Sṛṣṭi-varṇana, Bhārata-khaṇḍa-mahātmya, and Jagad-bhūgola (Creation, Glory of Bhārata, and World Geography)

Verse 1

नारद उवाच । कथं ससर्ज ब्रह्मादीनादिदेवः पुरा विभुः । तन्ममाख्याहि सनक सर्वज्ञोऽस्ति यतो भवान् ॥ १ ॥

ನಾರದನು ಹೇಳಿದರು—ಓ ಸನಕಾ! ಆದಿದೇವನಾದ ಸರ್ವವ್ಯಾಪಿ ಪ್ರಭುವು ಪುರಾತನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮಾದಿ ದೇವರನ್ನು ಹೇಗೆ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನು? ನೀನು ಸರ್ವಜ್ಞನಾಗಿರುವುದರಿಂದ ನನಗೆ ತಿಳಿಸು।

Verse 2

श्रीसनक उवाचा । नारायणोऽक्षरोऽनन्तः सर्वव्यापी निरञ्जनः । तेनेदमखिलं व्याप्तं जगत्स्थावरजङ्गमम् ॥ २ ॥

ಶ್ರೀ ಸನಕನು ಹೇಳಿದರು—ನಾರಾಯಣನು ಅಕ್ಷರ, ಅನಂತ, ಸರ್ವವ್ಯಾಪಿ ಮತ್ತು ನಿರಂಜನ. ಅವನಿಂದಲೇ ಈ ಸಮಸ್ತ ಜಗತ್ತು—ಸ್ಥಾವರ ಹಾಗೂ ಜಂಗಮ—ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ವ್ಯಾಪಿಸಿದೆ।

Verse 3

आदिसर्गे महाविष्णुः स्वप्रकाशो जगन्मयः । गुणभेदमधिष्ठाय मूर्त्तित्रिकमवासृजत् ॥ ३ ॥

ಸೃಷ್ಟಿಯ ಆದಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ವಪ್ರಕಾಶನೂ ಜಗನ್ಮಯನೂ ಆದ ಮಹಾವಿಷ್ಣು ಗುಣಭೇದಗಳನ್ನು ಅಧಿಷ್ಠಾನಮಾಡಿ ದಿವ್ಯ ಮೂರ್ತಿತ್ರಯವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದನು।

Verse 4

सृष्ट्यर्थं तु पुरा देवो दक्षिणाङ्गात्प्रजापतिम् । मध्येरुद्राख्यमीथानं जगदन्तकरं मुने ॥ ४ ॥

ಸೃಷ್ಟ್ಯರ್ಥವಾಗಿ ಪುರಾತನಕಾಲದಲ್ಲಿ ದೇವನು ತನ್ನ ದಕ್ಷಿಣಾಂಗದಿಂದ ಪ್ರಜಾಪತಿಯನ್ನು, ಮಧ್ಯಭಾಗದಿಂದ ರುದ್ರನೆಂಬ ಉಗ್ರನನ್ನು—ಜಗದಂತಕರನನ್ನು—ಪ್ರಕಟಿಸಿದನು, ಓ ಮುನಿಯೇ।

Verse 5

पालनायास्य जगतो वामाङ्गाद्विष्णुमव्ययम् । तमादिदेवमजरं केचिदाहुः शिवाभिधम् । केचिद्विष्णुं सदा सत्यं ब्रह्माणं केचिदूचिरे ॥ ५ ॥

ಈ ಜಗತ್ತಿನ ಪಾಲನೆಗಾಗಿ ವಾಮಾಂಗದಿಂದ ಅವ್ಯಯನಾದ ವಿಷ್ಣು ಪ್ರಕಟನಾದನು। ಆ ಆದಿದೇವ, ಅಜರ ಪ್ರಭುವನ್ನು ಕೆಲವರು ‘ಶಿವ’ ಎಂದು, ಕೆಲವರು ಸದಾ ಸತ್ಯ ‘ವಿಷ್ಣು’ ಎಂದು, ಮತ್ತ ಕೆಲವರು ‘ಬ್ರಹ್ಮ’ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ।

Verse 6

तस्य शक्तिः परा विष्णोर्जगत्कार्यप्रवर्तिनी । भावाभावस्वरुपा सा विद्याविद्येति गीयते ॥ ६ ॥

ವಿಷ್ಣುವಿನ ಆ ಪರಾಶಕ್ತಿ ಜಗತ್ತಿನ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಪ್ರವೃತ್ತಿಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಭಾವ-ಅಭಾವ ಸ್ವರೂಪಿಣಿಯಾದ ಆ ಶಕ್ತಿ ‘ವಿದ್ಯಾ’ ಮತ್ತು ‘ಅವಿದ್ಯಾ’ ಎಂದು ಕೀರ್ತಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ।

Verse 7

यदा विश्वं महाविष्णोर्भिन्नत्वेन प्रतीयते । तदा ह्यविद्या संसिद्धा भवेद्दुःखस्य साधनम् ॥ ७ ॥

ವಿಶ್ವವು ಮಹಾವಿಷ್ಣುವಿನಿಂದ ಭಿನ್ನವೆಂದು ಕಾಣಿಸಿದಾಗ, ಅವಿದ್ಯೆ ದೃಢವಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗುತ್ತದೆ; ಅದೇ ದುಃಖವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವ ಸಾಧನವಾಗುತ್ತದೆ।

Verse 8

ज्ञातृज्ञेयाद्युपाधिस्ते यदा नश्यति नारद । सर्वैकभावना बुद्धिः सा विद्येत्यभिधीयते ॥ ८ ॥

ಹೇ ನಾರದಾ! ಜ್ಞಾತೃ–ಜ್ಞೇಯಾದಿ ಉಪಾಧಿಗಳು ನಾಶವಾದಾಗ, ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಏಕಭಾವದಿಂದ ಧ್ಯಾನಿಸುವ ಬುದ್ಧಿಯೇ ನಿಜವಾದ ವಿದ್ಯೆ ಎಂದು ಹೇಳಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.

Verse 9

एषं माया महाविष्णोर्भिन्ना संसारदायिनी । अभेदबुद्ध्या दृष्टा चेत्संसारक्षयकारिणी ॥ ९ ॥

ಮಹಾವಿಷ್ಣುವಿನ ಈ ಮಾಯೆ, ಅವನಿಂದ ಭಿನ್ನವೆಂದು ನೋಡಿದರೆ ಸಂಸಾರಬಂಧನವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ; ಆದರೆ ಅಭೇದಬುದ್ಧಿಯಿಂದ ನೋಡಿದರೆ ಸಂಸಾರಕ್ಷಯವನ್ನು ಮಾಡುವುದಾಗಿದೆ.

Verse 10

विष्णुशक्तिसमुद्भूतमेतत्सर्वं चराचरम् । यस्माद्भिन्नमिदं सर्वं यच्चेङ्गेद्यच्चनेङ्गति ॥ १० ॥

ಈ ಸಮಸ್ತ ಚರಾಚರ ಜಗತ್ತು ವಿಷ್ಣುಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದೆ. ಚಲಿಸುವುದೂ ಚಲಿಸದುವುದೂ—ಇವೆಲ್ಲವೂ ಅವನಿಂದ ಭಿನ್ನವಲ್ಲ.

Verse 11

उपाधिभिर्यथाकाशो भिन्नत्वेन प्रतीयते । अविद्योपाधियोगेनतथेदमखिलं जगत् ॥ ११ ॥

ಉಪಾಧಿಗಳಿಂದ ಆಕಾಶವು ವಿಭಿನ್ನವೆಂದು ಕಾಣುವಂತೆ, ಅವಿದ್ಯಾ ಎಂಬ ಉಪಾಧಿಯ ಸಂಯೋಗದಿಂದ ಈ ಸಮಸ್ತ ಜಗತ್ತು ಭೇದವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತದೆ.

Verse 12

यथा हरिर्जगद्यापी तस्य शक्तिस्तथा मुने । दाहशक्तिर्यथांगारे स्वाश्रयं व्याप्य तिष्टति ॥ १२ ॥

ಹೇ ಮುನೇ! ಹರಿ ಹೇಗೆ ಸಮಸ್ತ ಜಗತ್ತನ್ನು ವ್ಯಾಪಿಸಿದ್ದಾನೋ, ಹಾಗೆಯೇ ಅವನ ಶಕ್ತಿಯೂ ಎಲ್ಲೆಡೆ ವ್ಯಾಪಿಸಿದೆ. ಕೆಂಡದಲ್ಲಿ ದಾಹಶಕ್ತಿ ತನ್ನ ಆಶ್ರಯವನ್ನು ವ್ಯಾಪಿಸಿ ನಿಲ್ಲುವಂತೆ, ಆ ಶಕ್ತಿಯೂ ತನ್ನ ಅಧಿಷ್ಠಾನವನ್ನು ತುಂಬಿ ಸ್ಥಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ.

Verse 13

उमेति केचिदाहुस्तां शक्तिं लक्ष्मीं तथा परे । भारतीत्यपरे चैनां गिरिजेत्यम्बिकेति च ॥ १३ ॥

ಕೆಲವರು ಅವಳನ್ನು ‘ಉಮಾ’ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ; ಇನ್ನವರು ‘ಶಕ್ತಿ’ ಎಂದು, ಮತ್ತವರು ‘ಲಕ್ಷ್ಮೀ’ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಕೆಲವರು ‘ಭಾರತಿ’ ಎಂದು, ಇನ್ನವರು ‘ಗಿರಿಜಾ’ ಹಾಗೂ ‘ಅಂಬಿಕಾ’ ಎಂದೂ ಸ್ತುತಿಸುತ್ತಾರೆ.

Verse 14

दुर्गेति भद्रकालीति चण्डी माहेश्वरीत्यपि । कौमारी वैष्णवी चेति वाराह्येन्द्री च शाम्भवी ॥ १४ ॥

ಅವಳು ‘ದುರ್ಗಾ’, ‘ಭದ್ರಕಾಳಿ’, ‘ಚಂಡೀ’ ಹಾಗೂ ‘ಮಾಹೇಶ್ವರಿ’ ಎಂದು ಸ್ತುತಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾಳೆ; ‘ಕೌಮಾರಿ’ ‘ವೈಷ್ಣವಿ’ ರೂಪದಲ್ಲಿಯೂ; ಹಾಗೆಯೇ ‘ವಾರಾಹಿ’, ‘ಇಂದ್ರಿ’, ‘ಶಾಂಭವಿ’ ಎಂಬ ನಾಮಗಳಿಂದಲೂ ಕೀರ್ತಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾಳೆ.

Verse 15

ब्राह्मीति विद्याविद्येति मायेति च तथा परे । प्रकृतिश्च परा चेति वदन्ति परमर्षस्यः ॥ १५ ॥

ಕೆಲವರು ಅವಳನ್ನು ‘ಬ್ರಾಹ್ಮೀ’ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ; ಇನ್ನವರು ‘ವಿದ್ಯಾ-ಅವಿದ್ಯಾ’ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಹಾಗೆಯೇ ಕೆಲವರು ‘ಮಾಯಾ’ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ; ಪರಮ ಋಷಿಗಳು ಅವಳನ್ನು ‘ಪ್ರಕೃತಿ’ ಮತ್ತು ‘ಪರಾ’ ಶಕ್ತಿಯೆಂದು ವರ್ಣಿಸುತ್ತಾರೆ.

Verse 16

शेषशक्तिः परा विष्णोर्जगत्सर्गादिकारिणी । व्यक्ताव्यक्तस्वरुपेण जगह्याप्य व्यवस्थिता ॥ १६ ॥

ಅವಳು ವಿಷ್ಣುವಿನ ಪರಮ ‘ಶೇಷಶಕ್ತಿ’; ಜಗತ್ತಿನ ಸೃಷ್ಟಿ ಮೊದಲಾದ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ನಡೆಸುವವಳು. ವ್ಯಕ್ತ-ಅವ್ಯಕ್ತ ಸ್ವರೂಪಗಳಿಂದ ಜಗತ್ತಿನೆಲ್ಲೆಡೆ ವ್ಯಾಪಿಸಿ ಸ್ಥಿತಳಾಗಿದ್ದಾಳೆ.

Verse 17

प्रकृतिश्चपुमांश्चैव कालश्चेति विधिस्थितिः । सृष्टिस्थितिविनाशानामेकः कारणतां गतः ॥ १७ ॥

ಪ್ರಕೃತಿ, ಪುರುಷ ಮತ್ತು ಕಾಲ—ಇದೇ ವಿಧಿಯ ಸ್ಥಿತಿ. ಸೃಷ್ಟಿ, ಸ್ಥಿತಿ, ವಿನಾಶಗಳಿಗೆ ಆ ಏಕ ಪರತತ್ತ್ವವೇ ಏಕೈಕ ಕಾರಣಭೂಮಿಯಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸುತ್ತದೆ.

Verse 18

येनेदमखिलं जातं ब्रह्मरुपधरेण वै । तस्मात्परतरो देवो नित्यइत्यभिधीयते ॥ १८ ॥

ಬ್ರಹ್ಮರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿ ಈ ಸಮಸ್ತ ಜಗತ್ತನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದವನು ಅವನೇ; ಆದಕಾರಣ ಆ ದೇವನು ‘ನಿತ್ಯ’ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ—ಅವನಿಗಿಂತ ಮೇಲಿಲ್ಲ.

Verse 19

रक्षां करोति यो देवो नित्य इत्यभिधीयते । रक्षां करोति यो देवो जगतां परतः पुमान् ॥ १९ ॥

ರಕ್ಷಣೆ ಮಾಡುವ ದೇವನು ‘ನಿತ್ಯ’ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ; ಜಗತ್ತುಗಳನ್ನೆಲ್ಲ ಕಾಪಾಡುವವನು ಪರಾತ್ಪರ ಪರಮಪುರುಷನು.

Verse 20

तस्मात्परतरं यत्तदव्ययं परमं पदम् ॥ २० ॥

ಆದ್ದರಿಂದ ಅದಕ್ಕಿಂತಲೂ ಪರಮವಾದುದು ಅದೇ—ಅವ್ಯಯ ಪರಮಪದ, ಅತ್ಯುನ್ನತ ಧಾಮ.

Verse 21

अक्षरो निर्गुणः शुद्धः परिपूर्णः सनातनः । यः परः कालपुपाख्यो योगिध्येयः परात्परः ॥ २१ ॥

ಅವನು ಅಕ್ಷರ, ನಿರ್ಗುಣ, ಶುದ್ಧ, ಪರಿಪೂರ್ಣ, ಸನಾತನ; ಪರಮನು, ‘ಕಾಲಪು’ ಎಂಬ ನಾಮದಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ, ಯೋಗಿಗಳ ಧ್ಯೇಯ, ಪರಾತ್ಪರನು.

Verse 22

परमात्मा परानन्दः सर्वोपाधिविवर्जितः । ज्ञानैकवेद्यः परमः सञ्चिदानन्दविग्रहः ॥ २२ ॥

ಪರಮಾತ್ಮನು ಪರಮಾನಂದಸ್ವರೂಪ, ಎಲ್ಲ ಉಪಾಧಿಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತ; ಅವನು ಪರಮ, ಶುದ್ಧ ಜ್ಞಾನದಿಂದ ಮಾತ್ರವೇ ತಿಳಿಯಬಹುದಾದವನು, ಸಚ್ಚಿದಾನಂದ ವಿಗ್ರಹನು.

Verse 23

योऽसौ शुद्धोऽपि परमो ह्यहंकारेण संयुतः । देहीति प्रोच्यते मूढैरहोऽज्ञानविडम्बनम् ॥ २३ ॥

ನಿತ್ಯಶುದ್ಧನಾದ ಪರಮಾತ್ಮನು ಕೂಡ ಅಹಂಕಾರಸಂಯೋಗದಿಂದ ಮೂಢರಿಂದ ‘ದೇಹಿ’ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ; ಅಯ್ಯೋ, ಅಜ್ಞಾನವೆಂಬ ವಿಟಂಬನೆ!

Verse 24

स देवः परमः शुद्धः सत्त्वदिगुणभेदतः । मूर्तित्रयं समापन्नः सृष्टिस्थित्यन्तकारणम् ॥ २४ ॥

ಆ ಪರಮದೇವನು ನಿತ್ಯಶುದ್ಧನು; ಸತ್ತ್ವಾದಿ ಗುಣಭೇದದಿಂದ ತ್ರಿಮೂರ್ತಿ ರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿ ಸೃಷ್ಟಿ, ಸ್ಥಿತಿ, ಪ್ರಳಯಗಳಿಗೆ ಕಾರಣನಾಗುತ್ತಾನೆ.

Verse 25

योऽसौ ब्रह्मा जगत्कर्ता यन्नाभिकमलोद्भवः । स एवानन्दरुपात्मा तस्मान्नास्त्यपरो मुने ॥ २५ ॥

ಜಗತ್ತಿನ ಕರ್ತನಾದ ಆ ಬ್ರಹ್ಮನು, ಅವನ ನಾಭಿಕಮಲದಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದವನು; ಅವನೇ ನಿಜವಾಗಿ ಆನಂದಸ್ವರೂಪ ಆತ್ಮ; ಆದ್ದರಿಂದ, ಹೇ ಮುನಿಯೇ, ಅವನಿಗಿಂತ ಮತ್ತೊಬ್ಬನಿಲ್ಲ.

Verse 26

अन्तर्यामी जगद्यापी सर्वसाक्षी निरञ्जनः । भिन्नाभिन्नस्वरुपेण स्थितो वै परमेश्वरः ॥ २६ ॥

ಪರಮೇಶ್ವರನು ಅಂತರ್ಯಾಮಿ, ಜಗದ್ವ್ಯಾಪಿ, ಸರ್ವಸಾಕ್ಷಿ, ನಿರಂಜನನು; ಅವನು ಭಿನ್ನವೂ ಅಭಿನ್ನವೂ ಆದ ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತನಾಗಿದ್ದಾನೆ.

Verse 27

यस्य शक्तिर्महामाया जगद्विश्त्रम्भधारिणी । विश्वोत्पत्तेर्निदानत्वात्प्रकृतिः प्रोच्यते बुधैः ॥ २७ ॥

ಅವನ ಶಕ್ತಿಯೇ ಮಹಾಮಾಯೆ, ಜಗತ್ತಿನ ವಿಸ್ತಾರವನ್ನು ಧರಿಸುವುದು; ವಿಶ್ವೋತ್ಪತ್ತಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಜ್ಞಾನಿಗಳು ಅದನ್ನು ‘ಪ್ರಕೃತಿ’ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

Verse 28

आदिसर्गे महाविष्णोर्लोकान्कर्त्तुं समुद्यतः । प्रकृतिः पुरुषश्चेति कालश्चेति त्रिधा भवेत् ॥ २८ ॥

ಆದಿ ಸೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಾವಿಷ್ಣು ಲೋಕಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಲು ಉದ್ಧತನಾಗಿರುವಾಗ, ಸೃಷ್ಟಿಕ್ರಮವು ತ್ರಿವಿಧ—ಪ್ರಕೃತಿ, ಪುರುಷ ಮತ್ತು ಕಾಲ ಎಂದು ಹೇಳಲ್ಪಡುತ್ತದೆ।

Verse 29

पश्यन्ति भावितात्मानो यं ब्रह्मत्यभिसंज्ञितम् । शुद्धं यत्परमं धाम तद्विष्णोः परमं पदम् ॥ २९ ॥

ಭಾವಿತಾತ್ಮರು, ಶುದ್ಧಚಿತ್ತರು ‘ಬ್ರಹ್ಮ’ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ದರ್ಶಿಸುತ್ತಾರೆ; ಆ ನಿರ್ಮಲ ಪರಮ ಧಾಮವೇ ವಿಷ್ಣುವಿನ ಪರಮ ಪದ।

Verse 30

एवं शुद्धोऽक्षरोऽनन्तः कालरुपी महेश्वरः । गुणरुपीगुणाधारोजगतामादिकृद्विभुः ॥ ३० ॥

ಹೀಗೆ ಆತನು ಶುದ್ಧ, ಅಕ್ಷರ, ಅನಂತ—ಕಾಲರೂಪಿಯಾದ ಮಹೇಶ್ವರ; ಗುಣಸ್ವರೂಪವೂ ಗುಣಾಧಾರವೂ ಆಗಿ, ಜಗತ್ತಿನ ಆದಿಕರ್ತನಾದ ಸರ್ವವ್ಯಾಪಿ ವಿಭು।

Verse 31

प्रकृतिः क्षोभमापन्ना पुरुषाख्ये जगद्गुरौ । महान्प्रादुरभूद्धुद्धिस्ततोऽहं समवर्त्तत ॥ ३१ ॥

ಜಗದ್ಗುರು ‘ಪುರುಷ’ನ ಸಾನ್ನಿಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕೃತಿ ಕ್ಷೋಭಗೊಂಡಾಗ ‘ಮಹತ್’ ಪ್ರಾದುರ್ಭವಿಸಿತು; ಅದರಿಂದ ಬುದ್ಧಿ, ಬುದ್ಧಿಯಿಂದ ‘ಅಹಂ’—ಅಹಂಕಾರ—ಉತ್ಪನ್ನವಾಯಿತು।

Verse 32

अहंकाराश्च सूक्ष्माणि तन्मात्राणीन्द्रियाणि च । तन्मात्रेभ्यो हि जातानि भूतानि जगतः कृते ॥ ३२ ॥

ಅಹಂಕಾರದಿಂದ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ತತ್ತ್ವಗಳು—ತನ್ಮಾತ್ರೆಗಳು ಮತ್ತು ಇಂದ್ರಿಯಗಳು—ಉತ್ಪನ್ನವಾಗುತ್ತವೆ; ಆ ತನ್ಮಾತ್ರಗಳಿಂದಲೇ ಜಗತ್ತಿನ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕಾಗಿ ಭೂತಗಳು (ಮಹಾಭೂತಗಳು) ಜನಿಸುತ್ತವೆ।

Verse 33

आकाशवाय्वग्रिजलभूमयोऽब्जभवात्मज । यथाक्रमं कारणतामेकैकस्योपयान्ति च ॥ ३३ ॥

ಹೇ ಪದ್ಮಜ ಬ್ರಹ್ಮನ ಪುತ್ರನೇ! ಆಕಾಶ, ವಾಯು, ಅಗ್ನಿ, ಜಲ ಮತ್ತು ಭೂಮಿ—ಯಥಾಕ್ರಮವಾಗಿ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಮುಂದಿನ ತತ್ತ್ವಕ್ಕೆ ಕಾರಣಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತದೆ।

Verse 34

ततो ब्रह्या जगद्धाता तामसानसृजत्प्रभुः । तिर्यग्योनिगताञ्जन्तून्पशुपक्षिमृगादिकान् ॥ ३४ ॥

ನಂತರ ಜಗದ್ಧಾತ ಪ್ರಭು ಬ್ರಹ್ಮನು ತಾಮಸ ಸ್ವಭಾವದ ಸೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಮಾಡಿದನು—ತಿರ್ಯಗ್ಯೋನಿಯಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ಪಶು, ಪಕ್ಷಿ, ಮೃಗಾದಿ ಜೀವಿಗಳನ್ನು।

Verse 35

तमप्यसाधकं मत्वा देवसर्गं सनातनात् । ततोवैमानुषं सर्गं कल्पयामास पव्मजः ॥ ३५ ॥

ಆ ಸನಾತನ ದೇವಸರ್ಗವನ್ನೂ ತನ್ನ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕೆ ಅಪರ್ಯಾಪ್ತವೆಂದು ತಿಳಿದು, ಪದ್ಮಜ ಬ್ರಹ್ಮನು ನಂತರ ಮಾನವಸೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಿದನು।

Verse 36

ततो दक्षादिकान्पुत्रान्सृष्टिसाधनतत्परान् । एभिः पुत्रैरिदं व्याप्तं सदेवासुरमानुषम् ॥ ३६ ॥

ನಂತರ ಅವನು ದಕ್ಷಾದಿ ಪುತ್ರರನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನು; ಅವರು ಸೃಷ್ಟಿಕಾರ್ಯವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಲು ತತ್ಪರರಾಗಿದ್ದರು. ಈ ಪುತ್ರರಿಂದ ದೇವ, ಅಸುರ, ಮಾನವ ಸಹಿತ ಈ ಜಗತ್ತು ವ್ಯಾಪಿಸಿತು।

Verse 37

भुर्भुवश्च तथा स्वश्च महश्वैव जनस्तथा । तपश्च सत्यमित्येवं लोकाः सत्योपरि स्थिताः ॥ ३७ ॥

ಭೂಃ, ಭುವಃ, ಸ್ವಃ, ಮಹಃ, ಜನಃ, ತಪಃ, ಸತ್ಯ—ಈ ರೀತಿ ಲೋಕಗಳು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಒಂದರ ಮೇಲೊಂದು ಸ್ಥಿತವಾಗಿವೆ; ಅಗ್ರದಲ್ಲಿ ಸತ್ಯಲೋಕವಿದೆ।

Verse 38

अतलं वितलं चैव सुतलं च तलातलम् । महातलं च विप्रेन्द्र ततोऽधच्च रसातलम् ॥ ३८ ॥

ಅತಲ, ವಿತಲ, ಸುತಲ, ತಲಾತಲ; ಹಾಗೆಯೇ ಮಹಾತಲವೂ—ಓ ವಿಪ್ರೇಂದ್ರ—ಇವುಗಳ ಕೆಳಗೆ ರಸಾತಲವಿದೆ.

Verse 39

पातालं चेति सप्तैव पातालानि क्रमादधः । एष सर्वेषु लोकेषु लोकनाथांश्च सृष्टवान् ॥ ३९ ॥

ಮತ್ತು ಕೆಳಗೆ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಪಾತಾಳದಿಂದ ಆರಂಭವಾದ ಏಳು ಪಾತಾಳಲೋಕಗಳಿವೆ. ಈ ಎಲ್ಲ ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಭಗವಂತನು ಅವರವರ ಲೋಕನಾಥರನ್ನೂ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ್ದಾನೆ.

Verse 40

कुलाचलान्नदीश्चासौ तत्तल्लोकनिवासिनाम् । वर्त्तनादीनि सर्वाणि यथायोग्यंमकल्पयत् ॥ ४० ॥

ಅವನು ಪರ್ವತಶ್ರೇಣಿಗಳನ್ನೂ ನದಿಗಳನ್ನೂ ವ್ಯವಸ್ಥೆಮಾಡಿದನು; ಹಾಗೆಯೇ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಲೋಕದ ನಿವಾಸಿಗಳಿಗೆ ಯೋಗ್ಯವಾಗಿ ಅವರ ಆಚರಣೆ-ವ್ಯವಹಾರಗಳನ್ನೂ ಜೀವನಮಾರ್ಗಗಳನ್ನೂ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದನು.

Verse 41

भूतले मध्यगो मेरुः सर्वदेवसमाश्रयः । लोकालोकश्च भूम्यन्ते तन्मध्ये सत्प सागराः ॥ ४१ ॥

ಭೂಮಿಯ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಮೇರುಪರ್ವತವಿದೆ; ಅದು ಸಮಸ್ತ ದೇವತೆಗಳ ಆಶ್ರಯ. ಭೂಮಿಯ ಅಂಚಿನಲ್ಲಿ ಲೋಕಾಲೋಕ ಪರ್ವತವಿದೆ; ಅದರ ಒಳಗೆ ಏಳು ಸಾಗರಗಳಿವೆ.

Verse 42

द्वीपाश्च सप्त विप्रेन्द्र द्वीपे कुलाचलाः । बाह्या नद्यश्च विख्याता जनाश्चामरसन्निभाः ॥ ४२ ॥

ಓ ವಿಪ್ರೇಂದ್ರ, ಏಳು ದ್ವೀಪಗಳಿವೆ; ಪ್ರತಿಯೊಂದು ದ್ವೀಪದಲ್ಲೂ ಅದರ ಕುಲಾಚಲ ಪರ್ವತಗಳಿವೆ. ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ ಹೊರಗಿನ ನದಿಗಳೂ ಇವೆ; ಅಲ್ಲಿನ ಜನರು ಅಮರರಂತೆ ಕಾಂತಿಯುಳ್ಳವರು ಎಂದು ಹೇಳಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ.

Verse 43

जम्बूप्लक्षाभिधानौ च शाल्मलश्च कुशस्तथा । क्रौञ्चशाकौ पुष्करश्च ते सर्वे देवभूमयः ॥ ४३ ॥

ಜಂಬೂದ್ವೀಪ, ಪ್ಲಕ್ಷವೆಂಬ ಹೆಸರಿನ ದ್ವೀಪ, ಹಾಗೆಯೇ ಶಾಲ್ಮಲ ಮತ್ತು ಕುಶ; ಇನ್ನೂ ಕ್ರೌಂಚ, ಶಾಕ ಮತ್ತು ಪುಷ್ಕರ—ಇವೆಲ್ಲವೂ ದೇವಭೂಮಿಗಳು.

Verse 44

एते द्वीपाः समुद्रैस्तु सत्पसत्पभिरावृताः । लवणेक्षुसुरासर्पिर्दधिक्षीरजलैः समम् ॥ ४४ ॥

ಈ ದ್ವೀಪಗಳೆಲ್ಲವೂ ಸಮುದ್ರಗಳಿಂದ ಆವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ; ಕ್ರಮವಾಗಿ ಅವು ಲವಣಜಲ, ಇಕ್ಷುರಸ, ಸುರಾ, ಸರ್ಪಿಸ್(ಘೃತ), ದಧಿ ಮತ್ತು ಕ್ಷೀರಜಲ ಸಮುದ್ರಗಳು.

Verse 45

एते द्वीपाः समुद्राश्च पूर्वस्मादुत्तशेत्तराः । ज्ञेया द्विगुणविस्तरा लोकालोकाञ्च पर्वतात् ॥ ४५ ॥

ಈ ದ್ವೀಪಗಳು ಮತ್ತು ಸಮುದ್ರಗಳು ಪ್ರತಿಯೊಂದೂ ಹಿಂದಿನದಕ್ಕಿಂತ ಕ್ರಮೇಣ ದೊಡ್ಡವು; ಅವು ದ್ವಿಗುಣ ವಿಸ್ತಾರವೆಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು, ಲೋಕಾಲೋಕ ಪರ್ವತದವರೆಗೆ ಹರಡಿವೆ.

Verse 46

क्षारोदधेरुपत्तरं यद्धि माद्रेश्चैव दक्षिणाम् । ज्ञेयं तद्भारतं वर्षं सर्वकर्मफलप्रदम् ॥ ४६ ॥

ಕ್ಷಾರಸಮುದ್ರದ ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಮಾದ್ರ ಪರ್ವತದ ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ಇರುವ ಪ್ರದೇಶವೇ ಭಾರತವರ್ಷ; ಇದು ಎಲ್ಲಾ ಕರ್ಮಗಳ ಫಲವನ್ನು ನೀಡುವದು.

Verse 47

अत्र कर्माणि कुर्वन्ति त्रिविधानि तु नारद । तत्फलं भुज्यते चैव भोगभूमिष्वनुक्रमात् ॥ ४७ ॥

ಇಲ್ಲಿ, ಓ ನಾರದ, ಜೀವಿಗಳು ತ್ರಿವಿಧ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ; ಆ ಕರ್ಮಫಲವು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಭೋಗಭೂಮಿಗಳಲ್ಲಿ ಅನುಭವಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.

Verse 48

भारते तु कृतं कर्म शुभं वाशुभमेव च । तत्फलं क्षयि विप्रेन्द्र भुज्यतेऽन्यत्रजन्तुभिः ॥ ४८ ॥

ಹೇ ವಿಪ್ರೇಂದ್ರ! ಭಾರತಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಕರ್ಮ—ಶುಭವಾಗಲಿ ಅಶುಭವಾಗಲಿ—ಅದರ ಫಲ ಕ್ಷಯಶೀಲ; ದೇಹತ್ಯಾಗದ ನಂತರ ಇತರ ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಜೀವಿಗಳು ಅದನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾರೆ।

Verse 49

अद्यापि देवा इच्छन्ति जन्म भारतभूतले । संचितं सुमहत्पुण्यमक्षय्यममलं शुभम् ॥ ४९ ॥

ಇಂದಿಗೂ ದೇವತೆಗಳು ಭಾರತಭೂತಲದಲ್ಲಿ ಜನ್ಮವನ್ನು ಬಯಸುತ್ತಾರೆ; ಏಕೆಂದರೆ ಅಲ್ಲಿ ಅತಿಮಹತ್ ಪುಣ್ಯ ಸಂಚಿತವಾಗುತ್ತದೆ—ಅಕ್ಷಯ, ನಿರ್ಮಲ, ಶುಭ।

Verse 50

कदा लभामहे जन्म वर्षभारतभूमिषु । कदा पुण्येन महता यास्याम परमं पदम् ॥ ५० ॥

ಯಾವಾಗ ನಮಗೆ ಭಾರತವರ್ಷದ ಭೂಮಿಗಳಲ್ಲಿ ಜನ್ಮ ಲಭಿಸುವುದು? ಯಾವಾಗ ಮಹತ್ ಪುಣ್ಯದಿಂದ ಪರಮ ಪದವನ್ನು ಸೇರುವೆವು?

Verse 51

दानैर्वाविविधैर्यज्ञैस्तपोभिर्वाथवा हरिम् । जगदीशंसमेष्यामो नित्यानन्दमनामयम् ॥ ५१ ॥

ವಿವಿಧ ದಾನಗಳು, ಯಜ್ಞಗಳು ಅಥವಾ ತಪಸ್ಸುಗಳಿಂದ—ನಾವು ಜಗದೀಶನಾದ ಹರಿಯನ್ನು ಸೇರುವೆವು; ಆತನು ನಿತ್ಯಾನಂದಸ್ವರೂಪಿ, ನಿರಾಮಯನು।

Verse 52

यो भारतभुवं प्राप्य विष्णुपूजापरो भवेत् । न तस्य सदृशोऽन्योऽस्ति त्रिषु लोकेषु नारद ॥ ५२ ॥

ಹೇ ನಾರದ! ಭಾರತಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಜನ್ಮ ಪಡೆದು ವಿಷ್ಣುಪೂಜೆಯಲ್ಲಿ ಪರಾಯಣನಾದವನಿಗೆ ಮೂರು ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಸಮಾನನಾದ ಮತ್ತೊಬ್ಬನಿಲ್ಲ।

Verse 53

हरिकीर्तनशीलो वा तद्भक्तानां प्रियोऽपि वा । शुक्षषुर्वापि महतः सवेद्यो दिविजैरपि ॥ ५३ ॥

ಹರಿನಾಮ-ಕೀರ್ತನೆಯಲ್ಲಿ ನಿರತನಾಗಿರುವವನು ಅಥವಾ ಹರಿಭಕ್ತರಿಗೆ ಪ್ರಿಯನಾಗಿರುವವನು—ಹೊರಗೆ ಕೃಶನಾಗಿ ಕ್ಷೀಣನಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿದರೂ ಅವನು ಮಹಾತ್ಮ; ದೇವತೆಗಳಿಗೂ ತಿಳಿದು ಪೂಜ್ಯನು।

Verse 54

हरिपूजारतो नित्यं भक्तः पूजास्तोऽषि वा । भक्तोच्छिष्टान्नसेवी च याति विष्णोः परं पदम् ॥ ५४ ॥

ನಿತ್ಯ ಹರಿಪೂಜೆಯಲ್ಲಿ ನಿರತನಾಗಿರುವ ಭಕ್ತನು—ಅಥವಾ ಭಕ್ತಿಭಾವದಿಂದ ಪೂಜೆಯಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಸ್ಥಿತನಾಗಿರುವವನೂ—ಭಕ್ತರ ಉಚ್ಛಿಷ್ಟ ಅನ್ನ (ಪ್ರಸಾದ) ಸೇವಿಸುವವನು ವಿಷ್ಣುವಿನ ಪರಮಪದವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ।

Verse 55

नारायणेति कृष्णेति वासुदेवेति यो वदेत् । अहिंसादिपरः शन्तः सोऽपि वन्द्यः सुरोत्तमैः ॥ ५५ ॥

“ನಾರಾಯಣ”, “ಕೃಷ್ಣ”, “ವಾಸುದೇವ” ಎಂಬ ನಾಮಗಳನ್ನು ಉಚ್ಚರಿಸಿ, ಅಹಿಂಸಾದಿ ಗುಣಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತನಾಗಿ ಶಾಂತನಾಗಿರುವವನು—ಅವನು ಕೂಡ ಶ್ರೇಷ್ಠ ದೇವತೆಗಳಿಂದ ವಂದ್ಯನು।

Verse 56

शिवेति नीलकण्ठेति शङ्करेतिच यः स्मरेत् । सर्वभूतहितो नित्यं सोऽभ्यर्च्यो दिविजैः स्मृतः ॥ ५६ ॥

“ಶಿವ”, “ನೀಲಕಂಠ”, “ಶಂಕರ” ಎಂಬ ನಾಮಗಳಿಂದ (ಪ್ರಭುವನ್ನು) ಸ್ಮರಿಸುವವನು ನಿತ್ಯವೂ ಸರ್ವಭೂತಗಳ ಹಿತದಲ್ಲಿ ನಿರತನಾಗುತ್ತಾನೆ; ಅಂಥವನು ದೇವತೆಗಳಿಗೂ ಪೂಜ್ಯನೆಂದು ಸ್ಮೃತಿಯಾಗಿದೆ।

Verse 57

गुरुभक्तः शिवध्यानी स्वाश्रमाचारतत्परः । अनसूयुःशुचिर्दक्षो यः सोऽप्यर्च्यःसुरेश्वरैः ॥ ५७ ॥

ಗುರುಭಕ್ತನಾಗಿ, ಶಿವಧ್ಯಾನದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತನಾಗಿ, ಸ್ವಾಶ್ರಮಾಚಾರದಲ್ಲಿ ತತ್ಪರನಾಗಿ, ಅಸೂಯಾರಹಿತನಾಗಿ, ಶುದ್ಧನಾಗಿ, ದಕ್ಷನಾಗಿರುವವನು—ಅವನು ದೇವೇಶ್ವರರಿಂದಲೂ ಪೂಜ್ಯನು।

Verse 58

ब्राह्यणानां हितकरः श्रध्दावान्वर्णधर्मयोः । वेदवादरतो नित्यं स ज्ञेयः पङ्किपावनः ॥ ५८ ॥

ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ಹಿತಕ್ಕಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರತನಾಗಿ, ವರ್ಣಧರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರದ್ಧಾವಂತನಾಗಿ, ನಿತ್ಯ ವೇದವಿಚಾರ ಹಾಗೂ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ರತನಾಗಿರುವವನು—ಅವನೇ ಪಂಕ್ತಿ-ಪಾವನನೆಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು।

Verse 59

अभेददर्शी देवेशे नारायणशिवात्मके । सर्वं यो ब्रह्मण नित्यमस्मदादिषु का कथा ॥ ५९ ॥

ದೇವೇಶನಲ್ಲಿ—ನಾರಾಯಣ-ಶಿವಾತ್ಮಕ ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿ—ಭೇದವನ್ನು ಕಾಣದೆ, ನಿತ್ಯ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಬ್ರಹ್ಮವೆಂದು ನೋಡುವವನು; ಅವನಿಗೆ ನಮ್ಮಂತಹ ಜೀವಗಳಲ್ಲಿ ಭೇದಕಥೆ ಏನು?

Verse 60

गोषु क्षान्तो ब्रह्मचारी परनिंदाविवर्जितः । अपरिग्रहशी लश्च देवपूज्यः स नारद ॥ ६० ॥

ಹೇ ನಾರದ! ಗೋವುಗಳ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಕ್ಷಮಾಶೀಲನಾಗಿ, ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯವನ್ನು ಆಚರಿಸಿ, ಪರನಿಂದೆಯನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ, ಅಪರಿಗ್ರಹಶೀಲನಾಗಿ, ದೇವಪೂಜೆಯಲ್ಲಿ ರತನಾಗಿರುವವನೇ ಪೂಜ್ಯನು।

Verse 61

स्तेयादिदोषविमुखः कृतज्ञः सत्यवाक् शुचिः । परोपकारनिरतः पूजनीयः सुरासुरैः ॥ ६१ ॥

ಕಳ್ಳತನಾದಿ ದೋಷಗಳಿಂದ ವಿಮುಖನಾಗಿ, ಕೃತಜ್ಞನಾಗಿ, ಸತ್ಯವಚನನಾಗಿ, ಶುದ್ಧನಾಗಿ, ಪರೋಪಕಾರದಲ್ಲಿ ನಿರತನಾಗಿರುವವನು—ಸುರರು ಮತ್ತು ಅಸುರರು ಎರಡರಿಂದಲೂ ಪೂಜ್ಯನಾಗುತ್ತಾನೆ।

Verse 62

वेदार्थश्रवणे बुद्धिः पुराणश्रवणे तथा । सत्संगेऽपि च यस्यास्ति सोऽपि वन्द्यः सुरोत्तमैः ॥ ६२ ॥

ವೇದಾರ್ಥಶ್ರವಣದಲ್ಲಿ ವಿವೇಕಬುದ್ಧಿಯೂ, ಪುರಾಣಶ್ರವಣದಲ್ಲಿಯೂ ಅದೇ ರುಚಿಯೂ, ಸತ್ಸಂಗದಲ್ಲಿಯೂ ಸ್ಥಿರತೆಯೂ ಇರುವವನು—ಅವನು ಸಹ ದೇವೋತ್ತಮರಿಂದ ವಂದನೀಯನು।

Verse 63

एवमादीन्यनेकानि कर्माणि श्रद्धयान्वितः । करोति भारते वर्षे संबन्धोऽस्माभिरेव च ॥ ६३ ॥

ಹೀಗೆ ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಯುಕ್ತನಾದವನು ಭಾರತವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಕರ್ಮಗಳು ಮತ್ತು ವಿಧಿಗಳನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಾನೆ; ಅವನ ನಿಜವಾದ ಸಂಬಂಧವು ನಮ್ಮೊಂದಿಗೇ—ಗುರುಪರಂಪರೆಯ ಮೂಲಕ—ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 64

एतेष्वन्यतमो विप्रमात्मानं नारभेत्तु यः । स एव दुष्कृतिर्मूढो नास्त्यन्योऽस्मादचेतनः ॥ ६४ ॥

ಓ ವಿಪ್ರನೇ! ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದಾದರೂ ಒಂದರಲ್ಲಿ ತನ್ನನ್ನು ತಾನು ತೊಡಗಿಸದವನೇ ನಿಜವಾಗಿ ದುಷ್ಕರ್ಮಿ, ಮೋಹಿತನು; ಅವನಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಅಚೇತನ ಮತ್ತೊಬ್ಬನಿಲ್ಲ.

Verse 65

संप्राप्य भारते जन्म सत्कर्म सुपराङ्मुखः । पीयूषकलशं सुक्त्वा विषभाण्डमुपाश्रितः ॥ ६५ ॥

ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಜನ್ಮ ಪಡೆದು ಸತ್ಕರ್ಮಗಳಿಂದ ವಿಮುಖನಾದವನು, ಅಮೃತಕಲಶವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ವಿಷಪಾತ್ರವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿದವನಂತೆ.

Verse 66

श्रुतिस्मृत्युदितैर्द्धर्मैर्नात्मानं पावयेत्तु यः । स एवात्मविधाती स्यात्पापिनामग्रणीर्मुने ॥ ६६ ॥

ಶ್ರುತಿ-ಸ್ಮೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದ ಧರ್ಮಗಳಿಂದ ತನ್ನನ್ನು ಶುದ್ಧಿಗೊಳಿಸದವನೇ, ಓ ಮುನೇ, ತನ್ನ ಆತ್ಮವನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವವನು; ಪಾಪಿಗಳಲ್ಲಿ ಅಗ್ರಗಣ್ಯನು.

Verse 67

कर्मभूमिं समासाद्य यो न धर्मं समाचरेत् । स च सर्वाधमः प्रोक्तो वेदविद्भिर्मुनीश्वर ॥ ६७ ॥

ಓ ಮುನೀಶ್ವರನೇ! ಕರ್ಮಭೂಮಿಯನ್ನು ಪಡೆದು ಕೂಡ ಧರ್ಮವನ್ನು ಆಚರಿಸದವನನ್ನು ವೇದವಿದ್ ಋಷಿಗಳು ಸರ್ವಾಧಮನೆಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.

Verse 68

शुभं कर्म समुत्सृज्य दुष्कर्माणि करोति यः । कामधेनुं परित्यज्य अर्कक्षीरं सं मार्गति ॥ ६८ ॥

ಯಾರು ಶುಭಕರ್ಮವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ದುಷ್ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾನೋ, ಅವನು ಕಾಮಧೇನುವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಅರ್ಕಕ್ಷೀರವನ್ನು ಹುಡುಕುವ ಮೂಢನಂತೆ।

Verse 69

एवं भारतभूभागं प्रशंसन्ति दिवौकसः । ब्रह्माद्या अपि विप्रेन्द्र स्वभोगक्षयभीरवः ॥ ६९ ॥

ಈ ರೀತಿ ಸ್ವರ್ಗವಾಸಿಗಳು ಭಾರತಭೂಮಿಯನ್ನು ಪ್ರಶಂಸಿಸುತ್ತಾರೆ. ಹೇ ವಿಪ್ರೇಂದ್ರ, ಬ್ರಹ್ಮಾದಿ ದೇವರೂ ತಮ್ಮ ಭೋಗ ಕ್ಷಯವಾಗುವ ಭಯದಿಂದ ಇದನ್ನು ಸ್ತುತಿಸುತ್ತಾರೆ।

Verse 70

तस्मात्पुण्यतमं ज्ञेयं भारतं वर्षमुत्तमम् । देवानां दुर्लभं वापि सर्वकर्मफलप्रदम् ॥ ७० ॥

ಆದ್ದರಿಂದ ಭಾರತವರ್ಷವನ್ನು ಅತ್ಯುತ್ತಮವೂ ಪರಮ ಪುಣ್ಯಮಯವೂ ಎಂದು ತಿಳಿಯಿರಿ; ಇದು ದೇವತೆಗಳಿಗೂ ದುರ್ಲಭ, ಸರ್ವಕರ್ಮಫಲವನ್ನು ನೀಡುವದು।

Verse 71

अस्मिन्पुण्ये च भूभागे यस्तु सत्कर्मसूद्यतः । न तस्य सदृशं कश्चित्रिषु लोकेषु विद्यते ॥ ७१ ॥

ಈ ಪುಣ್ಯಭೂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಯಾರು ಸತ್ಕರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ದೃಢವಾಗಿ ತೊಡಗಿರುತ್ತಾನೋ, ಮೂರು ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಅವನಿಗೆ ಸಮಾನನು ಯಾರೂ ಇಲ್ಲ।

Verse 72

अस्मिञ्जातो नरो यस्तु स्वंकर्मक्षपणोद्यतः । नररुपपरिच्छन्नः स हरिर्नात्र संशयः ॥ ७२ ॥

ಈ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಮಾನವರಾಗಿ ಜನಿಸಿ ತನ್ನ ಕರ್ಮಫಲವನ್ನು ಕ್ಷಯಗೊಳಿಸಲು ದೃಢವಾಗಿ ಯತ್ನಿಸುವವನು, ಮಾನವರೂಪದಲ್ಲಿ ಮುಚ್ಚಿದ ಹರಿಯೇ; ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ।

Verse 73

परं लोकफलं प्रेप्सुः किर्यात्कर्माण्यतन्द्रितः । निवेद्य हरये भक्त्या तत्फलं ह्यक्षयं स्मृतम् ॥ ७३ ॥

ಪರಲೋಕದ ಪರಮ ಫಲವನ್ನು ಬಯಸುವವನು ಅಲಸ್ಯವಿಲ್ಲದೆ ಕರ್ತವ್ಯಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು. ಅದರ ಫಲವನ್ನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಹರಿಗೇ ಅರ್ಪಿಸಿದರೆ ಅದು ಅಕ್ಷಯವೆಂದು ಸ್ಮೃತಿಯಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದೆ।

Verse 74

विरागी चेत्कर्मफलेष्वपि किंचित्र कारयेत् । अर्पयेत्सुकृतं कर्म प्रीयतामितिं मे हरिः ॥ ७४ ॥

ವೈರಾಗಿಯಾದರೂ ಕರ್ಮಫಲದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಏನಾದರೂ ಕಾರ್ಯ ಮಾಡಿಸಿದರೆ, ಆ ಸುಕೃತಕರ್ಮವನ್ನು ಹರಿಗೇ ಅರ್ಪಿಸಿ—“ನನ್ನ ಹರಿ ಪ್ರಸನ್ನನಾಗಲಿ” ಎಂದು ಹೇಳಬೇಕು।

Verse 75

आब्रह्यभुवनाल्लोकाः पुनरुत्पत्तिदायकाः । फलागृध्नुः कर्मणां तत्प्रात्प्रोति परमं पदम् ॥ ७५ ॥

ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕದವರೆಗೆ ಇರುವ ಎಲ್ಲಾ ಲೋಕಗಳು ಪುನರ್ಜನ್ಮಕ್ಕೆ ಕಾರಣಗಳು. ಆದರೆ ಕರ್ಮಫಲದ ಲಾಲಸೆಯಿಲ್ಲದೆ ಮಾಡುವವನು ಪರಮಪದವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ।

Verse 76

वेदोदितानि कर्माणि कुर्यादीश्वरतुष्टये । यथाश्रमं त्यक्तुकामः प्रान्पोति पदमव्ययम् ॥ ७६ ॥

ಈಶ್ವರನ ತೃಪ್ತಿಗಾಗಿ ವೇದೋಕ್ತ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು. ತನ್ನ ಆಶ್ರಮಾನುಸಾರ ತ್ಯಾಗವನ್ನು ಬಯಸುವಾಗ ಅವ್ಯಯ ಪದವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ।

Verse 77

निष्कामो वा सकामो वा कुर्यात्कर्म यथाविधि । स्वाश्रमाचारशून्यश्च पतितः प्रोच्यते बुधैः ॥ ७७ ॥

ನಿಷ್ಕಾಮನಾಗಲಿ ಸಕಾಮನಾಗಲಿ ವಿಧಿಯಂತೆ ಕರ್ಮ ಮಾಡಬೇಕು. ಆದರೆ ಸ್ವಾಶ್ರಮಾಚಾರವಿಲ್ಲದವನನ್ನು ಪಂಡಿತರು ಪತಿತನೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ।

Verse 78

सदाचारपरो विप्रो वर्द्धते ब्रह्मतेजसा । तस्य विष्णुश्च तुष्टः स्याद्भक्तियुक्तस्य नारद ॥ ७८ ॥

ಸದಾಚಾರದಲ್ಲಿ ನಿರತನಾದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಬ್ರಹ್ಮತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ವೃದ್ಧಿಯಾಗುತ್ತಾನೆ; ಭಕ್ತಿಯುಕ್ತನಾದ ಅವನ ಮೇಲೆ ವಿಷ್ಣು ಪ್ರಸನ್ನನಾಗುತ್ತಾನೆ, ಹೇ ನಾರದ।

Verse 79

भारते जन्म संप्राप्य नात्मानं तारयेतु यः । पच्यते निरये धोरे स त्वाचन्द्रार्कतारकम् ॥ ७९ ॥

ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಜನ್ಮ ಪಡೆದು ಕೂಡ ತನ್ನ ಆತ್ಮವನ್ನು ತಾರಿಸಲು ಯತ್ನಿಸದವನು, ಚಂದ್ರ-ಸೂರ್ಯ-ತಾರೆಗಳು ಇರುವವರೆಗೂ ಘೋರ ನರಕದಲ್ಲಿ ದಹಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ।

Verse 80

वासदेवपरो धर्मो वासुदेवपरं तपः । वासुदेवपरं ज्ञानं वासुदेवपरा गतिः ॥ ८० ॥

ಧರ್ಮವು ವಾಸುದೇವಪರ, ತಪಸ್ಸು ವಾಸುದೇವಪರ; ಜ್ಞಾನವು ವಾಸುದೇವಪರ, ಪರಮಗತಿಯೂ ವಾಸುದೇವನೇ।

Verse 81

वासुदेवात्मकं सर्वं जगत्स्थावरजङ्गमम् । आब्रह्मस्तम्बपर्यन्तं तस्मादन्यन्न विद्यते ॥ ८१ ॥

ಈ ಸಮಸ್ತ ಜಗತ್ತು—ಸ್ಥಾವರ ಜಂಗಮಗಳೆಲ್ಲ—ವಾಸುದೇವಸ್ವರೂಪವೇ; ಬ್ರಹ್ಮನಿಂದ ಹುಲ್ಲಿನ ತುದಿವರೆಗೆ, ಅವನ ಹೊರತು ಬೇರೆ ಯಾವುದೂ ಇಲ್ಲ।

Verse 82

स एव धाता त्रिपुरान्तकश्च स एव देवासुरयज्ञरुपः । स एवब्रह्माण्डमिदं ततोऽन्यन्न किंचिदस्ति व्यतिरिक्तरुपम् ॥ ८२ ॥

ಅವನೇ ಧಾತಾ (ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತ), ಅವನೇ ತ್ರಿಪುರಾಂತಕ; ಅವನೇ ದೇವ-ಅಸುರರ ಯಜ್ಞಸ್ವರೂಪ. ಅವನೇ ಈ ಸಮಸ್ತ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡ; ಅವನಿಂದ ಭಿನ್ನವಾಗಿ ಯಾವುದೂ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲ।

Verse 83

यस्मात्परं नापरमस्ति किंचिद्यस्मादणीयान्नतथा महीयान् । व्यात्पं हि तेनेदमिदं विचित्रं तं देवदेवं प्रणमेत्समीङ्यम् ॥ ८३ ॥

ಯಾರಿಗಿಂತ ಮೇಲಾಗಿ ಏನೂ ಇಲ್ಲ, ಯಾರಿಂದ ಭಿನ್ನವಾಗಿಯೂ ಏನೂ ಇಲ್ಲ; ಅವರು ಅಣುವಿಗಿಂತಲೂ ಸೂಕ್ಷ್ಮರು, ಕೇವಲ ಗಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಮಹಾನ್ ಅಲ್ಲ. ಅವರಿಂದಲೇ ಈ ವಿಚಿತ್ರ ಜಗತ್ತು ಸರ್ವತ್ರ ವ್ಯಾಪಿಸಿದೆ; ಆ ದೇವದೇವನಿಗೆ, ಆರಾಧ್ಯನಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಬೇಕು।

Verse 84

इति श्रीबृहन्नारदीयपुराणे पूर्वभागे प्रथमपादे सृष्टिभरतखण्डप्राशस्त्यभूगोलानां वर्णनं नाम तृतीयोऽध्यायः ॥ ३ ॥

ಇಂತೆ ಶ್ರೀ ಬೃಹನ್ನಾರದೀಯ ಪುರಾಣದ ಪೂರ್ವಭಾಗದ ಪ್ರಥಮ ಪಾದದಲ್ಲಿ ‘ಸೃಷ್ಟಿವರ್ಣನೆ, ಭಾರತಖಂಡಪ್ರಾಶಸ್ತ್ಯ ಮತ್ತು ಭೂಗೋಳವರ್ಣನೆ’ ಎಂಬ ತೃತೀಯ ಅಧ್ಯಾಯವು ಸಮಾಪ್ತಿಯಾಯಿತು।