಜಿನಲ್ಲಿ, ದೃಷ್ಟಿ-ಸ್ತಂಭನದಲ್ಲಿ, ದ್ವೇಷ ಹುಟ್ಟಿಸುವುದರಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಮಾರಣ-ಪ್ರಯೋಗದಲ್ಲಿಯೂ—(ಇದು) ಜಪ/ಪ್ರಯೋಗವಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 36

मृतकोत्थापने चैव प्रतिमाचालने तथा । विषे व्याधौ ज्वरे भूतग्रहे क्रृत्याविमोचने ॥ ३६ ॥

ಮೃತಕೋತ್ಥಾಪನದಲ್ಲಿಯೂ, ಹಾಗೆಯೇ ಪ್ರತಿಮೆಯನ್ನು ಚಲಿಸುವಂತೆ ಮಾಡುವಲ್ಲಿ; ವಿಷ, ವ್ಯಾಧಿ, ಜ್ವರ, ಭೂತಗ್ರಹ (ಆವೇಶ) ಮತ್ತು ಕೃತ್ಯಾ-ಬಂಧನದಿಂದ ವಿಮೋಚನದಲ್ಲಿಯೂ—(ಇದು) ಪ್ರಯೋಗವಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 37

क्षतग्रंथौ महारण्ये दुर्गेव्याघ्ने च दंतिनि । क्रूरसत्त्वेषु सर्वेषु शश्वदूंधविमोक्षणे ॥ ३७ ॥

ಕ್ಷತ-ಗ್ರಂಥಿ (ಗಾಯ/ಗಡ್ಡೆ) ಇದ್ದಾಗ, ಮಹಾರಣ್ಯದಲ್ಲಿ, ದುರ್ಗಮ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ, ಹುಲಿ ಮತ್ತು ದಂತಿ (ಆನೆ) ಎದುರಾದಾಗ; ಎಲ್ಲ ಕ್ರೂರ ಸತ್ತ್ವಗಳ ನಡುವೆ, ಸದಾ ಅಪದ್ವಿಮೋಚನೆಗಾಗಿ—(ಇದು) ಜಪ್ಯ.

Verse 38

पथिकागमने चैव दुःस्थाने राजमोहने । आगमे निर्गमे चैव राजद्वारे प्रकीर्तितम् ॥ ३८ ॥

ಪಥಿಕರ ಆಗಮನದಲ್ಲಿಯೂ, ದುಃಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ (ಅಶುಭ/ಕಷ್ಟಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ), ರಾಜಮೋಹ/ಭ್ರಮದ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ; ಹಾಗೆಯೇ ಆಗಮನ-ನಿರ್ಗಮನ ಸಮಯದಲ್ಲಿಯೂ—ವಿಶೇಷವಾಗಿ ರಾಜದ್ವಾರದಲ್ಲಿ—(ಇದು) ಪ್ರಖ್ಯಾತವಾಗಿದೆ.

Verse 39

दीपदानं हनुमतो नात्र कार्या विचारणा ॥ ३९ ॥

ಹನುಮಂತನಿಗೆ ದೀಪದಾನ ಮಾಡುವ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ವಿಚಾರಣೆ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ—ಅದು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಮಾಡಬೇಕು.

Verse 40

रुद्रैकविंशपिंडांश्च त्रिधा मंडलमानकम् । लघुमानं स्मृतं पंच सप्त वा नव वा तथा ॥ ४० ॥

ಇಪ್ಪತ್ತೊಂದು ‘ರುದ್ರ’ ಪಿಂಡಗಳನ್ನು ತ್ರಿಧಾ ವಿಭಾಗಿಸಿದರೆ ಮಂಡಲ-ಮಾನವಾಗುತ್ತದೆ. ‘ಲಘು-ಮಾನ’ವು ಐದು—ಅಥವಾ ಏಳು, ಅಥವಾ ಒಂಬತ್ತು—ಅಂತಹ ಏಕಕಗಳಿಂದ ಸ್ಮೃತವಾಗಿದೆ॥೪೦॥

Verse 41

क्षीरेण नवनूतेन दध्ना वा गोमयेन च । प्रतिमाकरणं प्रोक्तं मारुतेर्दीपदापने ॥ ४१ ॥

ಮಾರುತಿ (ಹನುಮಾನ್)ಗೆ ದೀಪದಾನ ಮಾಡುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರತಿಮೆಯನ್ನು ಮಾಡುವ ವಿಧಾನ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ—ಹಾಲಿನಿಂದ, ತಾಜಾ ನವನೀತದಿಂದ, ಮೊಸರಿನಿಂದ, ಅಥವಾ ಗೋಮಯದಿಂದಲೂ॥೪೧॥

Verse 42

दक्षिणाभिमुखं वीरं कृत्वा केसरिविक्रमम् ॥ ४२ ॥

ವೀರನನ್ನು ದಕ್ಷಿಣಾಭಿಮುಖನಾಗಿ ಮಾಡಿ, ಕೇಸರಿಯಂತೆ ವಿಕ್ರಮಶಾಲಿಯಾಗಿ ರೂಪಿಸಿದರು॥೪೨॥

Verse 43

ऋक्षविन्यस्तपादं च किरीटेन विराजितम् । लिखेद्भित्तौ पटे वापि पीठे वा मारुतेः शुभे ॥ ४३ ॥

ಶುಭ ಮಾರುತಿ (ಹನುಮಾನ್)ನನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸಬೇಕು—ಋಕ್ಷದ ಮೇಲೆ ಪಾದಗಳನ್ನು ಇಟ್ಟು, ಕಿರೀಟದಿಂದ ವಿರಾಜಮಾನನಾಗಿ—ಗೋಡೆಯಲ್ಲಿ, ಬಟ್ಟೆಪಟದಲ್ಲಿ, ಅಥವಾ ಪೀಠದಲ್ಲಿಯೂ॥೪೩॥

Verse 44

मालामंत्रेण दातव्यं दीपदानं हनूमतः । नित्यदीपः प्रकर्त्तव्यो द्वादशाक्षरविद्यया ॥ ४४ ॥

ಹನುಮಾನ್‌ಗೆ ದೀಪದಾನವನ್ನು ಮಾಲಾ-ಮಂತ್ರದಿಂದ ನೀಡಬೇಕು; ಮತ್ತು ದ್ವಾದಶಾಕ್ಷರ ವಿದ್ಯೆಯಿಂದ ನಿತ್ಯದೀಪವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು॥೪೪॥

Verse 45

विशेषस्तत्र यस्तं वै दीपदानेऽवधारय । षष्ट्यादौ च द्वितीयादाविमं दीपमितीरयेत् ॥ ४५ ॥

ಅಲ್ಲಿ ದೀಪದಾನದ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಇರುವ ವಿಶೇಷ ನಿಯಮವನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಅವಧಾರಿಸಬೇಕು. ಷಷ್ಠಿಯ ಆರಂಭದಲ್ಲೂ ಮತ್ತು ದ್ವಿತೀಯೆಯ ಆರಂಭದಲ್ಲೂ ಇದೇ ದೀಪವನ್ನು ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು.

Verse 46

गृहाणेति पदं पश्चाच्छेषं पूर्ववदुच्चरेत् । कूटादौ नित्यदीपे च मंत्रं सूर्याक्षरं वदेत् ॥ ४६ ॥

ನಂತರ ‘ಗೃಹಾಣ’ (ಸ್ವೀಕರಿಸು) ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ಉಚ್ಚರಿಸಿ, ಉಳಿದ ಭಾಗವನ್ನು ಹಿಂದಿನಂತೆ ಪಠಿಸಬೇಕು. ಕೂಟದ ಆರಂಭದಲ್ಲೂ ಹಾಗೂ ನಿತ್ಯದೀಪದಲ್ಲೂ ಸೂರ್ಯಾಕ್ಷರಮಯ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಹೇಳಬೇಕು.

Verse 47

तत्र मालाख्यमनुना तत्तत्कार्येषु कारयेत् । गोमयेनोपलिप्तायां भूमौ तद्गतमानसः ॥ ४७ ॥

ಅಲ್ಲಿ ‘ಮಾಲಾ’ ಎಂಬ ಮಂತ್ರದಿಂದ ತತ್ತತ್ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಬೇಕು. ಗೋಮಯದಿಂದ ಲೇಪಿಸಿದ ನೆಲದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತು, ಮನಸ್ಸನ್ನು ಆ (ಕರ್ಮ ಮತ್ತು ದೇವತೆ)ಯಲ್ಲಿ ಲೀನವಾಗಿರಿಸಬೇಕು.

Verse 48

षट्कोणं वसुपत्रं च भूमौ रेखासमन्वितम् । कमलं च लिखेद्भद्रं तत्र दीपं निधापयेत् ॥ ४८ ॥

ನೆಲದ ಮೇಲೆ ರೇಖೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಷಟ್ಕೋಣ ಮತ್ತು ವಸುಪತ್ರ (ಅಷ್ಟದಳ)ವನ್ನು ಬರೆಯಬೇಕು. ನಂತರ ಅಲ್ಲಿ ಮಂಗಳಕರ ಕಮಲವನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸಿ, ಅದರೊಳಗೆ ದೀಪವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು.

Verse 49

शैवे वा वैष्णवे पीठे पूजयेदंजनासुतम् । कूटषट्कं च षट्कोणे अंतराले परलिखेत् ॥ ४९ ॥

ಶೈವ ಅಥವಾ ವೈಷ್ಣವ ಪೀಠದಲ್ಲಿ ಅಂಜನಾಸುತ (ಹನುಮಾನ್)ನನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು. ಹಾಗೆಯೇ ಷಟ್ಕೋಣದ ಒಳಗಿನ ಮಧ್ಯಂತರ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಕೂಟಷಟ್ಕ (ಆರು ಕೂಟಗಳು)ನ್ನೂ ಬರೆಯಬೇಕು.

Verse 50

षट्कोणेषु षडंगानि बीजयुक्तानि संलिखेत् । सौम्यं मध्यगतं लेख्यं तत्र संपूज्य मारुतिम् ॥ ५० ॥

ಷಟ್ಕೋಣದ ಆರು ಮೂಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಬೀಜಾಕ್ಷರಯುಕ್ತ ಷಡಂಗಗಳನ್ನು ಬರೆಯಬೇಕು. ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಸೌಮ್ಯ ಶುಭ ಮಂತ್ರರೂಪವನ್ನು ಬರದಿ, ಅಲ್ಲಿ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕ ಪೂಜೆ ಮಾಡಿ ಮಾರುತಿ (ಹನುಮಂತ)ನನ್ನು ಆರಾಧಿಸಬೇಕು॥50॥

Verse 51

षट्कोणेषु षडंगानि नामानि च पुरोक्तवत् । वसुपत्रे क्रमात्पूज्या अष्टावेते च वानराः ॥ ५१ ॥

ಷಟ್ಕೋಣಗಳಲ್ಲಿ ಪೂರ್ವೋಕ್ತ ವಿಧದಂತೆ ಷಡಂಗಗಳು ಹಾಗೂ ಅವುಗಳ ನಾಮಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು. ವಸುಗಳ ಅಷ್ಟದಳ ಪದ್ಮದಲ್ಲಿ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಈ ಎಂಟು ವಾನರರನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು॥51॥

Verse 52

सुग्रीवायांगदायाथ सुषेणाय नलाय च । नीलायाथो जांबवते प्रहस्ताय तथैव च ॥ ५२ ॥

ಸುಗ್ರೀವ, ಅಂಗದ; ಹಾಗೆಯೇ ಸುಷೇಣ, ನಲ; ನೀಲ, ಜಾಂಬವಂತ; ಮತ್ತು ಅದೇ ರೀತಿ ಪ್ರಹಸ್ತ—ಇವರಿಗೆ (ಪೂಜಾರ್ಪಣೆ ಮಾಡಬೇಕು)॥52॥

Verse 53

सुवेषाय ततः पश्चाद्यजेत्षडंगदेवताः । आदावंजनापुत्राय ततश्च रुद्रमूर्तये ॥ ५३ ॥

ನಂತರ ಸುವೇಷನನ್ನು ಪೂಜಿಸಿ, ಆಮೇಲೆ ಷಡಂಗ ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಯಜಿಸಬೇಕು. ಮೊದಲು ಅಂಜನಾಪುತ್ರನಿಗೆ, ನಂತರ ರುದ್ರಮೂರ್ತಿಗೆ (ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು)॥53॥

Verse 54

ततो वायुसुतायाथ जानकीजीवनाय च । रामदूताय ब्रह्मास्त्रनिवारणाय तत्परम् ॥ ५४ ॥

ನಂತರ ವಾಯುಸುತ (ಹನುಮಂತ)ನಿಗೆ—ಜಾನಕಿಯ ಜೀವಸ್ವರೂಪನಿಗೆ; ರಾಮದೂತನಿಗೆ, ಮತ್ತು ಬ್ರಹ್ಮಾಸ್ತ್ರ ನಿವಾರಣೆಯಲ್ಲಿ ಸದಾ ತತ್ಪರನಾಗಿರುವವನಿಗೆ (ಪೂಜಾರ್ಪಣೆ ಮಾಡಬೇಕು)॥54॥

Verse 55

पंचोपचारैः संपूज्य देशकालौ च कीर्तेत् । कुशोदकं समादाय दीपमंत्रं समुञ्चरेत् ॥ ५५ ॥

ಪಂಚೋಪಚಾರಗಳಿಂದ ಸಮ್ಯಕ್ ಪೂಜಿಸಿ ದೇಶ-ಕಾಲಗಳನ್ನು ಕೀರ್ತಿಸಬೇಕು. ನಂತರ ಕುಶಾಸಂಯುಕ್ತ ಜಲವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ದೀಪಮಂತ್ರವನ್ನು ಉಚ್ಚರಿಸಬೇಕು॥೫೫॥

Verse 56

उत्तगभिमुखो जप्त्वा साधयेत्साधकोत्तमः । तं मंत्रं कूटधा जप्त्वा जलं भूमौ विनिक्षिपेत् ॥ ५६ ॥

ಉತ್ತರಾಭಿಮುಖನಾಗಿ ಜಪಿಸಿ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಸಾಧಕನು ವಿಧಿಯನ್ನು ಸಾಧಿಸಬೇಕು. ಆ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಗುಪ್ತವಾಗಿ ಜಪಿಸಿ ಜಲವನ್ನು ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ನಿಕ್ಷೇಪಿಸಬೇಕು॥೫೬॥

Verse 57

ततः करपुटं कृत्वा यथाशक्ति जपेन्मनुम् । अनेन दीपवर्येण उदङ्मुखगतेन वै ॥ ५७ ॥

ನಂತರ ಕರಪుట ಮಾಡಿ ಯಥಾಶಕ್ತಿ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಜಪಿಸಬೇಕು. ಈ ಶ್ರೇಷ್ಠ ದೀಪವನ್ನು ಮುಂದಿಟ್ಟು, ಉತ್ತರಾಭಿಮುಖನಾಗಿ (ಜಪಿಸಬೇಕು)॥೫೭॥

Verse 58

तथा विधेहि हनुमन्यथा स्युर्मे मनोरथाः । त्रयोदशैवं द्रव्याणि गोमयं मृत्तिका मसी ॥ ५८ ॥

ಹೇ ಹನುಮನ್! ನನ್ನ ಮನೋರಥಗಳು ನೆರವೇರುವಂತೆ ಹಾಗೆಯೇ ವಿಧಿಸು. ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಹದಿಮೂರು ದ್ರವ್ಯಗಳು—ಗೋಮಯ, ಮೃತ್ತಿಕಾ, ಮಸಿ (ಇತ್ಯಾದಿ)॥೫೮॥

Verse 59

अलक्तं दरदं रक्तचंदनं चंदनं मधु । कस्तूरिका दधि क्षीरं नवनीतं धृतं तथा ॥ ५९ ॥

ಅಲಕ್ತ, ದರದ, ರಕ್ತಚಂದನ, ಚಂದನ, ಮಧು, ಕಸ್ತೂರಿ, ದಧಿ, ಕ್ಷೀರ, ನವನೀತ ಮತ್ತು ಘೃತವೂ (ದ್ರವ್ಯಗಳು)॥೫೯॥

Verse 60

गोमयं द्विविधं तत्र प्रोक्तं गोमहिषीभवम् । पश्चाद्विनष्टद्रव्याप्तौ माहिषं गोमयं स्मृतम् ॥ ६० ॥

ಅಲ್ಲಿ ಗೋಮಯವು ಎರಡು ವಿಧವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ—ಗೋವಿನಿಂದ ಉಂಟಾದುದು ಮತ್ತು ಮಹಿಷಿಯಿಂದ ಉಂಟಾದುದು. ನಂತರ ಯೋಗ್ಯ ದ್ರವ್ಯ ನಾಶವಾಗಲಿ ಅಥವಾ ಅಲಭ್ಯವಾಗಲಿ, ಮಹಿಷಿಯ ಗೋಮಯವನ್ನೂ ‘ಗೋಮಯ’ವೆಂದು ಸ್ವೀಕರಿಸಬೇಕೆಂದು ಸ್ಮೃತಿಯು ಹೇಳುತ್ತದೆ.

Verse 61

पथिकागमने दूरान्महादुर्गस्य रक्षणे । बालादिरक्षणे चैव चौरादिभयनाशने ॥ ६१ ॥

ಇದು ದೂರ ಹೋಗಿರುವ ಪಥಿಕನನ್ನು ಮರಳಿ ಕರೆತರಲು, ಮಹಾದುರ್ಗವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು, ಬಾಲಾದಿಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣೆಗೆ ಮತ್ತು ಚೋರಾದಿಗಳಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಭಯವನ್ನು ನಾಶಮಾಡಲು ಉಪಯೋಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 62

स्त्रीवश्यादिषु कार्येषु शस्तं गोगोमयं मने । भूमिस्पृष्टं न तद्ग्राह्यमंतरिक्षाञ्च भाजने ॥ ६२ ॥

ಸ್ತ್ರೀವಶ್ಯಾದಿ ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಗೋವಿನ ಗೋಮಯವನ್ನು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಶುದ್ಧಿಕಾರಕವೆಂದು ಮನ್ಯತೆ. ಆದರೆ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸಿದ ಗೋಮಯವನ್ನು ಗ್ರಹಿಸಬಾರದು; ಭೂಸ್ಪರ್ಶವಿಲ್ಲದ ಪಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಇಡಬೇಕು.

Verse 63

चतुर्विधा मृत्तिका तु श्वेता पीतारुणासिता । तत्र गोपीचंदनं तु हरितालं च गौरिकम् ॥ ६३ ॥

ಮೃತ್ತಿಕೆ ನಾಲ್ಕು ವಿಧ—ಶ್ವೇತ, ಪೀತ, ಅರುಣ (ಕೆಂಪು), ಅಸಿತ (ಕಪ್ಪು). ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಗೋಪೀಚಂದನ, ಹರಿತಾಲ ಮತ್ತು ಗೌರಿಕಾ ಕೂಡ ವಿಶೇಷ ಪವಿತ್ರ ಮೃತ್ತಿಕೆ/ಖನಿಜಗಳಾಗಿ ಗಣಿಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ.

Verse 64

मषी लाक्षारसोद्भूता सर्वं वान्यत्स्फुटं मतम् । कृत्वा गोपीचदंनेन चतुरस्रं गृहं सुधीः ॥ ६४ ॥

ಲಾಕ್ಷಾರಸದಿಂದ ತಯಾರಾದ ಮಷಿ ಶ್ರೇಷ್ಠವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ; ಹಾಗೆಯೇ ಬರವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸುವ ಇತರ ಎಲ್ಲವೂ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿರಬೇಕು ಎಂದು ಮತ. ಗೋಪೀಚಂದನದಿಂದ ಚತುರಸ್ರ ಪರಿಧಿಯನ್ನು ರಚಿಸಿ, ಜ್ಞಾನಿಯು ನಂತರ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಬರೆಯಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಬೇಕು.

Verse 65

तन्मध्ये माहिषेणाथ कुर्यान्मूर्तिं हनूमतः । बीजं क्रोधाञ्च तत्पुच्छं लिखेन्मंत्री समाहितः ॥ ६५ ॥

ಆ ಯಂತ್ರದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ, ಓ ನಾಥ, ಮಹಿಷಿಯ ಪಿತ್ತದಿಂದ ಹನುಮಂತನ ಮೂರ್ತಿಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಿ. ಮಂತ್ರಸಾಧಕನು ಸಮಾಹಿತಚಿತ್ತದಿಂದ ಅವರ ಬಾಲದಲ್ಲಿ ಬೀಜಮಂತ್ರ ಮತ್ತು ಕ್ರೋಧಾಕ್ಷರಗಳನ್ನು ಬರೆಯಲಿ.

Verse 66

तैलेन स्नापयेन्मूर्तिं गुडेन तिलकं चरेत् । शतपत्रसमो धूपः शालनिर्याससंभवः ॥ ६६ ॥

ಮೂರ್ತಿಯನ್ನು ಎಣ್ಣೆಯಿಂದ ಸ್ನಾನಗೊಳಿಸಿ, ಬೆಲ್ಲದಿಂದ ತಿಲಕವನ್ನು ಮಾಡಲಿ. ಧೂಪವು ಶತಪತ್ರ ಕಮಲದಂತೆ ಸುಗಂಧಯುಕ್ತವಾಗಿದ್ದು, ಶಾಲವೃಕ್ಷದ ನಿರ್ಯಾಸದಿಂದ ಉತ್ಪನ್ನವಾಗಿರಲಿ.

Verse 67

कुर्य्याञ्च तैलदीपं तु वर्तिपंचकसंयुतम् । दध्योदनेन नैवेद्यं दद्यात्साधकसत्तमः ॥ ६७ ॥

ಶ್ರೇಷ್ಠ ಸಾಧಕನು ಐದು ಬತ್ತಿಗಳೊಡನೆ ಯುಕ್ತವಾದ ಎಣ್ಣೆದೀಪವನ್ನು ಸಿದ್ಧಮಾಡಿ, ನೈವೇದ್ಯವಾಗಿ ಮೊಸರು-ಅನ್ನವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಲಿ.

Verse 68

वारत्रयं कंठदेशे सशेषविषमुञ्चरन् । एवं कृते तु नष्टानां महिषीणां गवामपि ॥ ६८ ॥

ಕಂಠಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಉಳಿದ ವಿಷವನ್ನು ಮೂರು ಬಾರಿ ಹೊರಬಿಡಲಿ. ಹೀಗೆ ಮಾಡಿದರೆ ಕಳೆದುಹೋದ ಎಮ್ಮೆ-ಹಸುಗಳೂ ಸಹ ಮರಳಿ ದೊರೆಯುತ್ತವೆ.

Verse 69

दासीदासादिकानां च नष्टानां प्राप्तिरीरिता । चौरादिदुष्टसत्त्वानां सर्पादीनां भये पुनः ॥ ६९ ॥

ದಾಸಿ-ದಾಸ ಮೊದಲಾದ ಕಳೆದುಹೋದವರ/ವಸ್ತುಗಳ ಪ್ರಾಪ್ತಿಯೂ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಹಾಗೆಯೇ ಕಳ್ಳರು ಮುಂತಾದ ದುಷ್ಟರು ಹಾಗೂ ಸರ್ಪಾದಿಗಳ ಭಯ ಬಂದಾಗ ಪುನಃ ರಕ್ಷಣೆ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ.

Verse 70

तालेन च चतुर्द्वारं गृहं कृत्वा सुशोभनम् । पूर्वद्वारे गजः स्थाप्यो दक्षिणे महिषस्तथा ॥ ७० ॥

ತಾಳ ಪ್ರಮಾಣದಿಂದ ನಾಲ್ಕು ದ್ವಾರಗಳಿರುವ ಸುಶೋಭಿತ ಗೃಹವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿ, ಪೂರ್ವದ್ವಾರದಲ್ಲಿ ಗಜವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ, ದಕ್ಷಿಣದ್ವಾರದಲ್ಲಿ ಹಾಗೆಯೇ ಮಹಿಷವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು.

Verse 71

सर्पस्तु पश्चिमे द्वारे व्याघ्रश्चैवोत्तरे तथा । एवं क्रमेण खड्गं च क्षुरिकादंडमुद्गरान् ॥ ७१ ॥

ಪಶ್ಚಿಮದ್ವಾರದಲ್ಲಿ ಸರ್ಪವನ್ನು, ಉತ್ತರದ್ವಾರದಲ್ಲಿ ಹಾಗೆಯೇ ವ್ಯಾಘ್ರವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು. ಇದೇ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಖಡ್ಗ, ಕ್ಷುರಿಕಾ, ದಂಡ ಮತ್ತು ಮುದ್ಗರವನ್ನು ಕೂಡ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಬೇಕು.

Verse 72

विलिख्य मध्ये मूर्तिं च महिषीगोमयेन वै । कृत्वा डमरुहस्तां च चकिताक्षीं प्रयत्नतः ॥ ७२ ॥

ನಂತರ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಮಹಿಷೀ-ಗೋಮಯದಿಂದ ಮೂರ್ತಿಯನ್ನು ರೇಖಿಸಿ, ಪ್ರಯತ್ನಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಡಮರು ಕೈಯಲ್ಲಿರುವಂತೆ, ಚಕಿತವಾಗಿ ವಿಶಾಲ ನೇತ್ರಗಳಿರುವ ರೂಪವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಬೇಕು.

Verse 73

पयसा स्नापनं रक्तचंदनेनानुलेपनम् । जातीपुष्पैस्तु संपूज्य शुद्धधूप प्रकल्पयेत् ॥ ७३ ॥

ಹಾಲಿನಿಂದ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿಸಿ, ರಕ್ತಚಂದನದಿಂದ ಲೇಪನ ಮಾಡಬೇಕು. ಜಾತಿ ಪುಷ್ಪಗಳಿಂದ ಸಮ್ಯಕ್ ಪೂಜೆ ಮಾಡಿ, ಶುದ್ಧ ಧೂಪವನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಬೇಕು.

Verse 74

घृतेन दीपं दत्त्वाथ पायसान्नं निवेदयेत् । गगनं दीपिकेंद्वाढ्यां शास्त्रं च पुरतो जपेत् ॥ ७४ ॥

ತುಪ್ಪದ ದೀಪವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿ, ನಂತರ ಪಾಯಸಾನ್ನವನ್ನು ನೈವೇದ್ಯವಾಗಿ ಸಮರ್ಪಿಸಬೇಕು. ದೀಪಗಳ ಬೆಳಕು ಮತ್ತು ಚಂದ್ರಕಾಂತಿಯು ತುಂಬಿದ ಆಕಾಶದಡಿ, ಮುಂದೆಯೇ ಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಜಪ/ಪಠಿಸಬೇಕು.

Verse 75

एवं सप्तदिनं कृत्वा मुच्यते महतो भयात् । अनयोर्भौमवारे तु कुर्यादारंभमादरात् ॥ ७५ ॥

ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಏಳು ದಿನ ಆಚರಿಸಿದರೆ ಮಹಾಭಯದಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ. ಈ ಎರಡು ವಿಧಾನಗಳಲ್ಲಿ ಭೌಮವಾರ (ಮಂಗಳವಾರ) ಆದರದಿಂದ ಆರಂಭಿಸಬೇಕು.

Verse 76

शत्रुसेनाभये प्राप्ते गैरिकेण तु मंडलम् । कृत्वा तदंतरे तालमीष्टन्नम्रं समालिखेत् ॥ ७६ ॥

ಶತ್ರುಸೇನೆಯ ಭಯ ಬಂದಾಗ ಗೈರಿಕ (ಕೆಂಪು ಗೇರು)ದಿಂದ ಮಂಡಲವನ್ನು ಮಾಡಿ, ಅದರ ಒಳಗೆ ಇಷ್ಟದಂತೆ ಸ್ವಲ್ಪ ವಾಲಿದ ತಾಳವೃಕ್ಷವನ್ನು ಜಾಗ್ರತೆಯಿಂದ ಬರೆಯಬೇಕು.

Verse 77

तत्रावलंबमानां च प्रतिमां गोमयेन तु । वामहस्तेन तालाग्रं दक्षिणे ज्ञानमुद्रिका ॥ ७७ ॥

ಅಲ್ಲಿ ಗೋಮಯದಿಂದ ಪ್ರತಿಮೆಯನ್ನು ಮಾಡಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು; ಅದರ ಎಡಗೈಯಲ್ಲಿ ತಾಳದ ಅಗ್ರಭಾಗವಿರಲಿ, ಬಲಗೈಯಲ್ಲಿ ಜ್ಞಾನಮುದ್ರೆ ಇರಲಿ.

Verse 78

तालमूलात्स्वकाष्टायां मार्गे हस्तमिते गृहम् । चतुरस्र विधायाथ तन्मध्ये मूर्तिमालिखेत् ॥ ७८ ॥

ತಾಳಮೂಲದಿಂದ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟಿರುವ ತನ್ನ ಮರದ ಫಲಕದ ಮೇಲೆ ಒಂದು ಹಸ್ತಮಿತ ಗೃಹಸ್ಥಾನವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಬೇಕು. ಅದನ್ನು ಚತುರಸ್ರವಾಗಿ ಮಾಡಿ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಮೂರ್ತಿಯನ್ನು ಬರೆಯಬೇಕು.

Verse 79

दक्षिणाभिमुखीं रम्यां हृदये विहितांजलिम् । तोयेन स्नानगंधादि यथासंभवमर्पयेत् ॥ ७९ ॥

ದಕ್ಷಿಣಾಭಿಮುಖವಾಗಿ, ರಮ್ಯ ಹಾಗೂ ಸಂಯತ ಭಾವದಿಂದ, ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಅಂಜಲಿ ಹಿಡಿದು, ಸಾಧ್ಯವಾದಷ್ಟು ಸ್ನಾನಾರ್ಥ ಜಲ ಮತ್ತು ಗಂಧಾದಿಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು.

Verse 80

कृशारान्नं च नैवेद्यं साज्यं तस्यै निवेदयेत् । किलिद्वयं जपं प्रोक्तमेवं कुर्याद्दिने दिने ॥ ८० ॥

ಅವಳಿಗೆ ತುಪ್ಪসহಿತ ಕೃಶಾರ ಅನ್ನವನ್ನು ನೈವೇದ್ಯವಾಗಿ ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು. ‘ಕಿಲಿದ್ವಯ’ ಎಂಬ ಜಪವು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ; ಹೀಗೆ ದಿನೇ ದಿನೇ ಮಾಡಬೇಕು॥೮೦॥

Verse 81

एवं कृते भवेच्छीघ्रं पथिकानां समागमः । श्यामपाषाणखण्डेन लिखित्वा भूपतेर्गृहम् ॥ ८१ ॥

ಹೀಗೆ ಮಾಡಿದರೆ ಶೀಘ್ರವೇ ಪಥಿಕರ ಸಮಾಗಮವಾಗುತ್ತದೆ. ಕಪ್ಪು ಕಲ್ಲಿನ ತುಂಡಿನಿಂದ ಬರೆಯಿಸಿ ರಾಜನ ಮನೆಯ ಗುರುತು ಮಾಡಬೇಕು॥೮೧॥

Verse 82

प्राकारं तु चतुर्द्वारयुक्तं द्वारेषु तत्र वै । अन्योन्यपुच्छ रिधित्रययुक्तां हनूमतः ॥ ८२ ॥

ನಾಲ್ಕು ದ್ವಾರಗಳಿರುವ ಪ್ರಾಕಾರವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಬೇಕು; ಆ ದ್ವಾರಗಳಲ್ಲಿ ಹನುಮಂತನಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪರಸ್ಪರ ಜೋಡಿದ ‘ಪುಚ್ಛ’ ಗುರುತುಗಳ ತ್ರಿವಿಧ ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು॥೮೨॥

Verse 83

कुर्यान्मूर्तिं गोमयेन धत्तूरकुसुमैयजेत् । जटामांसीभवं धूपं तैलाक्तघृतदीपकम् ॥ ८३ ॥

ಗೋಮಯದಿಂದ ಮೂರ್ತಿಯನ್ನು ಮಾಡಿ ಧತ್ತೂರ ಹೂಗಳಿಂದ ಪೂಜಿಸಬೇಕು. ಜಟಾಮಾಂಸಿಯಿಂದ ತಯಾರಿಸಿದ ಧೂಪವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿ, ಎಣ್ಣೆ ಲೇಪಿತ ಬತ್ತಿಯಿರುವ ತುಪ್ಪದ ದೀಪವನ್ನು ಬೆಳಗಿಸಬೇಕು॥೮೩॥

Verse 84

नैवेद्यं तिलतैलाक्तसक्षारा माषरोटिका । ध्येयो दक्षिणहस्तेन रोटिकां भक्षयन्हरिः ॥ ८४ ॥

ನೈವೇದ್ಯವಾಗಿ ಎಳ್ಳೆಣ್ಣೆ ಲೇಪಿತ, ಕ್ಷಾರ-ಲವಣ ಮಿಶ್ರಿತ ಮಾಷ ರೋಟಿಕೆಯನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು. ಹರಿ ಬಲಗೈಯಿಂದ ಆ ರೋಟಿಕೆಯನ್ನು ಭಕ್ಷಿಸುತ್ತಿರುವಂತೆ ಧ್ಯಾನಿಸಬೇಕು॥೮೪॥

Verse 85

वामहस्तेन पाषाणैस्त्रासयन्परसैनिकान् । प्नारयन्भ्रुकुटीं बद्ध्वा भीषयन्मथयन्स्थितः ॥ ८५ ॥

ಅವನು ಎಡಗೈಯಿಂದ ಕಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಎಸೆದು ಶತ್ರುಸೈನಿಕರನ್ನು ಭಯಪಡಿಸಿದನು; ಭ್ರೂಕುಟಿಯನ್ನು ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡು ಬೆದರಿಸುತ್ತಾ ಅವರ ವ್ಯೂಹವನ್ನು ಕಲಕುತ್ತಾ ಅಲ್ಲಿ ನಿಂತನು।

Verse 86

जपेञ्च भुग्भुगिति वै सहस्रं ध्यानतत्परः । एवं कृतविधानेन परसैन्यं विनाशयेत् ॥ ८६ ॥

ಧ್ಯಾನದಲ್ಲಿ ತತ್ಪರನಾಗಿ ‘ಭುಗ್ ಭುಗ್’ ಎಂಬ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಸಾವಿರ ಬಾರಿ ಜಪಿಸಬೇಕು. ಹೀಗೆ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕ ಮಾಡಿದರೆ ಶತ್ರುಸೈನ್ಯದ ವಿನಾಶ ಸಂಭವಿಸುತ್ತದೆ।

Verse 87

रक्षा भवति दुर्गाणां सत्यं सत्य न संशयः । प्रायोगा बहवस्तत्र संक्षेपाद्गदिता मया ॥ ८७ ॥

ಕಷ್ಟಕಾಲದಲ್ಲಿ ಇವು ರಕ್ಷಣೆಯಾಗುತ್ತವೆ—ಸತ್ಯಂ ಸತ್ಯಂ, ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ. ಅಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಪ್ರಯೋಗಗಳಿವೆ; ನಾನು ಸಂಕ್ಷೇಪವಾಗಿ ಹೇಳಿದ್ದೇನೆ।

Verse 88

प्रत्यहं यो विधानेन दीपदानं हनूमतः । तस्यासाध्यं न वै किंचिद्विद्यते भुवनत्रये ॥ ८८ ॥

ಯಾರು ಪ್ರತಿದಿನ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಹನುಮಂತನಿಗೆ ದೀಪದಾನ ಮಾಡುತ್ತಾನೋ, ಅವನಿಗೆ ತ್ರಿಭುವನದಲ್ಲಿಯೂ ಏನೂ ಅಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ।

Verse 89

न देयं दुष्टहृदये दुष्टचिंतनबुद्धये । अविनीताय शिष्याय पिशुनाय कदाचन ॥ ८९ ॥

ದುಷ್ಟಹೃದಯನಿಗೆ, ದುಷ್ಟಚಿಂತನೆಗೆ ಒಲಿದ ಬುದ್ಧಿಯವನಿಗೆ—ಹಾಗೆಯೇ ಅವಿನೀತ ಶಿಷ್ಯನಿಗೂ, ಪಿಶುನನಿಗೂ—ಎಂದಿಗೂ (ಈ ಉಪದೇಶ) ಕೊಡಬಾರದು।

Verse 90

कृतघ्नाय न दातव्यं दातव्यं च परीक्षिते । बहुना किमिहोक्तेन सर्वं दद्यात्कपीश्वरः ॥ ९० ॥

ಕೃತಘ್ನನಿಗೆ ಏನನ್ನೂ ಕೊಡಬಾರದು; ದಾನವನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ ಮಾತ್ರ ಕೊಡಬೇಕು. ಇಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಹೇಳುವುದೇನು—ಕಪೀಶ್ವರನು ತನ್ನ ಸರ್ವಸ್ವವನ್ನೇ ಅರ್ಪಿಸಿದನು.

Verse 91

अथ मन्त्रान्तरं वक्ष्ये तत्त्वज्ञानप्रदायकम् । तारो नमो हनुमते जाठरत्रयमीरयेत् ॥ ९१ ॥

ಇದೀಗ ತತ್ತ್ವಜ್ಞಾನವನ್ನು ನೀಡುವ ಮತ್ತೊಂದು ಮಂತ್ರವನ್ನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ. ಮೊದಲು ‘ತಾರ’ (ಪ್ರಣವ) ಉಚ್ಚರಿಸಿ, ನಂತರ ‘ನಮೋ ಹನುಮತೇ’ ಎಂದು ಹೇಳಿ, ಆಮೇಲೆ ‘ಜಾಠರ’ ಎಂಬ ಮೂರು ಧ್ವನಿಗಳನ್ನು ಉಚ್ಚರಿಸಬೇಕು.

Verse 92

दनक्षोभं समाभाष्य संहरद्वयमीरयेत् । आत्मतत्त्वं ततः पश्चात्प्रकाशययुगं ततः ॥ ९२ ॥

‘ದನಕ್ಷೋಭ’ವನ್ನು ಪಠಿಸಿ, ನಂತರ ‘ಸಂಹಾರ’ಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಎರಡು ಸೂತ್ರಗಳನ್ನು ಉಚ್ಚರಿಸಬೇಕು. ಆಮೇಲೆ ಆತ್ಮತತ್ತ್ವವನ್ನು ಪ್ರಕಾಶಪಡಿಸಿ, ಬಳಿಕ ‘ಪ್ರಕಾಶ’ ಸಂಬಂಧಿತ ಯುಗ್ಮವನ್ನು ಬೋಧಿಸಬೇಕು.

Verse 93

वर्मास्त्रवह्निजायांतः सार्द्धूषड्विंशदर्णवान् । वसिष्ठोऽस्य मुनिश्छन्दोऽनुष्टुप् च देवताः पुनः ॥ ९३ ॥

ಈ ಮಂತ್ರವು ‘ವರ್ಮಾಸ್ತ್ರ’ದಿಂದ ಆರಂಭವಾಗಿ ‘ವಹ್ನಿಜಾಯಾ’ಯಲ್ಲಿ ಅಂತ್ಯಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ; ಇದರಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು ಇಪ್ಪತ್ತಾರು ಅಕ್ಷರಗಳಿವೆ. ಇದರ ಋಷಿ ವಸಿಷ್ಠ, ಛಂದಸ್ಸು ಅನುಷ್ಟುಪ್, ಮತ್ತು ಅಧಿಷ್ಠಾತೃ ದೇವತೆಗಳೂ (ಅದೇ ರೀತಿಯಾಗಿ) ತಿಳಿಯಬೇಕು.

Verse 94

हनुमान्मुनिसप्तर्तुवेदाष्टनिगमैः क्रमात् । मंत्रार्णैश्च षडंगानि कृत्वा ध्यायेत्कपीश्वरम् ॥ ९४ ॥

ಕ್ರಮವಾಗಿ ಹನುಮಾನ್, ಮುನಿಗಳು, ಏಳು ಋತುಗಳು, ವೇದಗಳು ಮತ್ತು ಎಂಟು ನಿಗಮಗಳು—ಇವುಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಮಂತ್ರಾಕ್ಷರಗಳಿಂದ ಷಡಂಗ-ನ್ಯಾಸ ಮಾಡಿ, ನಂತರ ಕಪೀಶ್ವರ (ಹನುಮಾನ್)ನ ಧ್ಯಾನ ಮಾಡಬೇಕು.

Verse 95

जानुस्थावामबाहुं च ज्ञानमुद्रापरं हृदि । अध्यात्मचित्तमासीनं कदलीवनमध्यगम् ॥ ९५ ॥

ಅವನು ಎಡಗೈಯನ್ನು ಮೊಣಕಾಲಿನ ಮೇಲೆ ನೆಟ್ಟು, ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಜ್ಞಾನಮುದ್ರೆಯನ್ನು ಧರಿಸಿ, ಆತ್ಮಚಿಂತನೆಗೆ ಲೀನನಾಗಿ ಬಾಳೆವನದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಆಸೀನನಾಗಿದ್ದನು।

Verse 96

बालार्ककोटिप्रतिमं ध्यायेज्ज्ञानप्रदं हरिम् । ध्यात्वैवं प्रजपेल्लक्षं दशांशं जुहुयात्तिलैः ॥ ९६ ॥

ಕೋಟಿ ಉದಯಸೂರ್ಯರಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಮಾನನಾದ ಜ್ಞಾನಪ್ರದ ಹರಿಗೆ ಧ್ಯಾನ ಮಾಡಬೇಕು. ಹೀಗೆ ಧ್ಯಾನಿಸಿ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಒಂದು ಲಕ್ಷ ಬಾರಿ ಜಪಿಸಿ, ಎಳ್ಳಿನಿಂದ ಅದರ ದಶಾಂಶವನ್ನು ಹೋಮ ಮಾಡಬೇಕು।

Verse 97

साज्यैः संपूजयेत्पीठे पूर्वोक्ते पूर्ववत्प्रभुम् । जप्तोऽयं मदनक्षोभं नाशयत्येव निश्चितम् ॥ ९७ ॥

ಹಿಂದೆ ಹೇಳಿದ ಪೀಠದಲ್ಲಿ, ಪೂರ್ವವಿಧಿಯಂತೆ, ತುಪ್ಪ ಮಿಶ್ರಿತ ಆಹುತಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಭುವನ್ನು ಸಮ್ಯಕ್ ಪೂಜಿಸಬೇಕು. ಈ ಜಪವು ಕಾಮಜನಿತ ಅಶಾಂತಿಯನ್ನು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ನಾಶಮಾಡುತ್ತದೆ।

Verse 98

तत्त्वज्ञानमवाप्नोति कपींद्रस्य प्रसादतः । अथ मंत्रातरं वाक्ष्ये भूतविद्रावणं परम् ॥ ९८ ॥

ಕಪೀಂದ್ರ (ಹನುಮಂತ)ನ ಪ್ರಸಾದದಿಂದ ತತ್ತ್ವಜ್ಞಾನ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. ಈಗ ಭೂತಪ್ರೇತಾದಿಗಳನ್ನು ಓಡಿಸುವ ಪರಮ ಮತ್ತೊಂದು ಮಂತ್ರವನ್ನು ನಾನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ।

Verse 99

तारः काशींकुक्षिपरवराहश्चांजनापदम् । पवनो वनपुत्रांते आवेशिद्वयमीरयेत् ॥ ९९ ॥

ಕ್ರಮವಾಗಿ ‘ತಾರ’, ‘ಕಾಶೀ’, ‘ಕುಕ್ಷಿ’, ‘ಪರ’, ‘ವರಾಹ’, ‘ಚಾಞ್ಜನಾಪದ’ ಎಂದು ಉಚ್ಚರಿಸಿ; ನಂತರ ‘ವನಪುತ್ರಾ’ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ‘ಪವನ’ ಎಂದು ಹೇಳಬೇಕು—ಇದರಿಂದ ‘ಆವೇಶಿ’ ಎಂಬ ದ್ವಯ ಉಚ್ಚಾರವಾಗುತ್ತದೆ।

Verse 100

तारः श्रीहनुमत्यश्चादस्त्ररचभुजाक्षरः । ब्रह्मा मुनिः स्याद्गायत्री छंदोऽत्र देवता पुनः ॥ १०० ॥

ಬೀಜಾಕ್ಷರ ‘ತಾರ’ (ಓಂ); ‘ಶ್ರೀ’ ಮತ್ತು ‘ಹನುಮತೀ’ಯೊಂದಿಗೆ ಯುಕ್ತವಾಗಿ ಭುಜಾಕ್ಷರಸಹಿತ ಅಸ್ತ್ರರೂಪ ಮಂತ್ರವಾಗುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಋಷಿ ಬ್ರಹ್ಮ, ಛಂದಸ್ಸು ಗಾಯತ್ರಿ, ದೇವತೆ ಪುನಃ ಅದೇ॥೧೦೦॥

Verse 101

हनुमान्कमला बीजं फट् शक्तिः परिकीर्तितः । षड्दीर्घाढ्येन बीजेन षडङ्गानि समाचरेत् ॥ १०१ ॥

‘ಹನುಮಾನ್-ಕಮಲಾ’ ಎಂಬುದೇ ಬೀಜ, ‘ಫಟ್’ ಎಂಬುದೇ ಶಕ್ತಿ ಎಂದು ಕೀರ್ತಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆರು ದೀರ್ಘಸ್ವರಯುಕ್ತ ಬೀಜದಿಂದ ಷಡಂಗ ನ್ಯಾಸವನ್ನು ಆಚರಿಸಬೇಕು॥೧೦೧॥

Verse 102

आंजनेय पाटलास्यं स्वर्णाद्रिसमविग्रहम् । पारिजातद्रुमूलस्थं चिंतयेत्साधकोत्तमः ॥ १०२ ॥

ಉತ್ತಮ ಸಾಧಕನು ಆಂಜನೇಯನನ್ನು (ಹನುಮಂತನನ್ನು) ಧ್ಯಾನಿಸಲಿ—ಪಾಟಲವರ್ಣ ಮುಖವುಳ್ಳವನು, ಸ್ವರ್ಣಪರ್ವತಸಮಾನ ದೇಹವುಳ್ಳವನು, ಪಾರಿಜಾತ ವೃಕ್ಷದ ಮೂಲದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿರುವವನು॥೧೦೨॥

Verse 103

एवं ध्यात्वा जपेल्लक्षं दशांशं जुहुयात्तिलैः । त्रिमध्वक्तैर्यंजत्पीठे पूर्वोक्तेपूर्ववत्सुधीः ॥ १०३ ॥

ಹೀಗೆ ಧ್ಯಾನಿಸಿ ವಿವೇಕಿ ಸಾಧಕನು ಮಂತ್ರವನ್ನು ಒಂದು ಲಕ್ಷ ಬಾರಿ ಜಪಿಸಬೇಕು; ನಂತರ ಅದರ ದಶಾಂಶವನ್ನು ಎಳ್ಳಿನಿಂದ—ತ್ರಿಮಧುವಿನಿಂದ ಲೇಪಿಸಿ—ಹಿಂದೆ ಹೇಳಿದ ಯಜ್ಞಪೀಠದಲ್ಲಿ ಪೂರ್ವವಿಧಿಯಂತೆ ಹೋಮ ಮಾಡಬೇಕು॥೧೦೩॥

Verse 104

अनेन मनुना मंत्री ग्रहग्रस्तं प्रमार्जयेत् । आक्रंदंस्तं विमुच्याथ ग्रहः शीघ्रं पलायते ॥ १०४ ॥

ಈ ಮಂತ್ರದಿಂದ ಮಂತ್ರವಿದನು ಗ್ರಹಗ್ರಸ್ತನನ್ನು ಪ್ರಮಾರ್ಜನ (ಶುದ್ಧಿ-ಸ್ಪರ್ಶ) ಮಾಡಬೇಕು. ಅವನು ಅಳುತ್ತಾ ಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ; ಗ್ರಹವು ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಓಡಿ ಹೋಗುತ್ತದೆ॥೧೦೪॥

Verse 105

मनवोऽमी सदागोप्या न प्रकाश्या यतस्ततः । परीक्षिताय शिष्याय देया वा निजसूनवे ॥ १०५ ॥

ಈ ಪವಿತ್ರ ಉಪದೇಶಗಳು ಸದಾ ಗುಪ್ತವಾಗಿರಲಿ; ಎಲ್ಲೆಡೆ ಪ್ರಕಟಿಸಬಾರದು. ಪರೀಕ್ಷಿತ ಶಿಷ್ಯನಿಗೆ ಮಾತ್ರ—ಅಥವಾ ಸ್ವಪುತ್ರನಿಗೆ—ಕೊಡಬೇಕು.

Verse 106

हनुमद्भजनासक्तः कार्तवीर्यार्जुनं सुधीः । विशेषतः समाराध्य यथोक्तं फलमाप्नुयात् ॥ १०६ ॥

ಹನುಮದ್ಭಜನದಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತನಾದ ಜ್ಞಾನಿ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಕಾರ್ತವೀರ್ಯಾರ್ಜುನನನ್ನು ಯಥೋಕ್ತವಾಗಿ ಆರಾಧಿಸಿದರೆ, ಮುಂಚೆ ಹೇಳಿದ ಫಲವನ್ನು ನಿಖರವಾಗಿ ಪಡೆಯುವನು.

Verse 107

इति श्रीबृहन्नारदीयपुराणे पूर्वभागे बृहदुपाख्याने तृतीयपादे दीपविधिनिरूपणं नाम पञ्चसप्ततितमोऽध्यायः ॥ ७५ ॥

ಇಂತೆ ಶ್ರೀ ಬೃಹನ್ನಾರದೀಯಪುರಾಣದ ಪೂರ್ವಭಾಗದ ಬೃಹದುಪಾಖ್ಯಾನದಲ್ಲಿ ತೃತೀಯ ಪಾದದಲ್ಲಿರುವ ‘ದೀಪವಿಧಿನಿರೂಪಣ’ ಎಂಬ ಎಪ್ಪತ್ತೈದನೆಯ ಅಧ್ಯಾಯವು ಸಮಾಪ್ತಿಯಾಯಿತು.