Prāyaścitta for Mahāpātakas and the Sin-destroying Power of Viṣṇu-smaraṇa
ಸನಕನು ನಾರದನಿಗೆ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತವು ವಿಧಿಗಳ ಅನಿವಾರ್ಯ ಪೂರ್ಣತೆ ಎಂದು ಬೋಧಿಸುತ್ತಾನೆ—ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತವಿಲ್ಲದ ಕರ್ಮಗಳು ಫಲಹೀನ, ನಿಜವಾದ ಶುದ್ಧಿ ನಾರಾಯಣಾಭಿಮುಖ ಭಾವದಿಂದಲೇ. ಈ ಅಧ್ಯಾಯದಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಮಹಾಪಾತಕಗಳು—ಬ್ರಹ್ಮಹತ್ಯೆ, ಸುರಾಪಾನ, ಸುವರ್ಣಸ್ತೇಯ, ಗುರುತಲ್ಪಗಮನ—ಎಂದು ನಿರ್ಧರಿಸಿ, ಅಂಥ ಪಾತಕಿಗಳ ಸಂಗವೂ ಐದನೇ ದೋಷವೆಂದು ಹೇಳಿ, ಸಹವಾಸದ ಅವಧಿಯಂತೆ ಪತನದ ಮಟ್ಟವನ್ನು ವರ್ಗೀಕರಿಸುತ್ತದೆ. ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾದಿ ವಧೆಗೆ ಕಪಾಲಧಾರಣ ತಪಸ್ಸು, ತೀರ್ಥವಾಸ, ಭಿಕ್ಷೆ, ಸಂಧ್ಯೋಪಾಸನೆ, ಬಹುವರ್ಷ ವ್ರತಗಳು; ರಾಜದಂಡದ ನಿಯಮಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ತ್ರೀ-ಮಕ್ಕಳು-ರೋಗಿಗಳಿಗೆ ಶಮನಗಳೂ ವಿವರವಾಗಿವೆ. ಸುರೆಯ ವಿಧಗಳು, ಪಾತ್ರಗಳು, ಔಷಧೀಯ ಅಪವಾದಗಳು, ಚಾಂದ್ರಾಯಣದಿಂದ ಪುನರ್ದೀಕ್ಷೆ ಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆ. ಕಳ್ಳತನದ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತದಲ್ಲಿ ಚಿನ್ನ-ಬೆಳ್ಳಿಯ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ, ತ್ರಸರೇಣುವಿನಿಂದ ಸುವರ್ಣದವರೆಗೆ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಪ್ರಮಾಣಗಳು, ಹಾಗೂ ಪ್ರಾಣಾಯಾಮ ಮತ್ತು ಗಾಯತ್ರೀಜಪದ ಮಿತಿಗಳು ನಿಗದಿಯಾಗಿದೆ. ಅಕ್ರಮ ಸಂಭೋಗ, ಪಶುಹಿಂಸೆ, ಅಶೌಚಸ್ಪರ್ಶ, ಆಹಾರ-ವಾಣಿ ನಿಷೇಧಗಳೂ ಬರುತ್ತವೆ. ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಮೋಕ್ಷಧರ್ಮವಾಗಿ ಹರಿಭಕ್ತಿ ಮತ್ತು ವಿಷ್ಣುಸ್ಮರಣದ ಮಹಿಮೆ—ಒಮ್ಮೆ ಸ್ಮರಣವೂ ಪಾಪರಾಶಿಯನ್ನು ನಾಶಮಾಡಿ ಧರ್ಮಾರ್ಥಕಾಮಮೋಕ್ಷ ಫಲ ನೀಡುತ್ತದೆ ಎಂದು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುತ್ತದೆ।
Shlokas
Verse 1
सनक उवाच । प्रायश्चित्तविधिं वक्ष्ये श्रृणु नारद सांप्रतम् । प्रायश्चित्तविशुद्धात्मा सर्वकर्मफलं लभेत् ॥ १ ॥
ಸನಕನು ಹೇಳಿದರು—ಓ ನಾರದಾ, ಈಗ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತವಿಧಿಯನ್ನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ; ಕೇಳು. ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತದಿಂದ ಶುದ್ಧಾತ್ಮನಾದವನು ಎಲ್ಲ ಕರ್ಮಫಲವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ॥
Verse 2
प्रायश्चित्तविहीनैस्तु यत्कर्म क्रियते मुने । तत्सर्वं निष्फलं प्रोक्तं राक्षसैः परिसेवितम् ॥ २ ॥
ಓ ಮುನಿಯೇ, ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತವಿಲ್ಲದೆ ಮಾಡುವ ಯಾವ ಕರ್ಮವೂ ಸಂಪೂರ್ಣ ನಿಷ್ಫಲವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ; ಅದು ರಾಕ್ಷಸಪ್ರವೃತ್ತಿಯಿಂದ ಸೇವಿತವೆಂದು ಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ॥
Verse 3
कामक्रोधविहीनैश्च धर्मशास्त्रविशारदैः । प्रष्टव्या ब्राह्मणा धर्मं सर्वधर्मफलेच्छुभिः ॥ ३ ॥
ಕಾಮಕ್ರೋಧರಹಿತರಾಗಿ ಧರ್ಮಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಪಾಂಡಿತ್ಯ ಹೊಂದಿದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನು—ಸರ್ವಧರ್ಮಫಲವನ್ನು ಬಯಸುವವರು—ಧರ್ಮದ ಕುರಿತು ಪ್ರಶ್ನಿಸಬೇಕು॥
Verse 4
प्रायश्चित्तानि चीर्णानि नारायणपराङ्मुखैः । न निष्पुनंति विप्रेंद्र सुराभांडमिवापगाः ॥ ४ ॥
ಹೇ ವಿಪ್ರೇಂದ್ರ! ನಾರಾಯಣನಿಂದ ವಿಮುಖರಾದವರು ಮಾಡಿದ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತಗಳು ಅವರನ್ನು ಶುದ್ಧಿಗೊಳಿಸುವುದಿಲ್ಲ; ಮದ್ಯದಿಂದ ತುಂಬಿದ ಪಾತ್ರೆಯನ್ನು ನದಿಯೂ ಶುದ್ಧಗೊಳಿಸಲಾರದೆಂಬಂತೆ।
Verse 5
ब्रह्महा च सुरापी च स्तेयी च गुरुतल्पगः । महापातकिननस्त्वेते तत्संसर्गी च पंचमः ॥ ५ ॥
ಬ್ರಹ್ಮಹಂತಕ, ಮದ್ಯಪಾನಿ, ಕಳ್ಳ, ಗುರುತಲ್ಪಗ (ಗುರುವಿನ ಶಯನವನ್ನು ಲಂಘಿಸುವವನು)—ಇವರು ಮಹಾಪಾತಕಿಗಳು; ಇವರ ಸಂಗತಿಗನು ಐದನೆಯವನೆಂದು ಎಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ।
Verse 6
यस्तु संवत्सरं ह्यतैः शयनासनभोजनैः । संवसेत्सह तं विद्यात्पतितं सर्वकर्मसु ॥ ६ ॥
ಯಾರು ಪೂರ್ಣ ಒಂದು ವರ್ಷ ಅವನೊಂದಿಗೆ ಶಯನ, ಆಸನ, ಭೋಜನವನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಂಡು ವಾಸಿಸುತ್ತಾನೋ, ಅವನನ್ನು ಎಲ್ಲ ಧರ್ಮಕರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ಪತಿತನೆಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು।
Verse 7
अज्ञानाद्वाह्मणं हत्वा चीरवासा जटी भवेत् । स्वेनैव हतविप्रस्य कपालमपि धारयेत् ॥ ७ ॥
ಅಜ್ಞಾನದಿಂದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನನ್ನು ಕೊಂದವನು ವಲ್ಕಲವಸ್ತ್ರ ಧರಿಸಿ ಜಟೆಯನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಬೇಕು; ತನ್ನಿಂದಲೇ ಹತನಾದ ಆ ವಿಪ್ರನ ಕಪಾಲವನ್ನೂ ಧರಿಸಬೇಕು।
Verse 8
तदभावे मुनिश्रष्ट कपालं वान्यमेव वा । तद्द्रव्यं ध्वजदंडे तु धृत्वा वनचरो भवेत् ॥ ८ ॥
ಹೇ ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠ! ಅದು ಲಭ್ಯವಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಕಪಾಲಪಾತ್ರವೋ ಅಥವಾ ಇನ್ನಾವುದೇ ಯೋಗ್ಯ ಪಾತ್ರವೋ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಿ; ಆ ಅಗತ್ಯ ದ್ರವ್ಯವನ್ನು ಧ್ವಜದಂಡದ ಮೇಲೆ ಧರಿಸಿ ವನಚರನಾಗಿರಲಿ।
Verse 9
वन्याहारो वसेतत्र वारमेकं मिताशनः । सम्यक्संध्यामुपासीत त्रिकालं स्नानमाचरेत् ॥ ९ ॥
ಅವನು ಅಲ್ಲಿ ಒಂದು ಕಾಲ ವಾಸಿಸಿ, ವನ್ಯಾಹಾರದಿಂದ ಜೀವನ ನಡೆಸಿ ಮಿತಾಹಾರಿಯಾಗಿರಲಿ. ವಿಧಿಪೂರ್ವಕ ಸಂಧ್ಯೋಪಾಸನೆ ಮಾಡಿ, ದಿನಕ್ಕೆ ಮೂರು ಬಾರಿ ಸ್ನಾನ ಆಚರಿಸಲಿ.
Verse 10
अध्ययनाध्यापनादून्वर्जयेत्संस्मरेद्धरिम् । ब्रह्मचारी भवेन्नित्यं गंधमाल्यादि वर्जयेत् ॥ १० ॥
ಅಧ್ಯಯನ-ಅಧ್ಯಾಪನಕ್ಕೆ ಅಡ್ಡಿಯಾಗುವ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ತ್ಯಜಿಸಿ, ಹರಿಯನ್ನು ನಿರಂತರ ಸ್ಮರಿಸಬೇಕು. ಸದಾ ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿಯಾಗಿ ಇದ್ದು, ಸುಗಂಧ, ಮಾಲೆ ಮುಂತಾದ ಭೋಗಾಲಂಕಾರಗಳನ್ನು ವರ್ಜಿಸಬೇಕು.
Verse 11
तीर्थान्यनुवसेच्चैव पुण्याश्चावाश्रमांस्तथा । यदि वन्यैर्न जीवेत ग्रामे भिक्षां समाचरेत् ॥ ११ ॥
ಅವನು ತೀರ್ಥಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ಪುಣ್ಯ ಆಶ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಲಿ. ವನ್ಯ ಪದಾರ್ಥಗಳಿಂದ ಜೀವನ ಸಾಗದಿದ್ದರೆ, ಗ್ರಾಮಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕ ಭಿಕ್ಷೆಯಿಂದ ಜೀವನ ನಡೆಸಲಿ.
Verse 12
द्वादशाब्दं व्रतं कुर्यादेवं हरिपरायणः । ब्रह्महा शुद्धिमाप्नोति कर्मार्हश्चैव जायते ॥ १२ ॥
ಈ ರೀತಿ ಹರಿಪರಾಯಣನಾಗಿ ಅವನು ಹನ್ನೆರಡು ವರ್ಷಗಳ ವ್ರತವನ್ನು ಆಚರಿಸಲಿ. ಬ್ರಹ್ಮಹತ್ಯೆ ಮಾಡಿದವನು ಕೂಡ ಇದರಿಂದ ಶುದ್ಧಿಯನ್ನು ಪಡೆದು, ಮತ್ತೆ ವೈದಿಕ ಕರ್ಮಗಳಿಗೆ ಅರ್ಹನಾಗುತ್ತಾನೆ.
Verse 13
व्रतमध्ये मृगैर्वापि रोगैर्वापि निषूदितः । गोनिमित्तं द्विजार्थं वा प्राणान्वापि परित्यजेत् ॥ १३ ॥
ವ್ರತದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಅವನು ಮೃಗಗಳಿಂದಲೋ ರೋಗಗಳಿಂದಲೋ ಹತನಾದರೂ, ಅಥವಾ ಗೋವಿನ ನಿಮಿತ್ತವಾಗಲಿ ದ್ವಿಜಹಿತಾರ್ಥವಾಗಲಿ ಪ್ರಾಣವನ್ನೇ ತ್ಯಜಿಸಿದರೂ—(ಅಂತಹ ಮರಣ ಧರ್ಮ್ಯವೆಂದು ಪ್ರಶಂಸಿತ).
Verse 14
यद्वा दद्याद्द्विजेंद्राणां गवामयुतमुत्तसम् । एतेष्वन्यतमं कृत्वा ब्रह्महा शुद्धिमान्पुयात् ॥ १४ ॥
ಅಥವಾ ದ್ವಿಜೇಂದ್ರರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠರಿಗೆ ಹತ್ತು ಸಾವಿರ ಗೋವುಗಳ ಶ್ರೇಷ್ಠ ದಾನವನ್ನು ನೀಡಲಿ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದಾದರೂ ಒಂದು ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತವನ್ನು ಆಚರಿಸಿದರೆ ಬ್ರಹ್ಮಹಂತಕನೂ ಶುದ್ಧನಾಗುತ್ತಾನೆ॥೧೪॥
Verse 15
दीक्षितं क्षत्रियं हत्वा चरेद्धि ब्रह्महव्रतम् । अग्निप्रवेशनं वापि मरुत्प्रपतनं तथा ॥ १५ ॥
ದೀಕ್ಷಿತ ಕ್ಷತ್ರಿಯನನ್ನು ಹತ್ಯೆ ಮಾಡಿದವನು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಬ್ರಹ್ಮಹತ್ಯಾ ವ್ರತವನ್ನು ಆಚರಿಸಬೇಕು. ಅಥವಾ ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸುವುದು, ಇಲ್ಲವೆ ಎತ್ತರದಿಂದ ಬೀಳುವುದು ಕೂಡ (ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತ)ವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ॥೧೫॥
Verse 16
दीक्षीतं ब्राह्मणं हत्वा द्विगुणं व्रतमाचरेत् । आचार्यादिवधे चैव व्रतमुक्तं चतुर्गुणम् ॥ १६ ॥
ದೀಕ್ಷಿತ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನನ್ನು ಹತ್ಯೆ ಮಾಡಿದರೆ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತ ವ್ರತವನ್ನು ದ್ವಿಗುಣವಾಗಿ ಆಚರಿಸಬೇಕು. ಆಚಾರ್ಯಾದಿಗಳ ವಧದಲ್ಲಿ ಅದೇ ವ್ರತವನ್ನು ಚತುರ್ಗುಣವೆಂದು ಘೋಷಿಸಲಾಗಿದೆ॥೧೬॥
Verse 17
हत्वा तु विप्रमात्रं च चरेत्संवत्सरं व्रतम् । एवं विप्रस्य गदितः प्रायश्चित्तविधिर्द्विज ॥ १७ ॥
ಆದರೆ ಕೇವಲ ಒಬ್ಬ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನನ್ನು ಹತ್ಯೆ ಮಾಡಿದರೆ ಒಂದು ವರ್ಷ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತ ವ್ರತವನ್ನು ಆಚರಿಸಬೇಕು. ಹೇ ದ್ವಿಜನೇ! ಈ ರೀತಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣವಧದ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತ ವಿಧಾನವನ್ನು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ॥೧೭॥
Verse 18
द्विगुणं क्षत्रियस्योक्तं त्रिगुणं तु विशः स्मृतम् । ब्राह्मणं हंति यः शूद्रस्तं मुशल्यं विर्दुर्बुधाः ॥ १८ ॥
ಕ್ಷತ್ರಿಯನಿಗೆ ದಂಡವು ದ್ವಿಗುಣವೆಂದು, ವೈಶ್ಯನಿಗೆ ತ್ರಿಗುಣವೆಂದು ಸ್ಮೃತಿಯಲ್ಲಿ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಬ್ರಾಹ್ಮಣನನ್ನು ಹತ್ಯೆ ಮಾಡುವ ಶೂದ್ರನಿಗೆ ಬುದ್ಧಿವಂತರು ಮುಶಲದಿಂದ ಮರಣದಂಡನೆ ಯೋಗ್ಯನೆಂದು ಘೋಷಿಸುತ್ತಾರೆ॥೧೮॥
Verse 19
राज्ञैव शिक्षा कर्तव्या इति शास्तेषु निश्चयः । ब्राह्मणीनां वधे त्वर्द्धं पादः स्यात्कन्यकावधे ॥ १९ ॥
ಶಾಸ್ತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಿಶ್ಚಯ—ದಂಡವಿಧಾನವನ್ನು ರಾಜನೇ ಮಾಡಬೇಕು. ಬ್ರಾಹ್ಮಣೀ ವಧೆಯಲ್ಲಿ ದಂಡ ಅರ್ಧವಾಗುತ್ತದೆ; ಅವಿವಾಹಿತ ಕನ್ಯಾ ವಧೆಯಲ್ಲಿ ಅದು ಪಾದಮಾತ್ರ (ಚತುರ್ಥಾಂಶ) ಆಗುತ್ತದೆ.
Verse 20
हत्वा त्वनुपनीतांश्च तथा पादव्रतं चरेत् । हत्वा तु क्षत्रियं विप्रः षडब्दं कुच्छ्रमाचरेत् ॥ २० ॥
ಉಪನಯನವಾಗದವರನ್ನು ಹತ್ಯೆ ಮಾಡಿದರೆ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತವಾಗಿ ಪಾದವ್ರತವನ್ನು ಆಚರಿಸಬೇಕು. ಆದರೆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಕ್ಷತ್ರಿಯನನ್ನು ಹತ್ಯೆ ಮಾಡಿದರೆ ಆರು ವರ್ಷ ಕೃಚ್ಛ್ರ ತಪಸ್ಸನ್ನು ಆಚರಿಸಬೇಕು.
Verse 21
संवत्सरं त्रयं वेश्यं शूर्द्रं हत्वा तु वत्सरम् । दीक्षितस्य स्त्रियं हत्वा ब्राह्मणी चाष्टवत्सरान् ॥ २१ ॥
ವೈಶ್ಯನ ಹತ್ಯೆಗೆ ಮೂರು ವರ್ಷಗಳ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತ, ಶೂದ್ರನ ಹತ್ಯೆಗೆ ಒಂದು ವರ್ಷ. ದೀಕ್ಷಿತನ ಪತ್ನಿಯನ್ನು ಹತ್ಯೆ ಮಾಡಿದರೂ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣಿಯನ್ನು ಹತ್ಯೆ ಮಾಡಿದರೂ, ಎಂಟು ವರ್ಷಗಳ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತ ವಿಧಿಸಲಾಗಿದೆ.
Verse 22
ब्रह्महत्याव्रतं कृत्वा शुद्धो भवति निश्चितम् । प्रायश्चित्तं विधानं तु सर्वत्र मुनिसत्तम ॥ २२ ॥
ಬ್ರಹ್ಮಹತ್ಯೆಗೆ ವಿಧಿಸಿದ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತವ್ರತವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿದರೆ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಶುದ್ಧನಾಗುತ್ತಾನೆ. ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತವಿಧಾನವು ಎಲ್ಲಿ ವಿಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆಯೋ ಅಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಅದು ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ.
Verse 23
वृद्धातुरस्त्रीबालानामर्द्धमुक्तं मनीषिभिः । गौडी पैष्टी च माध्वी च विज्ञेया त्रिविधा सुरा ॥ २३ ॥
ವೃದ್ಧರು, ರೋಗಿಗಳು, ಸ್ತ್ರೀಯರು, ಮಕ್ಕಳಿಗೆ (ದಂಡಾದಿ) ಅರ್ಧಮಾತ್ರವೆಂದು ಜ್ಞಾನಿಗಳು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಸುರಾ ಮೂರು ವಿಧ—ಗೌಡೀ, ಪೈಷ್ಟೀ, ಮಾಧ್ವೀ—ಎಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು.
Verse 24
चातुर्वर्ण्यारपेया स्यात्तथा स्त्रीभिश्च नारद । क्षीरं घृतं वा गोमूत्रमेतेष्वन्यतमं मुने ॥ २४ ॥
ಹೇ ನಾರದಾ! ನಾಲ್ಕು ವರ್ಣಗಳವರೂ ಹಾಗೆಯೇ ಸ್ತ್ರೀಯರೂ ಆರ್ಪೇಯ (ಆಚಮನರೂಪ ಪವಿತ್ರ ಪಾನ) ಮಾಡಬಹುದು. ಹೇ ಮುನೀ! ಹಾಲು, ತುಪ್ಪ ಅಥವಾ ಗೋಮೂತ್ರ—ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದೊಂದರಿಂದ ಅದು ನೆರವೇರುತ್ತದೆ.
Verse 25
स्नात्वर्द्रवासा नियतो नारायणमनुस्मरन् । पक्वायसनिभं कृत्वा पिबेज्चैवोदकं ततः ॥ २५ ॥
ಸ್ನಾನಮಾಡಿ, ತೇವವಸ್ತ್ರ ಧರಿಸಿ, ನಿಯಮದಿಂದ ನಾರಾಯಣನನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಬೇಕು. ನಂತರ (ದ್ರವ್ಯವನ್ನು) ಬೇಯಿಸಿದ ಕಬ್ಬಿಣದಂತೆ ಮಾಡಿ, ಆಮೇಲೆ ನೀರನ್ನು ಕುಡಿಯಬೇಕು.
Verse 26
तत्तु लौहेन पात्रेण ह्यायसेनाथवा पिबेत् । ताम्रेण वाथं पात्रेण तत्पीत्वा मरणं व्रजेत् ॥ २६ ॥
ಅದನ್ನು ಕಬ್ಬಿಣದ ಪಾತ್ರೆಯಿಂದ ಅಥವಾ ಆಯಸ (ಉಕ್ಕು) ಪಾತ್ರೆಯಿಂದ ಮಾತ್ರ ಕುಡಿಯಬೇಕು. ಆದರೆ ತಾಮ್ರದ ಪಾತ್ರೆಯಿಂದ ಕುಡಿದರೆ, ಕುಡಿದ ಬಳಿಕ ಮರಣವನ್ನು ಹೊಂದುತ್ತಾನೆ.
Verse 27
सुरापी शुद्धिमाप्नोति नान्यथा शुद्धिरिष्यते । अज्ञानादात्मबुद्द्या तु सुरां पीत्वा द्विजश्चरेत् ॥ २७ ॥
ಸುರಾಪಾನ ಮಾಡಿದವನು ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತದಿಂದ ಶುದ್ಧಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ; ಬೇರೆ ಶುದ್ಧಿ ಹೇಳಲಾಗಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ದ್ವಿಜನು ಅಜ್ಞಾನದಿಂದ ಬೇರೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸಿ ಸುರೆಯನ್ನು ಕುಡಿದರೆ, ಅವನು ವಿಧಿಪೂರ್ವಕ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತವನ್ನು ಆಚರಿಸಬೇಕು.
Verse 28
ब्रह्महत्याव्रतं सम्यक्तच्चिह्नपरिवर्जितः । यदि रोगानिवृत्त्यर्थमौषधार्थं सुरां पिबेत् ॥ २८ ॥
ಬ್ರಹ್ಮಹತ್ಯಾ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತ ವ್ರತವನ್ನು ಸಮ್ಯಕವಾಗಿ ಆಚರಿಸಿ, ಅದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಬಾಹ್ಯಚಿಹ್ನೆಗಳು ಮತ್ತು ಭೋಗಗಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದವನು, ರೋಗ ನಿವಾರಣೆಗೆ ಕೇವಲ ಔಷಧವಾಗಿ ಸುರೆಯನ್ನು ಕುಡಿದರೆ, ಅದು ಔಷಧಾರ್ಥವೆಂದು ಮಾತ್ರ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
Verse 29
तस्योपनयनं भूयस्तथा चांद्रायणद्वयम् । सुरासंस्पृष्टपात्रं तु सुराभांडोदकं तथा ॥ २९ ॥
ಅವನಿಗೆ ಪುನಃ ಉಪನಯನ ಸಂಸ್ಕಾರವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಬೇಕು; ಹಾಗೆಯೇ ಎರಡು ಚಾಂದ್ರಾಯಣ ವ್ರತಗಳನ್ನು ಆಚರಿಸಬೇಕು. ಸುರಾಸ್ಪರ್ಶಿತ ಪಾತ್ರಕ್ಕೂ, ಸುರಾಭಾಂಡದಲ್ಲಿರುವ ನೀರಿಗೂ ಇದೇ ವಿಧಿಯೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.
Verse 30
सुरापानसमं प्राहुस्तथा चन्द्रस्य भक्षणम् । तालं च पानसं चैव द्राक्षं खार्जूरसंभवम् ॥ ३० ॥
‘ಚಂದ್ರ’ ಎಂಬ ಪದಾರ್ಥವನ್ನು ಭಕ್ಷಿಸುವುದೂ ಸುರಾಪಾನಕ್ಕೆ ಸಮಾನವೆಂದು ಅವರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಹಾಗೆಯೇ ತಾಳ (ಪಾಮ್), ಪಾನಸ (ಹಲಸು), ದ್ರಾಕ್ಷೆ ಮತ್ತು ಖರ್ಜೂರದಿಂದ ಉತ್ಪನ್ನವಾದವುಗಳೂ ಅದೇ ನಿಷಿದ್ಧ ವರ್ಗವೆಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು.
Verse 31
माधुक शैलमारिष्टं मैरेयं नालिकेरजम् । गौडी माध्वी सुरा मद्यमेवमेकादश स्मृताः ॥ ३१ ॥
ಮಾಧುಕ, ಶೈಲ, ಆರಿಷ್ಟ, ಮೈರೇಯ, ನಾಳಿಕೇರಜ (ತೆಂಗಿನಿಂದ ತಯಾರಾದದ್ದು); ಹಾಗೆಯೇ ಗೌಡೀ, ಮಾಧ್ವೀ, ಸುರಾ, ಮದ್ಯ—ಇಂತೆ ಇವುಗಳನ್ನು ಹನ್ನೊಂದು ಮದ್ಯಪಾನಗಳೆಂದು ಸ್ಮರಿಸಲಾಗಿದೆ.
Verse 32
एतेष्वन्यतमं विप्रो न पिबेद्वै कदाचन । एतेष्वन्यतमं यस्तु पिबेदज्ञानतो द्विजः ॥ ३२ ॥
ವಿಪ್ರನು ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದನ್ನೂ ಎಂದಿಗೂ ಕುಡಿಯಬಾರದು. ಆದರೆ ಯಾವುದಾದರೂ ದ್ವಿಜನು ಅಜ್ಞಾನದಿಂದ ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದನ್ನಾದರೂ ಕುಡಿದರೆ, (ಅದರ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತವನ್ನು ಮುಂದಾಗಿ ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ)।
Verse 33
तस्योपनयनं भूयस्तप्तकृच्छ्रं चरेत्तथा । समक्षं वा परोक्षं वा बलाच्चौयण वा तथा ॥ ३३ ॥
ಅವನಿಗೆ ಪುನಃ ಉಪನಯನ ಸಂಸ್ಕಾರವನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು; ಹಾಗೆಯೇ ‘ತಪ್ತಕೃಚ್ಛ್ರ’ ಎಂಬ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತವನ್ನು ಆಚರಿಸಬೇಕು—ಅದು ಸಮಕ್ಷದಲ್ಲಿ ನಡೆದರೂ, ಗುಪ್ತವಾಗಿ ನಡೆದರೂ, ಬಲಾತ್ಕಾರದಿಂದ ನಡೆದರೂ, ಅಥವಾ ಕಳ್ಳತನದಿಂದಲೂ ನಡೆದರೂ ಸಹ.
Verse 34
परस्वानामुपादानं स्तेयमित्युच्यते बुधैः । सुवर्णस्य प्रमाणं तु मन्वाद्यैः परिभाषितम् ॥ ३४ ॥
ಪರರ ಸ್ವತ್ತನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವುದೇ ‘ಸ್ತೇಯ’ (ಕಳ್ಳತನ) ಎಂದು ಪಂಡಿತರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಸುವರ್ಣದ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಮನು ಮೊದಲಾದ ಧರ್ಮಕರ್ತರು ನಿರ್ಧರಿಸಿದ್ದಾರೆ.
Verse 35
वक्ष्ये श्रृणुष्व विप्रेंद्र प्रायश्चजितोक्तिसाधनम् । गवाक्षागतमार्तण्डरश्मिमध्ये प्रदृश्यते ॥ ३५ ॥
ಹೇ ವಿಪ್ರೇಂದ್ರ, ಕೇಳು—ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತೋಪದೇಶವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವ ಸಾಧನವನ್ನು ನಾನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ. ಕಿಟಕಿಯಿಂದ ಬಂದ ಸೂರ್ಯಕಿರಣಗಳ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯಪ್ರಕಾಶ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಕಾಣುವಂತೆ.
Verse 36
त्रसरेणुप्रमाणं तु रज इत्युच्यते बुधैः । त्रसरेण्वष्टकं निष्कस्तत्रयं राजसर्षपः ॥ ३६ ॥
ತ್ರಸರೆಣು ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಪಂಡಿತರು ‘ರಜ’ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಎಂಟು ತ್ರಸರೆಣುಗಳು ಒಂದು ನಿಷ್ಕ; ಆ ನಿಷ್ಕಗಳ ಮೂರು ‘ರಾಜಸರ್ಷಪ’ ಪ್ರಮಾಣ.
Verse 37
गौरसर्षपस्तर्त्रयं स्यात्तत्षट्कं यव उच्यते । यवत्रयं कृष्णलः स्यान्माषस्तत्पंचकं स्मृतः ॥ ३७ ॥
ಮೂರು ಗೌರಸರ್ಷಪಗಳು ಒಂದು ಮಾನ; ಅದರ ಆರು ‘ಯವ’ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಮೂರು ಯವಗಳು ‘ಕೃಷ್ಣಲ’; ಐದು ಕೃಷ್ಣಲಗಳು ‘ಮಾಷ’ ಎಂದು ಸ್ಮೃತಿಯಾಗಿದೆ.
Verse 38
माषषोडषमानं स्यात्सुवर्णमिति नारद । हत्वा ब्रह्मस्वमज्ञानाद्द्वादशांब्दं तु पूर्ववत् ॥ ३८ ॥
ಹೇ ನಾರದ, ಹದಿನಾರು ಮಾಷಗಳು ಒಂದು ‘ಸುವರ್ಣ’ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಅಜ್ಞಾನದಿಂದ ಬ್ರಹ್ಮಸ್ವ (ಬ್ರಾಹ್ಮಣಸಂಬಂಧಿತ ಸ್ವತ್ತು) ನಾಶ/ಹಾನಿ ಮಾಡಿದರೆ, ಹಿಂದಿನ ವಿಧಿಯಂತೆ ಹನ್ನೆರಡು ವರ್ಷ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತ ಆಚರಿಸಬೇಕು.
Verse 39
कपालध्वजहीनं तु ब्रह्महत्याव्रतं चरेत् । गुरुणां यज्ञकतॄणां धार्मिष्टानां तथैव च ॥ ३९ ॥
ಕಪಾಲಧ್ವಜವನ್ನು ಧರಿಸದೆ ಬ್ರಹ್ಮಹತ್ಯಾ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತವ್ರತವನ್ನು ಆಚರಿಸಬೇಕು. ಹಾಗೆಯೇ ಗುರುಗಳು, ಯಜ್ಞಕರ್ತರು ಮತ್ತು ಇತರ ಧರ್ಮನಿಷ್ಠರ ವಿಷಯದಲ್ಲಿಯೂ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತ ಮಾಡಬೇಕು.
Verse 40
श्रोत्रियाणां द्विजानां तु हृत्वा हेमैवमाचरेत् । कृतानुतापो देहे च संपूर्णे लेपयेद् धृतम् ॥ ४० ॥
ವೇದಪಾರಂಗತ ಶ್ರೋತ್ರಿಯ ದ್ವಿಜರಿಂದ ಚಿನ್ನವನ್ನು ಕದ್ದಿದ್ದರೆ, ನಿಗದಿತ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತವನ್ನು ಅದೇ ವಿಧವಾಗಿ ಆಚರಿಸಬೇಕು; ನಿಜವಾದ ಪಶ್ಚಾತ್ತಾಪದಿಂದ ಸಂಪೂರ್ಣ ದೇಹಕ್ಕೆ ಘೃತ (ನೆಯ್ಯಿ) ಲೇಪಿಸಬೇಕು.
Verse 41
करीषच्छादितो दग्धः स्तेयपापाद्विमुच्यते । ब्रह्मस्वं क्षत्रियो हृत्वा पश्चात्तापमवाप्य च ॥ ४१ ॥
ಯಾರು ಗೋಮಯದಿಂದ ಮುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟು ನಂತರ ದಹನಗೊಳ್ಳುತ್ತಾನೋ, ಅವನು ಕಳ್ಳತನಪಾಪದಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ. ಹಾಗೆಯೇ ಕ್ಷತ್ರಿಯನು ಬ್ರಾಹ್ಮಣನ ಸಂಪತ್ತನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿದ್ದರೂ, ಪಶ್ಚಾತ್ತಾಪ ಪಡೆದ ಬಳಿಕ ಶುದ್ಧನಾಗುತ್ತಾನೆ.
Verse 42
पुनर्ददाति तत्रैव तद्विधानं श्रृणुष्व मे । तत्र सांतपनं कृत्वा द्वादशाहोपवासतः ॥ ४२ ॥
ನಂತರ ಅದೇ ಸ್ಥಳದಲ್ಲೇ ಅದನ್ನು ಮತ್ತೆ ನೀಡಬೇಕು/ಹಿಂತಿರುಗಿಸಬೇಕು. ಅದರ ವಿಧಾನವನ್ನು ನನ್ನಿಂದ ಕೇಳು—ಅಲ್ಲಿ ‘ಸಾಂತಪನ’ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತ ಮಾಡಿ ಹನ್ನೆರಡು ದಿನಗಳ ಉಪವಾಸ ಆಚರಿಸಬೇಕು.
Verse 43
शुद्धिमाप्नोति देवर्षे ह्यन्यथा पतितो भवेत् । रत्नासनमनुष्यस्त्रीधेनुभूम्यादिकेषु च ॥ ४३ ॥
ಓ ದೇವರ್ಷೇ! ಹೀಗೆ ಮಾಡಿದರೆ ಶುದ್ಧಿ ಲಭಿಸುತ್ತದೆ; ಇಲ್ಲವಾದರೆ ಪತಿತನಾಗುತ್ತಾನೆ—ವಿಶೇಷವಾಗಿ ರತ್ನಾಸನ, ಮಾನವರು, ಸ್ತ್ರೀಯರು, ಧೇನು (ಹಸು), ಭೂಮಿ ಮೊದಲಾದ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ.
Verse 44
सुवर्णसहृशेष्वेषु प्रायश्चितार्द्धमुच्यते । त्रसरेणुसमं हेम हृत्वा कुर्यात्समाहितः ॥ ४४ ॥
ಸುವರ್ಣಕ್ಕೆ ಸಮಾನ ಮೌಲ್ಯದ ವಸ್ತುಗಳ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತ ಅರ್ಧವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ತ್ರಸರೆಣುವಷ್ಟೇ ಅಲ್ಪವಾದ ಬಂಗಾರವನ್ನು ಕದ್ದರೂ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಸಮಾಧಾನಗೊಳಿಸಿ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತ ಮಾಡಬೇಕು॥೪೪॥
Verse 45
प्राणायामद्वयं सम्यक् तेन शुद्धच्चति मानवः । प्राणायामत्रयं कुर्याद्धृत्वा निष्कप्रमाणकम् ॥ ४५ ॥
ಯಥಾವಿಧಿ ಎರಡು ಪ್ರಾಣಾಯಾಮಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದರೆ ಮಾನವನು ಶುದ್ಧನಾಗುತ್ತಾನೆ. ನಿಷ್ಕಪ್ರಮಾಣದ (ಸುವರ್ಣ) ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿದ್ದರೆ ಮೂರು ಪ್ರಾಣಾಯಾಮಗಳನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು॥೪೫॥
Verse 46
प्राणायामाश्च चत्वारो राजसर्षपमात्रके । गौरसर्षपमानं तु हृत्वा हेम विचक्षणः ॥ ४६ ॥
ರಾಜಸರ್ಷಪ (ರಾಜಕೀಯ ಸಾಸಿವೆ) ಪ್ರಮಾಣದಿಂದ ನಾಲ್ಕು ಪ್ರಾಣಾಯಾಮಗಳ ಮಾಪನ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಹೇ ವಿವೇಕಿ, ಬಂಗಾರ ಹರಣದ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಗೌರಸರ್ಷಪ (ಬಿಳಿ ಸಾಸಿವೆ) ಪ್ರಮಾಣವನ್ನೂ ಪರಿಗಣಿಸಬೇಕು॥೪೬॥
Verse 47
स्नात्वा च विधिवज्जप्याद्गायत्र्यष्टसहस्त्रकम् । यवमात्रसुवर्णस्य स्तेयाच्छुद्धो भवेद्दिजः ॥ ४७ ॥
ಸ್ನಾನಮಾಡಿ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಗಾಯತ್ರಿಯನ್ನು ಎಂಟು ಸಾವಿರ ಬಾರಿ ಜಪಿಸಿದರೆ, ಯವಮಾತ್ರ ಬಂಗಾರ ಕಳ್ಳತನದ ದೋಷದಿಂದ ದ್ವಿಜನು ಶುದ್ಧನಾಗುತ್ತಾನೆ॥೪೭॥
Verse 48
आसायं प्रातरारभ्य जप्त्वा वै वेदमातरम् । हेम कृष्णलमात्रं तु हृत्वा सांतपनं चरेत् ॥ ४८ ॥
ಸಾಯಂಕಾಲದಿಂದ ಆರಂಭಿಸಿ ಮುಂದಿನ ಪ್ರಾತಃಕಾಲದವರೆಗೆ ವೇದಮಾತೆ (ಗಾಯತ್ರಿ) ಯನ್ನು ಜಪಿಸಬೇಕು. ಕೃಷ್ಣಲಮಾತ್ರ ಬಂಗಾರ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿದ್ದರೆ ಸಾಂತಪನ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತ ವ್ರತವನ್ನು ಆಚರಿಸಬೇಕು॥೪೮॥
Verse 49
माषप्रमाणे हेम्नस्तु प्रायश्चित्तं निगद्यते । गोमूत्रपक्वयवभुग्वर्षेणैकेन शुद्ध्यति ॥ ४९ ॥
ಮಾಷ ಪ್ರಮಾಣದಷ್ಟು ಚಿನ್ನವನ್ನು ಕದ್ದರೆ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತ ವಿಧಿಸಲಾಗಿದೆ. ಗೋಮೂತ್ರದಲ್ಲಿ ಬೇಯಿಸಿದ ಯವವನ್ನು ಭುಂಜಿಸಿ ಒಂದು ವರ್ಷ ವಾಸಿಸಿದರೆ ಶುದ್ಧಿ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ.
Verse 50
संपूर्णस्य सुवर्णस्य स्तेयं कृत्वा मुनीश्वर । ब्रह्महत्याव्रतं कुर्याद्द्वादशाब्दं समाहितः ॥ ५० ॥
ಓ ಮುನೀಶ್ವರಾ! ಸಂಪೂರ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ಚಿನ್ನವನ್ನು ಕದ್ದವನು ಮನಸ್ಸನ್ನು ಏಕಾಗ್ರಗೊಳಿಸಿ ಹನ್ನೆರಡು ವರ್ಷ ಬ್ರಹ್ಮಹತ್ಯಾ-ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತ ವ್ರತವನ್ನು ಆಚರಿಸಬೇಕು.
Verse 51
सुवर्णमानान्न्यूने तु रजतस्तेयकर्मणि । कुर्यात्सांतपनं सम्यगन्यथा पतितो भवेत् ॥ ५१ ॥
ಆದರೆ ಚಿನ್ನದ ಮಾನಪ್ರಮಾಣಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಪ್ರಮಾಣದ ಬೆಳ್ಳಿಯನ್ನು ಕದ್ದರೆ, ಸರಿಯಾಗಿ ಸಾಂತಪನ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತವನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು; ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಪತಿತನಾಗುತ್ತಾನೆ.
Verse 52
दशनिष्कांतपर्यंतमूर्द्धूं निष्कचतुष्टयात् । हत्वा च रजतं विद्वान्कुर्याच्चांद्रायणं मुने ॥ ५२ ॥
ಓ ಮುನೇ! ಪಂಡಿತನು ಬೆಳ್ಳಿಯನ್ನು ಕದ್ದರೆ—ನಾಲ್ಕು ನಿಷ್ಕಗಳ ಮೌಲ್ಯವರೆಗೆ, ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಹತ್ತು ನಿಷ್ಕಗಳವರೆಗೆ—ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತವಾಗಿ ಚಾಂದ್ರಾಯಣ ವ್ರತವನ್ನು ಆಚರಿಸಬೇಕು.
Verse 53
दशादिशतिष्कांतं यः स्तेयी रजतस्य तु । चांद्रायणद्वयं तस्य प्रोक्तं पापविशोधकम् ॥ ५३ ॥
‘ದಶಾದಿಶತಿಷ್ಕಾಂತ’ ಎಂಬ ಪ್ರಮಾಣದಷ್ಟು ಬೆಳ್ಳಿಯನ್ನು ಕದ್ದವನಿಗೆ, ಪಾಪವಿಶೋಧನೆಗಾಗಿ ದ್ವಿಚಾಂದ್ರಾಯಣ ವ್ರತವನ್ನು ವಿಧಿಸಲಾಗಿದೆ.
Verse 54
शतादूर्द्धूं सहस्त्रांतं प्रोक्तं चांद्रायणत्रयम् । सहस्त्रादधिकस्तेये ब्रह्महत्याव्रतं चरेत् ॥ ५४ ॥
ನೂರಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಮತ್ತು ಸಾವಿರದವರೆಗೆ ಮೌಲ್ಯದ ಕಳ್ಳತನಕ್ಕೆ ತ್ರಿವಿಧ ಚಾಂದ್ರಾಯಣ ವ್ರತವನ್ನು ವಿಧಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ ಸಾವಿರಕ್ಕಿಂತ ಮೀರಿದ ಕಳ್ಳತನಕ್ಕೆ ಬ್ರಹ್ಮಹತ್ಯಾ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತ ವ್ರತವನ್ನು ಆಚರಿಸಬೇಕು.
Verse 55
कांस्यपित्तलमुख्येषु ह्ययस्कांते तथैव च । सहस्रनिष्कमाने तु पराकं परिकीर्तितम् ॥ ५५ ॥
ಕಾಂಸ್ಯ, ಪಿತ್ತಳ ಮುಂತಾದ ಪಾತ್ರೆಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ಅಯಸ್ಕಾಂತ (ಲೋಹಚುಂಬಕ/ಕಬ್ಬಿಣ)ದಲ್ಲಿಯೂ ‘ಪರಾಕ’ ಎಂಬ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಸಾವಿರ ನಿಷ್ಕಗಳೆಂದು ಘೋಷಿಸಲಾಗಿದೆ.
Verse 56
प्रायश्चित्तं तु रत्नानां स्तेये राजतवत्स्मृतम् । गुरुतल्पगतानां च प्रायश्चित्तमुदीर्यते ॥ ५६ ॥
ರತ್ನಗಳ ಕಳ್ಳತನಕ್ಕೆ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತವು ಬೆಳ್ಳಿಯ ಕಳ್ಳತನಕ್ಕೆ ಸಮಾನವೆಂದು ಸ್ಮೃತಿಯಾಗಿದೆ. ಹಾಗೆಯೇ ಗುರುತಲ್ಪಗಾಮಿ (ಗುರುವಿನ ಶಯ್ಯೆಯನ್ನು ಲಂಘಿಸಿದ)ವರ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತವೂ ಇಲ್ಲಿ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.
Verse 57
अज्ञानान्मातरं गत्वा तत्सपत्नीमथापि वा । स्वयमेव स्वमुष्कं तु च्छिंद्यात्पापमुदीरयन् ॥ ५७ ॥
ಅಜ್ಞಾನದಿಂದ ಯಾರಾದರೂ ತನ್ನ ತಾಯಿಯ ಬಳಿಗೆ—ಅಥವಾ ತಂದೆಯ ಇನ್ನೊಂದು ಹೆಂಡತಿಯ ಬಳಿಗೂ—ಹೋದರೆ, ಪಾಪವನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡು ತಾನೇ ತನ್ನ ವೃಷಣಗಳನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಬೇಕು.
Verse 58
हस्ते गृहीत्वा मुष्कं तु गच्छंद्वै नैऋतीं दिशम् । गच्छन्मार्गै सुखं दुःखं न कदाचिद्विचारयेत् ॥ ५८ ॥
ವೃಷಣವನ್ನು ಕೈಯಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದು ಅವನು ನೈಋತಿ (ದಕ್ಷಿಣ-ಪಶ್ಚಿಮ) ದಿಕ್ಕಿನತ್ತ ಹೋಗಬೇಕು; ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಗುವಾಗ ಸುಖದುಃಖಗಳನ್ನು ಎಂದಿಗೂ ಚಿಂತಿಸಬಾರದು.
Verse 59
अपश्यन्गच्छतो गच्छेत्पाणान्तं यः स शुद्ध्यति । मरुत्प्रपतनं वापि कुर्यात्पापमुदाहरन् ॥ ५९ ॥
ನೋಡದೆ ಹೋಗುವವನು ಹೋಗುವವನನ್ನು ಕೈಯ ತುದಿಯವರೆಗೂ ಮುಟ್ಟಿದರೆ ಶುದ್ಧನಾಗುತ್ತಾನೆ. ಅಥವಾ ಪಾಪವನ್ನು ಹೇಳಿಕೊಂಡು 'ಮರುತ್ಪ್ರಪತನ' ಎಂಬ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತವನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು.
Verse 60
स्ववर्णोत्तमवर्णस्त्रीगमने त्वविचारतः । ब्राह्महत्याव्रतं कुर्याद्वादशाब्दं समाहितः ॥ ६० ॥
ಅವಿಚಾರದಿಂದ ಸ್ವವರ್ಣ ಅಥವಾ ಉತ್ತಮ ವರ್ಣದ ಸ್ತ್ರೀಯರೊಂದಿಗೆ ಸಂಗ ಮಾಡಿದರೆ, ಹನ್ನೆರಡು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಏಕಾಗ್ರತೆಯಿಂದ ಬ್ರಹ್ಮಹತ್ಯಾ ವ್ರತವನ್ನು ಆಚರಿಸಬೇಕು.
Verse 61
अमत्याभ्यासतो गच्छेत्सवर्णां चोत्तमां तथा । कारीषवह्निना दग्धः शुद्धिं याति द्विजोत्तम ॥ ६१ ॥
ಎಲೈ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮನೇ, ಅಭ್ಯಾಸದಿಂದ ಸವರ್ಣ ಅಥವಾ ಉತ್ತಮ ವರ್ಣದ ಸ್ತ್ರೀಯನ್ನು ಹೊಂದಿದರೆ, ಒಣಗಿದ ಸಗಣಿಯ ಬೆಂಕಿಯಲ್ಲಿ ಸುಟ್ಟು ಶುದ್ಧನಾಗುತ್ತಾನೆ.
Verse 62
रेतःसेकात्पूर्वमेव निवृत्तो यदि मातरि । ब्रह्महत्याव्रतं कुर्याद्रेतः सेकेऽग्निदाहनम् ॥ ६२ ॥
ತಾಯಿಯ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ವೀರ್ಯಪಾತಕ್ಕೆ ಮುನ್ನವೇ ನಿವೃತ್ತನಾದರೆ ಬ್ರಹ್ಮಹತ್ಯಾ ವ್ರತವನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು; ವೀರ್ಯಪಾತವಾದರೆ ಅಗ್ನಿಪ್ರವೇಶ ಮಾಡಬೇಕು.
Verse 63
सवर्णोत्तमवर्णासु निवृत्तो वीर्यसेचनात् । ब्रह्महत्याव्रतं कुर्यान्नवाब्दान्विष्णुतत्परः ॥ ६३ ॥
ಸವರ್ಣ ಅಥವಾ ಉತ್ತಮ ವರ್ಣದ ಸ್ತ್ರೀಯರಲ್ಲಿ ವೀರ್ಯಪಾತಕ್ಕೆ ಮುನ್ನವೇ ನಿವೃತ್ತನಾದರೆ, ವಿಷ್ಣುವಿನಲ್ಲಿ ಭಕ್ತಿಯಿಟ್ಟು ಒಂಬತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಬ್ರಹ್ಮಹತ್ಯಾ ವ್ರತವನ್ನು ಆಚರಿಸಬೇಕು.
Verse 64
वैश्यायां पितृपत्न्यां तु षडब्दं व्रतमाचरेत् । गत्वा शूद्वां गुरोर्भार्यां त्रिवर्षं व्रतमाचरेत् ॥ ६४ ॥
ವೈಶ್ಯ ಸ್ತ್ರೀಯೊಂದಿಗೆ—ವಿಶೇಷವಾಗಿ ತಂದೆಯ ಪತ್ನಿಯೊಂದಿಗೆ—ಅಪರಾಧವಾದರೆ ಆರು ವರ್ಷಗಳ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತ ವ್ರತ ಆಚರಿಸಬೇಕು. ಶೂದ್ರ ಸ್ತ್ರೀಯೊಂದಿಗೆ—ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಗುರುಪತ್ನಿಯೊಂದಿಗೆ—ಅಪರಾಧವಾದರೆ ಮೂರು ವರ್ಷಗಳ ವ್ರತ ಆಚರಿಸಬೇಕು.
Verse 65
मातृष्वसारं च पितृष्वसारमाचार्यभार्यां श्वशुरस्य पत्नीम् । पितृव्यभार्यामथ मातुलानीं पुत्रीं च गच्छेद्यदि काममुग्धः ॥ ६५ ॥
ಕಾಮಮೋಹದಿಂದ ಯಾರು ತಾಯಿಯ ಸಹೋದರಿ, ತಂದೆಯ ಸಹೋದರಿ, ಆಚಾರ್ಯಪತ್ನಿ, ಶ್ವಶುರನ ಪತ್ನಿ, ಪಿತೃವ್ಯಪತ್ನಿ, ಮಾತುಲನೀ, ಹಾಗೆಯೇ ತನ್ನದೇ ಪುತ್ರಿಯ ಬಳಿಗೂ ಹೋಗುವನೋ—ಅವನು ಮಹಾಪಾತಕಕ್ಕೆ ಪಾತ್ರನು.
Verse 66
दिनद्वये ब्रह्महत्याव्रतं कुर्याद्यथाविधि । एकस्मिन्नेव दिवसे बहुवारं त्रिवार्षिकम् ॥ ६६ ॥
ವಿಧಿಯಂತೆ ಎರಡು ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮಹತ್ಯಾ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತ ವ್ರತವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಬೇಕು; ಮತ್ತು ಮೂರು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಆಚರಿಸಬೇಕಾದ ಕರ್ಮವನ್ನು ಒಂದೇ ದಿನದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಬಾರಿ ಪುನರಾಚರಿಸಬೇಕು.
Verse 67
एकवारं गते ह्यब्दंव्रतं कृत्वा विशुद्ध्यति । दिनत्रये गते वह्निदग्धः शुध्येत नान्यथा ॥ ६७ ॥
ಒಮ್ಮೆ ಮಾತ್ರವಾದರೂ ವರ್ಷವ್ರತವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿದರೆ ಶುದ್ಧಿ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಅಗ್ನಿಯಿಂದ ದಗ್ಧನಾದವನು ಮೂರು ದಿನಗಳು ಕಳೆದ ಬಳಿಕವೇ ಶುದ್ಧನಾಗುತ್ತಾನೆ—ಇತರಥಾ ಇಲ್ಲ.
Verse 68
चांजालीं पुष्कसीं चैव स्नुषां च भगिनीं तथा । मित्रस्त्रियं शिष्यपत्नीं यस्तु वै कामतो व्रजेत् ॥ ६८ ॥
ಕಾಮವಶದಿಂದ ಯಾರು ಚಾಂಡಾಲ ಸ್ತ್ರೀ, ಪುಷ್ಕಸ ಸ್ತ್ರೀ, ತನ್ನ ಸೊಸೆ, ತನ್ನ ಸಹೋದರಿ, ಮಿತ್ರನ ಪತ್ನಿ ಅಥವಾ ಶಿಷ್ಯನ ಪತ್ನಿಯ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗುವನೋ—ಅವನು ಘೋರ ಪಾಪಕ್ಕೆ ಪಾತ್ರನು.
Verse 69
ब्रह्महत्याव्रतं कुर्यात्स षडब्दं मुनीश्वर । अकामतो व्रजेद्यस्तु सोऽब्दकृच्छ्रं समाचरेत् ॥ ६९ ॥
ಹೇ ಮುನೀಶ್ವರ! ಬ್ರಹ್ಮಹತ್ಯಾ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತವ್ರತವನ್ನು ಆರು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಆಚರಿಸಬೇಕು. ಆದರೆ ಯಾರಾದರೂ ಅನಿಚ್ಛೆಯಿಂದ ಆ ದೋಷದಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದರೆ, ಅವನು ಒಂದು ವರ್ಷದ ಕೃಚ್ಛ್ರವ್ರತವನ್ನು ಸಮ್ಯಕವಾಗಿ ನೆರವೇರಿಸಬೇಕು.
Verse 70
महापातकिसंसर्गे प्रायश्चित्तं निगद्यते । प्रायश्चित्तविशुद्धात्मा सर्वकर्मफलं लभेत् ॥ ७० ॥
ಮಹಾಪಾತಕಿಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಗ-ಸಂಸರ್ಗವಾದರೆ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತವನ್ನು ವಿಧಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತದಿಂದ ಅಂತರಾತ್ಮ ಶುದ್ಧಿಯಾದವನು ಎಲ್ಲಾ ಧರ್ಮಕರ್ಮಗಳ ಸಂಪೂರ್ಣ ಫಲವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.
Verse 71
यस्य येन भवेत्संगो ब्रह्महांदिचतुर्ष्वपि । तत्तद्व्रतं स निव्रर्त्य शुद्धिमान्पोत्यसंशयम् ॥ ७१ ॥
ಬ್ರಹ್ಮಹಾ ಮೊದಲಾದ ನಾಲ್ಕು ಮಹಾದೋಷಿಗಳಲ್ಲಿ ಯಾರೊಂದಿಗೆ ಯಾವ ರೀತಿಯ ಸಂಗವಾಗುತ್ತದೋ, ಆ ಸಂಗಕ್ಕೆ ತಕ್ಕ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತವ್ರತವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿದರೆ ಅವನು ಸಂಶಯವಿಲ್ಲದೆ ಶುದ್ಧಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.
Verse 72
अज्ञानात्पंचरात्रं तु संगमेभिः करोतियः । कायकृच्छ्रं चरेत्सम्यगन्यथा पतितो भवेत् ॥ ७२ ॥
ಅಜ್ಞಾನದಿಂದ ಸಂಗಮದಲ್ಲಿರುವಾಗಲೇ ಪಾಂಚರಾತ್ರ ವ್ರತವನ್ನು ಆಚರಿಸಿದವನು, ಸಮ್ಯಕವಾಗಿ ‘ಕಾಯ-ಕೃಚ್ಛ್ರ’ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತವನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು; ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಅವನು ಪತಿತನಾಗುತ್ತಾನೆ.
Verse 73
द्वादशाहेतु संसर्गे महासांतपनं स्मृतम् । संगंकृत्वार्द्धमासं तु द्वादशाहमुपावसेत् ॥ ७३ ॥
ಹನ್ನೆರಡು ದಿನಗಳವರೆಗೆ ಇರುವ ಸಂಗ-ಸಂಸರ್ಗಕ್ಕೆ ‘ಮಹಾ-ಶಾಂತಪನ’ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತವೆಂದು ಸ್ಮೃತಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಅರ್ಧಮಾಸ ವಿಧಿಯನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿ, ನಂತರ ಹನ್ನೆರಡು ದಿನ ಉಪವಾಸ ಮಾಡಬೇಕು.
Verse 74
पराको माससंसर्गे चांद्रमासत्रयेस्मृतम् । कृत्वा संगं तु षण्मासं चरेच्चांद्रायणद्वयम् ॥ ७४ ॥
ಒಂದು ಮಾಸ ಅಕ್ರಮ ಸಂಗಮವಾದರೆ ಮೂರು ಚಾಂದ್ರಮಾಸಗಳ ಪರಾಕ ವ್ರತವೇ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತವೆಂದು ಸ್ಮೃತಿಯಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದೆ. ಅದು ಆರು ಮಾಸ ಮುಂದುವರಿದರೆ ಎರಡು ಚಾಂದ್ರಾಯಣ ವ್ರತಗಳನ್ನು ಆಚರಿಸಬೇಕು॥೭೪॥
Verse 75
किंचिन्न्यूनाब्दसंगे तु षण्मासव्रतमाचरेत् । एतच्च त्रिगुणं प्रोक्तं ज्ञानात्संगे यथाक्रमम् ॥ ७५ ॥
ಒಂದು ವರ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಸ್ವಲ್ಪ ಕಡಿಮೆ (ನಿಯಮಾಚರಣೆಯ) ಸಂಗವಿದ್ದರೆ ಆರು ಮಾಸಗಳ ವ್ರತವನ್ನು ಆಚರಿಸಬೇಕು. ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಸಂಗದ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಇದು ಕ್ರಮವಾಗಿ ತ್ರಿವಿಧವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ॥೭೫॥
Verse 76
मंडूकं नकुलं काकं वराहं मूषकं तथा । मार्जाराजाविकं श्वानं हत्वा कुक्कुटकं तथा ॥ ७६ ॥
ಕಪ್ಪೆ, ನಕುಲ (ಮುಂಗೂಸು), ಕಾಗೆ, ವರಾಹ, ಇಲಿ; ಹಾಗೆಯೇ ಬೆಕ್ಕು, ಆಡು, ನಾಯಿ ಮತ್ತು ಕೋಳಿ—ಇವುಗಳನ್ನು ಕೊಂದರೆ (ಪಾಪ ಉಂಟಾಗಿ) ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತ ಅಗತ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ॥೭೬॥
Verse 77
कृच्छ्रार्द्धमाचरेद्विप्रोऽतिकृच्छ्रं चाश्वह चरेत् । जतप्तकृच्छ्रं करिवधे पराकं गोवधे स्मृतम् ॥ ७७ ॥
ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು (ಇಂತಹ ದೋಷಕ್ಕೆ) ಅರ್ಧ-ಕೃಚ್ಛ್ರವನ್ನು ಆಚರಿಸಬೇಕು; ಕುದುರೆ ವಧೆಗೆ ಅತಿಕೃಚ್ಛ್ರ. ಆನೆ ವಧೆಗೆ ಜ-ತಪ್ತ ಕೃಚ್ಛ್ರ, ಹಾಗೂ ಗೋವಧೆಗೆ ಪರಾಕವೆಂದು ಸ್ಮೃತಿಯಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದೆ॥೭೭॥
Verse 78
कामतो गोवधे नैव शुद्धिर्द्दष्टा मनीषिभिः । पानशय्यासनाद्येषु पुष्पमूलफलेषु च ॥ ७८ ॥
ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕ ಗೋವಧಕ್ಕೆ ಮನುಷ್ಯಜ್ಞಾನಿಗಳು ಯಾವುದೇ ಶುದ್ಧಿಯನ್ನು ಕಂಡಿಲ್ಲವೆಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಹಾಗೆಯೇ ಪಾನ, ಶಯ್ಯೆ, ಆಸನ ಮೊದಲಾದವುಗಳಲ್ಲಿಯೂ, ಪುಷ್ಪ, ಮೂಲ, ಫಲ ಮೊದಲಾದವುಗಳಲ್ಲಿಯೂ (ಅಂತಹ ಮಹಾಪಾಪಕ್ಕೆ) ಶುದ್ಧಿ ಇಲ್ಲವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ॥೭೮॥
Verse 79
भक्ष्यभोज्यापहारेषु पंचगव्यविशोधनम् । शुष्ककाष्टतृणानां च द्रुमाणां च गुडस्य च ॥ ७९ ॥
ಭಕ್ಷ್ಯ ಅಥವಾ ಪಾಕವಾದ ಭೋಜನ ಅಪಹೃತವಾಗಲಿ ಅಥವಾ ದೂಷಿತವಾಗಲಿ, ಪಂಚಗವ್ಯದಿಂದ ಶುದ್ಧಿ ಮಾಡಬೇಕು. ಇದೇ ಶುದ್ಧಿನಿಯಮ ಒಣಕಟ್ಟೆ-ಹುಲ್ಲು, ಮರಗಳು ಹಾಗೂ ಬೆಲ್ಲಕ್ಕೂ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ.
Verse 80
चर्मवस्त्रामिषाणां च त्रिरात्रं स्यादभोजनम् । टिट्टिभं चक्रवाकं च हंसं कारंडवं तथा ॥ ८० ॥
ಚರ್ಮ, ವಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಮಾಂಸ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ದೋಷ ಉಂಟಾದರೆ ಮೂರು ರಾತ್ರಿಗಳ ಉಪವಾಸವನ್ನು ಆಚರಿಸಬೇಕು. ಹಾಗೆಯೇ ಟಿಟ್ಟಿಭ, ಚಕ್ರವಾಕ, ಹಂಸ ಮತ್ತು ಕಾರಂಡವ ಪಕ್ಷಿಗಳ ವಿಷಯದಲ್ಲಿಯೂ ಇದೇ ನಿಯಮ.
Verse 81
उलूकं सारसं चैव पकोतं जलपादकम् । शुकं चाषं बलाकं च शिशुमारं च कच्छपम् ॥ ८१ ॥
ಮತ್ತೂ ಉಲೂಕ (ಗೂಬೆ), ಸಾರಸ, ಪಕೋತ (ಪಾರಿವಾಳ), ಜಲಪಾದಕ (ಜಲಪಕ್ಷಿ), ಶುಕ (ಗಿಳಿ), ಚಾಷ ಪಕ್ಷಿ, ಬಲಾಕ (ಕೊಕ್ಕರೆ), ಶಿಶುಮಾರ ಮತ್ತು ಕಚ್ಛಪ (ಆಮೆ)ಗಳನ್ನೂ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ.
Verse 82
एतेष्वन्यतमं हत्वा द्वादशाहमभोजनम् । प्राजापत्यव्रतं कुर्याद्रेतोविण्मूत्रभोजने ॥ ८२ ॥
ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದನ್ನಾದರೂ ಕೊಂದರೆ ಹನ್ನೆರಡು ದಿನ ಉಪವಾಸ ಮಾಡಬೇಕು. ಹಾಗೂ ವೀರ್ಯ, ಮಲ ಅಥವಾ ಮೂತ್ರವನ್ನು ಭಕ್ಷಿಸಿದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಂತು ಪ್ರಾಜಾಪತ್ಯ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತ ವ್ರತವನ್ನು ಆಚರಿಸಬೇಕು.
Verse 83
चांद्रायणत्रयं प्रोक्तं शूद्रोच्छिष्टस्य भोजने । रजस्वलां च चांडालं महापातकिनं तथा ॥ ८३ ॥
ಶೂದ್ರನ ಉಚ್ಛಿಷ್ಟ (ಜೂಠ) ಭೋಜನ ಮಾಡಿದರೆ ಮೂರು ಚಾಂದ್ರಾಯಣ ವ್ರತಗಳು ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಹಾಗೆಯೇ ರಜಸ್ವಲೆಯ ಸಂಪರ್ಕ, ಚಾಂಡಾಲನ ಸಂಪರ್ಕ ಮತ್ತು ಮಹಾಪಾತಕಿಯ ಸಂಪರ್ಕದಲ್ಲಿಯೂ ಅದೇ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತ.
Verse 84
सूतिकां पतितं चैव उच्छिष्टं रजकादिकम् । स्पृष्ट्वा सचैलं स्नायीत घृतं संप्राशेयत्तथा ॥ ८४ ॥
ಸೂತಿಕಾವಸ್ಥೆಯ ಸ್ತ್ರೀ, ಪತಿತ, ಉಚ್ಛಿಷ್ಟ ಅಥವಾ ರಜಕಾದಿಗಳನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸಿದರೆ ವಸ್ತ್ರಸಹಿತ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ, ಶುದ್ಧಿಗಾಗಿ ಘೃತವನ್ನು ಪ್ರಾಶನ ಮಾಡಬೇಕು।
Verse 85
गायत्रीं च विशुद्धात्मा जपेदष्टशतं द्विज । एतेष्वन्यतमं स्पृष्ट्वा अज्ञानाधद्यदि भोजने ॥ ८५ ॥
ಹೇ ದ್ವಿಜ, ವಿಶುದ್ಧಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಗಾಯತ್ರಿಯನ್ನು ಎಂಟು ನೂರು ಬಾರಿ ಜಪಿಸಬೇಕು. ಭೋಜನಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅಜ್ಞಾನದಿಂದ ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದನ್ನಾದರೂ ಸ್ಪರ್ಶಿಸಿದರೆ ಇದೇ ಜಪ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತ.
Verse 86
त्रिरात्रो पोषणाच्छुद्ध्ये त्पंचगव्याशनाद्विज । स्नानदानजपादौ च भोजनादौ च नारद ॥ ८६ ॥
ಹೇ ದ್ವಿಜ, ಮೂರು ರಾತ್ರಿಗಳ ನಿಯತ ಅಲ್ಪಾಹಾರದಿಂದ ಅಥವಾ ಪಂಚಗವ್ಯ ಸೇವನೆಯಿಂದ ಶುದ್ಧಿ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. ಹೇ ನಾರದ, ಸ್ನಾನ, ದಾನ, ಜಪ ಹಾಗೂ ಭೋಜನಾದಿ ಆಚರಣೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಇವೇ ಶುದ್ಧಿವಿಧಿಗಳು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ।
Verse 87
एषामन्यतमस्यापि शब्दं यः श्रृणुयाद्वदेत् । उद्वमेद्धुक्तमंन्नतत्स्त्रात्वा चोपवसेत्तथा ॥ ८७ ॥
ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದಾದರೂ ಒಂದರ ಒಂದು ಪದವನ್ನಾದರೂ ಯಾರಾದರೂ ಕೇಳಿದರೆ ಅಥವಾ ಉಚ್ಚರಿಸಿದರೆ, ತಕ್ಷಣವೇ ತಿಂದ ಅನ್ನವನ್ನು ವಾಂತಿ ಮಾಡಿ ಹೊರಹಾಕಬೇಕು; ನಂತರ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ ಉಪವಾಸ ಇರಬೇಕು।
Verse 88
द्वितीयेऽह्नि घृतं प्राश्य शुद्धिमाप्नोति नारद । व्रतादिमध्ये यद्येषा श्रृणुयाद्धूनिमप्युत ॥ ८८ ॥
ಹೇ ನಾರದ, ಎರಡನೇ ದಿನ ಘೃತವನ್ನು ಪ್ರಾಶನ ಮಾಡಿದರೆ ಶುದ್ಧಿ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. ಹಾಗೆಯೇ ವ್ರತಾರಂಭದಿಂದ ಆಚರಣೆಯ ಮಧ್ಯೆ ಇದರ ಪಠನಧ್ವನಿ ಮಾತ್ರ ಕೇಳಿದರೂ ಅದೂ ಫಲಪ್ರದವಾಗುತ್ತದೆ।
Verse 89
अष्टोत्तरसहस्रं तु जपेद्वै वेदमातरम् । पापानामधिकं पापं द्विजदैवतनिंदनम् ॥ ८९ ॥
ವೇದಮಾತೆಯನ್ನು ಅಷ್ಟೋತ್ತರ-ಸಹಸ್ರ ಬಾರಿ ಜಪಿಸಬೇಕು. ಆದರೆ ದೇವತೂಲ್ಯ ದ್ವಿಜರ ನಿಂದನೆ ಎಲ್ಲ ಪಾಪಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಮಹಾಪಾಪವಾಗಿದೆ.
Verse 90
न दृष्ट्वा निष्कृतिस्तस्य सर्वशास्त्रेषु नारद । महापातकतुल्यानि यानि प्रोक्तानि सूरिभिः ॥ ९० ॥
ಓ ನಾರದಾ! ಎಲ್ಲ ಶಾಸ್ತ್ರಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಅದಕ್ಕೆ ನಿಷ್ಕೃತಿ (ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತ) ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ; ಆದ್ದರಿಂದ ಜ್ಞಾನಿಗಳು ಅದನ್ನು ಮಹಾಪಾತಕಕ್ಕೆ ಸಮವೆಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.
Verse 91
प्रायश्चित्तं तु तेषां च कुर्यादेवं यथाविधि । प्रायश्चित्तानि यः कुर्यान्नारायणपरायणः ॥ ९१ ॥
ಅವರಿಗೂ ಇದೇ ರೀತಿಯಾಗಿ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತವನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು. ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತಗಳನ್ನು ಮಾಡುವವನು ನಾರಾಯಣ-ಪರಾಯಣನಾಗಿ ಮಾಡಬೇಕು.
Verse 92
तस्य पापानि नश्यंतिह्यन्यथा पतितो भवेत् । यस्तु रागादिनिर्मुक्तो ह्यनुतापसमन्वितः ॥ ९२ ॥
ಅವನ ಪಾಪಗಳು ನಾಶವಾಗುತ್ತವೆ; ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಅವನು ಪತಿತನಾಗುವನು. ಆದರೆ ರಾಗಾದಿಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗಿ, ಅನುತಾಪದಿಂದ ಯುಕ್ತನಾದವನೇ ನಿಜವಾಗಿ ಶುದ್ಧಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.
Verse 93
सर्वभूतययायुक्तो विष्णुस्मरणतत्परः । महापातकयुक्तो वा युक्तो वा सर्वपातकैः ॥ ९३ ॥
ಯಾವನಾದರೂ ಲೋಕಬಂಧನಗಳ ಜಾಲದಲ್ಲಿ ಸಿಲುಕಿದ್ದರೂ, ವಿಷ್ಣುಸ್ಮರಣೆಯಲ್ಲಿ ತತ್ಪರನಾಗಿದ್ದರೆ—ಮಹಾಪಾತಕದಿಂದ ಯುಕ್ತನಾಗಿರಲಿ ಅಥವಾ ಎಲ್ಲ ಪಾತಕಗಳಿಂದ ಯುಕ್ತನಾಗಿರಲಿ—ಆ ಸ್ಮರಣೆಯಿಂದ ಅವನು ಉದ್ಧರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ.
Verse 94
विमुक्त एव पापेभ्यो ज्ञेयो विष्णुपरो यतः । नारायणमनांद्यंतं विश्वाकारमनामयम् ॥ ९४ ॥
ವಿಷ್ಣುಪರಾಯಣನಾದವನೇ ಪಾಪಗಳಿಂದ ವಿಮುಕ್ತನೆಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು. ಆ ನಾರಾಯಣನು ಅನಾದಿ-ಅನಂತ, ವಿಶ್ವರೂಪ, ನಿರಾಮಯನು.
Verse 95
यस्तु संस्मरते मर्त्यः स मुक्तः पापकोटिभिः । स्मृतो वा पूजितो वापि ध्यातः प्रणमितोऽपि वा ॥ ९५ ॥
ಯಾವ ಮನುಷ್ಯನು ಅವನನ್ನು ನಿಜವಾಗಿ ಸ್ಮರಿಸುತ್ತಾನೋ, ಅವನು ಕೋಟಿ ಪಾಪಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ—ಸ್ಮರಣದಿಂದಲೋ, ಪೂಜೆಯಿಂದಲೋ, ಧ್ಯಾನದಿಂದಲೋ, ಪ್ರಣಾಮದಿಂದಲೋ ಸಹ.
Verse 96
नाशयत्येव पापानि विष्णुर्हृद्गमनः सताम् । संपर्काद्यदि वा मोहाद्यस्तु पूजयते हरिम् ॥ ९६ ॥
ಸಜ್ಜನರ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ವಿಷ್ಣು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಪಾಪಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ಸಂಗದಿಂದಾಗಲಿ ಮೋಹದಿಂದಾಗಲಿ ಯಾರು ಹರಿಯನ್ನು ಪೂಜಿಸುತ್ತಾರೋ, ಆ ಪೂಜೆಯೂ ಪಾಪನಾಶಕವೇ.
Verse 97
सर्वपापविनिर्मुक्तः स प्रयाति हरेः पदम् । सकृत्संस्मरणाद्विष्णोर्नश्यंति क्लेशसंचयाः ॥ ९७ ॥
ಅವನು ಸರ್ವಪಾಪಗಳಿಂದ ವಿಮುಕ್ತನಾಗಿ ಹರಿಯ ಪದವನ್ನು ಸೇರುತ್ತಾನೆ. ವಿಷ್ಣುವನ್ನು ಒಮ್ಮೆ ಸ್ಮರಿಸಿದರೂ ಕ್ಲೇಶಗಳ ಸಂಚಯಗಳು ನಾಶವಾಗುತ್ತವೆ.
Verse 98
स्वर्गादिभोगप्रात्पिस्तु तस्य विप्रानुमीयते । मानुषं दुर्लभं जन्म प्राप्यते यैर्मुनीश्वर ॥ ९८ ॥
ಇದರಿಂದ, ಹೇ ಮುನೀಶ್ವರ, ಪಂಡಿತರು ಅವನು ಸ್ವರ್ಗಾದಿ ಭೋಗಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ ಎಂದು ಅನುಮಾನಿಸುತ್ತಾರೆ; ಏಕೆಂದರೆ ಇಂತಹ ಪುಣ್ಯೋಪಾಯಗಳಿಂದಲೇ ದುರ್ಲಭ ಮಾನವಜನ್ಮ ಲಭಿಸುತ್ತದೆ.
Verse 99
तत्रापि हरिभक्तिस्तु दुर्लभा परिकीर्त्तिता । तस्मात्तडिल्लतालोलं मानुष्यं प्राप्य दुर्लभम् ॥ ९९ ॥
ಆ ದುರ್ಲಭ ಸಾಧನೆಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಹರಿಭಕ್ತಿ ಅತ್ಯಂತ ದುರ್ಲಭವೆಂದು ಕೀರ್ತಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಮಿಂಚಿನ ಲತೆಯಂತೆ ಚಂಚಲವಾದ ಈ ದುರ್ಲಭ ಮಾನವಜನ್ಮವನ್ನು ಪಡೆದು ವ್ಯರ್ಥ ಮಾಡಬೇಡ.
Verse 100
हरिं संपूजयेद्भक्त्या पशुपाशविमोचनम् । सर्वेऽन्तराया नश्यंति मनःशुद्धिश्च जायते ॥ १०० ॥
ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಹರಿಯನ್ನು ಸಮ್ಯಕವಾಗಿ ಪೂಜಿಸಬೇಕು—ಅವನೇ ಜೀವವನ್ನು ಬಂಧನರೂಪ ಪಾಶಗಳಿಂದ ವಿಮೋಚಿಸುವವನು. ಆಗ ಎಲ್ಲಾ ಅಂತರಾಯಗಳು ನಾಶವಾಗಿ ಮನಃಶುದ್ಧಿ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ।
Verse 101
परं मोक्षं लभेश्चैव पूजिते तु जनार्दने । धर्मार्थकामोक्षाख्याः पुरुषार्थाः सनातनाः ॥ १०१ ॥
ಜನಾರ್ದನ (ವಿಷ್ಣು) ಪೂಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟಾಗ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಪರಮ ಮೋಕ್ಷ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ; ಹಾಗೆಯೇ ಧರ್ಮ, ಅರ್ಥ, ಕಾಮ, ಮೋಕ್ಷವೆಂಬ ಸನಾತನ ಪುರುಷಾರ್ಥಗಳೂ ಸಿದ್ಧವಾಗುತ್ತವೆ।
Verse 102
हरिपूजापराणां तु सिध्यन्ति नात्र संशयः । पुत्रदारगृहक्षेत्रधनधान्याभिधावतीम् ॥ १०२ ॥
ಹರಿಪೂಜೆಗೆ ಪರಾಯಣರಾದವರ ಆಶಯಗಳು ಸಿದ್ಧವಾಗುತ್ತವೆ—ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ. ಪುತ್ರ, ಪತ್ನಿ, ಮನೆ, ಹೊಲ, ಧನ, ಧಾನ್ಯಗಳ ಹಿಂದೆ ಓಡುವ ಆ ಚಂಚಲ ಪ್ರಯತ್ನವೂ ಫಲಿಸುತ್ತದೆ।
Verse 103
लब्ध्वेमां मानुषीं वृत्तिं रेरे दर्पं तु मा कृथाः । संत्यज्य कामं क्रोधं च लोभं मोहं मदं तथा ॥ १०३ ॥
ಈ ಮಾನವ ಜೀವನವನ್ನು ಪಡೆದ ಮೇಲೆ, ಹೇ ನರಾ, ದರ್ಪ ಮಾಡಬೇಡ. ಕಾಮ, ಕ್ರೋಧ, ಲೋಭ, ಮೋಹ ಮತ್ತು ಮದ—ಇವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ತ್ಯಜಿಸು।
Verse 104
परापवादं निंदां च भजध्वं भक्तितो हरिम् । व्यापारान्सकलांसत्यक्तवा पूजयध्वं जनार्दनम् ॥ १०४ ॥
ಪರನಿಂದೆ ಹಾಗೂ ದೋಷಾರೋಪಣೆಯನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಹರಿಯನ್ನು ಭಜಿಸಿರಿ. ಎಲ್ಲ ಲೋಕವ್ಯವಹಾರಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಜನಾರ್ದನನನ್ನು ಪೂಜಿಸಿರಿ.
Verse 105
निकटा एव दृश्यंते कृतांतनगरद्रुमाः । यावन्नायाति मरणं यावन्नायाति वै जरा ॥ १०५ ॥
ಕೃತಾಂತನಗರ (ಮರಣನಗರ)ದ ವೃಕ್ಷಗಳು ಅತಿಸಮೀಪದಲ್ಲೇ ಕಾಣುತ್ತಿವೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಮರಣವೂ ಜರೆಯೂ ಬರುವ ಮುನ್ನ ಶ್ರೇಯಸ್ಸಿಗಾಗಿ ಯತ್ನಿಸಬೇಕು.
Verse 106
यावन्नेन्द्रियवैकल्यं तावदेवाचर्येद्धरिम् । धीमान्नकुर्याद्विश्वासं शरीरेऽस्मिन्विनश्वरे ॥ १०६ ॥
ಇಂದ್ರಿಯ ವೈಕಲ್ಯ ಬರುವವರೆಗೂ ಹರಿಯ ಭಕ್ತಿಸಾಧನೆಯನ್ನು ಆಚರಿಸಬೇಕು. ಜ್ಞಾನಿ ಈ ನಾಶವಂತ ದೇಹದ ಮೇಲೆ ನಂಬಿಕೆ ಇಡಬಾರದು.
Verse 107
नित्यं सन्निहितो मृत्युः संपदत्यंतचंचला । आसन्नमरणो देहस्तस्माद्दर्प्पं विमुचत ॥ १०७ ॥
ಮರಣವು ನಿತ್ಯವೂ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿದೆ; ಸಂಪತ್ತು ಅತ್ಯಂತ ಚಂಚಲ. ದೇಹವು ಸದಾ ಅಂತ್ಯದತ್ತ ಸಮೀಪಿಸುತ್ತಿದೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ದರ್ಪವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿರಿ.
Verse 108
संयोगा विप्रयोगांताः सर्वं च क्षणभंगुरम् । एतज्ज्ञात्वा महाभाग पूजयस्व जनार्दनम् ॥ १०८ ॥
ಎಲ್ಲ ಸಂಯೋಗಗಳ ಅಂತ್ಯ ವಿಯೋಗದಲ್ಲೇ; ಎಲ್ಲವೂ ಕ್ಷಣಭಂಗುರ. ಇದನ್ನು ತಿಳಿದು, ಹೇ ಮಹಾಭಾಗ, ಜನಾರ್ದನನನ್ನು ಪೂಜಿಸು.
Verse 109
आशया व्यथते चैव मोक्षस्त्वत्यंतदुर्लभः । भक्त्या यजति यो विष्णुं महापातकवानपि ॥ १०९ ॥
ಆಶೆಯಿಂದ ಮನುಷ್ಯನು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ವ್ಯಥೆಪಡುವನು; ಮೋಕ್ಷವು ಅತ್ಯಂತ ದುರ್ಲಭ. ಆದರೂ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ವಿಷ್ಣುವನ್ನು ಆರಾಧಿಸುವವನು ಮಹಾಪಾತಕವಂತನಾದರೂ ಶುಭವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.
Verse 110
सोऽपि याति परं स्थानं यत्र गत्वा न शोचति । सर्वतीर्थानि यज्ञाश्च सांगा वेदाश्च सत्तम ॥ ११० ॥
ಅವನು ಸಹ ಪರಮ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಸೇರುತ್ತಾನೆ; ಅಲ್ಲಿ ಹೋದ ಮೇಲೆ ಶೋಕವಿಲ್ಲ. ಓ ಸತ್ತಮಾ! ಅವನಿಗೆ ಎಲ್ಲಾ ತೀರ್ಥಗಳು, ಎಲ್ಲಾ ಯಜ್ಞಗಳು ಮತ್ತು ಅಂಗಗಳೊಡನೆ ವೇದಗಳು ಎಲ್ಲವೂ ನೆರವೇರಿದಂತಾಗುತ್ತವೆ.
Verse 111
नारायणार्चनस्यैते कलां नार्हंति षोडशीम् । किं वै वेदैर्मखैः शास्त्रैः किंवा तीर्थनिषेवणैः ॥ १११ ॥
ನಾರಾಯಣಾರ್ಚನೆಯ ಪುಣ್ಯಕ್ಕೆ ಇವು ಹದಿನಾರನೇ ಭಾಗಕ್ಕೂ ಅರ್ಹವಲ್ಲ. ಹಾಗಾದರೆ ಅದರ ಮುಂದೆ ವೇದಗಳು, ಯಜ್ಞಗಳು, ಶಾಸ್ತ್ರಗಳು ಅಥವಾ ತೀರ್ಥಸೇವೆಯೇನು ಪ್ರಯೋಜನ?
Verse 112
विष्णुभक्तिविहीनानां किं तपोभिर्व्रतैरपि ॥ ११२ ॥
ವಿಷ್ಣುಭಕ್ತಿಯಿಲ್ಲದವರಿಗೆ ತಪಸ್ಸುಗಳೂ ವ್ರತಗಳೂ ಮಾಡಿದರೂ ಏನು ಫಲ? ಭಕ್ತಿಯೇ ಪರಮ ಸಿದ್ಧಿ.
Verse 113
यजंति ये विष्णुमनंतमूर्तिं निरीक्ष्य चाकारगतं वरेण्यम् । वेदांतवेद्यं भवरोगवैद्यं ते यांति मर्त्याः पदमच्युतस्य ॥ ११३ ॥
ಅನಂತಮೂರ್ತಿಯಾದ ವಿಷ್ಣುವನ್ನು ಪೂಜಿಸುವ ಮನುಷ್ಯರು—ಪವಿತ್ರ ‘ಅ’ ಅಕ್ಷರದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತನಾದ ಪರಮ ವರಣೀಯ ಪ್ರಭುವನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸಿ—ವೇದಾಂತದಿಂದ ವೇದ್ಯನಾದ, ಭವರೋಗದ ವೈದ್ಯನಾದ ಅವನನ್ನು ಸೇವಿಸಿ, ಅಚ್ಯುತನ ಪರಮ ಪದವನ್ನು ಸೇರುತ್ತಾರೆ.
Verse 114
अनादिमात्मानमनंतशक्तिमाधारभूतं जगतः सुरेड्यम् । ज्योतिः स्वरुपं परमच्युताख्यं स्मृत्वा समभ्येति नरः सखायम् ॥ ११४ ॥
ಆದಿರಹಿತ ಆತ್ಮನು, ಅನಂತ ಶಕ್ತಿಯುಳ್ಳವನು, ಜಗತ್ತಿನ ಆಧಾರಭೂತನು, ದೇವರಿಂದ ಸ್ತುತಿಸಲ್ಪಡುವ, ಜ್ಯೋತಿಸ್ವರೂಪ ಪರಮ ‘ಅಚ್ಯುತ’—ಅವನನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಿದ ನರನು ಆ ದಿವ್ಯ ಸಖನ ಸಾನ್ನಿಧ್ಯವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ।
Frequently Asked Questions
Sanaka frames prāyaścitta as the purificatory completion (saṃskāra) of karma: without it, actions are declared fruitless and spiritually ‘tainted.’ The chapter also adds a theological condition—atonement purifies only when one is oriented toward Nārāyaṇa—making expiation both procedural (vrata) and devotional (bhakti).
The four grave sins are brahmahatyā (killing a Brāhmaṇa), surā-pāna (drinking intoxicants), suvarṇa-steya (stealing gold), and guru-talpa-gamana (violating the teacher’s bed). Association is treated as a fifth because sustained sharing of food, seat, and bed transmits impurity and complicity (saṅga-doṣa), rendering one unfit for rites unless a corresponding expiation is performed.
It grades penalties by varṇa and circumstance, specifies named penances and durations, and introduces metrological units to quantify theft (from trasareṇu up to suvarṇa and niṣka-based scales). This converts moral fault into adjudicable categories, resembling Dharmaśāstra jurisprudence while remaining within Purāṇic discourse.
After enumerating penances, the text asserts that remembrance and worship of Viṣṇu/Hari destroy heaps of sins—even when devotion arises from mere association—and that worship of Janārdana fulfills dharma, artha, kāma, and mokṣa, culminating in attainment of Hari’s abode.