Adhyaya 148

Verse 1

(दाक्षिणात्य अधिक पाठके ३७६ श्लोक मिलाकर कुल ९६६ “लोक हैं) #स्निमलज (2) आज मनना त्रिचत्वारिशर्दाधिकशततमो< ध्याय: ब्राह्मणादि वर्णोकी प्राप्तिमें ४ २४३३५३ कर्मोंकी प्रधानताका उमोवाच भगवन्‌ भगनेत्रघ्न पूष्णो दन्‍तनिपातन । दक्षक्रतुहर त्रयक्ष संशयो मे महानयम्‌,पार्वतीजीने पूछा--भगदेवताकी आँख फोड़कर पूषाके दाँत तोड़ डालनेवाले दक्षयज्ञविध्वंसी भगवान्‌ त्रिलोचन! मेरे मनमें यह एक महान्‌ संशय है

ಉಮಾ ಹೇಳಿದರು—ಓ ಭಗವಾನ್! ಭಗನ ಕಣ್ಣನ್ನು ಕಿತ್ತುಹಾಕಿದವನೇ, ಪೂಷನ ಹಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಮುರಿದವನೇ, ದಕ್ಷಯಜ್ಞವನ್ನು ಧ್ವಂಸ ಮಾಡಿದ ತ್ರಿನೇತ್ರನೇ! ನನ್ನ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಮಹಾ ಸಂಶಯ ಉದ್ಭವಿಸಿದೆ.

Verse 2

चातुर्वर्ण्य भगवता पूर्व सृष्टे स्वयम्भुवा । केन कर्मविपाकेन वैश्यो गच्छति शूद्रताम्‌,भगवान्‌ ब्रह्माजीने पूर्वकालमें जिन चार वर्णोंकी सृष्टि की है, उनमेंसे वैश्य किस कर्मके परिणामसे शूद्रत्वको प्राप्त हो जाता है?

ಸ್ವಯಂಭೂ ಭಗವಾನನು ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ ಚಾತುರ್ವರ್ಣ್ಯದಲ್ಲಿ, ಯಾವ ಕರ್ಮವಿಪಾಕದಿಂದ ವೈಶ್ಯನು ಶೂದ್ರತ್ವವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ?

Verse 3

वैश्यो वा क्षत्रिय: केन द्विजो वा क्षत्रियो भवेत्‌ प्रतिलोम: कथं देव शक्‍्यो धर्मो निवर्तितुम्‌,अथवा क्षत्रिय किस कर्मसे वैश्य होता है और ब्राह्मण किस कर्मसे क्षत्रिय हो जाता है? देव! प्रतिलोम धर्मको कैसे निवृत्त किया जा सकता है?

ಯಾವ ಕಾರಣದಿಂದ ವೈಶ್ಯನು ಕ್ಷತ್ರಿಯನಾಗುತ್ತಾನೆ? ಅಥವಾ ದ್ವಿಜನು ಹೇಗೆ ಕ್ಷತ್ರಿಯನಾಗುತ್ತಾನೆ? ಓ ದೇವಾ! ಪ್ರತಿಲೋಮ ಧರ್ಮವನ್ನು ಹೇಗೆ ತಡೆದು ನಿವರ್ತಿಸಬಹುದು?

Verse 4

केन वा कर्मणा विप्र: शूद्रयोनौ प्रजायते । क्षत्रिय: शूद्रतामेति केन वा कर्मणा विभो,प्रभो! कौन-सा कर्म करनेसे ब्राह्मण शूद्र-योनिमें जन्म लेता है अथवा किस कर्मसे क्षत्रिय शूद्र हो जाता है?

ಓ ಪ್ರಭು! ಯಾವ ಕರ್ಮದಿಂದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಶೂದ್ರಯೋನಿಯಲ್ಲಿ ಜನ್ಮಿಸುತ್ತಾನೆ? ಮತ್ತು ಯಾವ ಕರ್ಮದಿಂದ ಕ್ಷತ್ರಿಯನು ಶೂದ್ರತ್ವಕ್ಕೆ ಬೀಳುತ್ತಾನೆ?

Verse 5

एतन्मे संशयं देव वद भूतपतेडनघ । त्रयो वर्णा: प्रकृत्येह कथं ब्राह्माण्यमाप्रुयु:,देव! पापरहित भूतनाथ! मेरे इस संशयका समाधान कीजिये। शूद्र, वैश्य और क्षत्रिय --इन तीन वर्णोंके लोग किस प्रकार स्वभावतः ब्राह्मणत्वको प्राप्त हो सकते हैं?

ಓ ದೇವಾ, ಓ ಅನಘ ಭೂತಪತೇ! ನನ್ನ ಈ ಸಂಶಯವನ್ನು ನಿವಾರಿಸು. ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಶೂದ್ರ, ವೈಶ್ಯ, ಕ್ಷತ್ರಿಯ—ಈ ಮೂರು ವರ್ಣಗಳು ತಮ್ಮ ಸ್ವಭಾವ ಮತ್ತು ಆಚರಣೆಯಿಂದ ಹೇಗೆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ್ಯವನ್ನು ಪಡೆಯಬಹುದು?

Verse 6

श्रीमहेश्वर उवाच ब्राह्माण्यं देवि दुष्प्रापं निसर्गाद्‌ ब्राह्मण: शुभे । क्षत्रियो वैश्यशूद्रौ वा निसर्गादिति मे मति:,श्रीमहेश्वरने कहा--देवि! ब्राह्मणत्व दुर्लभ है। शुभे! ब्राह्मण, क्षत्रिय, वैश्य और शाद्र --ये चारों वर्ण मेरे विचारसे नैसर्गिक (प्राकृतिक या स्वभावसिद्ध) हैं, ऐसा मेरा विचार है

ಶ್ರೀಮಹೇಶ್ವರನು ಹೇಳಿದರು—ದೇವಿ, ನಿಜವಾದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣತ್ವವನ್ನು ಪಡೆಯುವುದು ದುರ್ಲಭ. ಶುಭೆ, ನನ್ನ ಮತದಲ್ಲಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಸ್ವಭಾವತಃ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನೇ; ಹಾಗೆಯೇ ಕ್ಷತ್ರಿಯ, ವೈಶ್ಯ ಮತ್ತು ಶೂದ್ರರೂ ಸ್ವಭಾವತಃ—ಈ ನಾಲ್ಕು ವರ್ಣಗಳೂ ನೈಸರ್ಗಿಕವೆಂಬುದು ನನ್ನ ಸ್ಥಿರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ.

Verse 7

कर्मणा दुष्कृतेनेह स्थानादू भ्रश्यति वै द्विज: । ज्येष्ठ॑ वर्णमनुप्राप्प तस्माद्‌ रक्षेत वै द्विज:,इतना अवश्य है कि यहाँ पापकर्म करनेसे द्विज अपने स्थानसे-अपनी महत्तासे नीचे गिर जाता है। अत: द्विजको उत्तम वर्णमें जन्म पाकर अपनी मर्यादाकी रक्षा करनी चाहिये

ಇಲ್ಲಿಯೇ ಪಾಪಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಮಾಡುವುದರಿಂದ ದ್ವಿಜನು ತನ್ನ ಯೋಗ್ಯ ಸ್ಥಾನ ಮತ್ತು ಗೌರವದಿಂದ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಕುಸಿದು ಬೀಳುತ್ತಾನೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ವರ್ಣದಲ್ಲಿ ಜನ್ಮ ಪಡೆದ ದ್ವಿಜನು ತನ್ನ ಧರ್ಮಮರ್ಯಾದೆಯನ್ನು ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಿಂದ ಕಾಪಾಡಬೇಕು.

Verse 8

स्थितो ब्राह्मणधर्मेण ब्राह्मण्यमुपजीवति । क्षत्रियों वाथ वैश्यो वा ब्रह्म॒भूयं स गच्छति,यदि क्षत्रिय अथवा वैश्य ब्राह्मण-धर्मका पालन करते हुए ब्राह्मणत्वका सहारा लेता है तो वह ब्रह्मभावको प्राप्त हो जाता है

ಬ್ರಾಹ್ಮಣಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರನಾಗಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋಚಿತ ಜೀವನವನ್ನೇ ಅವಲಂಬಿಸುವವನು, ಕ್ಷತ್ರಿಯನಾಗಲಿ ವೈಶ್ಯನಾಗಲಿ—ಬ್ರಹ್ಮಭಾವವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

Verse 9

यस्तु विप्रत्वमुत्सृज्य क्षात्रं धर्म निषेवते । ब्राह्मण्यात्‌ स परिभ्रष्ट: क्षत्रयोनौ प्रजायते,जो ब्राह्मण ब्राह्मणत्वका त्याग करके क्षत्रिय-धर्मका सेवन करता है, वह अपने धर्मसे भ्रष्ट होकर क्षत्रिय योनिमें जन्म लेता है

ಆದರೆ ಯಾರು ವಿಪ್ರತ್ವವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ಕ್ಷಾತ್ರಧರ್ಮವನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಾನೋ, ಅವನು ಬ್ರಾಹ್ಮಣತ್ವದಿಂದ ಭ್ರಷ್ಟನಾಗಿ ಕ್ಷತ್ರಿಯ ಯೋನಿಯಲ್ಲಿ ಜನ್ಮ ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

Verse 10

वैश्यकर्म च यो विप्रो लोभमोहव्यपाश्रय: । ब्राह्माण्यं दुर्लभं प्राप्प करोत्यल्पमति: सदा,जो विप्र दुर्लभ ब्राह्मणत्वको पाकर लोभ और मोहके वशीभूत हो अपनी मन्दबुद्धिताके कारण वैश्यका कर्म करता है, वह वैश्ययोनिमें जन्म लेता है। अथवा यदि वैश्य शूद्रके कर्मको अपनाता है, तो वह भी शाूद्रत्वको प्राप्त होता है। शूद्रोचित कर्म करके अपने धर्मसे भ्रष्ट हुआ ब्राह्मण शूद्रत्वको प्राप्त हो जाता है

ದುರ್ಲಭವಾದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣತ್ವವನ್ನು ಪಡೆದರೂ ಲೋಭ-ಮೋಹಗಳ ಆಶ್ರಯದಿಂದ ಸದಾ ಅಲ್ಪಮತಿಯಾಗಿ ವೈಶ್ಯಕರ್ಮವನ್ನು ಮಾಡುವ ವಿಪ್ರನು ವೈಶ್ಯ ಯೋನಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ಹಾಗೆಯೇ ವೈಶ್ಯನು ಶೂದ್ರೋಚಿತ ಕರ್ಮವನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸಿದರೆ ಶೂದ್ರತ್ವವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ; ಶೂದ್ರೋಚಿತ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಮಾಡಿ ತನ್ನ ಧರ್ಮದಿಂದ ಭ್ರಷ್ಟನಾದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನೂ ಶೂದ್ರತ್ವವನ್ನೇ ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

Verse 11

स द्विजो वैश्यतामेति वैश्यो वा शूद्रतामियात्‌ । स्वधर्मात्‌ प्रच्युतो विप्रस्तत: शूद्रत्वमाप्तुते,जो विप्र दुर्लभ ब्राह्मणत्वको पाकर लोभ और मोहके वशीभूत हो अपनी मन्दबुद्धिताके कारण वैश्यका कर्म करता है, वह वैश्ययोनिमें जन्म लेता है। अथवा यदि वैश्य शूद्रके कर्मको अपनाता है, तो वह भी शाूद्रत्वको प्राप्त होता है। शूद्रोचित कर्म करके अपने धर्मसे भ्रष्ट हुआ ब्राह्मण शूद्रत्वको प्राप्त हो जाता है

ಮಹಾದೇವನು ಹೇಳಿದರು—ದ್ವಿಜನು ತನ್ನ ಸ್ವಧರ್ಮವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ವೈಶ್ಯೋಚಿತ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಆಚರಿಸಿದರೆ ವೈಶ್ಯಸ್ಥಿತಿಗೆ ಬೀಳುತ್ತಾನೆ. ಹಾಗೆಯೇ ವೈಶ್ಯನು ಶೂದ್ರರ ಆಚಾರ–ವೃತ್ತಿಗಳನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸಿದರೆ ಶೂದ್ರತ್ವವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ಅದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನೂ ಸ್ವಧರ್ಮದಿಂದ ಜಾರಿಹೋಗಿ ಶೂದ್ರಸಮಾನ ಕರ್ಮ ಮಾಡಿದರೆ ಶೂದ್ರಭಾವವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ಲೋಭ, ಮೋಹ ಅಥವಾ ಅಲಕ್ಷ್ಯದಿಂದ ಸ್ವಧರ್ಮತ್ಯಾಗವು ನೈತಿಕ–ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಪತನವೆಂದು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದು, ಅದರ ಫಲ ಪುನರ್ಜನ್ಮವರೆಗೂ ವ್ಯಾಪಿಸುತ್ತದೆ.

Verse 12

तत्रासौ निरयं प्राप्तो वर्णभ्रष्टो बहिष्कृत: | ब्रह्मलोकात्‌ परिश्रष्ट: शूद्र: समुपजायते,ब्राह्मण-जातिका पुरुष शूद्र-कर्म करनेके कारण अपने वर्णसे भ्रष्ट होकर जातिसे बहिष्कृत हो जाता है और मृत्युके पश्चात्‌ वह ब्रह्मलोककी प्राप्तिसे वंचित होकर नरकमें पड़ता है। इसके बाद वह शूद्रकी योनिमें जन्म ग्रहण करता है

ಅಲ್ಲಿ ಅವನು ನರಕವನ್ನು ಪಡೆದು ವರ್ಣಭ್ರಷ್ಟನಾಗಿ ಬಹಿಷ್ಕೃತನಾಗುತ್ತಾನೆ. ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕಪ್ರಾಪ್ತಿಯಿಂದ ವಂಚಿತನಾಗಿ ನಂತರ ಶೂದ್ರಯೋನಿಯಲ್ಲಿ ಜನ್ಮ ಹೊಂದುತ್ತಾನೆ. ಇದು ಸ್ವವರ್ಣಧರ್ಮತ್ಯಾಗದ ಫಲವೆಂದು—ಆಚಾರಭ್ರಂಶದಿಂದ ಪರಲೋಕದಲ್ಲಿಯೂ ಅಧೋಗತಿ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು—ವಚನವು ಹೇಳುತ್ತದೆ.

Verse 13

क्षत्रियो वा महाभागे वैश्यो वा धर्मचारिणि । स्वानि कर्माण्यपाहाय शूद्रकर्म निषेवते,महाभागे! धर्मचारिणि! क्षत्रिय अथवा वैश्य भी अपने-अपने कर्मोको छोड़कर यदि शूद्रका काम करने लगता है तो वह अपनी जातिसे भ्रष्ट होकर वर्णसंकर हो जाता है और दूसरे जन्ममें शूद्रकी योनिमें जन्म पाता है। ऐसा व्यक्ति ब्राह्मण, क्षत्रिय एवं वैश्य कोई भी क्यों न हो, वह शूद्रभावको प्राप्त होता है

ಮಹೇಶ್ವರನು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ಮಹಾಭಾಗೆ, ಹೇ ಧರ್ಮಚಾರಿಣಿ! ಕ್ಷತ್ರಿಯನಾಗಲಿ ವೈಶ್ಯನಾಗಲಿ, ತನ್ನ ತನ್ನ ನಿಯತ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ಶೂದ್ರಕರ್ಮವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿದರೆ, ಅವನು ತನ್ನ ಸ್ಥಾನದಿಂದ ಚ್ಯುತನಾಗಿ ವರ್ಣಸಂಕರಕ್ಕೆ ಕಾರಣನಾಗಿ, ಪರಜನ್ಮದಲ್ಲಿ ಶೂದ್ರಯೋನಿಯಲ್ಲಿ ಜನ್ಮ ಹೊಂದುತ್ತಾನೆ. ಇಂತಹ ಆಚಾರದಿಂದ—ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಾಗಲಿ, ಕ್ಷತ್ರಿಯನಾಗಲಿ, ವೈಶ್ಯನಾಗಲಿ—ಶೂದ್ರಭಾವವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

Verse 14

स्वस्थानात्‌ स परिग्रष्टो वर्णसंकरतां गतः । ब्राह्मण: क्षत्रियो वैश्य: शूद्रत्वं याति तादृश:,महाभागे! धर्मचारिणि! क्षत्रिय अथवा वैश्य भी अपने-अपने कर्मोको छोड़कर यदि शूद्रका काम करने लगता है तो वह अपनी जातिसे भ्रष्ट होकर वर्णसंकर हो जाता है और दूसरे जन्ममें शूद्रकी योनिमें जन्म पाता है। ऐसा व्यक्ति ब्राह्मण, क्षत्रिय एवं वैश्य कोई भी क्यों न हो, वह शूद्रभावको प्राप्त होता है

ಅವನು ತನ್ನ ಸ್ಥಾನದಿಂದ ಕುಸಿದು ವರ್ಣಸಂಕರಸ್ಥಿತಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ; ಅಂಥ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ಕ್ಷತ್ರಿಯ ಅಥವಾ ವೈಶ್ಯನು ಶೂದ್ರತ್ವವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ತನ್ನ ನಿಯತ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ಶೂದ್ರಕರ್ಮವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸುವವನು ತನ್ನ ವರ್ಣಸ್ಥಾನದಿಂದ ಚ್ಯುತನಾಗಿ ಅಂತतः ಶೂದ್ರಭಾವವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

Verse 15

यस्तु बुद्ध: स्वधर्मेण ज्ञानविज्ञानवान्‌ शुचि: । धर्मज्ञो धर्मनिरत: स धर्मफलमश्चुते,जो पुरुष अपने वर्णधर्मका पालन करते हुए बोध प्राप्त करता है और ज्ञान-विज्ञानसे सम्पन्न, पवित्र तथा धर्मज्ञ होकर धर्ममें ही लगा रहता है, वही धर्मके वास्तविक फलका उपभोग करता है

ಮಹೇಶ್ವರನು ಹೇಳಿದರು—ಯಾವನು ತನ್ನ ಸ್ವಧರ್ಮವನ್ನು ಪಾಲಿಸುತ್ತಾ ಬೋಧವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೋ, ಜ್ಞಾನ–ವಿಜ್ಞಾನಸಂಪನ್ನನಾಗಿ, ಶುದ್ಧಾಚಾರದಿಂದಿರುವವನಾಗಿ, ಧರ್ಮವನ್ನು ಅರಿತವನಾಗಿ ಧರ್ಮದಲ್ಲೇ ನಿರತನಾಗಿರುತ್ತಾನೋ—ಅವನೇ ಧರ್ಮದ ಯಥಾರ್ಥ ಫಲವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾನೆ.

Verse 16

इदं चैवापरं देवि ब्रह्मणा समुदाह्नतम्‌ । अध्यात्मं नैछ्िकं सद्धिर्धर्मकामैनिषिव्यते,देवि! ब्रह्माजीनी यह एक बात और बतायी है--धर्मकी इच्छा रखनेवाले सत्पुरुषोंको आजीवन अध्यात्म-तत्त्वका ही सेवन करना चाहिये

ದೇವಿ! ಬ್ರಹ್ಮನು ಇನ್ನೊಂದು ಮಾತನ್ನೂ ಘೋಷಿಸಿದ್ದಾನೆ—ಧರ್ಮವನ್ನು ನಿಜವಾಗಿ ಬಯಸುವ ಸತ್ಪುರುಷರು ಜೀವನಪೂರ್ತಿ ನಿಷ್ಠೆಯಿಂದ ಅಧ್ಯಾತ್ಮಸಾಧನೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರಬೇಕು.

Verse 17

उग्रान्नं गर्हितं देवि गणान्न॑ श्राद्धसूतकम्‌ । दुष्टान्न नैव भोक्तव्यं शूद्रान्नं नैव कर्हिचित्‌,देवि! उग्रस्वभावके मनुष्यका अन्न निन्दित माना गया है। किसी समुदायका, श्राद्धका, जननाशौचका, दुष्ट पुरुषका और शूद्रका अन्न भी निषिद्ध है--उसे कभी नहीं खाना चाहिये

ದೇವಿ! ಉಗ್ರ ಸ್ವಭಾವದವನ ಅನ್ನವು ನಿಂದಿತವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಯಾವುದೋ ಗಣದ ಅಶೌಚಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಅನ್ನ, ಶ್ರಾದ್ಧದ ಅನ್ನ, ಜನನಾಶೌಚದ ಅನ್ನ, ದುಷ್ಟನ ಅನ್ನ—ಮತ್ತು ಶೂದ್ರನ ಅನ್ನವೂ—ಎಂದಿಗೂ ಭೋಜಿಸಬಾರದು.

Verse 18

शूद्रान्न गहितं देवि सदा देवैर्महात्मभि: । पितामहमुखोत्सृष्ट प्रमाणमिति मे मति:,देवताओं और महात्मा पुरुषोंने शूद्रके अन्नकी सदा ही निन्‍्दा की है। इस विषयमें पितामह ब्रह्माजीके श्रीमुखका वचन प्रमाण है, ऐसा मेरा विश्वास है

ದೇವಿ! ದೇವತೆಗಳೂ ಮಹಾತ್ಮರೂ ಶೂದ್ರನ ಅನ್ನವನ್ನು ಸದಾ ನಿಂದಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಪಿತಾಮಹ ಬ್ರಹ್ಮನ ಮುಖದಿಂದ ಹೊರಬಂದ ವಚನವೇ ಪ್ರಮಾಣವೆಂದು ನನ್ನ ಮತ.

Verse 19

शूद्रान्नेनावशेषेण जठरे यो म्रियेद्‌ द्विज: । आहिताग्निस्तथा यज्वा स शूद्रगतिभाग्‌ भवेत्‌,जो ब्राह्मण पेटमें शूद्रका अन्न लिये मर जाता है, वह अग्निहोत्री अथवा यज्ञ करनेवाला ही क्‍यों न रहा हो, उसे शूद्रकी योनिमें जन्म लेना पड़ता है

ಶೂದ್ರನ ಅನ್ನದ ಅವಶೇಷ ಜಠರದಲ್ಲೇ ಇರುವಾಗ ಮರಣಿಸುವ ದ್ವಿಜನು, ಅವನು ಆಹಿತಾಗ್ನಿಯಾಗಿರಲಿ ಅಥವಾ ಯಜ್ಞಕರ್ತನಾಗಿರಲಿ—ಶೂದ್ರಗತಿಯ ಪಾಲುದಾರನಾಗುತ್ತಾನೆ.

Verse 20

तेन शूद्रान्नशेषेण ब्रह्म॒स्थानादपाकृत: । ब्राह्मण: शूद्रतामेति नास्ति तत्र विचारणा,उदरमें शूद्रात्नरक शेषभाग स्थित होनेके कारण ब्राह्मण ब्रह्मलोकसे वंचित हो शूद्रभावको प्राप्त होता है; इसमें कोई अन्यथा विचार करनेकी आवश्यकता नहीं है

ಆದ್ದರಿಂದ ಶೂದ್ರಾನ್ನದ ಅವಶೇಷದಿಂದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಬ್ರಾಹ್ಮಣಸ್ಥಾನದಿಂದ ತಳ್ಳಲ್ಪಟ್ಟು ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕಪ್ರಾಪ್ತಿಯನ್ನು ಕಳೆದು ಶೂದ್ರತೆಯನ್ನು ಹೊಂದುತ್ತಾನೆ; ಇದರಲ್ಲಿ ಬೇರೆ ವಿಚಾರವೇ ಇಲ್ಲ.

Verse 21

यस्यान्नेनावशेषेण जठरटरे यो म्रियेद्‌ द्विज: । तांतांयोनिं व्रजेद्‌ विप्रो यस्यान्नमुपजीवति,उदरमें जिसके अन्नका अवशेष लेकर जो ब्राह्मण मृत्युको प्राप्त होता है, वह उसीकी योनिमें जाता है। जिसके अन्नसे जीवन-निर्वाह करता है, उसीकी योनिमें जन्म ग्रहण करता है

ಯಾರ ಅನ್ನದ ಅವಶೇಷ ಜಠರದಲ್ಲಿ ಉಳಿದಿರುವಾಗ ಯಾವ ದ್ವಿಜನು ಮರಣಹೊಂದುತ್ತಾನೋ, ಆ ವಿಪ್ರನು ಆ ಅನ್ನದಾತನಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಅದೇ ಯೋನಿಗೆ ಸೇರುತ್ತಾನೆ; ಯಾರ ಅನ್ನದಿಂದ ಅವನು ಜೀವನೋಪಾಯ ನಡೆಸುತ್ತಾನೋ, ಅವರ ಯೋನಿಯಲ್ಲೇ ಪುನರ್ಜನ್ಮ ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ।

Verse 22

ब्राह्मणत्वं शुभ॑ प्राप्य दुर्लभ॑ यो&वमन्यते । अभोज्यान्नानि चाश्राति स द्विजत्वात्‌ पतेत वै,जो शुभ एवं दुर्लभ ब्राह्मणत्वको पाकर उसकी अवहेलना करता है और नहीं खानेयोग्य अन्न खाता है, वह निश्चय ही ब्राह्मणत्वसे गिर जाता है

ಹೇ ಶುಭನೇ! ದುರ್ಲಭವಾದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣತ್ವವನ್ನು ಪಡೆದು ಅದನ್ನು ಅವಮಾನಿಸಿ, ಭೋಜ್ಯವಲ್ಲದ ಅನ್ನವನ್ನು ಸೇವಿಸಿದರೆ, ಅವನು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ದ್ವಿಜತ್ವದಿಂದ ಪತನಗೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ।

Verse 23

सुरापो ब्रह्दाहा क्षुद्रचोरो भग्नव्रतो 5शुचि: । स्वाध्यायवर्जित: पापो लुब्धो नैकृतिक: शठ:,शराबी, ब्रह्महत्यारा, नीच, चोर, व्रतभंग करनेवाला, अपवित्र, स्वाध्यायहीन, पापी, लोभी, कपटी, शठ, व्रतका पालन न करनेवाला, शूद्रजातिकी स्त्रीका स्वामी, कुण्डाशी (पतिके जीते-जी उत्पन्न किये हुए जारज पुत्रके घरमें खानेवाला अथवा पाकपात्रमें ही भोजन करनेवाला), सोमरस बेचनेवाला और नीचसेवी ब्राह्मण ब्राह्मणकी योनिसे भ्रष्ट हो जाता है

ಮದ್ಯಪಾನಿ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣಹಂತಕ, ಕ್ಷುದ್ರ ಕಳ್ಳ, ವ್ರತಭಂಗಿ, ಅಶುಚಿ; ಸ್ವಾಧ್ಯಾಯವರ್ಜಿತ, ಪಾಪಿ, ಲೋಭಿ, ಕಪಟಿ, ಶಠ—ಇಂತಹ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಬ್ರಾಹ್ಮಣಜನ್ಮದ ಪಾವಿತ್ರ್ಯದಿಂದ ಪತನಗೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ।

Verse 24

अव्रती वृषलीभर्ता कुण्डाशी सोमविक्रयी । निहीनसेवी विप्रो हि पतति ब्रह्मययोनित:,शराबी, ब्रह्महत्यारा, नीच, चोर, व्रतभंग करनेवाला, अपवित्र, स्वाध्यायहीन, पापी, लोभी, कपटी, शठ, व्रतका पालन न करनेवाला, शूद्रजातिकी स्त्रीका स्वामी, कुण्डाशी (पतिके जीते-जी उत्पन्न किये हुए जारज पुत्रके घरमें खानेवाला अथवा पाकपात्रमें ही भोजन करनेवाला), सोमरस बेचनेवाला और नीचसेवी ब्राह्मण ब्राह्मणकी योनिसे भ्रष्ट हो जाता है

ವ್ರತವಿಲ್ಲದವನು, ಶೂದ್ರಸ್ತ್ರೀಯನ್ನು ಪತ್ನಿಯಾಗಿ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡವನು, ಕುಂಡಾಶಿಯಾಗಿ ನಿಂದಿತ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಭೋಜನ ಮಾಡುವವನು, ಸೋಮವನ್ನು ಮಾರುವವನು, ನೀಚರ ಸೇವೆ ಮಾಡುವವನು—ಅಂತಹ ವಿಪ್ರನು ಬ್ರಾಹ್ಮಣಯೋನಿಯಿಂದಲೇ ಪತನಗೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ।

Verse 25

गुरुतल्पी गुरुद्रोही गुरुकुत्सारतिश्न यः । ब्रह्म॒विच्चापि पतति ब्राह्मणो ब्रह्मयोनित:,जो गुरुकी शैय्यापर सोनेवाला, गुरुद्रोही और गुरुनिन्दामें अनुरक्त है, वह ब्राह्मण वेदवेत्ता होनेपर भी ब्रह्मयोनिसे नीचे गिर जाता है

ಗುರುಶಯ್ಯೆಯನ್ನು ಲಂಘಿಸಿದವನು, ಗುರುದ್ರೋಹಿ, ಗುರುನಿಂದೆಯಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತನು—ಅಂತಹ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಬ್ರಹ್ಮವಿದನಾದರೂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಯೋನಿಯಿಂದ ಪತನಗೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ।

Verse 26

एभिस्तु कर्मभिददेवि शुभैराचरितैस्तथा । शूद्रो ब्राह्मणतां याति वैश्य: क्षत्रियतां व्रजेत्‌

ಮಹಾದೇವನು ಹೇಳಿದರು—“ದೇವಿ! ಇಂತಹ ಶುಭಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಯಥಾವಿಧಿಯಾಗಿ ಆಚರಿಸಿದರೆ ಶೂದ್ರನು ಬ್ರಾಹ್ಮಣತ್ವವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ; ವೈಶ್ಯನು ಕ್ಷತ್ರಿಯತ್ವಕ್ಕೆ ಏರುತ್ತಾನೆ.”

Verse 27

देवि! इन्हीं शुभ कर्मों और आचरणोंसे शूद्र ब्राह्मणत्वको प्राप्त होता है और वैश्य क्षत्रियत्वको ।। शूद्रकर्माणि सर्वाणि यथान्यायं यथाविधि । शुश्रूषां परिचर्या च ज्येछ्ठे वर्णे प्रयत्नत:

ಮಹೇಶ್ವರನು ಹೇಳಿದರು—“ದೇವಿ! ಈ ಶುಭಕರ್ಮಗಳೂ ನಿಯಮಿತ ಆಚರಣೆಯೂ ಶೂದ್ರನಿಗೆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣತ್ವವನ್ನು, ವೈಶ್ಯನಿಗೆ ಕ್ಷತ್ರಿಯತ್ವವನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ. ಶೂದ್ರನು ತನ್ನ ಎಲ್ಲಾ ಕರ್ತವ್ಯಗಳನ್ನು ನ್ಯಾಯಾನುಸಾರವಾಗಿ, ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ನೆರವೇರಿಸಬೇಕು; ಮತ್ತು ಜ್ಯೇಷ್ಠ (ಉನ್ನತ) ವರ್ಣದ ಶುಶ್ರೂಷೆ ಹಾಗೂ ಪರಿಚರ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಯತ್ನಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ತೊಡಗಿರಬೇಕು.”

Verse 28

कुर्यादविमना: शूद्र: सततं सत्पथे स्थित: । देवद्विजातिसत्कर्ता सर्वातिथ्यकृतब्रत:

ಮಹೇಶ್ವರನು ಹೇಳಿದರು—“ಶೂದ್ರನು ಅಸಮಾಧಾನವಿಲ್ಲದೆ, ಸದಾ ಸತ್ಪಥದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತನಾಗಿ ಕರ್ತವ್ಯವನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು; ದೇವರುಗಳನ್ನೂ ದ್ವಿಜರನ್ನೂ ಗೌರವಿಸಬೇಕು; ಮತ್ತು ಎಲ್ಲ ಅತಿಥಿಗಳನ್ನು ಆತಿಥ್ಯದಿಂದ ಸತ್ಕರಿಸುವ ವ್ರತವನ್ನು ಧರಿಸಬೇಕು.”

Verse 29

ऋतुकालाभिगामी च नियतो नियताशन: । चोक्षश्नोक्षजनान्वेषी शेषान्नकृतभोजन:

ಶ್ರೀ ಮಹೇಶ್ವರನು ಹೇಳಿದರು—“ಅವನು ಋತುಕಾಲದಲ್ಲಿಯೇ ಪತ್ನಿಯ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗಬೇಕು; ನಿಯಮಿತನಾಗಿ, ನಿಯತ ಆಹಾರವನ್ನು ಸೇವಿಸಬೇಕು. ಇಂದ್ರಿಯಭೋಗಗಳಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಬಾರದು, ಸ್ತ್ರೀಯರನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತ ಅಲೆದಾಡಬಾರದು; ಮತ್ತು ಯಥಾವಿಧಿ ಅರ್ಪಣಗಳ ನಂತರ ಉಳಿದ ಶೇಷಾನ್ನವನ್ನೇ ಭೋಜನ ಮಾಡಬೇಕು.”

Verse 30

वृथामांसं न भुञ्जीत शूद्रो वैश्यत्वमृच्छति । शूद्र अपने सभी कर्मोको न्यायानुसार विधिपूर्वक सम्पन्न करे। अपनेसे ज्येष्ठ वर्णकी सेवा और परिचर्यामें प्रयत्नपूर्वक लगा रहे। अपने कर्तव्यपालनसे कभी ऊबे नहीं। सदा सन्मार्गपर स्थित रहे। देवताओं और द्विजोंका सत्कार करे। सबके आतिथ्यका व्रत लिये रहे। ऋतुकालमें ही स्त्रीके साथ समागम करे। नियमपूर्वक रहकर नियमित भोजन करे। स्वयं शुद्ध रहकर शुद्ध पुरुषोंका ही अन्वेषण करे। अतिथि-सत्कार और कुट॒म्बीजनोंके भोजनसे बचे हुए अन्नका ही आहार करे और मांस न खाय। इस नियमसे रहनेवाला शूद्र (मृत्युके पश्चात्‌ पुण्यकर्मोंका फल भोगकर) वैश्ययोनिमें जन्म लेता है ।। ऋतवागनहंवादी निर्दन्‍न्दधः शमकोविद:,वैश्य सत्यवादी, अहंकारशून्य, निर्द्धन्द्, शान्तिके साधनोंका ज्ञाता, स्वाध्यायपरायण और पवित्र होकर नित्य यज्ञोंद्वारा यजन करे। जितेन्द्रिय होकर ब्राह्म॒णोंका सत्कार करते हुए समस्त वर्णोकी उन्नति चाहे। गृहस्थके व्रतका पालन करते हुए प्रतिदिन दो ही समय भोजन करे। यज्ञशेष अन्नका ही आहार करे। आहारपर काबू रखे। सम्पूर्ण कामनाओंको त्याग दे। अहंकारशून्य होकर विधिपूर्वक आहुति देते हुए अग्निहोत्र कर्मका सम्पादन करे। सबका आतिथ्य-सत्कार करके अवशिष्ट अन्नका स्वयं भोजन करे। त्रिविध अग्नियोंकी मन्त्रोच्चारणपूर्वक परिचर्या करे। ऐसा करनेवाला वैश्य द्विज होता है। वह वैश्य पवित्र एवं महान क्षत्रियकुलमें जन्म लेता है

ಮಹೇಶ್ವರನು ಹೇಳಿದರು—“ಶೂದ್ರನು ಕಾರಣವಿಲ್ಲದೆ ಮಾಂಸವನ್ನು ಭುಂಜಿಸಬಾರದು; ಈ ರೀತಿ ನಿಯಮಪಾಲನೆಯಿಂದ ಅವನು ವೈಶ್ಯತ್ವವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.”

Verse 31

यजते नित्ययज्ञैश्व स्वाध्यायपरम: शुचि: । दान्तो ब्राह्मणसत्कर्ता सर्ववर्णबुभूषक:,वैश्य सत्यवादी, अहंकारशून्य, निर्द्धन्द्, शान्तिके साधनोंका ज्ञाता, स्वाध्यायपरायण और पवित्र होकर नित्य यज्ञोंद्वारा यजन करे। जितेन्द्रिय होकर ब्राह्म॒णोंका सत्कार करते हुए समस्त वर्णोकी उन्नति चाहे। गृहस्थके व्रतका पालन करते हुए प्रतिदिन दो ही समय भोजन करे। यज्ञशेष अन्नका ही आहार करे। आहारपर काबू रखे। सम्पूर्ण कामनाओंको त्याग दे। अहंकारशून्य होकर विधिपूर्वक आहुति देते हुए अग्निहोत्र कर्मका सम्पादन करे। सबका आतिथ्य-सत्कार करके अवशिष्ट अन्नका स्वयं भोजन करे। त्रिविध अग्नियोंकी मन्त्रोच्चारणपूर्वक परिचर्या करे। ऐसा करनेवाला वैश्य द्विज होता है। वह वैश्य पवित्र एवं महान क्षत्रियकुलमें जन्म लेता है

ಶ್ರೀ ಮಹೇಶ್ವರನು ಹೇಳಿದನು—ವೈಶ್ಯನು ಶುದ್ಧನಾಗಿ, ಸ್ವಾಧ್ಯಾಯಪರನಾಗಿ, ನಿತ್ಯಯಜ್ಞಗಳಿಂದ ನಿರಂತರ ಯಜನ ಮಾಡಲಿ. ಇಂದ್ರಿಯನಿಗ್ರಹದಿಂದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನು ಸತ್ಕರಿಸಿ ಸೇವಿಸಲಿ; ಸಮಸ್ತ ವರ್ಣಗಳ ಹಿತೋನ್ನತಿಯನ್ನು ಬಯಸಲಿ. ಸ್ವಾಧ್ಯಾಯ, ದಮ ಮತ್ತು ಯಜ್ಞಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರವಾದ ಇಂತಹ ಗೃಹಸ್ಥಾಚರಣೆಯಿಂದ ಅವನು ‘ದ್ವಿಜ’ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಯೋಗ್ಯನಾಗಿ, ಶುದ್ಧಿಯನ್ನು ಪಡೆದು ಉನ್ನತ ಜನ್ಮವನ್ನು ಹೊಂದುತ್ತಾನೆ.

Verse 32

गृहस्थव्रतमातिष्ठन्‌ द्वेिकालकृतभोजन: । शेषाशी विजिताहारो निष्कामो निरहंवद:,वैश्य सत्यवादी, अहंकारशून्य, निर्द्धन्द्, शान्तिके साधनोंका ज्ञाता, स्वाध्यायपरायण और पवित्र होकर नित्य यज्ञोंद्वारा यजन करे। जितेन्द्रिय होकर ब्राह्म॒णोंका सत्कार करते हुए समस्त वर्णोकी उन्नति चाहे। गृहस्थके व्रतका पालन करते हुए प्रतिदिन दो ही समय भोजन करे। यज्ञशेष अन्नका ही आहार करे। आहारपर काबू रखे। सम्पूर्ण कामनाओंको त्याग दे। अहंकारशून्य होकर विधिपूर्वक आहुति देते हुए अग्निहोत्र कर्मका सम्पादन करे। सबका आतिथ्य-सत्कार करके अवशिष्ट अन्नका स्वयं भोजन करे। त्रिविध अग्नियोंकी मन्त्रोच्चारणपूर्वक परिचर्या करे। ऐसा करनेवाला वैश्य द्विज होता है। वह वैश्य पवित्र एवं महान क्षत्रियकुलमें जन्म लेता है

ಮಹಾದೇವನು ಹೇಳಿದನು—ಗೃಹಸ್ಥವ್ರತವನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಾ ಅವನು ದಿನಕ್ಕೆ ಎರಡು ಬಾರಿ ಮಾತ್ರ ಭೋಜನ ಮಾಡಲಿ. ಹೋಮದ ನಂತರ ಉಳಿದ ಅನ್ನವನ್ನೇ ತಿನ್ನಲಿ; ಆಹಾರನಿಗ್ರಹ ಹೊಂದಲಿ; ನಿಷ್ಕಾಮನಾಗಲಿ; ಅಹಂಕಾರವಿಲ್ಲದೆ ಮಾತಾಡಲಿ. ಹೀಗೆ ಶಿಸ್ತಿನಿಂದ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಗೃಹ್ಯಯಜ್ಞಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿ, ಅತಿಥಿಗಳನ್ನು—ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಪಂಡಿತರನ್ನು—ಸತ್ಕರಿಸಿ, ಮಂತ್ರೋಚ್ಚಾರಣೆಯೊಂದಿಗೆ ಪವಿತ್ರ ಅಗ್ನಿಗಳನ್ನು ಪರಿಚರಿಸಿ, ಸಮಸ್ತ ವರ್ಣಗಳ ಹಿತೋನ್ನತಿಯನ್ನು ಬಯಸಲಿ. ಇಂತೆ ಬದುಕುವವನು ಶುದ್ಧಿಯನ್ನು ಪಡೆದು ಉನ್ನತ ಸ್ಥಾನ ಮತ್ತು ಶುಭ ಜನ್ಮವನ್ನು ಹೊಂದುತ್ತಾನೆ.

Verse 33

अन्निहोत्रमुपासं श्व जुद्दानश्व॒ यथाविधि । सर्वातिथ्यमुपातिष्ठन्‌ शेषान्नकृतभोजन:,वैश्य सत्यवादी, अहंकारशून्य, निर्द्धन्द्, शान्तिके साधनोंका ज्ञाता, स्वाध्यायपरायण और पवित्र होकर नित्य यज्ञोंद्वारा यजन करे। जितेन्द्रिय होकर ब्राह्म॒णोंका सत्कार करते हुए समस्त वर्णोकी उन्नति चाहे। गृहस्थके व्रतका पालन करते हुए प्रतिदिन दो ही समय भोजन करे। यज्ञशेष अन्नका ही आहार करे। आहारपर काबू रखे। सम्पूर्ण कामनाओंको त्याग दे। अहंकारशून्य होकर विधिपूर्वक आहुति देते हुए अग्निहोत्र कर्मका सम्पादन करे। सबका आतिथ्य-सत्कार करके अवशिष्ट अन्नका स्वयं भोजन करे। त्रिविध अग्नियोंकी मन्त्रोच्चारणपूर्वक परिचर्या करे। ऐसा करनेवाला वैश्य द्विज होता है। वह वैश्य पवित्र एवं महान क्षत्रियकुलमें जन्म लेता है

ಮಹಾದೇವನು ಹೇಳಿದನು—ಅವನು ನಿತ್ಯ ಅಗ್ನಿಹೋತ್ರವನ್ನು ಉಪಾಸಿಸಿ, ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಆಹುತಿಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಲಿ. ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಅತಿಥಿಯನ್ನು ಯಥೋಚಿತವಾಗಿ ಆತಿಥ್ಯ-ಸತ್ಕಾರದಿಂದ ಗೌರವಿಸಲಿ; ಎಲ್ಲರನ್ನು ತೃಪ್ತಿಪಡಿಸಿದ ನಂತರ ಯಜ್ಞಶೇಷ ಅನ್ನವನ್ನೇ ತನ್ನ ಭೋಜನವಾಗಿಸಲಿ. ಹೀಗೆ ಗೃಹಸ್ಥಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರನಾಗಿ, ಸಂಯಮಿಯೂ ವಿನೀತನೂ ಆಗಿ, ಯಜ್ಞ, ಆತ್ಮನಿಗ್ರಹ ಮತ್ತು ಸೇವೆಯ ಮೂಲಕ ಧರ್ಮವನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತಾನೆ.

Verse 34

त्रेताग्निमन्त्रविहितो वैश्यो भवति वै द्विज: । स वैश्य: क्षत्रियकुले शुचौ महति जायते,वैश्य सत्यवादी, अहंकारशून्य, निर्द्धन्द्, शान्तिके साधनोंका ज्ञाता, स्वाध्यायपरायण और पवित्र होकर नित्य यज्ञोंद्वारा यजन करे। जितेन्द्रिय होकर ब्राह्म॒णोंका सत्कार करते हुए समस्त वर्णोकी उन्नति चाहे। गृहस्थके व्रतका पालन करते हुए प्रतिदिन दो ही समय भोजन करे। यज्ञशेष अन्नका ही आहार करे। आहारपर काबू रखे। सम्पूर्ण कामनाओंको त्याग दे। अहंकारशून्य होकर विधिपूर्वक आहुति देते हुए अग्निहोत्र कर्मका सम्पादन करे। सबका आतिथ्य-सत्कार करके अवशिष्ट अन्नका स्वयं भोजन करे। त्रिविध अग्नियोंकी मन्त्रोच्चारणपूर्वक परिचर्या करे। ऐसा करनेवाला वैश्य द्विज होता है। वह वैश्य पवित्र एवं महान क्षत्रियकुलमें जन्म लेता है

ಮಹೇಶ್ವರನು ಹೇಳಿದನು—ತ್ರೇತಾಗ್ನಿಗಳ (ಮೂರು ಪವಿತ್ರ ಅಗ್ನಿಗಳ) ಮಂತ್ರವಿಧಾನದಿಂದ ದೀಕ್ಷಿತನಾದ ವೈಶ್ಯನೇ ನಿಜವಾಗಿ ‘ದ್ವಿಜ’ನಾಗುತ್ತಾನೆ. ಅಂಥ ವೈಶ್ಯನು ಶುದ್ಧವೂ ಮಹತ್ತಾದ ಕ್ಷತ್ರಿಯಕುಲದಲ್ಲಿ ಜನ್ಮ ಹೊಂದುತ್ತಾನೆ.

Verse 35

स वैश्य: क्षत्रियो जातो जन्मप्रभृति संस्कृत: । उपनीतो व्रतपरो द्विजो भवति सत्कृतः,क्षत्रियकुलमें उत्पन्न हुआ वह वैश्य जन्मसे ही क्षत्रियोचित संस्कारसे सम्पन्न हो उपनयनके पश्चात्‌ ब्रह्मचर्यव्रतके पालनमें तत्पर हो सर्वसम्मानित द्विज होता है। वह दान देता है, पर्याप्त दक्षिणावाले समृद्धिशाली यज्ञोंद्वारा भगवानका यजन करता है, वेदोंका अध्ययन करके स्वर्गकी इच्छा रखकर सदा त्रिविध अग्नियोंकी शरण ले उनकी आराधना करता है, दुःखी एवं पीड़ित मनुष्योंको हाथका सहारा देता है, प्रतिदिन प्रजाका धर्मपूर्वक पालन करता है, स्वयं सत्यपरायण होकर सत्यपूर्ण व्यवहार करता है तथा दर्शनसे ही सबके लिये सुखद होता है, वही श्रेष्ठ क्षत्रिय अथवा राजा है

ಮಹಾದೇವನು ಹೇಳಿದನು—ವೈಶ್ಯನಾಗಿದ್ದರೂ ಕ್ಷತ್ರಿಯಕುಲದಲ್ಲಿ ಜನ್ಮ ಪಡೆದು, ಜನ್ಮದಿಂದಲೇ ಕ್ಷತ್ರಿಯೋಚಿತ ಸಂಸ್ಕಾರಗಳಿಂದ ಸಂಸ್ಕೃತನಾದವನು, ಉಪನಯನದ ನಂತರ ವ್ರತಪಾಲನೆಯಲ್ಲಿ (ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯವ್ರತದಲ್ಲಿ) ನಿಷ್ಠನಾಗಿ, ಸತ್ಕೃತ ‘ದ್ವಿಜ’ನಾಗುತ್ತಾನೆ.

Verse 36

ददाति यजते यज्जैः समृद्धैराप्तदक्षिणै: । अधीत्य स्वर्गमन्विच्छंस्त्रेताग्निशरण: सदा,क्षत्रियकुलमें उत्पन्न हुआ वह वैश्य जन्मसे ही क्षत्रियोचित संस्कारसे सम्पन्न हो उपनयनके पश्चात्‌ ब्रह्मचर्यव्रतके पालनमें तत्पर हो सर्वसम्मानित द्विज होता है। वह दान देता है, पर्याप्त दक्षिणावाले समृद्धिशाली यज्ञोंद्वारा भगवानका यजन करता है, वेदोंका अध्ययन करके स्वर्गकी इच्छा रखकर सदा त्रिविध अग्नियोंकी शरण ले उनकी आराधना करता है, दुःखी एवं पीड़ित मनुष्योंको हाथका सहारा देता है, प्रतिदिन प्रजाका धर्मपूर्वक पालन करता है, स्वयं सत्यपरायण होकर सत्यपूर्ण व्यवहार करता है तथा दर्शनसे ही सबके लिये सुखद होता है, वही श्रेष्ठ क्षत्रिय अथवा राजा है

ಅವನು ದಾನಮಾಡುತ್ತಾನೆ; ಯೋಗ್ಯ ದಕ್ಷಿಣೆಯೊಂದಿಗೆ ಸಮೃದ್ಧ ಯಜ್ಞಗಳ ಮೂಲಕ ಪರಮೇಶ್ವರನನ್ನು ಯಜಿಸುತ್ತಾನೆ. ವೇದಗಳನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿ, ಸ್ವರ್ಗಾಭಿಲಾಷೆಯಿಂದ, ಸದಾ ತ್ರೇತಾಗ್ನಿಗಳ ಶರಣು ಪಡೆದು ಅವುಗಳ ಆರಾಧನೆಯನ್ನು ಕಾಪಾಡುತ್ತಾನೆ. ಇಂತಹ ಆಚರಣೆಯೇ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಕ್ಷತ್ರಿಯ—ಅಂದರೆ ಯೋಗ್ಯ ರಾಜ—ನ ಲಕ್ಷಣವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ; ಅವನ ಆಳ್ವಿಕೆ ಮತ್ತು ಆತ್ಮಶಿಸ್ತು ವೇದಜ್ಞಾನ, ದಾನಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಸ್ಥಿರ ಯಜ್ಞಕರ್ಮನಿಷ್ಠೆಯ ಮೇಲೆ ನೆಲೆಯಾಗಿದೆ.

Verse 37

आर्तहस्तप्रदो नित्यं प्रजा धर्मेण पालयन्‌ । सत्य: सत्यानि कुरुते नित्यं यः सुखदर्शन:,क्षत्रियकुलमें उत्पन्न हुआ वह वैश्य जन्मसे ही क्षत्रियोचित संस्कारसे सम्पन्न हो उपनयनके पश्चात्‌ ब्रह्मचर्यव्रतके पालनमें तत्पर हो सर्वसम्मानित द्विज होता है। वह दान देता है, पर्याप्त दक्षिणावाले समृद्धिशाली यज्ञोंद्वारा भगवानका यजन करता है, वेदोंका अध्ययन करके स्वर्गकी इच्छा रखकर सदा त्रिविध अग्नियोंकी शरण ले उनकी आराधना करता है, दुःखी एवं पीड़ित मनुष्योंको हाथका सहारा देता है, प्रतिदिन प्रजाका धर्मपूर्वक पालन करता है, स्वयं सत्यपरायण होकर सत्यपूर्ण व्यवहार करता है तथा दर्शनसे ही सबके लिये सुखद होता है, वही श्रेष्ठ क्षत्रिय अथवा राजा है

ಅವನು ಸದಾ ಆರ್ಥರಿಗೆ ಸಹಾಯದ ಕೈ ನೀಡುತ್ತಾನೆ; ಧರ್ಮಾನುಸಾರವಾಗಿ ಪ್ರಜೆಯನ್ನು ಪಾಲಿಸಿ ರಕ್ಷಿಸುತ್ತಾನೆ; ಸತ್ಯನಿಷ್ಠನಾಗಿ ನಿತ್ಯವೂ ಸತ್ಯವನ್ನೇ ಹೇಳಿ ಸತ್ಯವನ್ನೇ ಆಚರಿಸುತ್ತಾನೆ; ಅವನ ದರ್ಶನಮಾತ್ರದಿಂದಲೇ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಸಾಂತ್ವನ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಇಂತಹ ಆಚರಣೆಯೇ ಆದರ್ಶ ಕ್ಷತ್ರಿಯ—ಯೋಗ್ಯ ಆಡಳಿತಗಾರ—ನ ಗುರುತು.

Verse 38

धर्मदण्डो न निर्दण्डो धर्मकार्यानुशासक: । यन्त्रित: कार्यकरणै: षड़भागकृतलक्षण:,धर्मानुसार अपराधीको दण्ड दे। दण्डका त्याग न करे। प्रजाको धर्मकार्यका उपदेश दे। राजकार्य करनेके लिये नियम और विधानसे बँधा रहे। प्रजासे उसकी आयका छठा भाग करके रूपमें ग्रहण करे

ರಾಜನ ದಂಡವು ಧರ್ಮದಂಡವಾಗಿರಲಿ; ದಂಡವಿಲ್ಲದಿರುವುದು ಅಲ್ಲ. ಅವನು ಪ್ರಜೆಯನ್ನು ಧರ್ಮಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಉಪದೇಶಿಸಿ ನಿಯಂತ್ರಿಸಲಿ. ರಾಜಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಣೆಯಲ್ಲಿ ನಿಯಮ-ವಿಧಾನಗಳಿಗೆ ಬದ್ಧನಾಗಿರಲಿ; ಮತ್ತು ಪ್ರಜೆಯ ಆದಾಯ/ಉತ್ಪನ್ನದ ಆರನೇ ಭಾಗ—ರಾಜಭಾಗ—ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಲಿ.

Verse 39

ग्राम्यधर्म न सेवेत स्वच्छन्देनार्थकोविद: । ऋतुकाले तु धर्मात्मा पत्नीमुपशयेत्‌ सदा,कार्यकुशल धर्मात्मा क्षत्रिय स्वच्छन्दतापूर्वक ग्राम्य धर्म (मैथुन) का सेवन न करे। केवल ऋतुकालमें ही सदा पत्नीके निकट शयन करे

ಹಿತಾಹಿತ ವಿವೇಕವಿರುವವನು ಸ್ವೇಚ್ಛೆಯಿಂದ ಗ್ರಾಮ್ಯಧರ್ಮ (ಕಾಮಾಚಾರ)ವನ್ನು ಸೇವಿಸಬಾರದು. ಧರ್ಮಾತ್ಮನಾಗಿ ಅವನು ಸದಾ ಕೇವಲ ಋತುಕಾಲದಲ್ಲೇ ಪತ್ನಿಯನ್ನು ಸಮೀಪಿಸಿ ಶಯನಿಸಬೇಕು—ಇದೇ ಅವನ ನಿಯಮ.

Verse 40

सदोपवासी नियत: स्वाध्यायनिरत: शुचि: । बहिष्कान्तरिते नित्यं शयानो5ग्निगृहे सदा,सदा उपवास करे अर्थात्‌ एकादशी आदिके दिन उपवास करे और दूसरे दिन भी सदा दो ही समय भोजन करे। बीचमें कुछ न खाय। नियमपूर्वक रहे, वेद-शास्त्रोंके स्वाध्यायमें तत्पर रहे, पवित्र हो प्रतिदिन अग्निशालामें कुशकी चटाईपर शयन करे

ಅವನು ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ಉಪವಾಸ ಆಚರಿಸುವವನು, ನಿಯತಶೀಲನು, ಸ್ವಾಧ್ಯಾಯದಲ್ಲಿ ನಿರತನಾಗಿರುವವನು ಮತ್ತು ಶುದ್ಧನಾಗಿರಲಿ. ಅವನು ಸದಾ ಏಕಾಂತಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಿ, ಪ್ರತಿದಿನ ಅಗ್ನಿಗೃಹದಲ್ಲೇ (ಅಗ್ನಿಶಾಲೆಯಲ್ಲೇ) ಶಯನಿಸಲಿ.

Verse 41

सर्वातिथ्यं त्रिवर्गस्य कुर्वाण: सुमना: सदा । शूद्राणां चान्नकामानां नित्यं सिद्धमिति ब्रुवन्‌,क्षत्रिय सदा प्रसन्नतापूर्वक सबका आतिथ्य-सत्कार करते हुए धर्म, अर्थ और कामका सेवन करें। शूद्र भी यदि अन्नकी इच्छा रखकर उसके लिये प्रार्थना करे तो क्षत्रिय उनके लिये सदा यही उत्तर दे कि तुम्हारे लिये भोजन तैयार है, चलो कर लो

ಮಹಾದೇವನು ಹೇಳಿದನು—ಕ್ಷತ್ರಿಯನು ಸದಾ ಪ್ರಸನ್ನಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಆತಿಥ್ಯ-ಸತ್ಕಾರವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸುತ್ತಾ, ಧರ್ಮ, ಅರ್ಥ, ಕಾಮ ಎಂಬ ತ್ರಿವರ್ಗವನ್ನು ಯಥೋಚಿತವಾಗಿ ಅನುಸರಿಸಬೇಕು. ಅನ್ನವನ್ನು ಬಯಸಿ ಶೂದ್ರರು ಬಂದು ಬೇಡಿಕೊಂಡರೆ, ಅವನು ನಿತ್ಯವೂ—“ನಿಮಗಾಗಿ ಭೋಜನ ಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ; ಬನ್ನಿ, ತಡಮಾಡದೆ ಭುಂಜಿಸಿ” ಎಂದು ಹೇಳಬೇಕು.

Verse 42

अर्थाद्‌ वा यदि वा कामान्न किंचिदुपलक्षयेत्‌ पितृदेवातिथिकृते साधनं कुरुते च यः,वह स्वार्थ या कामनावश किसी वस्तुका प्रदर्शन न करे। जो पितरों, देवताओं तथा अतिथियोंकी सेवाके लिये चेष्टा करता है, वही श्रेष्ठ क्षत्रिय है

ಮಹಾದೇವನು ಹೇಳಿದನು—ಲಾಭಕ್ಕಾಗಿ ಆಗಲಿ, ಆಸೆಯ ವಶದಿಂದಾಗಲಿ, ಯಾವುದನ್ನೂ ಪ್ರದರ್ಶನವಾಗಿ ತೋರಿಸಬಾರದು. ಪಿತೃಗಳು, ದೇವತೆಗಳು ಮತ್ತು ಅತಿಥಿಗಳ ಸೇವೆಗೆ ಬೇಕಾದ ಸಾಧನಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಲು ಯತ್ನಿಸುವವನೇ ನಿಜವಾದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಕ್ಷತ್ರಿಯನು.

Verse 43

स्ववेश्मनि यथान्यायमुपास्ते भैक्ष्यमेव च । त्रिकालमन्निहोत्रं च जुह्दानो वै यथाविधि,क्षत्रिय अपने ही घरमें न्‍्यायपूर्वक भिक्षा (भोजन) करे। तीनों समय विधिवत्‌ अग्निहोत्र करता रहे

ಕ್ಷತ್ರಿಯನು ತನ್ನದೇ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯ-ಮರ್ಯಾದೆಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಭಿಕ್ಷಾ-ಭೋಜನವನ್ನು ಮಾತ್ರ ಸ್ವೀಕರಿಸಬೇಕು. ಹಾಗೆಯೇ ಪ್ರತಿದಿನ ಮೂರು ಕಾಲಗಳಲ್ಲಿ ವಿಧಿವಿಧಾನವಾಗಿ ಅಗ್ನಿಹೋತ್ರವನ್ನು ನಡೆಸಿ, ಶಾಸ್ತ್ರೋಕ್ತವಾಗಿ ಅಗ್ನಿಗೆ ಆಹುತಿಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು.

Verse 44

गोब्राह्मणहितार्थाय रणे चाभिमुखो हत: । त्रेताग्निमन्त्रपूतात्मा समाविश्य द्विजो भवेत्‌,वह धर्ममें स्थित हो त्रिविध अग्नियोंकी मन्त्रपूर्वक परिचरयसि पवित्रचित्त हो यदि गौओं तथा ब्राह्मणोंके हितके लिये समरमें शत्रुका सामना करते हुए मारा जाय तो दूसरे जन्ममें ब्राह्मण होता है

ತ್ರೇತಾಗ್ನಿಗಳನ್ನು ಮಂತ್ರಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಸೇವಿಸಿ ಆತ್ಮವನ್ನು ಶುದ್ಧಗೊಳಿಸಿಕೊಂಡವನು, ಗೋವುಗಳ ಮತ್ತು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ಹಿತಕ್ಕಾಗಿ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಶತ್ರುವಿನ ಎದುರು ನಿಂತು ಹತನಾದರೆ, ಆ ಪುಣ್ಯದಲ್ಲಿ ಲೀನನಾಗಿ ಮುಂದಿನ ಜನ್ಮದಲ್ಲಿ ದ್ವಿಜ—ಬ್ರಾಹ್ಮಣ—ನಾಗಿ ಜನ್ಮ ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

Verse 45

ज्ञानविज्ञानसम्पन्न: संस्कृतो वेदपारग: । विप्रो भवति धर्मात्मा क्षत्रिय: स्वेन कर्मणा,इस प्रकार धर्मात्मा क्षत्रिय अपने कर्मसे जन्मान्तरमें ज्ञानविज्ञानसम्पन्न, संस्कारयुक्त तथा वेदोंका पारंगत विद्वान ब्राह्मण होता है

ಶ್ರೀ ಮಹೇಶ್ವರನು ಹೇಳಿದನು—ಧರ್ಮಾತ್ಮನಾದ ಕ್ಷತ್ರಿಯನು ತನ್ನದೇ ಕರ್ಮದಿಂದ ಮುಂದಿನ ಜನ್ಮದಲ್ಲಿ ಜ್ಞಾನ-ವಿಜ್ಞಾನಸಂಪನ್ನನಾಗಿ, ಸಂಸ್ಕಾರಯುಕ್ತನಾಗಿ, ವೇದಪಾರಂಗತನಾದ ವಿಪ್ರ—ಬ್ರಾಹ್ಮಣ—ನಾಗುತ್ತಾನೆ.

Verse 46

एतै: कर्मफलैदेवि न्यूनजातिकुलोद्धव: । शूद्रो5प्यागमसम्पन्नो द्विजो भवति संस्कृत:,देवि! इन कर्मफलोंके प्रभावसे नीच जाति एवं हीन कुलमें उत्पन्न हुआ शूद्र भी जन्मान्तरमें शास्त्रज्ञान-सम्पन्न और संस्कारयुक्त ब्राह्मण होता है

Maheshvara said: “O Goddess, by the force of these results of action, even a Śūdra—though born in a low social rank and humble family—can, in another birth, become a ‘twice-born’ person: one endowed with scriptural knowledge and refined by proper sacraments. Thus, conduct and its fruits, not mere birth, shape one’s future standing and spiritual eligibility.”

Verse 47

ब्राह्मणो वाप्यसद्वृत्त: सर्वसंकरभोजन: । ब्राह्मण्यं स समुत्सृज्य शूद्रो भवति तादृश:,ब्राह्मण भी यदि दुराचारी होकर सम्पूर्ण संकर जातियोंके घर भोजन करने लगे तो वह ब्राह्मणत्वका परित्याग करके वैसा ही शूद्र बन जाता है

Mahādeva said: “Even a brāhmaṇa, if he lives with corrupt conduct and makes a habit of eating food in the houses of all mixed-caste communities, abandons the status and discipline of brāhmaṇahood; becoming like that, he turns into a śūdra.” The verse frames varṇa not as a mere birth-label but as an ethical-religious standing sustained by conduct and purity of livelihood.

Verse 48

कर्मभि: शुचिभिर्देवि शुद्धात्मा विजितेन्द्रिय: । शूद्रो5पि द्विजवत्‌ सेव्य इति ब्रह्माब्रवीत्‌ स्‍्वयम्‌,देवि! शूद्र भी यदि जितेन्द्रिय होकर पवित्र कर्मोके अनुष्ठानसे अपने अन्तःकरणको शुद्ध बना लेता है, वह द्विजकी ही भाँति सेव्य होता है--यह साक्षात्‌ ब्रह्माजीका कथन है

Maheshvara said: “O Goddess, even a Śūdra—if, through pure deeds, he purifies his inner self and conquers his senses—becomes worthy of being honored and served just like a twice-born. This, O Devi, was declared directly by Brahmā himself.”

Verse 49

स्वभाव: कर्म च शुभं॑ यत्र शूद्रेडपि तिष्ठति । विशिष्ट: स द्विजातेवें विज्ञेय इति मे मति:,मेरा तो ऐसा विचार है कि यदि शूद्रके स्वभाव और कर्म दोनों ही उत्तम हों तो वह द्विजातिसे भी बढ़कर माननेयोग्य है

Śrī Maheśvara said: “Wherever a Śūdra is found to possess a noble disposition and noble conduct, he should be recognized as superior even to the twice-born—this is my considered view.”

Verse 50

न योनिर्नापि संस्कारो न श्रुतं न च संतति: । कारणानि द्विजत्वस्य वृत्तमेव तु कारणम्‌,ब्राह्मणत्वकी प्राप्तिमें न तो केवल योनि, न संस्कार, न शास्त्रज्ञान और न संतति ही कारण है। ब्राह्मणत्वका प्रधान हेतु तो सदाचार ही है

Śrī Maheśvara said: “Neither birth, nor the sacraments, nor learning of the Veda, nor lineage are the true causes of being a ‘twice-born’. The real cause is conduct alone.” The verse shifts the basis of Brahminhood from inherited status to lived dharma—ethical discipline and right behavior as the decisive mark of spiritual and social worth.

Verse 51

सर्वो<यं ब्राह्मणो लोके वृत्तेन तु विधीयते । वृत्ते स्थितस्तु शूद्रो5पि ब्राह्मणत्वं नियच्छति,लोकमें यह सारा ब्राह्मणसमुदाय सदाचारसे ही अपने पदपर बना हुआ है। सदाचारमें स्थित रहनेवाला शाद्र भी ब्राह्मणत्वको प्राप्त हो सकता है

ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಸಮುದಾಯದ ಸ್ಥಾನಮಾನವು ಕೇವಲ ಸದಾಚಾರ (ವೃತ್ತ)ದಿಂದಲೇ ಸ್ಥಿರವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಸದಾಚಾರದಲ್ಲಿ ದೃಢವಾಗಿ ಸ್ಥಿತನಾದ ಶೂದ್ರನೂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣತ್ವವನ್ನು ಪಡೆಯಬಹುದು.

Verse 52

ब्राह्मः स्वभाव: सुश्रोणि सम: सर्वत्र मे मति: । निर्गुणं निर्मल ब्रह्म यत्र तिष्ठति स द्विज:,सुश्रोणि! ब्रह्मका स्वभाव सर्वत्र समान है। जिसके भीतर उस निर्गुण और निर्मल ब्रह्मका ज्ञान है, वही वास्तवमें ब्राह्मण है, ऐसा मेरा विचार है

ಸುಶ್ರೋಣಿ! ನನ್ನ ಮತದಲ್ಲಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಸ್ವಭಾವ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಸಮಾನ. ಯಾರ ಅಂತರಂಗದಲ್ಲಿ ಆ ನಿರ್ಗುಣ, ನಿರ್ಮಲ ಬ್ರಹ್ಮ ಜ್ಞಾನರೂಪವಾಗಿ ನೆಲೆಸಿದೆಯೋ, ಅವನೇ ನಿಜವಾದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ (ದ್ವಿಜ).

Verse 53

एते योनिफला देवि स्थानभागनिदर्शका: । स्वयं च वरदेनोक्ता ब्रह्मणा सृजता प्रजा:,देवि! ये जो चारों वर्णोंके स्थान और विभाग बतलाये गये हैं, ये उस-उस जातिमें जन्म ग्रहण करनेके फल हैं। प्रजाकी सृष्टि करते समय वरदाता ब्रह्माजीने स्वयं ही यह बात कही है

ದೇವಿ! ವರ್ಣಗಳ ಸ್ಥಾನ-ವಿಭಾಗಗಳೆಂದು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿರುವವು ಜನ್ಮ (ಯೋನಿ) ಫಲಗಳ ಸೂಚಕಗಳು. ಪ್ರಜೆಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವಾಗ ವರದಾತ ಬ್ರಹ್ಮನೇ ಸ್ವತಃ ಇದನ್ನು ಹೇಳಿದ್ದಾನೆ.

Verse 54

ब्राह्मणो5पि महत्‌ क्षेत्र लोके चरति पादवत्‌ | यत्‌ तत्र बीज॑ं वपति सा कृषि: प्रेत्य भाविनि,भामिनि! ब्राह्मण संसारमें एक महान क्षेत्र है। दूसरे क्षेत्रोंकी अपेक्षा इसमें विशेषता इतनी ही है कि यह पैरोंसे युक्त चलता-फिरता खेत है। इस क्षेत्रमें जो बीज डाला जाता है, वह परलोकके लिये जीविकाकी साधनरूप खेतीके रूपमें परिणत हो जाता है

ಭಾಮಿನಿ! ಬ್ರಾಹ್ಮಣನೂ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಮಹಾ ಕ್ಷೇತ್ರದಂತೆಯೇ—ಆದರೆ ಅದು ಪಾದಗಳಿರುವ, ನಡೆಯುತ್ತಾ ತಿರುಗುವ ಕ್ಷೇತ್ರ. ಆ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಯಾರೇ ಬೀಜ ಬಿತ್ತಿದರೂ, ಅದು ಪರಲೋಕದಲ್ಲಿ ಫಲಕೊಡುವ ಕೃಷಿಯಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸುತ್ತದೆ.

Verse 55

विघसाशिना सदा भाव्यं सत्पथालम्बिना तथा | बाद्दां हि मार्गमाक्रम्य वर्तितव्यं बुभूषता,अपना कल्याण चाहनेवाले ब्राह्मणको उचित है कि वह सज्जनोंके मार्गका अवलम्बन करके सदा अतिथि और पोष्यवर्गको भोजन करानेके बाद अन्न ग्रहण करे, वेदोक्त पथका आश्रय लेकर उत्तम बर्ताव करे

ತನ್ನ ಹಿತವನ್ನು ಬಯಸುವವನು ಸದಾ ವಿಘಸಾಶಿಯಾಗಿರಬೇಕು—ಅತಿಥಿ ಮತ್ತು ಆಶ್ರಿತರನ್ನು ಮೊದಲು ಊಟಮಾಡಿಸಿ ನಂತರವೇ ತಾನು ಅನ್ನ ಸ್ವೀಕರಿಸಬೇಕು—ಮತ್ತು ಸತ್ಪಥವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಬೇಕು. ವೈದಿಕ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಹೆಜ್ಜೆಯಿಟ್ಟು ನಿಯಮಬದ್ಧವಾಗಿ, ಶ್ರೇಷ್ಠವಾಗಿ ವರ್ತಿಸಬೇಕು.

Verse 56

संहिताध्यायिना भाव्य॑ गृहे वै गृहमेधिना । नित्यं स्वाध्यायिना भाव्यं न चाध्ययनजीविना

ಮಹೇಶ್ವರನು ಹೇಳಿದರು—ಮನೆಯಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಗೃಹಸ್ಥನು ಸಂಹಿತಾಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ನಿರತನಾಗಿ, ನಿಯಮಬದ್ಧ ಸ್ವಾಧ್ಯಾಯಿಯಾಗಿರಬೇಕು. ಅವನು ನಿತ್ಯ ಸ್ವಾಧ್ಯಾಯದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರಲಿ; ಆದರೆ ಅಧ್ಯಯನವನ್ನು ಜೀವನೋಪಾಯವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಬಾರದು.