Dhvaja-Dhāraṇa Mahātmyam: Sumati–Satyamatī, Humility, and Deliverance by Hari’s Messengers

Verse 1

नारद उवाच । भगवन्सर्वधर्मज्ञ सर्वशास्त्रार्थपारग । सर्वकर्मवरिष्टं च त्वयोक्तं ध्वजधारणम् ॥ १ ॥

ನಾರದನು ಹೇಳಿದನು— ಹೇ ಭಗವನ್! ನೀವು ಸರ್ವಧರ್ಮಜ್ಞರು, ಸರ್ವಶಾಸ್ತ್ರಾರ್ಥಪಾರಗರು. ಎಲ್ಲಾ ಕರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ಧ್ವಜಧಾರಣೆಯೇ ಶ್ರೇಷ್ಠವೆಂದು ನೀವು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದೀರಿ.

Verse 2

यस्तु वै सुमतिर्नाम ध्वजारोपपरो मुने । त्वयोक्तस्तस्य चरितं विस्तरेण ममादिश ॥ २ ॥

ಹೇ ಮುನೇ! ಧ್ವಜಾರೋಪಣದಲ್ಲಿ ಪರಾಯಣನಾದ ‘ಸುಮತಿ’ ಎಂಬವನನ್ನು ನೀವು ಹೇಳಿದ್ದೀರಿ; ಅವನ ಚರಿತ್ರೆಯನ್ನು ನನಗೆ ವಿವರವಾಗಿ ಉಪದೇಶಿಸಿ.

Verse 3

सनक उवाच । श्रृणुष्वैकमनाः पुण्यमितिहासं पुरातनम् । ब्रह्मणा कथितं मह्यं सर्वपापप्रणाशनम् ॥ ३ ॥

ಸನಕನು ಹೇಳಿದನು— ಏಕಾಗ್ರಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಈ ಪುರಾತನ ಪುಣ್ಯ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಕೇಳು; ಬ್ರಹ್ಮನು ನನಗೆ ಹೇಳಿದ ಇದು ಸರ್ವಪಾಪನಾಶಕವಾಗಿದೆ.

Verse 4

आसीत्पुरा कृतयुगे सुमतिर्नाम भूपतिः । सोमवंशोद्भवः श्रीमान्सत्पद्वीपैकनायकः ॥ ४ ॥

ಪುರಾತನ ಕಾಲದ ಕೃತಯುಗದಲ್ಲಿ ‘ಸುಮತಿ’ ಎಂಬ ಭೂಪತಿ ಇದ್ದನು. ಅವನು ಸೋಮವಂಶೋದ್ಭವ, ಶ್ರೀಮಂತ, ಮತ್ತು ‘ಸತ್ಪದ್ವೀಪ’ದ ಏಕೈಕ ನಾಯಕನಾಗಿದ್ದನು.

Verse 5

धर्मात्मा सत्यसंपन्नः शुचिवंश्योऽतिथिप्रियः । सर्वलक्षणसंपन्नः सर्वसंपद्विभूषितः ॥ ५ ॥

ಅವನು ಧರ್ಮಾತ್ಮ, ಸತ್ಯಸಂಪನ್ನ, ಶುಚಿವಂಶಜನಾಗಿದ್ದು ಅತಿಥಿಸತ್ಕಾರಪ್ರಿಯನಾಗಿದ್ದನು. ಎಲ್ಲಾ ಶುಭಲಕ್ಷಣಗಳಿಂದ ಯುಕ್ತನಾಗಿ, ಸರ್ವಸಂಪತ್ತಿನಿಂದ ವಿಭೂಷಿತನಾಗಿದ್ದನು.

Verse 6

सदा हरिकथासेवी हरिपूजापरायणः । हरिभक्तिपराणां च शुश्रूषुर्निरहंकृतिः ॥ ६ ॥

ಅವನು ಸದಾ ಹರಿಕಥಾಸೇವೆಯಲ್ಲಿ ನಿರತನಾಗಿ, ಹರಿಪೂಜೆಯಲ್ಲಿ ಪರಾಯಣನಾಗಿ, ಹರಿಭಕ್ತಿಪರರಾದ ಭಕ್ತರಿಗೆ ಶ್ರುಶ್ರೂಷೆ ಮಾಡುವಲ್ಲಿ ಉತ್ಸುಕನಾಗಿ, ಅಹಂಕಾರರಹಿತನಾಗಿರುತ್ತಾನೆ।

Verse 7

पूज्यपूजारतो नित्यं समदर्शी गुणान्वितः । सर्वभूतहितः शान्तः कृतज्ञः कीर्तिमांस्तथा ॥ ७ ॥

ಅವನು ನಿತ್ಯವೂ ಪೂಜ್ಯರಿಗೆ ಪೂಜೆ-ಗೌರವದಲ್ಲಿ ನಿರತನಾಗಿ, ಸಮದರ್ಶಿ ಹಾಗೂ ಗುಣಾನ್ವಿತನಾಗಿರುತ್ತಾನೆ; ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳ ಹಿತದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ, ಶಾಂತ, ಕೃತಜ್ಞ ಮತ್ತು ಕೀರ್ತಿವಂತನು।

Verse 8

तस्य भार्या महाभागा सर्वलक्षणसंयुता । पतिव्रता पतिप्राणा नाम्रा सत्यमतिर्मुने ॥ ८ ॥

ಅವನ ಪತ್ನಿ ಮಹಾಭಾಗ್ಯವತಿ, ಸರ್ವ ಶುಭಲಕ್ಷಣಗಳಿಂದ ಯುಕ್ತಳು; ಪತಿವ್ರತೆ, ಪತಿಯನ್ನು ಪ್ರಾಣವೆಂದು ಭಾವಿಸುವವಳು—ಹೇ ಮುನೇ—ಅವಳ ಹೆಸರು ಸತ್ಯಮತಿ.

Verse 9

तावुभौ दम्पती नित्यं हरिपूजापरायणौ । जातिस्मरौ महाभागौ सत्यज्ञौ सत्परायणौ ॥ ९ ॥

ಆ ದಂಪತಿಗಳು ಇಬ್ಬರೂ ನಿತ್ಯ ಹರಿಪೂಜೆಯಲ್ಲಿ ಪರಾಯಣರಾಗಿದ್ದರು; ಪೂರ್ವಜನ್ಮಸ್ಮರಣೆ ಹೊಂದಿದವರು, ಮಹಾಭಾಗ್ಯರು, ಸತ್ಯವನ್ನು ತಿಳಿದವರು ಮತ್ತು ಸತ್ಪಥದಲ್ಲಿ ದೃಢನಿಷ್ಠರು.

Verse 10

अन्नदानरतौ नित्यं जलदानपरायणौ । तडागारामवप्रादौ नसंख्यातान्वितेनतुः ॥ १० ॥

ಅವರು ನಿತ್ಯ ಅನ್ನದಾನದಲ್ಲಿ ನಿರತರಾಗಿ, ಜಲದಾನದಲ್ಲಿ ಪರಾಯಣರಾಗಿದ್ದರು; ಜನಹಿತಕ್ಕಾಗಿ ಕೆರೆಗಳು, ತೋಟಗಳು, ಬಾವಿಗಳು ಮುಂತಾದ ಅನೇಕ ದಾನಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು।

Verse 11

सा तु सत्यमतिर्नित्यं शुचिर्विष्णुगृहे सती । नृत्यत्यत्यन्तसन्तुष्टा मनोज्ञा मञ्जुवादिनी ॥ ११ ॥

ಅವಳು ಸತ್ಯಮತಿಯಾಗಿಯೂ ನಿತ್ಯ ಶುದ್ಧಳಾಗಿಯೂ ಸತಿಯಾಗಿ ವಿಷ್ಣುಗೃಹದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದಳು. ಅತ್ಯಂತ ಸಂತೃಪ್ತ ಹೃದಯದಿಂದ, ಮನೋಹರಳಾಗಿ ಮಧುರವಚನಗಳಿಂದ ನೃತ್ಯಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಳು.

Verse 12

सोऽपि राजा महाभागो द्वादशीद्धादशीदिने । ध्वजमारोपयत्येव मनोज्ञं बहुविस्तरम् ॥ १२ ॥

ಆ ಮಹಾಭಾಗ ರಾಜನು ಕೂಡ ದ್ವಾದಶೀ ದಿನದಲ್ಲಿ ಮನೋಹರವಾದ, ಬಹುವಿಸ್ತಾರವಾದ ಧ್ವಜವನ್ನು ಏರಿಸುತ್ತಿದ್ದನು.

Verse 13

एवं हरिपरं नित्यं राजानं धर्मकोविदम् । प्रियां सत्यमतिं चास्य देवा अपि सदास्तुवन् ॥ १३ ॥

ಹೀಗೆ ಹರಿಪರನಾಗಿ ನಿತ್ಯ ಧರ್ಮಕೋವಿದನಾದ ಆ ರಾಜನನ್ನೂ, ಅವನ ಪ್ರಿಯೆ ಸತ್ಯಮತಿಯನ್ನು ಕೂಡ ದೇವತೆಗಳೂ ಸದಾ ಸ್ತುತಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.

Verse 14

त्रिलोके विश्रुतौ ज्ञात्वा दम्पती धर्मको विदौ । आययौ बहुभिः शिष्यैर्द्रष्टुकामो विभाण्डकः ॥ १४ ॥

ತ್ರಿಲೋಕದಲ್ಲಿಯೂ ಧರ್ಮಕೋವಿದರೆಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾದ ಆ ದಂಪತಿಯನ್ನು ತಿಳಿದು, ಅವರನ್ನು ನೋಡಬೇಕೆಂಬ ಆಸೆಯಿಂದ ವಿಭಾಂಡಕ ಮುನಿಯು ಅನೇಕ ಶಿಷ್ಯರೊಂದಿಗೆ ಬಂದನು.

Verse 15

तमायांतं मुनिं श्रुत्वा स तु राजा विभाण्डकम् । प्रत्युद्ययौ सपत्नीकः प्रजाभि र्बहुविस्तरम् ॥ १५ ॥

ವಿಭಾಂಡಕ ಮುನಿಯು ಬರುತ್ತಿದ್ದಾನೆಂದು ಕೇಳಿ, ರಾಜನು ತನ್ನ ಪತ್ನಿಯೊಡನೆ ಹಾಗೂ ಅನೇಕ ಪ್ರಜೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಅವರನ್ನು ಸ್ವಾಗತಿಸಲು ಎದುರಿಗೆ ಹೊರಟನು.

Verse 16

कृतातिथ्यक्रियं शान्तं कृतासनपरिग्रहम् । नीचासनस्थितो भूयः प्राञ्जलिर्मुनिमब्रवीत् ॥ १६ ॥

ಅತಿಥಿ ಸತ್ಕಾರದ ವಿಧಿಯನ್ನು ಶಾಂತವಾಗಿ ನೆರವೇರಿಸಿ, ಆಸನವನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿ, ತಾನು ಕೆಳ ಆಸನದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತು; ಮತ್ತೆ ಕೈಜೋಡಿಸಿ ಮುನಿಯನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಹೇಳಿದನು।

Verse 17

राजो वाच । भगवन्कृतकृत्योऽस्मिं त्वदभ्यागमनेन वै । सतामायमनं सन्तं प्रशंसन्ति सुरवावहम् ॥ १७ ॥

ರಾಜನು ಹೇಳಿದನು—ಭಗವನ್! ನಿಮ್ಮ ಆಗಮನದಿಂದಲೇ ನಾನು ಕೃತಕೃತ್ಯನಾದೆ. ಸತ್ಪುರುಷರು ಸಂತರ ಆಗಮನವನ್ನು ಪ್ರಶಂಸಿಸುತ್ತಾರೆ; ಅದು ದೇವಾನುಗ್ರಹ ಮತ್ತು ಮಂಗಳವನ್ನು ತರುತ್ತದೆ।

Verse 18

यत्र स्यान्महतां प्रेम तत्र स्युः सर्वसम्पदः । तेजः कीर्तिर्धनं पुत्रा इति प्राहुर्विपश्चितः ॥ १८ ॥

ಮಹಾತ್ಮರ ನಡುವೆ ಪ್ರೇಮಭಾವ ಇರುವಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ಸಂಪತ್ತುಗಳು ಇರುತ್ತವೆ—ತೇಜಸ್ಸು, ಕೀರ್ತಿ, ಧನ ಮತ್ತು ಸತ್ಪುತ್ರರು—ಎಂದು ಜ್ಞಾನಿಗಳು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ।

Verse 19

तत्र वृद्धिमुपायान्ति श्रेयांस्यनुदिनं मुने । यत्र सन्तः प्रकुर्वन्ति महतीं करुणां प्रभो ॥ १९ ॥

ಹೇ ಮುನೇ! ಸಂತರೂ ಎಲ್ಲಿ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಮಹಾಕರುಣೆಯನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೋ, ಅಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿದಿನ ಶ್ರೇಯಸ್ಸು ಮತ್ತು ಮಂಗಳವು ವೃದ್ಧಿಯಾಗುತ್ತದೆ, ಹೇ ಪ್ರಭು।

Verse 20

यो मृर्ध्नि धारयेदूह्यन्महत्पादजलं रजः । स स्नातः सर्वतीर्थेषु पुण्यात्मा नात्र संशयः ॥ २० ॥

ಯಾರು ಭಕ್ತಿಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಮಹಾತ್ಮನ ಪಾದಪ್ರಕ್ಷಾಲನಜಲದಿಂದ ಪವಿತ್ರವಾದ ರಜಸ್ಸನ್ನು ತನ್ನ ಶಿರಸ್ಸಿನ ಮೇಲೆ ಧರಿಸುತ್ತಾನೋ, ಅವನು ಸರ್ವತೀರ್ಥಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದವನಂತೆ; ಅವನು ಪುಣ್ಯಾತ್ಮ—ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ।

Verse 21

मम पुत्राश्च दाराश्च संपत्त्वयि समर्पिताः । मामाज्ञापय विप्रेन्द्र किं प्रियं करवाणि ते ॥ २१ ॥

ನನ್ನ ಪುತ್ರರು, ಪತ್ನಿ ಹಾಗೂ ಸಮಸ್ತ ಸಂಪತ್ತು ನಿನಗೆ ಸಮರ್ಪಿತವಾಗಿದೆ। ಹೇ ವಿಪ್ರೇಂದ್ರ, ನನಗೆ ಆಜ್ಞಾಪಿಸು—ನಿನ್ನ ಪ್ರೀತಿಗಾಗಿ ನಾನು ಏನು ಮಾಡಲಿ?

Verse 22

विनञ्चवनतं भूपं स निरीक्ष्य मुनीश्वरः । स्पृशन्करेण तं प्रीत्युवाचातिहर्षितः ॥ २२ ॥

ವಿನಯದಿಂದ ತಲೆಬಾಗಿದ ರಾಜನನ್ನು ನೋಡಿ ಮುನೀಶ್ವರನು ಅವನನ್ನು ಸೌಮ್ಯವಾಗಿ ನಿರೀಕ್ಷಿಸಿದನು; ನಂತರ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಕೈಯಿಂದ ಸ್ಪರ್ಶಿಸಿ, ಅತ್ಯಂತ ಹರ್ಷದಿಂದ ಮಾತಾಡಿದನು।

Verse 23

ऋषिरुवाच । गजन्यदुक्तं भवता तत्सर्वं त्वत्कुलोचितम् । विनयावनतः सर्वो बहुश्रेयो लभेदिह ॥ २३ ॥

ಋಷಿಯು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ಗಜನ್ಯ, ನೀನು ಹೇಳಿದ ಎಲ್ಲವೂ ನಿನ್ನ ಕುಲಕ್ಕೆ ಯೋಗ್ಯವಾಗಿದೆ. ವಿನಯದಿಂದ ತಲೆಬಾಗುವವನು ಇಹಲೋಕದಲ್ಲೇ ಮಹಾ ಶ್ರೇಯಸ್ಸನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ।

Verse 24

धर्मश्चार्थश्च कामश्च मोक्षश्च नृपसत्तम । विनयाल्लभते मर्त्यो दुर्लभं किं महात्मनाम् ॥ २४ ॥

ಹೇ ನೃಪಶ್ರೇಷ್ಠ, ಮನುಷ್ಯನು ವಿನಯದಿಂದ ಧರ್ಮ, ಅರ್ಥ, ಕಾಮ ಮತ್ತು ಮೋಕ್ಷವನ್ನೂ ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ಮಹಾತ್ಮರಿಗೆ ದುರ್ಲಭವೆಂದರೆ ಏನು?

Verse 25

प्रीतोऽस्मि तव भूपाल सन्मार्गपरिवर्त्तिनः । स्वस्ति ते सततं भूयाद्यत्पृच्छामि तदुच्यताम् ॥ २५ ॥

ಹೇ ಭೂಪಾಲ, ನೀನು ಸನ್ಮಾರ್ಗದ ಕಡೆಗೆ ತಿರುಗಿರುವುದರಿಂದ ನಾನು ಸಂತೋಷಗೊಂಡಿದ್ದೇನೆ. ನಿನಗೆ ಸದಾ ಮಂಗಳವಾಗಲಿ. ಈಗ ನಾನು ಕೇಳುವುದಕ್ಕೆ ಉತ್ತರಿಸು।

Verse 26

पूजा बहुविधाः सन्ति हरितुष्टिविधायिकाः । तासु नित्यं ध्वजारोपे वर्त्त्से त्वं सदोद्यतः ॥ २६ ॥

ಪೂಜೆಗಳು ಅನೇಕ ವಿಧಗಳಿವೆ; ಅವೆಲ್ಲವೂ ಹರಿಯನ್ನು ತೃಪ್ತಿಪಡಿಸುವವು. ಆದರೆ ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ನೀನು ನಿತ್ಯ ಭಗವಂತನ ಗೌರವಾರ್ಥ ಧ್ವಜಾರೋಹಣದಲ್ಲಿ ಸದಾ ಉತ್ಸಾಹದಿಂದ ನಿರತನಾಗಿರುವೆ.

Verse 27

भार्यापि तव साध्वीयं नित्यं नृत्यपरायणा । किमर्थमेतद्वृत्तान्तं यथावद्वक्तुमर्हसि ॥ २७ ॥

ನಿನ್ನ ಪತ್ನಿಯೂ ಸಾಧ್ವಿ; ನಿತ್ಯ ನೃತ್ಯದಲ್ಲಿ ಪರಾಯಣಳಾಗಿದ್ದಾಳೆ. ಹಾಗಿದ್ದರೆ ಈ ವೃತ್ತಾಂತ ಏಕೆ ಸಂಭವಿಸಿತು? ನೀನು ಇದನ್ನು ಯಥಾವತ್ತಾಗಿ ಹೇಳಬೇಕು.

Verse 28

राजोवाच । श्रृणुष्व भगवन्सर्वं यत्पृच्छसि वदामि तत् । आश्चर्यभूतं लोकानामावयोश्चरितं त्विह ॥ २८ ॥

ರಾಜನು ಹೇಳಿದನು—ಓ ಭಗವನ್, ಕೇಳಿರಿ; ನೀವು ಏನು ಕೇಳುತ್ತೀರೋ ಅದನ್ನೆಲ್ಲಾ ನಾನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ. ಇಲ್ಲಿ ಜನರಿಗೆ ಆಶ್ಚರ್ಯವಾಗಿರುವ ನಮ್ಮ ಕೃತ್ಯಗಳ ಅದ್ಭುತ ವೃತ್ತಾಂತವನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ.

Verse 29

अहमासं पुरा शूद्रो मालिनिर्नाम सत्तम । कुमार्गनिरतो नित्यं सर्वलोकाहिते रतः ॥ २९ ॥

ಓ ಸತ್ತಮ ಪುರುಷ, ಹಿಂದೆ ನಾನು ‘ಮಾಲಿನಿ’ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಶೂದ್ರ ಸ್ತ್ರೀಯಾಗಿದ್ದೆ. ನಾನು ನಿತ್ಯ ಕುಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ನಿರತಳಾಗಿದ್ದೆ; ಆದರೂ ಎಲ್ಲ ಲೋಕಗಳ ಹಿತದಲ್ಲೇ ರತಳಾಗಿದ್ದೇನೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತಿದ್ದೆ.

Verse 30

पिशुनो धर्मविद्वेषी देवद्रव्यापहारकः । गोध्नश्च ब्रह्महा चौरः सर्वप्राणिवधे रतः ॥ ३० ॥

ಅವನು ಪಿಶುನ, ಧರ್ಮದ್ವೇಷಿ, ದೇವದ್ರವ್ಯವನ್ನು ಅಪಹರಿಸುವವನು; ಗೋಹಂತಕ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣಹಂತಕ, ಕಳ್ಳ, ಹಾಗೂ ಸರ್ವಪ್ರಾಣಿಗಳ ವಧೆಯಲ್ಲಿ ರತನಾಗಿದ್ದನು.

Verse 31

नित्यं निष्ठुरवक्ता च पापी वेश्यापरायणः । एवं स्थितः कियत्कालमनाहत्यं महदृचः ॥ ३१ ॥

ಅವನು ಸದಾ ಕಠೋರವಾಕ್ಯನು, ಪಾಪಿ, ವೇಶ್ಯಾಸಕ್ತನು. ಇಂತಹ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಇದ್ದು ಮಹಾವಿಧಿ (ಕರ್ಮಫಲ)ಯ ಆಘಾತವಿಲ್ಲದೆ ಎಷ್ಟು ಕಾಲ ಉಳಿಯಬಲ್ಲನು?

Verse 32

सर्वबन्धुपरित्यक्तो दुःखी वनमुपागतः । मृगमांसाशनो नित्यं तथा पान्थाविलुम्पकः ॥ ३२ ॥

ಎಲ್ಲ ಬಂಧುಗಳಿಂದ ತ್ಯಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟು ದುಃಖಿತನಾಗಿ ಅವನು ಕಾಡಿಗೆ ಹೋದನು. ಅವನು ನಿತ್ಯ ಮೃಗಮಾಂಸ ಭಕ್ಷಿಸಿ, ದಾರಿಯ ಪ್ರಯಾಣಿಕರನ್ನು ಲೂಟಿಮಾಡುವವನಾಗಿಯೂ ಆಯಿತನು.

Verse 33

एकाकी दुःखबहुलो न्यवसन्निर्जने वने । एकदा क्षुत्परिश्रान्तो निदाघार्त्तः पिपासितः ॥ ३३ ॥

ಒಂಟಿಯಾಗಿ, ದುಃಖಭಾರದಿಂದ ಅವನು ನಿರ್ಜನ ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಿದನು. ಒಮ್ಮೆ ಹಸಿವಿನಿಂದ ದಣಿದು, ಗ್ರೀಷ್ಮದ ತಾಪದಿಂದ ಕಂಗೆಟ್ಟು, ದಾಹದಿಂದ ತಪಿಸಿದನು.

Verse 34

जीर्णं देवालयं विष्णोरपश्यं विजने वने । हंसकारण्डवाकीर्णं तत्समीपे महत्सरः ॥ ३४ ॥

ನಿರ್ಜನ ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ನಾನು ವಿಷ್ಣುವಿನ ಜೀರ್ಣ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ಕಂಡೆನು; ಅದರ ಸಮೀಪ ಹಂಸಗಳು ಮತ್ತು ಕಾರಂಡವ ಪಕ್ಷಿಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ ಮಹಾಸರೋವರವಿತ್ತು.

Verse 35

पर्यन्तवनपुष्पौघच्छादितं तन्मुनीश्वर । अपिबं तत्र पानीयं तत्तीरे विगतश्रमः ॥ ३५ ॥

ಓ ಮುನೀಶ್ವರ, ಆ ಸ್ಥಳವು ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಕಾಡುಹೂವಿನ ಗುಚ್ಛಗಳಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿತ್ತು. ಅಲ್ಲಿ ನಾನು ನೀರು ಕುಡಿದು, ಅದರ ತೀರದಲ್ಲಿ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಪಡೆದು ನನ್ನ ಶ್ರಮ ನಿವಾರಣೆಯಾಯಿತು.

Verse 36

फलानि जग्ध्वा शीर्णानि स्वयं क्षुच्च निवारिता । तस्मिञ्जीर्णीलये विष्णोनर्निवासं कृतकवानहम् ॥ ३६ ॥

ಬಿದ್ದ ಅತಿಪಕ್ವ ಫಲಗಳನ್ನು ತಿಂದು ನಾನು ಸ್ವತಃ ಹಸಿವನ್ನು ಶಮನಗೊಳಿಸಿದೆ. ಆ ಜೀರ್ಣ ಗೃಹದಲ್ಲಿ ವಿಷ್ಣುಪರಾಯಣನಾಗಿ ಮಾನವನಂತೆ ವಾಸಮಾಡಿದೆನು.

Verse 37

जीर्णस्फुटितसंधानं तस्य नित्यमकारिषम् । पर्णैस्तृणैश्च काष्ठैघै र्गृहं सम्यक् प्रकल्पितम् ॥ ३७ ॥

ಅವನ ಗೃಹದಲ್ಲಿ ಜೀರ್ಣವಾಗಿ ಬಿರುಕು ಬಿಟ್ಟಿದ್ದುದನ್ನು ನಾನು ಪ್ರತಿದಿನ ಜೋಡಿಸಿ ದುರಸ್ತಿ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದೆನು. ಎಲೆ, ಹುಲ್ಲು ಮತ್ತು ಕಟ್ಟಿಗೆಯ ಗುಚ್ಚಗಳಿಂದ ಆ ಗುಡಿಸಲನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದೆನು.

Verse 38

स्वसुऱार्थं तु तद्भमिर्मया लिप्ता मुनीश्वर । तत्राहं व्याधवृत्तिस्थो हत्वा बहुविधान्मृगान् ॥ ३८ ॥

ಓ ಮುನೀಶ್ವರಾ! ಮಾವನ ಹಿತಾರ್ಥಕ್ಕಾಗಿ ನಾನು ಆ ನೆಲವನ್ನು ಲೇಪಿಸಿ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದೆನು. ಅಲ್ಲಿ ನಾನು ಬೇಟೆಗಾರನ ಜೀವನವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ನಿಂತು ಹಲವು ವಿಧದ ಮೃಗಗಳನ್ನು ವಧಿಸಿದೆನು.

Verse 39

आजीवं वर्तय न्नित्यं वर्षाणां विंशतिः स्थितः । अथेयमागता साध्वी विन्ध्यदेशसमुद्भवा ॥ ३९ ॥

ನಿತ್ಯವೂ ಜೀವನೋಪಾಯವನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಾ ಅವನು ಇಪ್ಪತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಹಾಗೆಯೇ ಇದ್ದನು. ನಂತರ ವಿಂಧ್ಯದೇಶದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ಒಬ್ಬ ಸಾಧ್ವಿ ಸ್ತ್ರೀ ಅಲ್ಲಿ ಬಂದಳು.

Verse 40

निषादकुलजा विप्रा नान्मा ख्याताऽवकोकिला । बन्धुवर्गपरित्यक्ता दुःखिता जीर्णविग्रहा ॥ ४० ॥

ನಿಷಾದಕುಲದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ಆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೀ ‘ಅವಕೋಕಿಲಾ’ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧಳಾಗಿದ್ದಳು. ಬಂಧುಗಳಿಂದ ತ್ಯಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟು, ದುಃಖಿತಳಾಗಿ, ದೇಹದಿಂದ ಜೀರ್ಣಳಾಗಿದ್ದಳು.

Verse 41

क्षुत्तृड्घर्मपरिश्रान्ता शोचन्ती स्वकृतं ह्यघम् । दैवयोगाकत्समायाताभ्रमन्ती विजने वने ॥ ४१ ॥

ಹಸಿವು, ದಾಹ ಮತ್ತು ಬಿಸಿಲಿನ ತಾಪದಿಂದ ಕಂಗೆಟ್ಟ ಅವಳು ತಾನೇ ಮಾಡಿದ ಪಾಪವನ್ನು ನೆನೆದು ಅಳಲುತ್ತಿದ್ದಳು; ದೈವಯೋಗದಿಂದ ಅಲ್ಲಿ ಬಂದು, ನಿರ್ಜನ ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ಅಲೆದಾಡುತ್ತಿದ್ದಳು।

Verse 42

ग्रीष्मतापार्द्दिता बाह्ये स्वान्ते चाधिनिपूडिता । इमां दुःखार्दितां दृष्ट्वा जाता मे विपुला दया ॥ ४२ ॥

ಬೇಸಿಗೆಯ ತಾಪದಿಂದ ಹೊರಗೆ ಸುಟ್ಟಂತೆ, ಒಳಗೆ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಒತ್ತಡದಿಂದ ಪೀಡಿತಳಾಗಿ—ಅವಳನ್ನು ದುಃಖಾರ್ತಳಾಗಿ ಕಂಡು ನನ್ನೊಳಗೆ ಅಪಾರ ಕರುಣೆ ಉದಯವಾಯಿತು।

Verse 43

दत्तं मया जलं चास्यै मांसं वन्यफलानि च । गतश्रमात्वियं ब्रह्मन्मया पृष्टा यथा तथम् ॥ ४३ ॥

ನಾನು ಅವಳಿಗೆ ನೀರನ್ನು ನೀಡಿದೆ; ಜೊತೆಗೆ ಮಾಂಸ ಮತ್ತು ಕಾಡುಹಣ್ಣುಗಳನ್ನೂ ಕೊಟ್ಟೆ. ಅವಳ ಶ್ರಮ ತೀರಿದ ಬಳಿಕ, ಓ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ಸಂದರ್ಭಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ನಾನು ಅವಳನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದೆ।

Verse 44

अवेदयत्स्ववृत्तान्तं तच्छृणुष्व महामुने । नान्मावकोकिला चाहं निषादकुलसम्भवा ॥ ४४ ॥

ಆಮೇಲೆ ಅವಳು ತನ್ನ ವೃತ್ತಾಂತವನ್ನು ತಿಳಿಸಿದಳು—“ಓ ಮಹಾಮುನಿ, ಕೇಳಿರಿ. ನಾನು ವಾಕೋಕಿಲೆಯಲ್ಲ; ನಾನು ನಿಷಾದಕುಲದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದವಳು.”

Verse 45

दारुकस्य सुता चाहं विन्ध्यपर्वतवासिनी । परस्वहारिणी नित्यं सदा पैशुन्यवादिनी ॥ ४५ ॥

“ನಾನು ದಾರುಕನ ಮಗಳು, ವಿಂಧ್ಯ ಪರ್ವತಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವವಳು; ಸದಾ ಪರರ ಸಂಪತ್ತನ್ನು ಕಸಿದುಕೊಳ್ಳುವವಳು, ಯಾವಾಗಲೂ ದುಷ್ಟ ನಿಂದಾವಚನಗಳನ್ನು ಹೇಳುವವಳು.”

Verse 46

पुंश्चलूत्येवमुक्त्वा तु बन्धुवर्गैः समुज्झिता । कियत्कालं ततः पत्या भृताहं लोकनिन्दिता ॥ ४६ ॥

ಈ ರೀತಿ “ಪುಂಶ್ಚಲೀ” ಎಂದು ನಿಂದಿಸಿ ನನ್ನ ಬಂಧುಗಳೇ ನನ್ನನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದರು. ನಂತರ ಕೆಲಕಾಲ ಪತಿಯಾದವನು ನನ್ನನ್ನು ಪೋಷಿಸಿದರೂ, ನಾನು ಲೋಕನಿಂದೆಯಲ್ಲೇ ಬದುಕಿದೆ.

Verse 47

दैवात्सोऽपि गतो लोकं यमस्यात्र विहाय माम् । कान्तारे विजने चैका भ्रमन्ती दुःखपीडिता ॥ ४७ ॥

ದೈವಾತ್ ಅವನೂ ನನ್ನನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಬಿಟ್ಟು ಯಮಲೋಕಕ್ಕೆ ಹೋದನು. ನಾನು ಒಬ್ಬಳೇ, ಜನವಿಲ್ಲದ ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ದುಃಖದಿಂದ ಪೀಡಿತಳಾಗಿ ಅಲೆದಾಡುತ್ತೇನೆ.

Verse 48

दैवात्त्वत्सविधं प्राप्ता जीविताहं त्वयाधुना । इत्येवं स्वकृतं कर्म मह्यं सर्वं न्यवेदयत् ॥ ४८ ॥

“ದೈವಾತ್ ನಿನ್ನ ಸನ್ನಿಧಿಗೆ ಬಂದೆ; ಈಗ ನಿನ್ನಿಂದಲೇ ನಾನು ಜೀವಂತಿದ್ದೇನೆ.” ಎಂದು ಹೇಳಿ, ತಾನು ಮಾಡಿದ ಎಲ್ಲಾ ಕರ್ಮಗಳನ್ನೂ ನನಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತಿಳಿಸಿದಳು.

Verse 49

ततो देवालये तस्मिन्दम्पतीभावमाश्रितौ । स्थितौ वर्षाणि दश च आवां मांसफलाशिनौ ॥ ४९ ॥

ನಂತರ ಆ ದೇವಾಲಯದಲ್ಲೇ ನಾವು ದಂಪತಿಭಾವವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿದೆವು. ಹತ್ತು ವರ್ಷಗಳು ಅಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿ, ಮಾಂಸ ಮತ್ತು ಹಣ್ಣುಗಳನ್ನು ತಿಂದು ಜೀವನ ನಡೆಸಿದೆವು.

Verse 50

एकदा मद्यपानेन प्रमत्तौ निर्भरैमुने । तत्र देवालये रात्रौ मुदितौ मांसभोजनात् ॥ ५० ॥

ಒಮ್ಮೆ, ಮುನೇ, ಮದ್ಯಪಾನದಿಂದ ಮದೋನ್ಮತ್ತರೂ ನಿರ್ಬಂಧವಿಲ್ಲದವರೂ ಆದ ಆ ಇಬ್ಬರೂ ಆ ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ರಾತ್ರಿ ಕಳೆದರು; ಮಾಂಸಭೋಜನದಿಂದ ಹರ್ಷಿತರಾಗಿದ್ದರು.

Verse 51

तनुवस्त्रापरिज्ञानौ नृत्यं चकृव मोहितौ । प्रारब्धकर्म भोगान्तमावां युगपदागतौ ॥ ५१ ॥

ಮೋಹಗ್ರಸ್ತರಾಗಿ ನಾವು ದೇಹವಸ್ತ್ರಗಳ ಅರಿವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡು ನೃತ್ಯಮಾಡಿದೆವು. ಹಾಗೆಯೇ ಒಂದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸೇರಿ, ಪ್ರಾರಬ್ಧ ಕರ್ಮಭೋಗದ ಅಂತ್ಯವನ್ನು ತಲುಪಿದೆವು.

Verse 52

यमदूतास्तदायाताः पाशहस्ता भयंकराः । नेतुमावां नृत्यरतौ सुधोरां यमयातनाम् ॥ ५२ ॥

ಆಗ ಯಮದೂತರು ಬಂದರು—ಕೈಯಲ್ಲಿ ಪಾಶ ಹಿಡಿದು ಭಯಂಕರರಾಗಿ—ನೃತ್ಯದಲ್ಲಿ ಲೀನರಾದ ನಮ್ಮಿಬ್ಬರನ್ನು ‘ಸುಧೋರಾ’ ಎಂಬ ಯಮಯಾತನೆಯ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಕರೆದೊಯ್ಯಲು.

Verse 53

ततः प्रसन्नो भगवान्कर्मणा मम मानद । देवावसथसंस्कारसंज्ञितेन कृतेन नः ॥ ५३ ॥

ಹೇ ಮಾನದ! ಆಗ ‘ದೇವಾವಸಥ-ಸಂಸ್ಕಾರ’ವೆಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ನಮ್ಮ ಕೃತ್ಯದಿಂದ—ನನ್ನ ಆ ಕಾರ್ಯದಿಂದ—ಭಗವಾನ್ ಪ್ರಸನ್ನನಾದನು.

Verse 54

स्वदूतान्प्रेषयामास स्वभक्तावनतत्परः । ते दूता देवदेवस्य शङ्खचक्र गदाधराः ॥ ५४ ॥

ಸ್ವಭಕ್ತರ ರಕ್ಷಣೆಯಲ್ಲಿ ಸದಾ ತತ್ಪರನಾದ ಭಗವಾನ್ ತನ್ನ ದೂತರನ್ನು ಕಳುಹಿಸಿದನು. ದೇವದೇವನ ಆ ದೂತರು ಶಂಖ-ಚಕ್ರ-ಗದೆಯನ್ನು ಧರಿಸಿದ್ದರು.

Verse 55

सहस्रसूर्यासंकाशाः सर्वे चारुचतुर्भुजाः । किरीटकुण्डलधरा हारिणो वनमालिनः ॥ ५५ ॥

ಅವರು ಎಲ್ಲರೂ ಸಹಸ್ರ ಸೂರ್ಯರಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಮಾನರು; ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರೂ ಸುಂದರ ಚತುರ್ಭುಜರು. ಕಿರೀಟ-ಕುಂಡಲಧಾರಿಗಳು, ಮನೋಹರ ರೂಪದವರು, ವನಮಾಲೆಯಿಂದ ಅಲಂಕರಿತರಾಗಿದ್ದರು.

Verse 56

दिशो वितिमिरा विप्र कुर्वन्तः स्वेन तेजसा । भयंकरान्याशहस्तान्दंष्ट्रिणो यमकिङ्करान् ॥ ५६ ॥

ಹೇ ವಿಪ್ರ! ಅವರು ತಮ್ಮ ಸ್ವತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ದಿಕ್ಕುಗಳನ್ನು ತಿಮಿರರಹಿತವಾಗಿಸಿದರು—ಭಯಂಕರರು, ಶೀಘ್ರಹಸ್ತರು, ದಂಷ್ಟ್ರಯುಕ್ತ ಯಮನ ಕಿಂಕರರು।

Verse 57

आवयोग्राहणे यत्तानृचुः कृष्णपरायणाः ॥ ५७ ॥

ಅಧ್ಯಯನ-ಗ್ರಹಣಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕೃಷ್ಣಪರಾಯಣ ಭಕ್ತರು ಆ ಋಕ್ ಮಂತ್ರಗಳನ್ನು ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಜಪಿಸಿದರು।

Verse 58

विष्णुदूता ऊचुः । भो भो क्रूरा दूराचारा विवेकपरिवर्जिताः । मुञ्चध्वमेतौ निष्पापौ दम्पती हरिवल्लभौ ॥ ५८ ॥

ವಿಷ್ಣುದೂತರು ಹೇಳಿದರು—“ಹೋ ಹೋ ಕ್ರೂರರೇ! ದೂರಾಚಾರಿಗಳೇ, ವಿವೇಕವರ್ಜಿತರೇ! ಈ ನಿಷ್ಪಾಪ ದಂಪತಿಯನ್ನು ಬಿಡಿರಿ; ಇವರು ಹರಿವಲ್ಲಭರು।”

Verse 59

विवेकस्त्रिषु लोकेषु संपदामादिकारणम् । अपापे पापधीर्यस्तु तं विद्यात्पुरुषाधमम् ॥ ५९ ॥

ಮೂರು ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿಯೂ ವಿವೇಕವೇ ಸತ್ಯಸಂಪತ್ತಿನ ಆದಿಕಾರಣ; ಪಾಪವಿಲ್ಲದ ಕಡೆ ಪಾಪಬುದ್ಧಿ ಹೊಂದುವವನನ್ನು ಪುರುಷಾಧಮನೆಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು।

Verse 60

पापे त्वपापधीर्यस्तु तं विद्यादधमाधमम् ॥ ६० ॥

ಪಾಪದಲ್ಲಿಯೂ ತಾನು ಅಪಾಪನೆಂದು ಭಾವಿಸುವವನನ್ನು ಅಧಮಾಧಮನೆಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು।

Verse 61

यमदूता ऊचुः । युष्माभिः सत्यमेवोक्तं किं त्वेतौ पापिसत्तमौ । यमेन पापिनो दण्ड्यास्तन्नेष्यामो वयं त्विमौ ॥ ६१ ॥

ಯಮದೂತರು ಹೇಳಿದರು—ನೀವು ಸತ್ಯವನ್ನೇ ಹೇಳಿದರು; ಆದರೆ ಇವರು ಇಬ್ಬರೂ ಮಹಾಪಾಪಿಗಳು. ಪಾಪಿಗಳನ್ನು ಯಮನು ದಂಡಿಸುತ್ತಾನೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ಇವರಿಬ್ಬರನ್ನು ನಾವು ಕರೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗುತ್ತೇವೆ.

Verse 62

श्रुतिप्रणिहितो धर्मो ह्यधर्मस्तद्विपर्ययः । धर्माधर्मविवेकोऽयं तन्नेष्यामो यमान्तिकम् ॥ ६२ ॥

ಶ್ರುತಿ (ವೇದ) ವಿಧಿಸಿದುದೇ ಧರ್ಮ; ಅದರ ವಿರುದ್ಧವೇ ಅಧರ್ಮ. ಇದೇ ಧರ್ಮಾಧರ್ಮ ವಿವೇಕ; ಆದ್ದರಿಂದ ಇವನನ್ನು ಯಮನ ಸನ್ನಿಧಿಗೆ ನಾವು ಕರೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗುತ್ತೇವೆ.

Verse 63

एतच्त्छुवातिकुपिता विष्णुदूता महौजसः । प्रत्यूचूस्तान्यमभटानधर्मे धर्ममानिनः ॥ ६३ ॥

ಇದನ್ನು ಕೇಳಿ ಮಹೌಜಸ್ವಿ ವಿಷ್ಣುದೂತರು ಅತ್ಯಂತ ಕೋಪಗೊಂಡರು; ಅಧರ್ಮದಲ್ಲಿದ್ದುಕೂಡ ತಾವು ಧರ್ಮಿಷ್ಠರೆಂದು ಭಾವಿಸಿದ ಯಮಭಟರಿಗೆ ಪ್ರತಿಯುತ್ತರ ಹೇಳಿದರು.

Verse 64

विष्णदूता ऊचुः । अहो कष्टं धर्मदृशामधर्मः स्पृशते सभाम् । सम्यग्विवेकशून्यानां निदानं ह्यापदां महत् ॥ ६४ ॥

ವಿಷ್ಣುದೂತರು ಹೇಳಿದರು—ಅಹೋ, ಎಷ್ಟು ದುಃಖಕರ! ಧರ್ಮವನ್ನು ಕಾಣುವವರ ಸಭೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಅಧರ್ಮ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದೆ. ಸಮ್ಯಗ್ವಿವೇಕವಿಲ್ಲದವರಿಗೆ ಇದು ಮಹಾ ಆಪತ್ತಿನ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 65

तर्काणाद्यविशेषेण नरकाध्यक्षतां गताः । यूयं किमर्थमद्यापि कर्त्तुं पापानि सोद्यमाः ॥ ६५ ॥

ತರ್ಕಾದಿಗಳಲ್ಲಿ ಯಥಾರ್ಥ ವಿಭೇದವಿಲ್ಲದೆ ನೀವು ನರಕಾಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದೀರಿ. ಆದರೂ ಇನ್ನೂ ಪಾಪಕರ್ಮ ಮಾಡಲು ಏಕೆ ಉತ್ಸುಕರಾಗಿದ್ದೀರಿ?

Verse 66

स्वकर्मक्षयपर्यन्तं महापातकिनोऽपि च । तिष्टन्ति नरके घोरे यावच्चन्द्रार्कतारकम् ॥ ६६ ॥

ಸ್ವಕರ್ಮಫಲ ಕ್ಷಯವಾಗುವವರೆಗೂ ಮಹಾಪಾತಕಿಗಳೂ ಭಯಂಕರ ನರಕದಲ್ಲಿ ತಂಗುತ್ತಾರೆ—ಚಂದ್ರ, ಸೂರ್ಯ ಮತ್ತು ನಕ್ಷತ್ರಗಳು ಇರುವವರೆಗೆ.

Verse 67

पूर्वसंचितपापानामदृष्ट्वा निष्कृतिं वृथा । किमर्थं पापकर्माणि करिष्येऽथ पुनः पुनः ॥ ६७ ॥

ಹಿಂದೆ ಸಂಚಿತವಾದ ಪಾಪಗಳಿಗೆ ನಿಜವಾದ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತವನ್ನು ನಾನು ಕಾಣದಿದ್ದರೆ, ಎಲ್ಲವೂ ವ್ಯರ್ಥ; ಹಾಗಾದರೆ ನಾನು ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಪಾಪಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಏಕೆ ಮಾಡಬೇಕು?

Verse 68

श्रुतिप्रणिहितो धर्मः सत्यं सत्यं न संशयः । किन्त्वाभ्यां चरितान्धर्मान्प्रवक्ष्यामो यथातथम् ॥ ६८ ॥

ಧರ್ಮವು ಶ್ರುತಿಯಿಂದ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಿದೆ—ಇದು ಸತ್ಯ, ಸತ್ಯ, ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ; ಆದರೂ ಆ ಇಬ್ಬರು ಆಚರಿಸಿದ ಧರ್ಮಗಳನ್ನು ಯಥಾತಥವಾಗಿ ನಾವು ವಿವರಿಸುತ್ತೇವೆ.

Verse 69

एतौ पापविनिर्मुक्तौ हरिशुश्रूषणे रतौ । हरिणात्रायमाणौ च मुञ्चध्वमविलम्बितम् ॥ ६९ ॥

ಈ ಇಬ್ಬರೂ ಪಾಪವಿಮುಕ್ತರು, ಹರಿಯ ಸೇವೆಯಲ್ಲಿ ನಿರತರಾಗಿದ್ದಾರೆ, ಮತ್ತು ಸ್ವಯಂ ಹರಿಯೇ ಅವರನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುತ್ತಿದ್ದಾನೆ—ಆದ್ದರಿಂದ ವಿಳಂಬವಿಲ್ಲದೆ ಬಿಡಿರಿ.

Verse 70

एषा च नर्तनं चक्रे तथैव ध्वजरोषणम् । अन्तकाले विष्णुगृहे तेन निष्पापतां गतौ ॥ ७० ॥

ಅವಳು ನೃತ್ಯಮಾಡಿದಳು, ಹಾಗೆಯೇ ಧ್ವಜವನ್ನು ಎತ್ತಿಸಿ/ಧ್ವನಿಗೊಳಿಸಿದಳು; ಅಂತ್ಯಕಾಲದಲ್ಲಿ ಆ ಕರ್ಮದಿಂದ ವಿಷ್ಣುಗೃಹವನ್ನು ಪಡೆದು ಪಾಪರಹಿತಳಾದಳು.

Verse 71

अन्तकाले तु यन्नाम श्रुत्वोक्त्वापि च वै सकृत् । लभते परमं स्थानं किमु शूश्रूषणे रताः ॥ ७१ ॥

ಅಂತ್ಯಕಾಲದಲ್ಲಿ ಆ ನಾಮವನ್ನು ಕೇಳಿ ಒಂದೇ ಬಾರಿ ಉಚ್ಚರಿಸಿದರೂ ಪರಮ ಸ್ಥಾನ ದೊರಕುವುದಾದರೆ, ನಿತ್ಯ ಶೂಶ್ರೂಷೆ-ಸೇವೆಯಲ್ಲಿ ರತರಾದವರು ಎಷ್ಟು ಅಧಿಕವಾಗಿ ಪಡೆಯರು!

Verse 72

महापातकयुक्तो वा युक्तो वाप्युपपातकैः । कृष्णसेवी नरोऽन्तेऽपि लभते परमां गतिम् ॥ ७२ ॥

ಮಹಾಪಾತಕಗಳಿಂದ ಯುಕ್ತನಾಗಿರಲಿ ಅಥವಾ ಉಪಪಾತಕಗಳಿಂದ ಕಲుషಿತನಾಗಿರಲಿ—ಕೃಷ್ಣಸೇವೆಯಲ್ಲಿ ರತನಾದ ನರನು ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿಯೂ ಪರಮಗತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

Verse 73

यतीनां विष्णुभक्तानां परिचर्या परायणाः । ते दूताः सहसा यान्ति पापिनोऽपि परां गतिम् ॥ ७३ ॥

ವಿಷ್ಣುಭಕ್ತ ಯತಿಗಳ ಪರಿಚರ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಪರಾಯಣರಾದವರು, ಪ್ರಭುವಿನ ದೂತರಂತೆ, ಪಾಪಿಗಳಾದರೂ ಸಹಸಾ ಪರಮಗತಿಯನ್ನು ಹೊಂದುತ್ತಾರೆ.

Verse 74

मुहुर्तं वा मुहुर्तार्द्धं यस्तिष्टोद्धरिमन्दिरे । सोऽपि याति परं स्थानं किमुद्वात्रघिंशवत्सरान् ॥ ७४ ॥

ಹರಿಯ ಮಂದಿರದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮುಹೂರ್ತ—ಅಥವಾ ಅರ್ಧ ಮುಹೂರ್ತ—ನಿಂತವನು ಕೂಡ ಪರಮ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ; ಹಾಗಾದರೆ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಇರುವವನ ಬಗ್ಗೆ ಏನು ಹೇಳಬೇಕು!

Verse 75

उपलेपनकर्त्तारौ संमार्जनपरायणौ । एतौ हरिगृहे नित्यं जीर्णशीर्णाधिरोपकौ ॥ ७५ ॥

ಅವರು ಲೇಪನ ಮಾಡುವವರೂ, ಸಂಮಾರ್ಜನದಲ್ಲಿ ಪರಾಯಣರೂ; ಹರಿಗೃಹದಲ್ಲಿ ನಿತ್ಯ ಜೀರ್ಣ-ಶೀರ್ಣವಾದುದನ್ನು ಪುನರುಜ್ಜೀವನಗೊಳಿಸಿ ದುರಸ್ತಿ ಮಾಡುವವರು.

Verse 76

जलसेचनकर्त्तारौ दीपदौ हरिमन्दिरे । कथमेतौ महाभागौ यातनाभोगमर्हथ ॥ ७६ ॥

ಹರಿಯ ಮಂದಿರದಲ್ಲಿ ಜಲಸಿಂಚನ ಮಾಡಿ ದೀಪ ಅರ್ಪಿಸುವ ಈ ಇಬ್ಬರು ಮಹಾಭಾಗ ಭಕ್ತರು ಯಾತನಾ-ಭೋಗಕ್ಕೆ ಹೇಗೆ ಅರ್ಹರಾಗಬಹುದು?

Verse 77

इत्युक्ता विष्णुदूतास्ते च्छित्वा पाशांस्तदैव हि । आरोप्यावां विमानाग्रयं ययुर्विष्णोः परं पदम् ॥ ७७ ॥

ಇಂತೆ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಾಗ ವಿಷ್ಣುದೂತರು ತಕ್ಷಣವೇ ಪಾಶಗಳನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿ, ಆ ಇಬ್ಬರನ್ನೂ ಶ್ರೇಷ್ಠ ವಿಮಾನದಲ್ಲಿ ಏರಿಸಿ ವಿಷ್ಣುವಿನ ಪರಮ ಪದಕ್ಕೆ ಹೊರಟರು.

Verse 78

तत्र सामीप्यमापन्नौ देवदेवस्य चक्रिणः । दिव्यान्भोगान्भुक्तवन्तौ तावत्कालं मुनीश्वर ॥ ७८ ॥

ಅಲ್ಲಿ ದೇವದೇವನಾದ ಚಕ್ರಧಾರಿಯ ಸಾನ್ನಿಧ್ಯವನ್ನು ಪಡೆದು, ಓ ಮುನೀಶ್ವರ, ಆ ಇಬ್ಬರೂ ಆ ಅವಧಿಯವರೆಗೆ ದಿವ್ಯ ಭೋಗಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿದರು.

Verse 79

दिव्यान्भोगांस्तु तत्रापि भुक्त्वा यातौ महीमिमाम् । अत्रापि संपदतुला हरिसेवाप्रसादतः ॥ ७९ ॥

ಅಲ್ಲಿಯೂ ದಿವ್ಯ ಭೋಗಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿ ಅವರು ಈ ಭೂಮಿಗೆ ಮರಳಿದರು; ಇಲ್ಲಿಯೂ ಹರಿಸೇವೆಯ ಪ್ರಸಾದದಿಂದ ಅವರಿಗೆ ಅದಕ್ಕೆ ಸಮಾನವಾದ ಸಂಪತ್ತು ದೊರಕಿತು.

Verse 80

अनिच्छया कृतेनापि सेवनेन हरेर्मुने । प्राप्तमीदृक् फलं विप्र देवानामपि दुर्लभम् ॥ ८० ॥

ಓ ಮುನೇ, ಓ ವಿಪ್ರನೇ, ಇಚ್ಛೆಯಿಲ್ಲದೆ ಮಾಡಿದ ಹರಿಯ ಸೇವೆಯಿಂದಲೂ ಇಂತಹ ಫಲ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ; ಅದು ದೇವತೆಗಳಿಗೂ ದುರ್ಲಭ.

Verse 81

इच्छयाराध्य विश्वेशं भक्तिभावेन माधवम् । प्राप्स्यावः परमं श्रेय इति हेतुर्निरुपितः ॥ ८१ ॥

ಸ್ವಇಚ್ಛೆಯಿಂದ ಭಕ್ತಿಭಾವದಿಂದ ವಿಶ್ವೇಶ್ವರನಾದ ಮಾಧವನನ್ನು ಆರಾಧಿಸಿದರೆ ನಾವು ಪರಮ ಶ್ರೇಯಸ್ಸನ್ನು ಪಡೆಯುವೆವು—ಎಂದು ಕಾರಣವು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ನಿರೂಪಿತವಾಗಿದೆ।

Verse 82

अवशेनापि यत्कर्म कृतं स्यात्सुमहत्फलम् । जायते भूमिदेवेन्द्र किं पुनः श्रद्धया कृतम् ॥ ८२ ॥

ಹೇ ಭೂಮಿದೇವೇಂದ್ರ! ಅಜಾಗರೂಕತೆಯಿಂದ ಮಾಡಿದ ಕರ್ಮವೂ ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ ಫಲ ನೀಡುತ್ತದೆ; ಹಾಗಾದರೆ ಶ್ರದ್ಧಾ-ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಮಾಡಿದದ್ದು ಎಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಫಲಿಸುವುದು!

Verse 83

एतदुक्तं निशम्यासौ स मुनीन्द्रो विभण्डकः । प्रशस्य दम्पती तौ तु प्रययौ स्वतपोवनम् ॥ ८३ ॥

ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿದ ಮುನೀಂದ್ರ ವಿಭಾಂಡಕನು ಆ ದಂಪತಿಯನ್ನು ಪ್ರಶಂಸಿಸಿ, ನಂತರ ತನ್ನ ತಪೋವನಕ್ಕೆ ಹೊರಟನು।

Verse 84

तस्माज्जानीहि देवर्षे देवदेवस्य चक्रिणः । परिचर्या तु सर्वेषां कामधेनूपमा स्मृता ॥ ८४ ॥

ಆದ್ದರಿಂದ ಹೇ ದೇವರ್ಷೇ! ದೇವದೇವನಾದ ಚಕ್ರಧಾರೀ ಪ್ರಭುವಿನ ಪರಿಚರ್ಯೆ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಕಾಮಧೇನುಸಮಾನವೆಂದು ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿ।

Verse 85

हरिपूजापराणां तु हरिरेव सनातनः । ददाति परमं श्रेयः सर्वकामफलमप्रदः ॥ ८५ ॥

ಹರಿಪೂಜೆಯಲ್ಲಿ ಪರಾಯಣರಾದವರಿಗೆ ಸನಾತನ ಹರಿಯೇ ಪರಮ ಶ್ರೇಯಸ್ಸನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸುತ್ತಾನೆ; ಯುಕ್ತವಾದ ಕಾಮನೆಗಳ ಫಲವನ್ನು ಅವನು ಎಂದಿಗೂ ತಡೆಯುವುದಿಲ್ಲ।

Verse 86

य इदं पुण्यमाख्यानं सर्वपापप्रणाशनम् । पठेच्च श्रृणुयाद्वापि सोऽपि याति परां रातिम् ॥ ८६ ॥

ಈ ಪುಣ್ಯಾಖ್ಯಾನವು ಸರ್ವಪಾಪನಾಶಕ; ಇದನ್ನು ಪಠಿಸುವವನು ಅಥವಾ ಶ್ರವಣಮಾತ್ರ ಮಾಡುವವನು ಸಹ ಪರಮಗತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ।