Jyotiṣa-śāstra Saṅgraha: Threefold Division, Gaṇita Methods, Muhūrta, and Planetary Reckoning
ज्याव्यासयोगविवराहतमूलोनितोऽर्द्धितः । व्यासः शरः शरोनाञ्च व्यासाच्छरगुणात्पदम् ॥ ४७ ॥
jyāvyāsayogavivarāhatamūlonito'rddhitaḥ | vyāsaḥ śaraḥ śaronāñca vyāsāccharaguṇātpadam || 47 ||
ಜ್ಯಾ ವರ್ಗದಿಂದ ತ್ರಿಜ್ಯಾ ವರ್ಗವನ್ನು ಕಡಿತ ಮಾಡಿದಾಗ ಬರುವ ವ್ಯತ್ಯಾಸದ ವರ್ಗಮೂಲವನ್ನು ತೆಗೆದು ಅರ್ಧ ಮಾಡಿದರೆ ‘ಶರ’ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. ಶರ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಸಗಳ ಮೊತ್ತದಿಂದ, ಧನುರ್ಜ್ಯಾ ಗುಣಧರ್ಮದಂತೆ ಬೇಕಾದ ‘ಪದ’ ಸಿದ್ಧವಾಗುತ್ತದೆ।
Sanatkumara (teaching Narada)
Vrata: none
Primary Rasa: shanta
Secondary Rasa: adbhuta
It shows that disciplined knowledge (śāstra)—even precise mathematical reasoning—supports dharma and clarity of mind, which are valued aids on the path toward mokṣa.
Indirectly: it frames technical learning as part of a purified life of dharma; such steadiness and truthfulness in knowledge complements devotion by cultivating focus, order, and reverence for Vedic methods.
A ganita-style rule used in Jyotiṣa/Vedāṅga calculations: deriving the śara (sagitta) from chord (jyā) and diameter (vyāsa) via squaring, subtraction, square-root, and halving.