The Explanation of the Twelve-Month Caturthī Vrata

Verse 1

सनातन उवाचग । श्रृणु विप्र प्रवक्ष्यामि चतुर्थ्यास्ते व्रतान्यहम् । यानि कृत्वा नरा नार्योऽभीष्टान्कामानवाप्नुयुः ॥ १ ॥

ಸನಾತನನು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ವಿಪ್ರ, ಕೇಳು; ಚತುರ್ಥಿಯ ವ್ರತಗಳನ್ನು ನಾನು ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ. ಅವನ್ನು ಆಚರಿಸಿದರೆ ಪುರುಷರೂ ಸ್ತ್ರೀಯರೂ ತಮ್ಮ ಅಭೀಷ್ಟ ಕಾಮನೆಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ।

Verse 2

चैत्रमासचतुर्थ्यां तु वासुदेवस्वरूपिणम् । गणपं सम्यगभ्यर्च्य दत्त्वा कांचनदक्षिणाम् ॥ २ ॥

ಚೈತ್ರಮಾಸದ ಚತುರ್ಥಿಯಲ್ಲಿ ವಾಸುದೇವಸ್ವರೂಪಿಯಾದ ಗಣಪನನ್ನು ಸಮ್ಯಕ್ವಿಧಿಯಿಂದ ಪೂಜಿಸಿ, ಕಾಞ್ಚನ ದಕ್ಷಿಣೆಯನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು।

Verse 3

विप्राय विष्णुलोकं तु गच्छेद्देवनमस्कृतः । वैशाखस्य चतुर्थ्यां तु प्रार्थ्यं संकर्षणाह्वयम् ॥ ३ ॥

ದೇವರಿಂದಲೂ ನಮಸ್ಕೃತನಾದವನು, ವಿಪ್ರಹಿತಾರ್ಥವಾಗಿ, ವಿಷ್ಣುಲೋಕವನ್ನು ಸೇರುತ್ತಾನೆ; ವೈಶಾಖ ಚತುರ್ಥಿಯಲ್ಲಿ ‘ಸಂಕರ್ಷಣ’ ಎಂಬ ನಾಮದಿಂದ ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಬೇಕು।

Verse 4

गृहस्थद्विजमुख्येभ्यः शंखं दत्त्वा विधानवित् । प्राप्य संकर्षणं लोकं मोदते बहुकल्पकम् ॥ ४ ॥

ವಿಧಾನವನ್ನು ತಿಳಿದವನು, ಶ್ರೇಷ್ಠ ಗೃಹಸ್ಥ ದ್ವಿಜರಿಗೆ ಶಂಖವನ್ನು ದಾನಮಾಡಿ, ಸಂಕರ್ಷಣಲೋಕವನ್ನು ಪಡೆದು ಅಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಕಲ್ಪಗಳ ತನಕ ಆನಂದಿಸುತ್ತಾನೆ।

Verse 5

ज्येष्ठमासचतुर्थ्यां तु प्रार्च्य प्रद्युम्नरूपिणम् । फलं मूलं च युथेभ्यो दत्त्वा स्वर्गं लभेन्नरः ॥ ५ ॥

ಜ್ಯೇಷ್ಠ ಮಾಸದ ಚತುರ್ಥಿಯಂದು ಭಗವಂತನನ್ನು ಪ್ರದ್ಯುಮ್ನರೂಪದಲ್ಲಿ ವಿಧಿವಿಧಾನದಿಂದ ಪೂಜಿಸಿ, ಗುಂಪುಗಳಿಗೆ ಫಲ ಮತ್ತು ಮೂಲ (ಕಂದ) ದಾನ ಮಾಡಿದರೆ ಮನುಷ್ಯನು ಸ್ವರ್ಗವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ।

Verse 6

आषाढस्य चतुर्थ्यां तु संप्रपूज्यानिरुद्धकम् । यतिभ्योऽलाबुपात्राणि दत्त्वाभीष्टं लभेन्नरः ॥ ६ ॥

ಆಷಾಢ ಮಾಸದ ಚತುರ್ಥಿಯಂದು ಭಗವಂತ ಅನಿರುದ್ಧನನ್ನು ವಿಧಿವಿಧಾನದಿಂದ ಪೂಜಿಸಿ, ಯತಿಗಳಿಗೆ ಅಲಾಬುಪಾತ್ರಗಳು (ಸೊರೆಕಾಯಿ ಪಾತ್ರೆಗಳು) ದಾನ ಮಾಡಿದರೆ ಮನುಷ್ಯನು ಇಷ್ಟಫಲ ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ।

Verse 7

चतुर्मूर्तिव्रतान्येवं कृत्वा द्वादशवत्सरम् । उद्यापनं विधानेन कर्तव्यं फलमिच्छता ॥ ७ ॥

ಈ ರೀತಿ ಭಗವಂತನ ಚತುರ್ಮೂರ್ತಿವ್ರತಗಳನ್ನು ಹನ್ನೆರಡು ವರ್ಷ ಆಚರಿಸಿ, ಫಲವನ್ನು ಬಯಸುವವನು ವಿಧಿಯಂತೆ ಉದ್ಯಾಪನ (ಸಮಾಪನ ಕರ್ಮ) ಮಾಡಬೇಕು।

Verse 8

अन्यज्ज्येष्ठचतुर्थ्यां तु सतीव्रतमनुत्तमम् । कृत्वा गणपतेर्मातुर्लोके मोदेत तत्समम् ॥ ८ ॥

ಮತ್ತೊಂದು, ಜ್ಯೇಷ್ಠ ಮಾಸದ ಚತುರ್ಥಿಯಂದು ‘ಸತೀವ್ರತ’ವೆಂಬ ಅನುತ್ತಮ ವ್ರತವನ್ನು ಆಚರಿಸಿದವನು ಗಣಪತಿಯ ಮಾತೆಯ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಅವಳ ಸಮಾನವಾದ ಸುಖದಿಂದ ಮೋದಿಸುತ್ತಾನೆ।

Verse 9

तथाऽषाढचतुर्थ्यां तु व्रतमन्यच्छुभावहम् । रथंतराह्वकल्पस्य ह्यादिभूतं दिनं यतः ॥ ९ ॥

ಹಾಗೆಯೇ ಆಷಾಢ ಮಾಸದ ಚತುರ್ಥಿಯಂದು ಮತ್ತೊಂದು ಶುಭಕರ ವ್ರತವಿದೆ; ಏಕೆಂದರೆ ಆ ದಿನವನ್ನು ‘ರಥಂತರ’ ಎಂಬ ಕಲ್ಪದ ಆದಿದಿನವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ।

Verse 10

श्रद्धापूतेन मनसा गणेशं विधिना नरः । पूजयित्वा लभेच्चापि फलं देवादिदुर्गमम् ॥ १० ॥

ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಪವಿತ್ರವಾದ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಗಣೇಶನನ್ನು ಪೂಜಿಸುವ ಮನುಷ್ಯನು, ದೇವಾದಿಗಳಿಗೂ ದುರ್ಲಭವಾದ ಫಲವನ್ನು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ।

Verse 11

श्रावणस्य चतुर्थ्यां तु जाति चंद्रोदये मुने ॥ ११ ॥

ಓ ಮುನಿಯೇ! ಶ್ರಾವಣ ಮಾಸದ ಚತುರ್ಥಿ ತಿಥಿಯಲ್ಲಿ ‘ಜಾತಿ-ಚಂದ್ರೋದಯ’ ಎಂಬ ವ್ರತವನ್ನು ಆಚರಿಸಬೇಕು।

Verse 12

गणेशाय प्रदद्याच्च ह्यर्घ्यं विधिविदांवरः । लम्बोदरं चतुर्बाहुं त्रिनेत्रं रक्तवर्णकम् ॥ १२ ॥

ವಿಧಿವಿದರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನು ಗಣೇಶನಿಗೆ ಅರ್ಘ್ಯವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು—ಅವನು ಲಂಬೋದರ, ಚತುರ್ಭಾಹು, ತ್ರಿನೇತ್ರ ಮತ್ತು ರಕ್ತವರ್ಣನು।

Verse 13

नानारत्नविभूषाढ्यं प्रसन्नास्यं विचिंतयेत् । आवाहनादिभिः सर्वैरुपचारैः समर्चयेत् ॥ १३ ॥

ದೇವನನ್ನು ನಾನಾರತ್ನಾಭರಣಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿತನಾಗಿ, ಪ್ರಸನ್ನಮುಖನಾಗಿ ಧ್ಯಾನಿಸಬೇಕು; ನಂತರ ಆವಾಹನಾದಿ ಎಲ್ಲಾ ಉಪಚಾರಗಳಿಂದ ಸಮರ್ಪಕವಾಗಿ ಅರ್ಚಿಸಬೇಕು।

Verse 14

नैवेद्यं मोदकं दद्याद्गणेशप्रीतिदायकम् । एवं व्रतं विधायाथ भुक्त्वा मोदकमेव च ॥ १४ ॥

ಗಣೇಶನಿಗೆ ಪ್ರೀತಿಕರವಾದ ಮೋದಕವನ್ನು ನೈವೇದ್ಯವಾಗಿ ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು. ಹೀಗೆ ವ್ರತವನ್ನು ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ನೆರವೇರಿಸಿ, ನಂತರ ಮೋದಕವನ್ನೇ ಭುಂಜಿಸಬೇಕು।

Verse 15

सुखं स्वप्यान्निशायां तु भूमावेव कृतार्चनः । व्रतस्यास्य प्रभावेण कामान्मनसि चिंतितान् ॥ १५ ॥

ಆರಾಧನೆ ನೆರವೇರಿಸಿ ಅವನು ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಬರಿಬೂಮಿಯ ಮೇಲೆಯೇ ಸುಖವಾಗಿ ನಿದ್ರಿಸಲಿ. ಈ ವ್ರತದ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಚಿಂತಿಸಿದ ಕಾಮನೆಗಳು ಸಿದ್ಧಿಸುತ್ತವೆ.

Verse 16

लब्ध्वा लेके परं चापि गणेशपदमाप्नुयात् । नानेन सदृशं चान्यद्व्रतमस्ति जगत्त्रये ॥ १६ ॥

ಪರಲೋಕದಲ್ಲಿ ಪರಮ ಲೋಕವನ್ನು ಪಡೆದು, ಗಣೇಶಪದವನ್ನೂ (ನಿವಾಸಸ್ಥಾನವನ್ನೂ) ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ತ್ರಿಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಇದಕ್ಕೆ ಸಮಾನವಾದ ಮತ್ತೊಂದು ವ್ರತವಿಲ್ಲ.

Verse 17

तस्मात्कार्यं प्रयत्नेन सर्वान्कामानभीप्सता । अथास्मिन्नेव दिवसे दूर्वागणपति व्रतम् ॥ १७ ॥

ಆದುದರಿಂದ ಎಲ್ಲ ಇಷ್ಟಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಬಯಸುವವನು ಇದನ್ನು ಪ್ರಯತ್ನಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ನೆರವೇರಿಸಬೇಕು. ಹಾಗೆಯೇ ಈ ದಿನವೇ ದೂರ್ವಾ-ಗಣಪತಿ ವ್ರತವನ್ನು ಆಚರಿಸಬೇಕು.

Verse 18

केचिदिच्छंति देवर्षे तद्विधानं वदामि ते । हैमं निर्माय गणपं ताम्रपात्रोपरि स्थितम् ॥ १८ ॥

ಓ ದೇವರ್ಷಿ, ಕೆಲವರು ಇದರ ವಿಧಾನವನ್ನು ಬಯಸುತ್ತಾರೆ; ನಿನಗೆ ಅದನ್ನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ. ಚಿನ್ನದ ಗಣಪನ ಪ್ರತಿಮೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿ, ಅದನ್ನು ತಾಮ್ರಪಾತ್ರದ ಮೇಲೆ ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು.

Verse 19

वेष्टितं रक्तवस्त्रेण सर्वतोभद्रमंडले । पूजयेद्रक्तकुसुमैः पत्रिकाभिश्च पंचभिः ॥ १९ ॥

ಸರ್ವತೋಭದ್ರ ಮಂಡಲದಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಕೆಂಪು ವಸ್ತ್ರದಿಂದ ಸುತ್ತಿ, ಕೆಂಪು ಹೂಗಳಿಂದ ಹಾಗೂ ಐದು ಪತ್ರಿಕೆಗಳ (ಎಲೆ ಅರ್ಪಣೆ) ಮೂಲಕ ಪೂಜಿಸಬೇಕು.

Verse 20

बिल्वपत्रमपामार्गं शमी दूर्वा हरिप्रिया । आभिरन्यश्च कुसुमैरभ्यर्च्य फलमोदकैः ॥ २० ॥

ಬಿಲ್ವಪತ್ರ, ಅಪಾಮಾರ್ಗ, ಶಮೀ, ದೂರ್ವಾ—ಹರಿಗೆ ಪ್ರಿಯವಾದವು—ಮತ್ತು ಇತರ ಪುಷ್ಪಗಳೊಂದಿಗೆ ಫಲ ಹಾಗೂ ಮಧುರ ನೈವೇದ್ಯ ಅರ್ಪಿಸಿ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಭಗವಂತನನ್ನು ಅರ್ಚಿಸಬೇಕು।

Verse 21

आचार्याय विधिज्ञाय सत्कृत्य विनिवेदयेत् । उपहारं प्रकल्प्याथ दद्यादर्घं समुद्यते । ततः संप्रारथ्य विघ्नेशमूर्तिं सोपस्करां मुने ॥ २१ ॥

ವಿಧಿಜ್ಞ ಆಚಾರ್ಯನನ್ನು ಸತ್ಕರಿಸಿ ಅವನಿಗೆ ಉಪಹಾರವನ್ನು ವಿನಿವೇದಿಸಬೇಕು। ನಂತರ ಯೋಗ್ಯ ಕಾಣಿಕೆಯನ್ನು ಸಿದ್ಧಮಾಡಿ ಎದ್ದು ಅರ್ಘ್ಯವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು; ಅನಂತರ, ಹೇ ಮುನೇ, ಅಗತ್ಯ ಪೂಜಾಸಾಮಗ್ರಿಯೊಂದಿಗೆ ವಿಘ್ನೇಶಮೂರ್ತಿಯನ್ನು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಬೇಕು।

Verse 22

आचार्याय विधिज्ञाय सत्कृत्य विनिवेदयेत् । कृत्वैवं पंच वर्षाणि समुपास्य यथाविधि ॥ २२ ॥

ವಿಧಿಜ್ಞ ಆಚಾರ್ಯನನ್ನು ಯಥೋಚಿತವಾಗಿ ಸತ್ಕರಿಸಿ ಅವನಿಗೆ ತನ್ನನ್ನು ವಿನಿವೇದಿಸಬೇಕು। ಹೀಗೆ ಐದು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ವಿಧಿಯಂತೆ ಆಚಾರ್ಯನನ್ನು ಉಪಾಸಿಸಿ ಸೇವಿಸಬೇಕು।

Verse 23

भुक्त्वेह भोगानखिलान् लोकं गणपतेर्व्रजेत् । अथ भाद्रचतुर्थ्यां तु बहुलाधेनुसंज्ञकम् ॥ २३ ॥

ಇಲ್ಲಿ ಸಮಸ್ತ ಭೋಗಗಳನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅನುಭವಿಸಿ ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಗಣಪತಿಯ ಲೋಕವನ್ನು ಸೇರುತ್ತಾನೆ। ಈಗ ಭಾದ್ರಪದ ಮಾಸದ ಚತುರ್ಥಿಯಲ್ಲಿ ‘ಬಹುಲಾಧೇನು’ ಎಂಬ ವ್ರತವನ್ನು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ।

Verse 24

पूजनी योऽत्र यत्नेन स्रग्गंधयवसादिभिः । ततः प्रदक्षिणीकृत्य शक्तश्चेद्दानमाचरेत् ॥ २४ ॥

ಇಲ್ಲಿ ಹಾರ, ಸುಗಂಧ, ಯವ ಮೊದಲಾದ ಅರ್ಪಣೆಗಳಿಂದ ಯತ್ನಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಪೂಜಿಸಬೇಕು। ನಂತರ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಮಾಡಿ, ಶಕ್ತಿ ಇದ್ದರೆ ದಾನಧರ್ಮವನ್ನೂ ಆಚರಿಸಬೇಕು।

Verse 25

अशक्तः पुरेतां तु नमस्कृत्य विसर्जयेत् । पंचाब्दं वादशाब्दं वा षोडशाब्दमथापि वा ॥ २५ ॥

ಯಾರಾದರೂ ಅಶಕ್ತನಾದರೆ, ಪೂರ್ವವತ್ತಾಗಿ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ವಿಧಿಯಾಗಿ ವ್ರತವನ್ನು ಸಮಾಪಿಸಿ ವಿಸರ್ಜಿಸಬೇಕು—ಐದು ವರ್ಷಗಳಾದರೂ, ಹತ್ತು ವರ್ಷಗಳಾದರೂ, ಅಥವಾ ಹದಿನಾರು ವರ್ಷಗಳಾದರೂ।

Verse 26

व्रतं कृत्वा समुद्याप्य धेनुं दद्यात्पयस्विनीम् । प्रभावेण व्रतस्यास्य भुक्त्वा भोगान्मनोरमान् ॥ २६ ॥

ವ್ರತವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿ ವಿಧಿಯಾಗಿ ಉದ್ಯಾಪನ ಮಾಡಿದ ಬಳಿಕ ಹಾಲು ಕೊಡುವ ಧೇನುವನ್ನು ದಾನ ಮಾಡಬೇಕು. ಈ ವ್ರತದ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಮನೋಹರ ಭೋಗಸುಖಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾನೆ।

Verse 27

सत्कृतो देवतावृंदैर्गोलोकं समवाप्नुयात् । अथ शुक्ल चतुर्थ्यां तु सिद्धवैनायकव्रतम् ॥ २७ ॥

ದೇವತಾಗಣಗಳಿಂದ ಸತ್ಕೃತನಾಗಿ ಅವನು ಗೋಲೋಕವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ಇನ್ನು ಶುಕ್ಲಪಕ್ಷದ ಚತುರ್ಥಿಯಲ್ಲಿ ‘ಸಿದ್ಧ-ವೈನಾಯಕ ವ್ರತ’ವನ್ನು ಉಪದೇಶಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ।

Verse 28

आवाहनादिभिः सर्वैरुपचारैः समर्चनम् । एकाग्रमानसो भूत्वा ध्यायेत्सिद्धिविनायकम् ॥ २८ ॥

ಆವಾಹನಾದಿ ಎಲ್ಲಾ ಉಪಚಾರಗಳಿಂದ ವಿಧಿಯಾಗಿ ಪೂಜಿಸಬೇಕು. ನಂತರ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಏಕಾಗ್ರಗೊಳಿಸಿ ಸಿದ್ಧಿ-ವಿನಾಯಕನ ಧ್ಯಾನ ಮಾಡಬೇಕು।

Verse 29

एकदंतं शूर्पकर्णं गजवक्त्रं चतुर्भुजम् । पाशांकुशधरं देवं तप्तकांचनसन्निभम् ॥ २९ ॥

ನಾನು ಆ ದೇವನನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸುತ್ತೇನೆ—ಏಕದಂತ, ಶೂರ್ಪಕರ್ಣ, ಗಜವಕ್ತ್ರ, ಚತುರ್ಭುಜ; ಪಾಶ-ಅಂಕುಶಧಾರಿ, ತಪ್ತ ಕಂಚನದಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಮಾನ।

Verse 30

एकविंशति पत्राणि चैकविंशतिनामभिः । समर्पयेद्भक्तियुक्तस्तानि नामानि वै श्रृणु ॥ ३० ॥

ಭಕ್ತಿಯುಕ್ತನಾಗಿ ಇಪ್ಪತ್ತೊಂದು ಎಲೆಗಳನ್ನು ಇಪ್ಪತ್ತೊಂದು ನಾಮಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿಸಬೇಕು. ಈಗ ಆ ನಾಮಗಳನ್ನು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಕೇಳಿರಿ॥

Verse 31

सुमुखाय शमीपत्रं गणाधीशाय भृंगजम् । उमापुत्राय बैल्वं तु दूर्वां गजमुखाय च ॥ ३१ ॥

ಸುಮುಖನಿಗೆ ಶಮೀ ಎಲೆ, ಗಣಾಧೀಶನಿಗೆ ಭೃಂಗರಾಜ, ಉಮಾಪುತ್ರನಿಗೆ ಬಿಲ್ವಪತ್ರ, ಗಜಮುಖನಿಗೆ ದೂರ್ವಾ ಹುಲ್ಲು ಅರ್ಪಿಸಿರಿ॥

Verse 32

लंबोदराय बदरीं धत्तूरं हरसूनवे । शूर्पकर्णाय तुलसीं वक्रतुंडाय शिंबिजम् ॥ ३२ ॥

ಲಂಬೋದರನಿಗೆ ಬದರಿ ಫಲ, ಹರಸೂನವನಿಗೆ ಧತ್ತೂರ, ಶೂರ್ಪಕರ್ಣನಿಗೆ ತುಳಸಿ, ವಕ್ರತುಂಡನಿಗೆ ಶಿಂಬಿಜಂ ಅರ್ಪಿಸಿರಿ॥

Verse 33

गुहाग्रजायापामार्गमेकदंताय बार्हतम् । हेरम्बाय तु सिंदूरं चतिर्होत्रे च पत्रजम् ॥ ३३ ॥

ಗುಹಾಗ್ರಜನಿಗೆ ಅಪಾಮಾರ್ಗ, ಏಕದಂತನಿಗೆ ಬಾರ್ಹತ, ಹೇರಂಬನಿಗೆ ಸಿಂಧೂರ, ಚತುರ್ಹೋತ್ರನಿಗೆ ಪತ್ರಜಂ ಅರ್ಪಿಸಿರಿ॥

Verse 34

सर्वेश्वरायागस्त्यस्य पत्रं प्रीतिविवर्द्धनम् । दूर्वायुग्मं ततो गृह्य गंधपुष्पाक्षतैर्युतम् ॥ ३४ ॥

ಸರ್ವೇಶ್ವರನಿಗೆ ಅಗಸ್ತ್ಯ ಎಲೆ ಪ್ರೀತಿವರ್ಧಕವೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ನಂತರ ಸುಗಂಧ, ಪುಷ್ಪ, ಅಕ್ಷತಗಳೊಂದಿಗೆ ದೂರ್ವಾ ಜೋಡಿಯನ್ನು ತೆಗೆದು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು॥

Verse 35

पूजां निवेदयेद्भक्तियुक्तो मोदकपंचकम् । आचमय्य नमस्कृत्य संप्रार्थ्य च विसर्ज्जयेत् ॥ ३५ ॥

ಭಕ್ತಿಯುಕ್ತನಾಗಿ ಪೂಜೆಯಲ್ಲಿ ಐದು ಮೋದಕಗಳ ನೈವೇದ್ಯವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು. ನಂತರ ಆಚಮನ ಮಾಡಿ, ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿ ವಿಧಿವತ್ತಾಗಿ ವಿಸರ್ಜಿಸಬೇಕು.

Verse 36

विनायकस्य प्रतिमां हैमीं सोपस्करां मुने । निवेदयेच्च गुरवे द्विजेभ्यो दक्षिणां ददेत् ॥ ३६ ॥

ಮುನೇ, ಪೂಜೋಪಕರಣಗಳೊಡನೆ ವಿನಾಯಕನ ಸುವರ್ಣ ಪ್ರತಿಮೆಯನ್ನು ಗುರುವಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು; ಹಾಗೆಯೇ ದ್ವಿಜರಿಗೆ ದಕ್ಷಿಣೆ ನೀಡಬೇಕು.

Verse 37

एवं कृतार्चनो भक्त्या पंच वर्षाणि नारद । उपास्य लभते कामानैहिकामुष्मिकान् शुभान् ॥ ३७ ॥

ನಾರದಾ, ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಅರ್ಚನೆ ಮಾಡಿ ಐದು ವರ್ಷ ಉಪಾಸನೆ ಮಾಡಿದವನು ಇಹಲೋಕ-ಪರಲೋಕದ ಶುಭ ಇಷ್ಟಫಲಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

Verse 38

अस्यां चतुर्थ्यां शशिनं न पश्येच्च कदाचन । पश्यन् मिथ्याभिशाप तु लभते नात्र संशयः । अथ तद्दोषनाशाय मन्त्रं पौराणिकं पठेत् ॥ ३८ ॥

ಈ ಚತುರ್ಥಿಯಲ್ಲಿ ಚಂದ್ರನನ್ನು ಎಂದಿಗೂ ನೋಡಬಾರದು. ನೋಡಿದವನು ನಿಸ್ಸಂದೇಹವಾಗಿ ಸುಳ್ಳು ಅಪವಾದದ ಶಾಪವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಆ ದೋಷನಾಶಕ್ಕೆ ಪೌರಾಣಿಕ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಪಠಿಸಬೇಕು.

Verse 39

सिंहः प्रसेनममधीत्सिंहो जांबवता हतः । सकुमारक मा रोदीस्तव ह्येष स्यमंतकः ॥ ३९ ॥

ಸಿಂಹವು ಪ್ರಸೇನನನ್ನು ನುಂಗಿತು; ಆ ಸಿಂಹವನ್ನು ಜಾಂಬವಾನ್ ಕೊಂದನು. ಮಗು, ಅಳಬೇಡ—ಈ ಸ್ಯಮಂತಕ ಮಣಿ ನಿಜವಾಗಿಯೂ ನಿನ್ನದೇ.

Verse 40

इषशुक्लचतुर्थ्यां तु कपर्द्दीशं विनायकम् ॥ ४० ॥

ಈಷ ಮಾಸದ ಶುಕ್ಲಪಕ್ಷದ ಚತುರ್ಥಿಯಲ್ಲಿ ಕಪರ್ದ್ದೀಶ ಪ್ರಭು ವಿನಾಯಕನನ್ನು ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಪೂಜಿಸಬೇಕು।

Verse 41

पौरुषेण तु सूक्तेन पूजयेदुपचारकैः । अकारणान्मुष्टिगतांस्तंडुलान्सकपर्द्दिकान् ॥ ४१ ॥

ಪೌರುಷ ಸೂಕ್ತದಿಂದ ಉಪಚಾರಗಳೊಂದಿಗೆ ಪೂಜಿಸಿ, ವಿಶೇಷ ಕಾರಣವಿಲ್ಲದೆ ಮುಷ್ಟಿಭರ ಅಕ್ಕಿಯನ್ನು ಕಪರ್ದಿಕೆಗಳ (ಕೌಡಿಗಳ) ಜೊತೆಗೆ ಸಮರ್ಪಿಸಬೇಕು।

Verse 42

विप्राय बटवे दद्याद्गंधपुष्पार्चिताय च । तंडुला वैश्वदैवत्या हरदैवत्यमिश्रिताः ॥ ४२ ॥

ಗಂಧಪುಷ್ಪಗಳಿಂದ ಅರ್ಚಿತನಾದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿಗೆ ಅಥವಾ ಬಟುಕ (ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿ) ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗೆ ದಾನ ನೀಡಬೇಕು; ಅಕ್ಕಿ ವಿಶ್ವೇದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿತವಾಗಿದ್ದು, ಹರ (ಶಿವ) ದೈವಕ್ಕೆ ಅರ್ಪಿತದೊಂದಿಗೆ ಮಿಶ್ರಿತವಾಗಿರಬೇಕು।

Verse 43

कपर्दिगणनाथोऽसौ प्रीयतां तैः समर्पितैः । चतुर्थ्यां कार्तिके कृष्णे करकाख्यं व्रतं स्मृतम् ॥ ४३ ॥

ಆ ಸಮರ್ಪಿತ ದ್ರವ್ಯಗಳಿಂದ ಕಪರ್ದೀ ಗಣನಾಥನು ಪ್ರಸನ್ನನಾಗಲಿ. ಕಾರ್ತಿಕ ಮಾಸದ ಕೃಷ್ಣಪಕ್ಷದ ಚತುರ್ಥಿಯಲ್ಲಿ ‘ಕರಕ’ ಎಂಬ ವ್ರತವು ಸ್ಮೃತವಾಗಿದೆ।

Verse 44

स्त्रीणामेवाधिकारोऽत्र तद्विधानमुदीर्यते । पूजयेच्च गणाधीशं स्नाता स्त्रीसमलंकृता ॥ ४४ ॥

ಇಲ್ಲಿ ಅಧಿಕಾರವು ಸ್ತ್ರೀಯರಿಗೇ; ಆದ್ದರಿಂದ ಅದರ ವಿಧಾನವನ್ನು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸ್ನಾನಮಾಡಿ ಅಲಂಕರಿಸಿದ ಸ್ತ್ರೀ ಗಣಾಧೀಶ ಗಣೇಶನನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು।

Verse 45

तदग्रे पूर्णपक्वान्नं विन्यसेत्करकान्दश । समर्प्य देवदेवाय भक्त्या प्रयतमानसा ॥ ४५ ॥

ನಂತರ ಅದರ ಮುಂದೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಬೇಯಿಸಿದ ಅನ್ನದಿಂದ ತುಂಬಿದ ಹತ್ತು ಕರಕಗಳು (ಪಾತ್ರಗಳು) ಇಡಬೇಕು. ಶುದ್ಧ ಹಾಗೂ ನಿಯಮಿತ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ದೇವದೇವನಿಗೆ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಸಮರ್ಪಿಸಬೇಕು.

Verse 46

देवो मे प्रीयतामेवमुच्चार्य्याथ समर्पयेत् । सुवासिनीभ्यो विप्रेभ्यो यथाकामं च सादरम् ॥ ४६ ॥

“ದೇವನು ನನ್ನ ಮೇಲೆ ಪ್ರಸನ್ನನಾಗಲಿ” ಎಂದು ಉಚ್ಚರಿಸಿ ನಂತರ ಸಮರ್ಪಿಸಬೇಕು. ಬಳಿಕ ಗೌರವದಿಂದ ಸುವಾಸಿನಿಯರಿಗೆ ಮತ್ತು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ಇಚ್ಛೆಯಂತೆ ದಾನ ನೀಡಬೇಕು.

Verse 47

ततश्चंद्रोदये रात्रौ दत्त्वार्घं विधिपूर्वकम् । भुञ्जीत मिष्टमन्नं च व्रतस्य परिपूर्तये ॥ ४७ ॥

ನಂತರ ರಾತ್ರಿ ಚಂದ್ರೋದಯದಲ್ಲಿ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಅರ್ಘ್ಯವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿ, ವ್ರತದ ಪರಿಪೂರ್ಣತೆಗೆ ಮಿಷ್ಟಾನ್ನವನ್ನು ಭುಂಜಿಸಬೇಕು.

Verse 48

यद्वा क्षीरेण करकं पूर्णं तोयेन वा मुने । सपूगाक्षतरत्नाढ्यं द्विजाय प्रतिपादयेत् ॥ ४८ ॥

ಅಥವಾ, ಓ ಮುನಿಯೇ, ಹಾಲಿನಿಂದ—ಅಥವಾ ನೀರಿನಿಂದ—ತುಂಬಿದ ಕರಕವನ್ನು, ಸುವಾಸನೆ ಸೊಪ್ಪು/ಸೋಪಾರಿ, ಅಕ್ಷತ ಮತ್ತು ರತ್ನಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿ ದ್ವಿಜನಾದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿಗೆ ನೀಡಬೇಕು.

Verse 49

एतत्कृत्वा व्रतं नारी षोडशद्वादशाब्दकम् । उपायनं विधायाथ व्रतमेतद्विसर्ज्जयेत् ॥ ४९ ॥

ಈ ವ್ರತವನ್ನು ಸ್ತ್ರೀಯು ಹದಿನಾರು ಅಥವಾ ಹನ್ನೆರಡು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಆಚರಿಸಿ, ನಂತರ ಉಪಾಯನ (ಸಮಾಪನ ಅರ್ಪಣೆ) ನೆರವೇರಿಸಿ, ಆಮೇಲೆ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಈ ವ್ರತವನ್ನು ವಿಸರ್ಜಿಸಬೇಕು.

Verse 50

यावज्जीवं तु वा नार्या कार्य्यं सौभाग्यवांछया । व्रतेनानेन सदृशं स्त्रीणां सौभाग्यदायकम् ॥ ५० ॥

ಸೌಭಾಗ್ಯವನ್ನು ಬಯಸುವ ಸ್ತ್ರೀಯು ಜೀವನಪೂರ್ತಿ ಈ ವ್ರತವನ್ನು ಆಚರಿಸಬೇಕು; ಸ್ತ್ರೀಯರಿಗೆ ಸೌಭಾಗ್ಯ ನೀಡುವಲ್ಲಿ ಇದಕ್ಕೆ ಸಮಾನವಾದ ವ್ರತ ಮತ್ತೊಂದಿಲ್ಲ।

Verse 51

विद्यते भुवनेष्वन्यत्तस्मान्नित्यमिति स्थितिः । ऊर्ज्जशुक्लचतुर्थ्यां तु नागव्रतमुदाहृतम् ॥ ५१ ॥

ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಇದಕ್ಕಿಂತ ಬೇರೆ ಯಾವುದೂ ನಿಜವಾಗಿ ಶಾಶ್ವತವಲ್ಲ; ಆದ್ದರಿಂದ ನಿತ್ಯ ತತ್ತ್ವದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರವಾಗಿರಬೇಕು. ಹೀಗಾಗಿ ಊರ್ಜ ಮಾಸದ ಶುಕ್ಲಪಕ್ಷದ ಚತುರ್ಥಿಗೆ ‘ನಾಗವ್ರತ’ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ।

Verse 52

प्रातर्व्रतं तु संकल्प्य धेनुशृंजगलं शुचि । पीत्वा स्नात्वाथ मध्याह्ने शंखपालादिपन्नगान् ॥ ५२ ॥

ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ವ್ರತಸಂಕಲ್ಪ ಮಾಡಿ ಶುದ್ಧನಾಗಿ ‘ಧೇನುಶೃಂಗಜಲ’ವನ್ನು ಪಾನಮಾಡಿ; ನಂತರ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ ಮಧ್ಯಾಹ್ನ ಶಂಖಪಾಲಾದಿ ಪನ್ನಗರನ್ನು ವಿಧಿಪೂರ್ವಕ ತರ್ಪಣ-ಪೂಜೆ ಮಾಡಬೇಕು।

Verse 53

शेषं चाह्वामपूर्वैस्तु पूजयेदुपचारकैः । क्षीरेणाप्यायनं कुर्यादेतन्नागव्रतं स्मृतम् ॥ ५३ ॥

ಮೊದಲು ಶೇಷನಾಗನನ್ನು ಆವಾಹಿಸಿ, ಉಪಚಾರಗಳೊಂದಿಗೆ ಪೂಜಿಸಬೇಕು; ಹಾಗೆಯೇ ಹಾಲಿನಿಂದ ಅವನಿಗೆ ಆಪ್ಯಾಯನ (ಪೋಷಣ-ಸೇವೆ) ಮಾಡಬೇಕು—ಇದೇ ನಾಗವ್ರತವೆಂದು ಸ್ಮೃತವಾಗಿದೆ।

Verse 54

एवंकृते तु विप्रेंद्र नृभिर्नागव्रते शुभे । विषाणि नश्यंत्यचिरान्न दशंति च पन्नगाः ॥ ५४ ॥

ಹೇ ವಿಪ್ರೇಂದ್ರ! ಜನರು ಈ ಶುಭ ನಾಗವ್ರತವನ್ನು ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಆಚರಿಸಿದರೆ, ವಿಷಗಳು ಶೀಘ್ರವೇ ನಾಶವಾಗುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಪನ್ನಗಗಳು ಕಚ್ಚುವುದಿಲ್ಲ।

Verse 55

मार्गशुक्लचतुर्थ्यां तु वर्षं यावन्मुनीश्वरा । क्षपयेदेकभक्तेन नक्तेनाथ द्वितीयकम् ॥ ५५ ॥

ಮಾರ್ಗಶೀರ್ಷ ಶುಕ್ಲಪಕ್ಷದ ಚತುರ್ಥಿಯಿಂದ, ಓ ಮುನೀಶ್ವರ, ಈ ವ್ರತವನ್ನು ಒಂದು ವರ್ಷಪೂರ್ತಿ ಆಚರಿಸಬೇಕು. ಹಗಲು ಏಕಭಕ್ತವಾಗಿ (ಒಮ್ಮೆ ಭೋಜನ) ಇರಲಿ; ಎರಡನೆಯ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ನಕ್ತವ್ರತವನ್ನು (ರಾತ್ರಿನಿಯಮ) ಪಾಲಿಸಲಿ.

Verse 56

अयाचितोपवासाभ्यां तृतीयकचतुर्थके । एवं क्रमेण विधिवच्चत्वार्यब्दानि मानवः ॥ ५६ ॥

ಮೂರನೇ ಮತ್ತು ನಾಲ್ಕನೇ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಅಯಾಚಿತಭೋಜನ (ಕೇಳದೆ ದೊರಕಿದ ಅನ್ನ) ಮತ್ತು ಉಪವಾಸ—ಈ ಎರಡೂ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ವಿಧಿವತ್ತಾಗಿ ಆಚರಿಸಬೇಕು. ಹೀಗೆ ಕ್ರಮವಾಗಿ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಸಮ್ಯಕವಾಗಿ ಪಾಲಿಸಿ ಮಾನವನು ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷಗಳನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸುತ್ತಾನೆ.

Verse 57

समाप्य च ततोऽस्यांते व्रतस्नातो महाव्रती । कारयेद्धेमघटितं भूगणेर्मूषकं रथम् ॥ ५७ ॥

ನಂತರ ವ್ರತವನ್ನು ಸಮಾಪಿಸಿ, ವ್ರತಾಂತದಲ್ಲಿ ವ್ರತಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದ ಮಹಾವ್ರತಿ, ಭೂಗಣನಿಗಾಗಿ ಬಂಗಾರದಿಂದ ನಿರ್ಮಿತ ಮೂಷಕ-ರಥವನ್ನು ಮಾಡಿಸಬೇಕು.

Verse 58

अशक्तो वर्णकैरेव शुभ्रं चाब्जं सुपत्रकम् । तस्योपरि घटं स्थाप्य ताम्रपात्रेण संयुतम् ॥ ५८ ॥

ಅಶಕ್ತನಾದರೆ, ವರ್ಣಗಳಿಂದಲೇ ಶುಭ್ರವಾದ ಸುಪತ್ರಕ ಕಮಲವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿ, ಅದರ ಮೇಲೆ ತಾಮ್ರಪಾತ್ರದೊಂದಿಗೆ ಸಂಯುಕ್ತವಾದ ಕಲಶವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು.

Verse 59

पूरयेत्तंडलैः शुभ्रैस्तस्योपरि गणेश्वरम् । न्यसेद्वस्त्रयुगाच्छन्नं गंधाद्यैः पूजयेच्च तम् ॥ ५९ ॥

ಆ ಕಲಶವನ್ನು ಶುದ್ಧ ಬಿಳಿ ತಂಡುಲಗಳಿಂದ (ಅಕ್ಕಿ) ತುಂಬಬೇಕು. ಅದರ ಮೇಲೆ ಜೋಡಿ ವಸ್ತ್ರಗಳಿಂದ ಆವೃತನಾದ ಗಣೇಶ್ವರನನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ, ಗಂಧಾದಿ ಉಪಚಾರಗಳಿಂದ ಪೂಜಿಸಬೇಕು.

Verse 60

नैवेद्यं मोदकं कल्प्यं गणेशः प्रीयतामिति । जागरैर्शीतवाद्याद्यैः पुराणाख्यानकैश्चरेत् ॥ ६० ॥

ನೈವೇದ್ಯವಾಗಿ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಸಿಹಿ ಮೋದಕಗಳನ್ನು ಸಿದ್ಧಮಾಡಿ “ಗಣೇಶನು ಪ್ರಸನ್ನನಾಗಲಿ” ಎಂದು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಬೇಕು. ಶೀತಲ ಮಧುರ ವಾದ್ಯಗಳು ಹಾಗೂ ಪುರಾಣಾಖ್ಯಾನ ಪಠಣದೊಂದಿಗೆ ರಾತ್ರಿಜಾಗರಣೆ ಮಾಡಬೇಕು.

Verse 61

प्रभाते विमले स्नात्वा होमं कृत्वा विधानतः । तिलव्रीहियवश्वेतसुर्षपाज्यैः सखंडकैः ॥ ६१ ॥

ವಿಮಲ ಪ್ರಭಾತದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ ವಿಧಿಯಂತೆ ಹೋಮವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಬೇಕು. ಎಳ್ಳು, ಅಕ್ಕಿ, ಯವ, ಬಿಳಿ ಸಾಸಿವೆ ಮತ್ತು ತುಪ್ಪ—ಚಿಕ್ಕ ಚಿಕ್ಕ ಖಂಡಗಳೊಂದಿಗೆ—ಆಹುತಿಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು.

Verse 62

गणो गणाधिपश्चैव कूष्मांडस्त्रिपुरांतकः । लंबोदरैकदंतौ च रुक्मदंष्ट्रश्च विघ्नपः ॥ ६२ ॥

ಅವನು ‘ಗಣ’, ‘ಗಣಾಧಿಪ’, ‘ಕೂಷ್ಮಾಂಡ’, ‘ತ್ರಿಪುರಾಂತಕ’, ‘ಲಂಬೋದರ’, ‘ಏಕದಂತ’, ‘ರುಕ್ಮದಂಷ್ಟ್ರ’ ಮತ್ತು ‘ವಿಘ್ನಪ’ ಎಂದು ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ.

Verse 63

ब्रह्मा यमोऽथ वरुणः सोमसूर्यहुताशनाः । गन्धमादी परमेष्ठीत्येवं षोडशनामभिः ॥ ६३ ॥

ಅವನನ್ನು ‘ಬ್ರಹ್ಮಾ’, ‘ಯಮ’, ‘ವರುಣ’, ‘ಸೋಮ’, ‘ಸೂರ್ಯ’, ‘ಹುತಾಶನ (ಅಗ್ನಿ)’, ‘ಗಂಧಮಾದಿ’, ‘ಪರಮೇಷ್ಠಿ’—ಇಂತೆ ಹದಿನಾರು ನಾಮಗಳಿಂದ ಸ್ತುತಿಸುತ್ತಾರೆ.

Verse 64

प्रणवाद्यैर्ङेंनमोंऽतैः प्रत्येकं दहने हुनेत् । वक्रतुंडेति ङेंतेन बर्मांतेनाष्टयुक्छतम् ॥ ६४ ॥

ಪ್ರತಿ ಆಹುತಿಯನ್ನು ‘ಓಂ’ದಿಂದ ಆರಂಭವಾಗಿ ‘ನಮಃ’ದಿಂದ ಅಂತ್ಯಗೊಳ್ಳುವ ಮಂತ್ರಗಳಿಂದ ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು. ನಂತರ ‘ವಕ್ರತುಂಡ-’ದಿಂದ ಆರಂಭಿಸಿ ‘ಬರ್ಮನ್’ (ರಕ್ಷಾ-ವಾಕ್ಯ)ದಿಂದ ಮುಕ್ತಾಯಗೊಳ್ಳುವ ಮಂತ್ರದಿಂದ 108 ಆಹುತಿಗಳನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಬೇಕು.

Verse 65

ततो व्याहृतिभिः शक्त्या हुत्वा पूर्णाहुतिं चरेत् । दिक्पालान्पूजयित्वा च ब्राह्मणान्भोजयेत्ततः ॥ ६५ ॥

ನಂತರ ತನ್ನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಾನುಸಾರ ವ್ಯಾಹೃತಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಆಹುತಿಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿ ಪೂರ್ಣಾಹುತಿಯನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಬೇಕು. ದಿಕ್ಪಾಲರನ್ನು ಪೂಜಿಸಿ ಬಳಿಕ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ಭೋಜನ ಮಾಡಿಸಬೇಕು.

Verse 66

चतुत्विंशतिसंख्याकान् मोदकैः पायसैस्तथा । सवत्सां गां ततो दद्यादाचार्याय सदक्षिणाम् ॥ ६६ ॥

ಇಪ್ಪತ್ತ್ನಾಲ್ಕು ಮೋದಕಗಳು ಮತ್ತು ಪಾಯಸವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು. ನಂತರ ಆಚಾರ್ಯರಿಗೆ ದಕ್ಷಿಣೆಯೊಡನೆ ಕರುসহಿತವಾದ ಗೋವನ್ನು ದಾನ ಮಾಡಬೇಕು.

Verse 67

अन्योभ्योऽपि यथाशक्ति भूयसीं च ततो ददेत् । प्रणम्य दक्षिणीकृत्य प्रविसृज्य द्विजोत्तमाम् ॥ ६७ ॥

ನಂತರ ತನ್ನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಾನುಸಾರ ಇತರರಿಗೂ ದಾನವನ್ನು—ಇನ್ನಷ್ಟು ಉದಾರವಾಗಿ—ನೀಡಬೇಕು. ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ದಕ್ಷಿಣೆಯನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನು ಗೌರವದಿಂದ ವಿದಾಯ ಮಾಡಬೇಕು.

Verse 68

बन्धुभिः सह भुंजीत स्वयं च प्रीतमानसः । एतद्व्रतं नरः कृत्वा भुक्त्वा भोगानिहोत्तमान् ॥ ६८ ॥

ಅವನು ಬಂಧುಗಳೊಂದಿಗೆ ಭೋಜನ ಮಾಡಲಿ; ತಾನೂ ಸಂತೋಷಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಇರಲಿ. ಈ ವ್ರತವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿದ ಮನುಷ್ಯನು ಈ ಲೋಕದಲ್ಲೇ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಭೋಗಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾನೆ.

Verse 69

सायुज्यं लभते विष्णोर्गणेशस्य प्रसादतः । केचिद्वरव्रतं नाम प्राहुरेतस्य नारद ॥ ६९ ॥

ಗಣೇಶನ ಪ್ರಸಾದದಿಂದ ಅವನು ವಿಷ್ಣುವಿನ ಸಾಯುಜ್ಯವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ಓ ನಾರದ, ಕೆಲವರು ಈ ಆಚರಣೆಯನ್ನು ‘ವರವ್ರತ’ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

Verse 70

विधानमेतदेवापि फलं चापीह तत्समम् । पौषमासचतुर्थ्यां तु विघ्नेशं प्रार्थ्य भक्तितः ॥ ७० ॥

ಇದೇ ವಿಧಿಯೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ; ಇಲ್ಲಿ ಫಲವೂ ತದ್ರೂಪವೇ. ಪೌಷ ಮಾಸದ ಚತುರ್ಥಿಯಲ್ಲಿ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ವಿಘ್ನೇಶ (ಗಣೇಶ)ನನ್ನು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಬೇಕು।

Verse 71

विप्रैकं भोजयेच्चैवं मोदकैर्दक्षिणां ददेत् । एवं कृते मुने भूयाद्व्रती संपत्तिभाजनम् ॥ ७१ ॥

ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಒಬ್ಬ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿಗೆ ಭೋಜನ ಮಾಡಿಸಿ, ಮೋದಕಗಳ ರೂಪದಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣೆ ನೀಡಬೇಕು. ಓ ಮುನಿಯೇ, ಹೀಗೆ ಮಾಡಿದ ವ್ರತೀ ನಂತರ ಸಂಪತ್ತಿಗೆ ಪಾತ್ರನಾಗುತ್ತಾನೆ।

Verse 72

माघकृष्णचतुर्थ्यां तु संकष्टव्रतमुच्यते । तत्रोपवासं संकल्प्य व्रती नियमपूर्वकम् ॥ ७२ ॥

ಮಾಘ ಮಾಸದ ಕೃಷ್ಣ ಚತುರ್ಥಿಯನ್ನು ‘ಸಂಕಷ್ಟ ವ್ರತ’ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಆ ದಿನ ವ್ರತೀ ಉಪವಾಸ ಸಂಕಲ್ಪ ಮಾಡಿ ನಿಯಮಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ವ್ರತ ಆಚರಿಸಬೇಕು।

Verse 73

चंद्रोदयमभिव्याप्य तिष्ठेत्प्रयतमानसः । ततश्चंद्रोदये प्राप्ते मृन्मयं गणनायकम् ॥ ७३ ॥

ಚಂದ್ರೋದಯದವರೆಗೆ ನಿಯತ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಿಂದ ಇರಬೇಕು. ನಂತರ ಚಂದ್ರನು ಉದಯಿಸಿದಾಗ ಮಣ್ಣಿನಿಂದ ಮಾಡಿದ ಗಣನಾಯಕ (ಗಣೇಶ)ನನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು।

Verse 74

विधाय विन्यसेत्पीठे सायुधं च सवाहनम् । उपचारैः षोडशभिः समभ्यर्च्य विधानतः ॥ ७४ ॥

ವಿಧಿಯಾಗಿ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿ (ದೇವತೆಯನ್ನು) ಪೀಠದ ಮೇಲೆ ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು—ಆಯುಧಗಳು ಮತ್ತು ವಾಹನ ಸಹಿತ. ನಂತರ ನಿಯಮಾನುಸಾರ ಷೋಡಶೋಪಚಾರಗಳಿಂದ ಸಮ್ಯಕವಾಗಿ ಅರ್ಚಿಸಬೇಕು।

Verse 75

मोदकं चापि नैवेद्यं सगुडं तिलकुट्टकम् । ततोऽर्घ्यं ताम्रजे पात्रे रक्तचंदनमिश्रितम् ॥ ७५ ॥

ಮೋದಕಗಳನ್ನೂ, ಬೆಲ್ಲ ಮಿಶ್ರಿತ ಎಳ್ಳಿನ ಸಿಹಿಯನ್ನೂ ನೈವೇದ್ಯವಾಗಿ ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು. ನಂತರ ತಾಮ್ರಪಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಂಪು ಚಂದನ ಮಿಶ್ರಿತ ಅರ್ಘ್ಯವನ್ನು ಸಮರ್ಪಿಸಬೇಕು.

Verse 76

सकुशं च सदूर्वं च पुष्पाक्षतसमन्वितम् । सशमीपत्रदधि च कृत्वा चंद्राय दापयेत् ॥ ७६ ॥

ಕುಶ ಮತ್ತು ದೂರ್ವಾ ಸಹಿತ, ಪುಷ್ಪ ಹಾಗೂ ಅಕ್ಷತಗಳಿಂದ ಯುಕ್ತವಾಗಿ, ಶಮೀ ಎಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಮೊಸರು ಸೇರಿಸಿ ಚಂದ್ರದೇವನಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು.

Verse 77

गगनार्णवमाणिक्य चंद्र दाक्षायणीपते । गृहाणार्घ्यं मया दत्तं गणेशप्रतिरूपक ॥ ७७ ॥

ಆಕಾಶಾರ್ಣವದ ಮಾಣಿಕ್ಯವಾದ ಚಂದ್ರನೇ, ದಾಕ್ಷಾಯಣೀಪತೇ! ಗಣೇಶಪ್ರತಿರೂಪಕನೇ, ನಾನು ನೀಡಿದ ಈ ಅರ್ಘ್ಯವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸು.

Verse 78

एवं दत्त्वा गणेशाय दिव्यार्घ्यं पापनाशनम् । शक्त्या संभोज्य विप्राग्र्यान्स्वयं भुंजीत चाज्ञया ॥ ७८ ॥

ಈ ರೀತಿ ಪಾಪನಾಶಕ ದಿವ್ಯ ಅರ್ಘ್ಯವನ್ನು ಗಣೇಶನಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಿ, ಶಕ್ತಿಯಂತೆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ಭೋಜನ ಮಾಡಿಸಿ; ನಂತರ ಅನುಮತಿ ಪಡೆದು ತಾನೂ ಭುಂಜಿಸಬೇಕು.

Verse 79

एवं कृत्वा व्रतं विप्र संकष्टाख्यं शूभावहम् । समृद्धो धनधान्यैः स्यान्न च संकष्टमाप्नुयात् ॥ ७९ ॥

ಹೇ ವಿಪ್ರನೇ! ಈ ರೀತಿ ‘ಸಂಕಷ್ಟ’ ಎಂಬ ಶುಭ ವ್ರತವನ್ನು ಆಚರಿಸಿದರೆ ಧನಧಾನ್ಯದಲ್ಲಿ ಸಮೃದ್ಧನಾಗುತ್ತಾನೆ; ಅವನಿಗೆ ಸಂಕಟವು ಬರುವುದಿಲ್ಲ.

Verse 80

माघशुक्लचतुर्थ्यां तु गौरीव्रतमनुत्तमम् । तस्यां तु गौरी संपूज्या संयुक्ता योगिनीगणैः ॥ ८० ॥

ಮಾಘ ಶುಕ್ಲ ಚತುರ್ಥಿಯಂದು ಅನುತ್ತಮವಾದ ‘ಗೌರೀ ವ್ರತ’ ಇರುತ್ತದೆ. ಆ ಪವಿತ್ರ ತಿಥಿಯಲ್ಲಿ ಯೋಗಿನೀಗಣಗಳೊಂದಿಗೆ ಇರುವ ದೇವಿ ಗೌರಿಯನ್ನು ವಿಧಿವಿಧಾನದಿಂದ ಪೂಜಿಸಬೇಕು.

Verse 81

नरैः स्त्रीभिर्विशेषेण कुंदपुष्पैः सकुंकुमैः । रक्तसूत्रे रक्तपुष्पैस्तथैवालक्तकेन च ॥ ८१ ॥

ಪುರುಷರೂ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಸ್ತ್ರೀಯರೂ, ಕುಂದಪುಷ್ಪಗಳಿಗೆ ಕುಂಕುಮ ಸೇರಿಸಿ, ಕೆಂಪು ದಾರ, ಕೆಂಪು ಹೂಗಳು, ಹಾಗೆಯೇ ಕೆಂಪು ಅಲ್ತಾ ಬಳಸಿ ಈ ವಿಧಿಯನ್ನು ಆಚರಿಸಬೇಕು.

Verse 82

धूपैर्दीपंश्च बलिभिः सगुडैनार्द्रकेण च । पयसा पायसेनापि लवणेन च पालकैः ॥ ८२ ॥

ಧೂಪ-ದೀಪ, ಬಲಿ-ನೈವೇದ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ; ಬೆಲ್ಲ ಮತ್ತು ತಾಜಾ ಶುಂಠಿ; ಹಾಲು, ಪಾಯಸ (ಖೀರು), ಉಪ್ಪು ಮತ್ತು ಪಾಲಕ್ ಮುಂತಾದ ಸೊಪ್ಪುಗಳಿಂದ (ಪೂಜೆ) ಮಾಡಬೇಕು.

Verse 83

पूज्याश्चाविधवा नार्यस्तथा विप्राः सुशोभनाः । सौभाग्यवृद्धये देयो भोक्तव्यं बंधुभिः सह ॥ ८३ ॥

ವಿಧವೆಯಲ್ಲದ ಸ್ತ್ರೀಯರನ್ನು ಪೂಜ್ಯರಾಗಿ ಗೌರವಿಸಬೇಕು; ಹಾಗೆಯೇ ಯೋಗ್ಯರಾದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನೂ. ಸೌಭಾಗ್ಯವೃದ್ಧಿಗಾಗಿ ದಾನ ನೀಡಬೇಕು ಮತ್ತು ಪ್ರಸಾದವನ್ನು ಬಂಧುಗಳೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ ಭುಂಜಿಸಬೇಕು.

Verse 84

इदं गौरीव्रतं विप्र सौभाग्यारोग्यवर्द्धनम् । प्रतिवर्षं प्रकर्त्तव्यं नारीभिश्च नरैस्तथा ॥ ८४ ॥

ಹೇ ವಿಪ್ರನೇ! ಈ ಗೌರೀ ವ್ರತವು ಸೌಭಾಗ್ಯ ಮತ್ತು ಆರೋಗ್ಯವನ್ನು ವೃದ್ಧಿಸುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಸ್ತ್ರೀಯರೂ ಪುರುಷರೂ ಕೂಡ ಅವಶ್ಯವಾಗಿ ಆಚರಿಸಬೇಕು.

Verse 85

ढुंढिव्रतं परैः प्रोक्तं कैश्चित्कुंडव्रतं स्मृतम् । ललिताव्रतमित्यन्यैः शांतिव्रतमथापरैः ॥ ८५ ॥

ಕೆಲವರು ಇದನ್ನು ಢುಂಢಿ-ವ್ರತವೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ; ಕೆಲವರು ಕುಂಡ-ವ್ರತವೆಂದು ಸ್ಮರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇನ್ನೂ ಕೆಲವರು ಲಲಿತಾ-ವ್ರತವೆಂದು, ಮತ್ತವರು ಶಾಂತಿ-ವ್ರತವೆಂದು ಕೀರ್ತಿಸುತ್ತಾರೆ.

Verse 86

स्नानं दानं जपो होमः सर्वमस्यां कृतं मुने । भवेत्सह स्रगुणितं प्रसादाद्दंतिनः सदा ॥ ८६ ॥

ಓ ಮುನಿಯೇ! ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಸ್ನಾನ, ದಾನ, ಜಪ, ಹೋಮ—ಇವೆಲ್ಲವೂ ದಂತಿ (ಗಣೇಶ)ನ ಪ್ರಸಾದದಿಂದ ಸದಾ ಸಾವಿರಪಟ್ಟು ಫಲಿಸುತ್ತದೆ.

Verse 87

चतुर्थ्यां फाल्गुने मासि ढुंढिराजव्रतं शुभम् । तिलषिष्टैर्द्विजान् भोज्य स्वयं चाश्नीत मानवः ॥ ८७ ॥

ಫಾಲ್ಗುಣ ಮಾಸದ ಚತುರ್ಥಿಯಂದು ಶುಭವಾದ ಢುಂಢಿರಾಜ-ವ್ರತವನ್ನು ಆಚರಿಸಬೇಕು. ಎಳ್ಳಿನಿಂದ ಮಾಡಿದ ಆಹಾರದಿಂದ ದ್ವಿಜರನ್ನು (ಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನು) ಭೋಜನಗೊಳಿಸಿ, ಸಾಧಕನು ತಾನೂ ಅದನ್ನೇ ಸೇವಿಸಬೇಕು.

Verse 88

गणेशाराधनपरो दानहोमप्रपूजनैः । तिलैरेव कृतैः सिद्धिं प्राप्नुयात्तत्प्रसादतः ॥ ८८ ॥

ಗಣೇಶಾರಾಧನೆಯಲ್ಲಿ ತತ್ಪರನಾಗಿ, ಎಳ್ಳಿನಿಂದಲೇ ದಾನ, ಹೋಮ ಮತ್ತು ಪೂಜೆಯನ್ನು ಮಾಡುವವನು—ಅವನ ಪ್ರಸಾದದಿಂದ ಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

Verse 89

सौवर्णं गजवक्त्रं च कृत्वा संपूज्य यत्नतः । द्विजाग्र्याय प्रदातव्यं सर्वसंपत्समृद्धये ॥ ८९ ॥

ಗಜವಕ್ತ್ರ (ಗಣೇಶ)ನ ಸುವರ್ಣ ಮೂರ್ತಿಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿ, ಯತ್ನಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ಪೂಜಿಸಬೇಕು. ನಂತರ ಸರ್ವ ಸಂಪತ್ತು-ಸಮೃದ್ಧಿ ವೃದ್ಧಿಗಾಗಿ ಅದನ್ನು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿಗೆ ದಾನ ಮಾಡಬೇಕು.

Verse 90

यस्मिन्कस्मिन्भवेन्मासि चतुर्थी रविवारयुक् । सांगारका वा विप्रेंद्र सा विशेषफलप्रदा ॥ ९० ॥

ಹೇ ವಿಪ್ರೇಂದ್ರ! ಯಾವ ಮಾಸದಲ್ಲಾದರೂ ಚತುರ್ಥಿ ಭಾನುವಾರಕ್ಕೆ ಸೇರಿದರೆ, ಅಥವಾ ಮಂಗಳವಾರಯುಕ್ತ ‘ಸಾಂಗಾರಕಾ’ ಚತುರ್ಥಿಯಾಗಿದ್ದರೆ, ಅದು ವಿಶೇಷವಾದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಫಲವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.

Verse 91

सर्वासु च चतुर्थीषु शुक्लास्वप्यसितासु च । विघ्नेश एव देवेशः संपूज्यो भक्तितत्परैः ॥ ९१ ॥

ಪ್ರತಿ ಚತುರ್ಥಿಯಲ್ಲಿ—ಶುಕ್ಲಪಕ್ಷದಲ್ಲಾಗಲಿ ಕೃಷ್ಣಪಕ್ಷದಲ್ಲಾಗಲಿ—ಭಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ತತ್ಪರರಾದವರು ಸಂಪೂರ್ಣ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ದೇವೇಶ್ವರನಾದ ವಿಘ್ನೇಶನನ್ನೇ ಸಮ್ಯಕವಾಗಿ ಪೂಜಿಸಬೇಕು.

Verse 92

इति श्रीबृहन्नारदीयपुराणे पूर्वभागे बृहदुपाख्याने चतुर्थपादे द्वाद्शमास चतुर्थीव्रतनिरूपणं नाम त्रयोदशाधिकसततमोऽध्यायः ॥ ११३ ॥

ಇಂತೆ ಶ್ರೀಬೃಹನ್ನಾರದೀಯಪುರಾಣದ ಪೂರ್ವಭಾಗದಲ್ಲಿ, ಬೃಹದುಪಾಖ್ಯಾನದಲ್ಲಿ, ಚತುರ್ಥಪಾದದಲ್ಲಿ ‘ದ್ವಾದಶಮಾಸ ಚತುರ್ಥೀವ್ರತ ನಿರೂಪಣ’ ಎಂಬ ನಾಮದ ನೂರ ಹದಿಮೂರನೇ ಅಧ್ಯಾಯವು ಸಮಾಪ್ತಿಯಾಯಿತು.