Adhyaya 77: Sanjna’s Withdrawal from Surya: The Birth of Yama and Yamuna, and the Emergence of Chhaya

Verse 1

षट्सप्ततितमः सप्तसप्ततितमोऽध्यायः- ७७ मārkaṇḍeya uvāca मार्तण्ड रस्यवेर्भार्या तनया विश्वकर्मणः । संज्ञा नाम महाभाग तस्यां भानुरजीजनत् ॥

ಮಾರ್ಕಂಡೇಯನು ಹೇಳಿದನು—ಓ ಮಹಾಭಾಗನೇ! ವಿಶ್ವಕರ್ಮನ ಪುತ್ರಿ ‘ಸಂಜ್ಞಾ’ ಎಂಬವಳು ಮಾರ್ತಂಡ (ಸೂರ್ಯ)ನ ಪತ್ನಿಯಾದಳು. ಅವಳಲ್ಲಿ ಭಾನು (ಸೂರ್ಯ) ಸಂತತಿಯನ್ನು ಜನಿಸಿದನು.

Verse 2

मनुं प्रख्यातयशसमनेकज्ञानपारगम् । विवस्वतः सुतो यस्मात्तस्माद्वैवस्वतस्तु सः ॥

ಆ ಮನು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕೀರ್ತಿಯುಳ್ಳವನು, ನಾನಾವಿಧ ವಿದ್ಯೆಗಳ ಪಾರಂಗತನು. ವಿವಸ್ವಾನನ ಪುತ್ರನಾಗಿದ್ದರಿಂದ ಅವನು ‘ವೈವಸ್ವತ’ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟನು.

Verse 3

संज्ञा च रविणा दृष्टा निमीलयति लोचने । यतस्ततः सरोषोऽर्कः संज्ञां निष्ठुरमब्रवीत् ॥

ಸಂಜ್ಞಾ, ರವಿ (ಸೂರ್ಯ)ಯ ದೃಷ್ಟಿಗೆ ಒಳಗಾದಾಗ ಕಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಮುಚ್ಚಿಕೊಂಡಳು; ಆದ್ದರಿಂದ ಅರ್ಕ (ಸೂರ್ಯ) ಕ್ರುದ್ಧನಾಗಿ ಸಂಜ್ಞೆಯೊಡನೆ ಕಠೋರ ವಚನಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದನು.

Verse 4

मयि दृष्टे सदा यस्मात् कुरुषे नेत्रसंयमम् । तस्माज्जनिष्यसे मूढे प्रजासंयमनं यमम् ॥

ನೀನು ಯಾವಾಗಲೂ ನನ್ನನ್ನು ನೋಡುವಾಗ ಕಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಸಂಯಮಿಸಿ ಕೆಳಗೆ ತಗ್ಗಿಸುತ್ತೀಯೆ; ಆದ್ದರಿಂದ, ಹೇ ಮೂಢೆಯೇ, ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಿ ಶಾಸಿಸುವ ಯಮನನ್ನು ನೀನು ಹೆರುವೆ।

Verse 5

मार्कण्डेय उवाच । ततः सा चपलां दृष्टिं देवी चक्रे भयाकुला । विलोलितदृशं दृष्ट्वा पुनराह च तां रविः ॥

ಮಾರ್ಕಂಡೇಯನು ಹೇಳಿದನು—ಆಗ ಭಯದಿಂದ ನಡುಗಿದ ದೇವಿ ಸಂಜ್ಞೆಯ ದೃಷ್ಟಿ ಚಂಚಲವಾಯಿತು. ಅವಳ ಕಣ್ಣುಗಳ ಅಲುಗಾಟವನ್ನು ನೋಡಿ ರವಿಯು ಮತ್ತೆ ಅವಳಿಗೆ ಮಾತಾಡಿದನು।

Verse 6

यस्माद्विलोलिता दृष्टिर्मयि दृष्टे त्वयाधुना । तस्माद्विलोलां तनयां नदीं त्वं प्रसविष्यसि ॥

ಈಗ ನನ್ನನ್ನು ನೋಡುವಾಗ ನಿನ್ನ ದೃಷ್ಟಿ ಚಂಚಲವಾಗಿದೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ನೀನು ಚಂಚಲ ಸ್ವಭಾವದ ಪುತ್ರಿಯನ್ನು—ಒಂದು ನದಿಯನ್ನು—ಹೆರುವೆ।

Verse 7

मार्कण्डेय उवाच । ततस्तस्यान्तु संजज्ञे भर्तृशापेन तेन वै । यमश्च यमुना चेयं प्रख्याता सुमहानदी ॥

ಮಾರ್ಕಂಡೇಯನು ಹೇಳಿದನು—ನಂತರ ಪತಿಯ ಅದೇ ಶಾಪದಿಂದ ಅವಳಿಗೆ ಯಮ ಮತ್ತು ಈ ಯಮುನಾ ಜನಿಸಿದರು; ಯಮುನಾ ಮಹಾನದಿ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧಳಾದಳು।

Verse 8

सापि संज्ञा रवेस्तेजः सेहे दुःखेन भामिनी । असहन्ती च सा तेजश्चिन्तयामास वै तदा ॥

ಆ ತೇಜಸ್ವಿನಿ ಸಂಜ್ಞೆಯೂ ರವಿಯ ತೇಜಸ್ಸನ್ನು ಕಷ್ಟದಿಂದಲೇ ಸಹಿಸಬಲ್ಲಳಾಯಿತು; ಆ ತೇಜಸ್ಸು ಅಸಹ್ಯವೆನಿಸಿ ಅವಳು ಆಗ ಅತ್ಯಂತ ಚಿಂತೆಯಲ್ಲಿ ಮನನ ಮಾಡತೊಡಗಿದಳು।

Verse 9

किं करोमि क्व गच्छामि क्व गतायाश्च निर्वृतिः । भवेन्मम कथं भर्ता कोपमर्कश्च नैष्यति ॥

ನಾನು ಏನು ಮಾಡಲಿ? ಎಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗಲಿ? ಹೋಗಿದ ಮೇಲೆ ನನಗೆ ಎಲ್ಲಿ ಶಾಂತಿ ಸಿಗುವುದು? ನನ್ನ ಪತಿ ಸೂರ್ಯನು ನನ್ನ ಮೇಲಿನ ಕೋಪವನ್ನು ಹೇಗೆ ಬಿಡುವನು?

Verse 10

इति संचिन्त्य बहुधा प्रजापतिसुता तदा । बहु मेने महाभागा पितृसंश्रयमेव सा ॥

ಹೀಗೆ ಅನೇಕ ವಿಧವಾಗಿ ಚಿಂತಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಪ್ರಜಾಪತಿಯ ಪುತ್ರಿಯಾದ ಆ ಭಾಗ್ಯವತಿ, ತಂದೆಯ ಶರಣವೇ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಮಾರ್ಗವೆಂದು ನಿರ್ಧರಿಸಿದಳು.

Verse 11

ततः पितृगृहे गन्तुं कृतबुद्धिर्यशस्विनी । छायामयीमात्मतनुं निर्ममे दयितां रवेः ॥

ನಂತರ ತಂದೆಯ ಮನೆಗೆ ಹೋಗಲು ನಿಶ್ಚಯಿಸಿ, ಕೀರ್ತಿಮತಿಯಾದ—ರವಿಗೆ ಪ್ರಿಯಳಾದ—ಅವಳು ತನ್ನಿಂದಲೇ ಛಾಯಾಮಯವಾದ ಒಂದು ರೂಪವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದಳು.

Verse 12

ताञ्चोवाच त्वया वेष्मन्यत्र भानोः यथा मया । तथा सम्यगपत्येषु वर्तितव्यं यथा रवौ ॥

ಅವಳು ಅವಳಿಗೆ ಹೇಳಿದಳು—‘ಭಾನುನ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ನಾನು ಹೇಗೆ ನಡೆದುಕೊಂಡೆನೋ ಹಾಗೆಯೇ ನೀನು ನಡೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು; ಮಕ್ಕಳ ಕಡೆಗೂ ರವಿಯ ಕಡೆಗೂ ಸಮ್ಯಕ್ ವರ್ತನೆ ಮಾಡು.’

Verse 13

पृष्टयापि न वाच्यन्ते तथैतद्गमनं मम । सैवास्मि नाम संज्ञेति वाच्यमेतत्सदा वचः ॥

‘ಕೇಳಿದರೂ ನನ್ನ ಹೋಗುವ ವಿಷಯವನ್ನು ಹೇಳಬೇಡ. ಸದಾ ಹೀಗೆ ಹೇಳು—“ನಾನೇ ಅವಳು; ನನ್ನ ಹೆಸರು ಸಂಜ್ಞಾ.”’

Verse 14

छायासंज्ञोवाच आकेशग्रहणाद् देवि ! आशापाच्च वचस्तव । करिष्ये कथयिष्यामि वृत्तन्तु शापकर्षणात् ॥

ಛಾಯಾ-ಸಂಜ್ಞೆ ಹೇಳಿದರು— “ಹೇ ದೇವಿ, ನೀನು ನನ್ನ ಕೂದಲನ್ನು ಹಿಡಿದು ನನ್ನನ್ನು ತಡೆದಿರುವುದರಿಂದಲೂ, ನಿನ್ನ ವಚನಗಳಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ಆಶೆಯಿಂದ ಪ್ರೇರಿತಳಾಗಿ ನಾನು ಹೇಳುವೆನು; ಶಾಪಬಲದಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದ ಸಂಪೂರ್ಣ ವೃತ್ತಾಂತವನ್ನು ನಿನಗೆ ವಿವರಿಸುವೆನು।”

Verse 15

इत्युक्ता सा तदा देवी जगाम भवनं पितुः । ददर्श तत्र त्वष्टारं तपसा धूतकल्मषम् ॥

ಹೀಗೆ ಸಂಬೋಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಆ ದೇವಿ (ಸಂಜ್ಞಾ) ನಂತರ ತನ್ನ ತಂದೆಯ ಮನೆಗೆ ಹೋದಳು. ಅಲ್ಲಿ ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಕಲ್ಮಷಗಳು ತೊಳೆದುಹೋಗಿದ ತ್ವಷ್ಟೃನನ್ನು ಅವಳು ಕಂಡಳು.

Verse 16

बहुमानाच्च तेनापि पूजिता विश्वकर्मणा । तस्थौ पितृगृहे सा तु कञ्चित्कालमनिन्दिता ॥

ಅವನು ಕೂಡ ಅವಳನ್ನು ಮಹಾ ಗೌರವದಿಂದ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದನು; ವಿಶ್ವಕರ್ಮನಿಂದ ಪೂಜಿತಳಾದ ಆ ನಿರ್ದೋಷಿಣಿ ಕೆಲಕಾಲ ತಂದೆಯ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಿದಳು.

Verse 17

ततस्तां प्राह चार्वङ्गी पिता नातिचिरोषिताम् । स्तुत्वा च तनयां प्रेमबहुमानपुरः सरम् ॥

ನಂತರ ಅವಳ ತಂದೆ, ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಉಳಿಯದ ಆ ಸುಲಲಿತಾಂಗಿಯೆಡೆಗೆ ಮಾತಾಡಿದನು; ಸ್ನೇಹ ಮತ್ತು ಗೌರವವನ್ನು ಮುಂಚಿಟ್ಟು, ಪುತ್ರಿಯನ್ನು ಪ್ರಶಂಸಿಸುತ್ತ (ಅವಳನ್ನು ಸಂಬೋಧಿಸಿದನು).

Verse 18

त्वान्तु मे पश्यतो वत्से दिनानि सुबहून्यपि । मुहूर्तार्धसमानि स्युः किन्तु धर्मो विलुप्यते ॥

“ವತ್ಸೆ, ನಾನು ನಿನ್ನನ್ನು ನೋಡುತ್ತಿರಲು ಅನೇಕ ದಿನಗಳೂ ಅರ್ಧನಿಮೇಷದಂತೆ ತೋರುತ್ತವೆ; ಆದರೂ ನೀನು ಇಲ್ಲಿ ಅಯುಕ್ತವಾಗಿ ಉಳಿದರೆ ಧರ್ಮಹಾನಿ ಸಂಭವಿಸುತ್ತದೆ।”

Verse 19

बान्धवेषु चिरं वासो नारीणां न यशस्करः । मनोरथो बान्धवानां नार्या भर्तृगृहे स्थितिः ॥

ಸ್ವಕೀಯ ಬಂಧುಗಳ ನಡುವೆ ಸ್ತ್ರೀಯು ದೀರ್ಘಕಾಲ ವಾಸಿಸುವುದು ಕೀರ್ತಿವರ್ಧಕವಲ್ಲ; ಬಂಧುಗಳ ಇಚ್ಛೆ ಅವಳು ಪತಿಗೃಹದಲ್ಲೇ ಇರಬೇಕೆಂಬುದೇ.

Verse 20

सा त्वं त्रैलोक्यनाथेन भर्त्रा सूर्येण सङ्गता । पितृगेहे चिरं कालं वस्तुं नार्हसि पुत्रिके ॥

ನೀನು ತ್ರಿಲೋಕನಾಥನಾದ ಸೂರ್ಯನನ್ನು ಪತಿಯಾಗಿ ಪಡೆದಿದ್ದೀಯೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ಪುತ್ರಿ, ಪಿತೃಗೃಹದಲ್ಲಿ ದೀರ್ಘಕಾಲ ಉಳಿಯಬೇಡ.

Verse 21

सा त्वं भर्तृगृहं गच्छ तुष्टो 'हं पूजिता सि मे । पुनरागमनं कार्यं दर्शनाय शुभे मम ॥

ಆದುದರಿಂದ ಪತಿಯ ಗೃಹಕ್ಕೆ ಹೋಗು. ನಾನು ತೃಪ್ತನಾಗಿದ್ದೇನೆ—ನೀನು ನನಗೆ ಯಥಾವಿಧಿ ಸತ್ಕಾರ ಮಾಡಿದ್ದೀಯೆ. ಆದರೂ, ಶುಭೇ, ನನ್ನ ದರ್ಶನಕ್ಕಾಗಿ ಮತ್ತೆ ಬಾ.

Verse 22

मार्कण्डेय उवाच इत्युक्ता सा तदा पित्रा तथेत्युक्त्वा च सा मुने । संपूजयित्वा पितरं जगामाथोत्तरान् कुरून् ॥

ಮಾರ್ಕಂಡೇಯನು ಹೇಳಿದನು—ತಂದೆ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದಾಗ ಅವಳು, ಮುನೇ, ‘ಏವಮಸ್ತು’ ಎಂದು ಉತ್ತರಿಸಿದಳು. ತಂದೆಯನ್ನು ಯಥಾವಿಧಿಯಾಗಿ ಪೂಜಿಸಿ ನಂತರ ಉತ್ತರಕುರು ದೇಶಕ್ಕೆ ತೆರಳಿದಳು.

Verse 23

सूर्यतापमनिच्छन्ती तेजसस्तस्य बिभ्यती । तपश्चचारा तत्रापि वडवारूपधारिणी ॥

ಸೂರ್ಯನ ದಹಿಸುವ ಉಷ್ಣತೆಯನ್ನು ಬಯಸದೆ, ಅವನ ತೇಜಸ್ಸಿಗೆ ಭಯಪಟ್ಟು, ಅವಳು ಅಲ್ಲಿ ಕೂಡ ತಪಸ್ಸು ಆಚರಿಸಿದಳು—ಮಾದ ಕುದುರೆಯ ರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿ.

Verse 24

संज्ञेयमिति मन्वानो द्वितीयायामहस्पतिः । जनयामास तनयौ कन्याञ्चैकां मनोरमाम् ॥

ಅವಳನ್ನು ಸಂಜ್ಞೆಯೆಂದು ಭಾವಿಸಿ ಅಹಸ್ಪತಿ (ಸೂರ್ಯ) ಎರಡನೇ ಪತ್ನಿ ಛಾಯೆಯಿಂದ ಇಬ್ಬರು ಪುತ್ರರು ಮತ್ತು ಒಂದು ಮನೋಹರ ಪುತ್ರಿಯನ್ನು ಜನಿಸಿದನು।

Verse 25

छायासंज्ञा त्वपत्येषु यथा स्वेष्वतिवत्सला । तथा न संज्ञाकन्यायां पुत्रयोश्चान्ववर्तत ॥

ಛಾಯಾ—ಸಂಜ್ಞೆ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟರೂ—ತನ್ನ ಮಕ್ಕಳ ಮೇಲೆ ಅತ್ಯಂತ ವಾತ್ಸಲ್ಯವಿಟ್ಟಳು; ಆದರೆ ಸಂಜ್ಞೆಯ ಪುತ್ರಿ ಮತ್ತು ಹಿರಿಯ ಪುತ್ರರ ಮೇಲೆ ಹಾಗೆ ಸ्नेಹ ತೋರಲಿಲ್ಲ।

Verse 26

लालनाद्युपभोगेषु विशेषमनुवासरम् । मनुस्तत्क्षान्तवानस्य यमस्तस्या न चक्षमे ॥

ದಿನದಿಂದ ದಿನಕ್ಕೆ ಲಾಲನೆ ಮತ್ತು ಭೋಗಗಳಲ್ಲಿ ಅವಳು ಮಕ್ಕಳ ನಡುವೆ ಭೇದ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಳು. ಮನು ಸಹಿಸಿದನು; ಆದರೆ ಯಮನು ಅವಳ ವರ್ತನೆಯನ್ನು ಸಹಿಸಲಾರದೆ ಹೋಯಿತು।

Verse 27

ताडनाय च वै कोपात् पादस्तेन समुद्यतः । तस्याः पुनः क्षान्तिमता न तु देहे निपातितः ॥

ಕೋಪದಿಂದ ಅವಳನ್ನು ಹೊಡೆಯಲು ಅವನು ಕಾಲನ್ನು ಎತ್ತಿದನು; ಆದರೆ ಆತ್ಮಸಂಯಮದಿಂದ ಅವಳ ದೇಹದ ಮೇಲೆ ಅದನ್ನು ಇಳಿಸಲಿಲ್ಲ।

Verse 28

ततः शशाप तं कोपाच्छायासंज्ञा यमं द्विज । किञ्चित् प्रस्फुरमाणौष्ठी विचलत्पाणिपल्लवा ॥

ಆಮೇಲೆ, ಓ ದ್ವಿಜನೇ! ಸಂಜ್ಞೆಯ ರೂಪ ಧರಿಸಿದ ಛಾಯಾ ಕೋಪದಿಂದ—ತುಟಿಗಳು ಕಂಪಿಸುತ್ತಾ, ಕೈಗಳು ನಡುಗುತ್ತಾ—ಯಮನಿಗೆ ಶಾಪ ನೀಡಿದಳು।

Verse 29

पितुः पत्नीममर्यादं यन्मां तर्जयसे पदाः । भुवि तस्मादयं पादस्तवाद्यैव पतिष्यति ॥

ನೀನು ಮರ್ಯಾದೆಯನ್ನು ಮೀರಿ ನಿನ್ನ ತಂದೆಯ ಪತ್ನಿಯಾದ ನನ್ನನ್ನು ಕಾಲಿನಿಂದ ಬೆದರಿಸಿದ್ದರಿಂದ, ನಿನ್ನ ಆ ಕಾಲು ಇಂದೇ ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಬೀಳಲಿ.

Verse 30

मार्कण्डेय उवाच इत्याकर्ण्य यमः शापं मात्रा दत्तं भयातुरः । अभ्येत्य पितरं प्राह प्रणिपातपुरःसरम् ॥

ಮಾರ್ಕಂಡೇಯರು ಹೇಳಿದರು: ತಾಯಿಯ ಶಾಪವನ್ನು ಕೇಳಿ ಭಯಗೊಂಡ ಯಮನು ತನ್ನ ತಂದೆಯ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗಿ, ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ಮಾತನಾಡಿದನು.

Verse 31

यम उवाच तातैतन्महदाश्चर्यं न दृष्टमिति केनचित् । माता वात्सल्यमुत्सृज्य शापं पुत्रे प्रयच्छति ॥

ಯಮನು ಹೇಳಿದನು: ತಂದೆಯೇ, ತಾಯಿಯು ಮಮತೆಯನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ತನ್ನ ಮಗನಿಗೆ ಶಾಪ ನೀಡುವುದು ಯಾರೂ ಕಾಣದ ಮಹಾ ಆಶ್ಚರ್ಯವಾಗಿದೆ.

Verse 32

यथा मनुर्ममाचष्टे नेयं मता तथा मम । विगुणेष्वपि पुत्रेषु न माता विगुणा भवेत् ॥

ಮನುವು ನನಗೆ ಹೇಳಿದಂತೆ, ಇದೇ ನನ್ನ ಅಭಿಪ್ರಾಯವೂ ಆಗಿದೆ: ಪುತ್ರರು ದೋಷಿಗಳಾಗಿದ್ದರೂ, ತಾಯಿಯು ಎಂದಿಗೂ ಕೆಟ್ಟವಳಾಗಬಾರದು.

Verse 33

मार्कण्डेय उवाच यमस्यैतद्वचः श्रुत्वा भगवान्स्तिमिरापहः । छायासंज्ञां समाहूय पप्रच्छ क्व गतेति सा ॥

ಮಾರ್ಕಂಡೇಯರು ಹೇಳಿದರು: ಯಮನ ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ಕತ್ತಲೆಯನ್ನು ಹೋಗಲಾಡಿಸುವ ಸೂರ್ಯದೇವನು ಛಾಯಾಳನ್ನು (ಸಂಜ್ಞೆ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವವಳು) ಕರೆದು, 'ಅವಳು (ಸಂಜ್ಞೆ) ಎಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗಿದ್ದಾಳೆ?' ಎಂದು ಕೇಳಿದನು.

Verse 34

सा चाह तनया त्वष्टुरहं संज्ञा विभावसो । पत्नी तव त्वयापत्यान्येतानि जनितानि मे ॥

ಅವಳು ಹೇಳಿದಳು—“ಹೇ ವಿಭಾವಸು (ಸೂರ್ಯ)! ನಾನು ತ್ವಷ್ಟೃನ ಪುತ್ರಿ ಸಂಜ್ಞೆ. ನಾನು ನಿನ್ನ ಪತ್ನಿ; ನಿನ್ನಿಂದಲೇ ನನಗೆ ಈ ಮಕ್ಕಳು ಜನಿಸಿದ್ದಾರೆ.”

Verse 35

इत्थं विवस्वतः सा तु बहुशः पृच्छतो यदा । नाचचक्षे ततो क्रुद्धो भास्वांस्तां शप्तुमुद्यतः ॥

ಹೀಗೆ ವಿವಸ್ವಾನ್ ಅವಳನ್ನು ಮರುಮರು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದರೂ ಅವಳು ಸತ್ಯವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಲಿಲ್ಲ. ಆಗ ತೇಜಸ್ವಿಯಾದ ಸೂರ್ಯನು ಕೋಪಗೊಂಡು ಅವಳಿಗೆ ಶಾಪ ನೀಡಲು ಸಿದ್ಧನಾದನು.

Verse 36

ततः सा कथयामास यथावृत्तं विवस्वतः । विदितार्थश्च भगवान् जगाम त्वष्टुरालयम् ॥

ನಂತರ ಅವಳು ನಡೆದದ್ದನ್ನೆಲ್ಲ ವಿವಸ್ವಾನ್‌ಗೆ ಯಥಾವತ್ತಾಗಿ ತಿಳಿಸಿದಳು. ಭಗವಾನ್ ಸೂರ್ಯನು ವಿಷಯವನ್ನು ಅರಿತು ತ್ವಷ್ಟೃನ ನಿವಾಸಕ್ಕೆ ಹೋದನು.

Verse 37

ततः स पूजयामास तदा त्रैलोक्यपूजितम् । भास्वन्तं परया भक्त्या निजगेहमुपागतम् ॥

ಆಗ (ತ್ವಷ್ಟೃ) ತನ್ನ ಮನೆಗೆ ಬಂದ ತ್ರೈಲೋಕ್ಯಪೂಜ್ಯ ತೇಜಸ್ವಿ ಸೂರ್ಯನನ್ನು ಪರಮಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಪೂಜಿಸಿದನು.

Verse 38

संज्ञां पृष्टस्तदा तस्मै कथयामास विश्वकृत् । आगतैवेह मे वेष्म भवतः प्रेषितेति वै ॥

ಸಂಜ್ಞೆಯ ವಿಷಯವಾಗಿ ಕೇಳಿದಾಗ ವಿಶ್ವಕೃತ್ (ವಿಶ್ವಕರ್ಮ) ಅವನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು—“ಅವಳು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ನಿನ್ನಿಂದ ಕಳುಹಿಸಲ್ಪಟ್ಟು ನನ್ನ ಮನೆಗೆ ಬಂದಿದ್ದಾಳೆ.”

Verse 39

दिवाकरः समाधिस्थो वडवारूपधारिणीम् । तपश्चरन्तीं ददृशे उत्तरेषु कुरुष्वथ ॥

ದಿವಾಕರನು (ಸೂರ್ಯನು) ಸಮಾಧಿಯಲ್ಲಿ ಲೀನನಾಗಿ, ಉತ್ತರಕುರುಗಳಲ್ಲಿ ವಡವಾ-ರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿ ಅವಳು ತಪಸ್ಸು ಮಾಡುವುದನ್ನು ಕಂಡನು।

Verse 40

सौम्यमूर्तिः शुभाकारो मम भर्ता भवेदिति । अभिसन्धिं च तपसो बुबुधे 'स्या दिवाकरः ॥

“ನನ್ನ ಪತಿ ಸೌಮ್ಯರೂಪನಾಗಿಯೂ ಶುಭದರ್ಶನನಾಗಿಯೂ ಇರಲಿ”—ಇದೇ ಅವಳ ತಪಸ್ಸಿನ ಸಂಕಲ್ಪ; ದಿವಾಕರನು ಅದನ್ನು ಅರಿತನು।

Verse 41

शातनं तेजसो मे 'द्य क्रियतामिति भास्करः । तञ्चाह विश्वकर्माणं संज्ञायाः पितरं द्विज ॥

“ಇಂದು ನನ್ನ ತೇಜಸ್ಸಿನ ಕ್ಷಪಣ (ಕಡಿತ) ಮಾಡಲಿ,” ಎಂದು ಭಾಸ್ಕರನು ಹೇಳಿದನು; ಹೇ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ಸಂಜ್ಞೆಯ ತಂದೆ ವಿಶ್ವಕರ್ಮನಿಗೆ ಅವನು ಹೀಗೆ ನುಡಿದನು।

Verse 42

संवत्सरभ्रमेस् तस्य विश्वकर्मा करावेस्ततः । तेजसः शातनञ्चक्रे स्तूयमानश्च दैवतैः ॥

ನಂತರ ವರ್ಷದ ಪರ್ಯಯ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ, ದೇವರುಗಳ ಸ್ತುತಿಯ ನಡುವೆ, ವಿಶ್ವಕರ್ಮನು ಸೂರ್ಯತೇಜಸ್ಸಿನ ಕ್ಷಪಣವನ್ನು ಮಾಡಿದನು।