Shloka 36
धर्मनिन्दा–धर्मोपासनाफलम् तथा साध्वाचारलक्षणम्
Fruits of Disparaging vs. Observing Dharma; Marks of Good Conduct
ददाति यजते यज्जैः समृद्धैराप्तदक्षिणै: । अधीत्य स्वर्गमन्विच्छंस्त्रेताग्निशरण: सदा
dadāti yajate yajjaiḥ samṛddhair āptadakṣiṇaiḥ | adhītya svargam anvicchaṁs tretāgniśaraṇaḥ sadā ||
ಅವನು ದಾನಮಾಡುತ್ತಾನೆ; ಯೋಗ್ಯ ದಕ್ಷಿಣೆಯೊಂದಿಗೆ ಸಮೃದ್ಧ ಯಜ್ಞಗಳ ಮೂಲಕ ಪರಮೇಶ್ವರನನ್ನು ಯಜಿಸುತ್ತಾನೆ. ವೇದಗಳನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿ, ಸ್ವರ್ಗಾಭಿಲಾಷೆಯಿಂದ, ಸದಾ ತ್ರೇತಾಗ್ನಿಗಳ ಶರಣು ಪಡೆದು ಅವುಗಳ ಆರಾಧನೆಯನ್ನು ಕಾಪಾಡುತ್ತಾನೆ. ಇಂತಹ ಆಚರಣೆಯೇ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಕ್ಷತ್ರಿಯ—ಅಂದರೆ ಯೋಗ್ಯ ರಾಜ—ನ ಲಕ್ಷಣವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ; ಅವನ ಆಳ್ವಿಕೆ ಮತ್ತು ಆತ್ಮಶಿಸ್ತು ವೇದಜ್ಞಾನ, ದಾನಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಸ್ಥಿರ ಯಜ್ಞಕರ್ಮನಿಷ್ಠೆಯ ಮೇಲೆ ನೆಲೆಯಾಗಿದೆ.
श्रीमहेश्वर उवाच
Educational Q&A
The verse defines exemplary royal/kshatriya conduct through three pillars: generosity (dāna), Vedic sacrifice with proper dakṣiṇā (yajña done rightly), and disciplined Vedic life centered on the maintenance of the three sacred fires—actions pursued with an eye to dharma and the promised fruit of svarga.
In Anuśāsana Parva’s instructional setting, Maheśvara is describing the traits that qualify someone as a superior kshatriya/king. The focus is not on battle but on the ruler’s ritual obligations, learning, and public-spirited virtue as standards of legitimacy and excellence.