Adhyaya 17

Verse 1

सूत उवाच एवं संक्षेपतः प्रोक्तः सह्यादीनां समुद्भवः यः पठेच्छृणुयाद्वापि श्रावयेद्वा द्विजोत्तमान्

ಸೂತನು ಹೇಳಿದನು—ಈ ರೀತಿ ಸಂಕ್ಷೇಪವಾಗಿ ಸಹ್ಯಾದಿ ಪವಿತ್ರ ಪರ್ವತಶ್ರೇಣಿಗಳ ಉದ್ಭವವನ್ನು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಯಾರು ಪಠಿಸುತ್ತಾನೋ, ಕೇಳುತ್ತಾನೋ, ಅಥವಾ ಶ್ರೇಷ್ಠ ದ್ವಿಜರಿಗೆ ಕೇಳಿಸುತ್ತಾನೋ, ಅವನು ಪುಣ್ಯಫಲ ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ।

Verse 2

स याति ब्रह्मसायुज्यं प्रसादात्परमेष्ठिनः ऋषय ऊचुः कथं लिङ्गमभूल्लिङ्गे समभ्यर्च्यः स शङ्करः

ಪರಮೇಷ್ಠಿ (ಬ್ರಹ್ಮ)ಯ ಪ್ರಸಾದದಿಂದ ಅವನು ಬ್ರಹ್ಮಸಾಯುಜ್ಯವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ಋಷಿಗಳು ಹೇಳಿದರು—ಲಿಂಗವು ಹೇಗೆ ಉಂಟಾಯಿತು? ಮತ್ತು ಲಿಂಗದಲ್ಲಿ ಪೂಜ್ಯನಾದ ಶಂಕರ (ಪತಿ)ನನ್ನು ಸಮ್ಯಕವಾಗಿ ಹೇಗೆ ಆರಾಧಿಸಬೇಕು?

Verse 3

किं लिङ्गं कस् तथा लिङ्गी सूत वक्तुमिहार्हसि रोमहर्षण उवाच एवं देवाश् च ऋषयः प्रणिपत्य पितामहम्

ಲಿಂಗವೇನು ಮತ್ತು ಲಿಂಗೀ ಯಾರು? ಓ ಸೂತ, ನೀವು ಇಲ್ಲಿ ಹೇಳಲು ಯೋಗ್ಯರು. ರೋಮಹರ್ಷಣನು ಹೇಳಿದನು—ಆಮೇಲೆ ದೇವರೂ ಋಷಿಗಳೂ ಪಿತಾಮಹ (ಬ್ರಹ್ಮ)ನಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ಅವನ ಬಳಿಗೆ ಹೋದರು।

Verse 4

अपृच्छन् भगवंल्लिङ्गं कथमासीदिति स्वयम् लिङ्गे महेश्वरो रुद्रः समभ्यर्च्यः कथं त्विति

ಅವರು ಸ್ವತಃ ಭಗವಾನ್ ಲಿಂಗವನ್ನು ಕೇಳಿದರು—ನೀವು ಹೇಗೆ ಪ್ರಾದುರ್ಭವಿಸಿದಿರಿ? ಮತ್ತು—ಲಿಂಗದಲ್ಲಿ ಅಧಿಷ್ಠಿತನಾದ ಮಹೇಶ್ವರ ರುದ್ರ (ಪತಿ)ನನ್ನು ಸಮ್ಯಕವಾಗಿ ಹೇಗೆ ಪೂಜಿಸಬೇಕು?

Verse 5

किं लिङ्गं कस् तथा लिङ्गी सो ऽप्याह च पितामहः पितामह उवाच प्रधानं लिङ्गमाख्यातं लिङ्गी च परमेश्वरः

ಕೇಳಲಾಯಿತು—“ಲಿಂಗವೇನು? ಲಿಂಗೀ ಯಾರು?” ಆಗ ಪಿತಾಮಹ ಬ್ರಹ್ಮನು ಹೇಳಿದನು—“ಪ್ರಕೃತಿಯ ಆದಿಮೂಲವಾದ ‘ಪ್ರಧಾನ’ವೇ ಲಿಂಗವೆಂದು ಪ್ರಕಟಿತ; ಲಿಂಗೀ ಯಾದರೋ ಪರಮೇಶ್ವರ ಶಿವ, ಪರಮ ಪತಿ.”

Verse 6

रक्षार्थमंबुधौ मह्यं विष्णोस्त्वासीत् सुरोत्तमाः वैमानिके गते सर्गे जनलोकं सहर्षिभिः

ಓ ಸುರೋತ್ತಮರೇ! ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ನನ್ನ ರಕ್ಷಣಾರ್ಥ ವಿಷ್ಣುವಿನ ಸಹಾಯ ನನಗೆ ಇತ್ತು. ನಂತರ ವೈಮಾನಿಕ ದೇವರ ಸೃಷ್ಟಿ ಮುಂದುವರಿದಾಗ, ಋಷಿಗಳೊಂದಿಗೆ ನಾನು ಜನಲೋಕವನ್ನು ತಲುಪಿದೆನು.

Verse 7

स्थितिकाले तदा पूर्णे ततः प्रत्याहृते तथा चतुर्युगसहस्रान्ते सत्यलोकं गते सुराः

ಸ್ಥಿತಿಕಾಲ ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಪ್ರಳಯ ಸಮೀಪಿಸಿದಾಗ, ಚತುರ್ಯುಗಗಳ ಸಹಸ್ರ ಚಕ್ರಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ದೇವರುಗಳು ಸತ್ಯಲೋಕಕ್ಕೆ ತೆರಳಿದರು.

Verse 8

विनाधिपत्यं समतां गते ऽन्ते ब्रह्मणो मम शुष्के च स्थावरे सर्वे त्व् अनावृष्ट्या च सर्वशः

ನನ್ನ—ಬ್ರಹ್ಮನ—ಆಧಿಪತ್ಯ ಅಂತ್ಯಗೊಂಡು ಜಗತ್ತು ಸಮತೆಯಲ್ಲಿ ಲೀನವಾದಾಗ, ಅನಾವೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಸ್ಥಾವರ-ಜಂಗಮಗಳೆಲ್ಲ ಒಣಗಿದವು. ಇಂತಹ ವ್ಯವಸ್ಥಾಭಂಗದಲ್ಲಿ ಪತಿ ಶಿವನ ಅನುಗ್ರಹವಿಲ್ಲದೆ ಪಶುಗಳು (ಬಂಧಿತ ಜೀವಗಳು) ಅಸಹಾಯರಾಗುತ್ತವೆ.

Verse 9

पशवो मानुषा वृक्षाः पिशाचाः पिशिताशनाः गन्धर्वाद्याः क्रमेणैव निर्दग्धा भानुभानुभिः

ಪಶುಗಳು, ಮಾನವರು, ಮರಗಳು, ಪಿಶಾಚರು, ಮಾಂಸಭಕ್ಷಕರು ಮತ್ತು ಗಂಧರ್ವಾದಿಗಳು—ಎಲ್ಲರೂ ಕ್ರಮಕ್ರಮವಾಗಿ, ಸೂರ್ಯನ ಮೇಲೆ ಸೂರ್ಯನಂತೆ ದಹಿಸುವ ಆ ಕಿರಣಗಳಿಂದ ಸುಟ್ಟುಹೋದರು.

Verse 10

एकार्णवे महाघोरे तमोभूते समन्ततः सुष्वापांभसि योगात्मा निर्मलो निरुपप्लवः

ಒಂದೇ ಭಯಂಕರ ಮಹಾಸಾಗರದಲ್ಲಿ, ಸುತ್ತಮುತ್ತೆಲ್ಲಾ ಘೋರ ಅಂಧಕಾರ ವ್ಯಾಪಿಸಿದ್ದಾಗ, ಯೋಗಾತ್ಮಸ್ವರೂಪನಾದ ಪರಮಪತಿ ಶಿವನು ಜಲಗಳ ಮೇಲೆ ಯೋಗನಿದ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಶಯನಿಸಿದ್ದನು—ನಿರ್ಮಲ, ನಿರುಪದ್ರವ, ಅಚಲ।

Verse 11

सहस्रशीर्षा विश्वात्मा सहस्राक्षः सहस्रपात् सहस्रबाहुः सर्वज्ञः सर्वदेवभवोद्भवः

ಅವನು ಸಹಸ್ರಶಿರಸ್ಸುಳ್ಳವನು, ವಿಶ್ವಾತ್ಮ; ಸಹಸ್ರ ಕಣ್ಣುಗಳು ಮತ್ತು ಸಹಸ್ರ ಪಾದಗಳುಳ್ಳವನು. ಸಹಸ್ರ ಬಾಹುಗಳೊಂದಿಗೆ ಸರ್ವಜ್ಞನು—ಎಲ್ಲ ದೇವತೆಗಳ ಅಸ್ತಿತ್ವ ಮತ್ತು ಉದ್ಭವದ ಆದಿಸ್ರೋತ ಅವನೇ।

Verse 12

हिरण्यगर्भो रजसा तमसा शङ्करः स्वयम् सत्त्वेन सर्वगो विष्णुः सर्वात्मत्वे महेश्वरः

ರಜೋಗುಣದಿಂದ ಅವನು ಹಿರಣ್ಯಗರ್ಭ (ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತ); ತಮೋಗುಣದಿಂದ ಅವನೇ ಸ್ವಯಂ ಶಂಕರ. ಸತ್ತ್ವಗುಣದಿಂದ ಸರ್ವವ್ಯಾಪಿ ವಿಷ್ಣು; ಸರ್ವಾತ್ಮತ್ವದಲ್ಲಿ ಮಹೇಶ್ವರ—ಗುಣಾತೀತ ಪರಮಪತಿ।

Verse 13

कालात्मा कालनाभस्तु शुक्लः कृष्णस्तु निर्गुणः नारायणो महाबाहुः सर्वात्मा सदसन्मयः

ಅವನು ಕಾಲಾತ್ಮ, ಕಾಲನಾಭಿಯೂ ಹೌದು; ಅವನು ಶುಕ್ಲ, ಅವನು ಕೃಷ್ಣ—ಆದರೂ ನಿರ್ಗುಣ. ಆ ಮಹಾಬಾಹು ನಾರಾಯಣನೇ ಸರ್ವಾತ್ಮ; ಸತ್ ಮತ್ತು ಅಸತ್ ಎರಡರಲ್ಲೂ ವ್ಯಾಪ್ತನಾಗಿದ್ದಾನೆ।

Verse 14

तथाभूतमहं दृष्ट्वा शयानं पङ्कजेक्षणम् मायया मोहितस्तस्य तमवोचममर्षितः

ಅವನನ್ನು ಹಾಗೆಯೇ ಶಯನಿಸುತ್ತಿರುವ ಪದ್ಮನೇತ್ರನಾಗಿ ಕಂಡು, ನಾನು ಅವನ ಮಾಯೆಯಿಂದ ಮೋಹಿತನಾದೆ; ನಂತರ ಅಸಹನದಿಂದ, ಕೋಪಾವೇಶದಲ್ಲಿ ಅವನಿಗೆ ಮಾತಾಡಿದೆ।

Verse 15

कस्त्वं वदेति हस्तेन समुत्थाप्य सनातनम् तदा हस्तप्रहारेण तीव्रेण स दृढेन तु

“ನೀನು ಯಾರು?” ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾ ಅವನು ಸನಾತನ ಪ್ರಭುವಿನ ಮೇಲೆ ಕೈ ಎತ್ತಿದನು; ನಂತರ ತೀವ್ರವೂ ದೃಢವೂ ಆದ ಕೈಪ್ರಹಾರದಿಂದ ಹೊಡೆದನು।

Verse 16

प्रबुद्धो ऽहीयशयनात् समासीनः क्षणं वशी ददर्श निद्राविक्लिन्ननीरजामललोचनः

ಸರ್ಪಶಯನದಿಂದ ಎಚ್ಚರಗೊಂಡ ಆ ಇಂದ್ರಿಯನಿಗ್ರಹಿ ಪ್ರಭು ಕ್ಷಣಮಾತ್ರ ನೇರವಾಗಿ ಕುಳಿತನು; ನಿದ್ರೆಯಿಂದ ತೇವಗೊಂಡ, ಕಮಲದಂತೆ ನಿರ್ಮಲ ಕಣ್ಣುಗಳಿಂದ ಸುತ್ತಲೂ ನೋಡಿದನು।

Verse 17

मामग्रे संस्थितं भासाध्यासितो भगवान् हरिः आह चोत्थाय भगवान् हसन्मां मधुरं सकृत्

ಆಗ ಪ್ರಕಾಶಮಯ ವೈಭವದಲ್ಲಿ ಆಸೀನನಾದ ಭಗವಾನ್ ಹರಿ ನನ್ನ ಮುಂದೆ ಎದ್ದು ನಿಂತು, ನಗುತ್ತಾ ಒಮ್ಮೆ ಮಧುರ ವಚನಗಳಿಂದ ನನ್ನೊಡನೆ ಮಾತನಾಡಿದನು।

Verse 18

स्वागतंस्वागतं वत्स पितामह महाद्युते तस्य तद्वचनं श्रुत्वा स्मितपूर्वं सुरर्षभाः

“ಸ್ವಾಗತ, ಸ್ವಾಗತ ವತ್ಸ! ಮಹಾದ್ಯುತಿ ಪಿತಾಮಹ!” ಎಂದು; ಆ ವಚನವನ್ನು ಕೇಳಿ ದೇವಶ್ರೇಷ್ಠರು ಮೃದು ನಗೆಯೊಂದಿಗೆ ಪ್ರತಿವಚನ ನೀಡಿದರು।

Verse 19

रजसा बद्धवैरश् च तमवोचं जनार्दनम् भाषसे वत्स वत्सेति सर्गसंहारकारणम्

ಆದರೆ ರಜೋಗುಣದಿಂದ ಬಂಧಿತವಾದ ವೈರವಿಟ್ಟು ಅವನು ಜನಾರ್ದನನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು—“ನನ್ನನ್ನು ‘ವತ್ಸ, ವತ್ಸ’ ಎಂದು ಏಕೆ ಕರೆಯುತ್ತೀ? ನೀನೇ ಸೃಷ್ಟಿ-ಸಂಹಾರದ ಕಾರಣ.”

Verse 20

माम् इहान्तःस्मितं कृत्वा गुरुः शिष्यमिवानघ कर्तारं जगतां साक्षात् प्रकृतेश् च प्रवर्तकम्

ಹೇ ಅನಘ! ಅವನು ಅಂತರಸ್ಮಿತದಿಂದ ನನ್ನನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ನೋಡಿ, ಗುರುಮುಂದೆ ಶಿಷ್ಯನಂತೆ ನನ್ನನ್ನು ಭಾವಿಸಿದನು—ಜಗತ್ತಿನ ಸాక్షಾತ್ ಕರ್ತನನ್ನೂ, ಪ್ರಕೃತಿಯನ್ನು ಪ್ರವર્તಿಸುವ ಪರಮ ಪತಿಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದನು।

Verse 21

सनातनमजं विष्णुं विरिञ्चिं विश्वसंभवम् विश्वात्मानं विधातारं धातारं पङ्कजेक्षणम्

ಅವನು ಸನಾತನ, ಅಜನಾದ ವಿಷ್ಣುವನ್ನೂ; ವಿಶ್ವಸಂಭವ ವಿರಿಂಚಿ (ಬ್ರಹ್ಮ)ನನ್ನೂ ಕಂಡನು—ಅವನು ವಿಶ್ವಾತ್ಮ, ವಿಧಾತಾ-ಧಾತಾ, ಪಂಕಜೇಕ್ಷಣ ಪ್ರಭು. ಆದರೆ ಶೈವ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಈ ಎಲ್ಲ ಪದಗಳು ಪರಮ ಪತಿ ಶಿವನ ಪ್ರಸಾದದಿಂದಲೇ ಸ್ಥಿರವಾಗಿವೆ।

Verse 22

किमर्थं भाषसे मोहाद् वक्तुमर्हसि सत्वरम् सो ऽपि मामाह जगतां कर्ताहमिति लोकय

“ಮೋಹದಿಂದ ಏಕೆ ಮಾತನಾಡುತ್ತೀ? ಹೇಳಬೇಕಾದುದನ್ನು ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಹೇಳು.” ಆಗ ಅವನೂ ನನಗೆ ಹೇಳಿದನು—“ಓ ಲೋಕವೇ! ಜಗತ್ತಿನ ಕರ್ತನು ನಾನೇ.”

Verse 23

भर्ता हर्ता भवान् अङ्गाद् अवतीर्णो ममाव्ययात् विस्मृतो ऽसि जगन्नाथं नारायणमनामयम्

ನೀನು ಭರ್ತಾ ಮತ್ತು ಹರ್ತಾ; ನನ್ನ ಅವ್ಯಯ ಅಂಗದಿಂದ ಅವತೀರ್ಣನಾದವನು—ಆದರೂ ಜಗನ್ನಾಥನಾದ ಅನಾಮಯ ನಾರಾಯಣನನ್ನು ಮರೆತಿದ್ದೀಯೆ।

Verse 24

पुरुषं परमात्मानं पुरुहूतं पुरुष्टुतम् विष्णुमच्युतमीशानं विश्वस्य प्रभवोद्भवम्

ಅವನೇ ಪುರುಷ, ಪರಮಾತ್ಮ—ಬಹುಜನರಿಂದ ಆಹ್ವಾನಿತನೂ ಬಹುಜನರಿಂದ ಸ್ತುತಿತನೂ; ಸರ್ವವ്യാപಿ ವಿಷ್ಣು, ಅಚ್ಯುತ, ಈಶಾನ—ವಿಶ್ವದ ಪ್ರಭವ-ಉದ್ಭವಕ್ಕೆ ಮೂಲ।

Verse 25

तवापराधो नास्त्यत्र मम मायाकृतं त्विदम् शृणु सत्यं चतुर्वक्त्र सर्वदेवेश्वरो ह्ययम्

ಇಲ್ಲಿ ನಿನ್ನ ಅಪರಾಧವೇನೂ ಇಲ್ಲ; ಇದು ನನ್ನ ಮಾಯೆಯಿಂದಲೇ ಸಂಭವಿಸಿದೆ. ಓ ಚತುರ್ಮುಖನೇ, ಸತ್ಯವನ್ನು ಕೇಳು—ಅವನೇ ನಿಜವಾಗಿ ಸರ್ವ ದೇವರ ಈಶ್ವರನು.

Verse 26

कर्ता नेता च हर्ता च न मयास्ति समो विभुः अहमेव परं ब्रह्म परं तत्त्वं पितामह

ನಾನೇ ಕರ್ತಾ, ನೇತಾ ಮತ್ತು ಹರ್ತಾ; ಓ ವಿಭು, ನನಗೆ ಸಮನಾದವನು ಯಾರೂ ಇಲ್ಲ. ಓ ಪಿತಾಮಹ, ನಾನೇ ಪರಬ್ರಹ್ಮ, ಪರಮ ತತ್ತ್ವ.

Verse 27

अहमेव परं ज्योतिः परमात्मा त्वहं विभुः यद्यद्दृष्टं श्रुतं सर्वं जगत्यस्मिंश्चराचरम्

ನಾನೇ ಪರಮ ಜ್ಯೋತಿ; ನಾನೇ ವಿಭು, ಅಂತರಾತ್ಮ. ಈ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಚರಾಚರವಾಗಿ ಕಂಡದ್ದೂ ಕೇಳಿದ್ದೂ ಎಲ್ಲವೂ ನನ್ನಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಿಸಿ ನನ್ನಲ್ಲೇ ಸ್ಥಿತವಾಗಿದೆ.

Verse 28

तत्तद्विद्धि चतुर्वक्त्र सर्वं मन्मयमित्यथ मया सृष्टं पुराव्यक्तं चतुर्विंशतिकं स्वयम्

ಓ ಚತುರ್ಮುಖನೇ, ಇದನ್ನು ತಿಳಿ—ಇದು ಎಲ್ಲವೂ ನನ್ನಿಂದ ವ್ಯಾಪ್ತ, ಎಲ್ಲವೂ ಮನ್ನ್ಮಯ. ಆದಿಯಲ್ಲಿ ನಾನೇ ಅವ್ಯಕ್ತವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದೆ; ಅದರಿಂದ ಇಪ್ಪತ್ತ್ನಾಲ್ಕು ತತ್ತ್ವಗಳು ವ್ಯಕ್ತವಾದವು.

Verse 29

नित्यान्ता ह्यणवो बद्धाः सृष्टाः क्रोधोद्भवादयः प्रसादाद्धि भवानण्डान्य् अनेकानीह लीलया

ಅಣುಜೀವಗಳು ಅನಾದಿ-ನಿತ್ಯ ಪ್ರವಾಹವಿದ್ದರೂ ಪಾಶಬಂಧದಿಂದ ಬದ್ಧರಾಗಿ ಸೃಷ್ಟಿಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ; ಕ್ರೋಧೋದ್ಭವ ಮೊದಲಾದವರೂ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಓ ಪ್ರಭು, ನಿಮ್ಮ ಪ್ರಸಾದದಿಂದ ನೀವು ಇಲ್ಲಿ ಲೀಲಾಮಾತ್ರವಾಗಿ ಅನೇಕ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸುತ್ತೀರಿ.

Verse 30

सृष्टा बुद्धिर्मया तस्याम् अहङ्कारस्त्रिधा ततः तन्मात्रापञ्चकं तस्मान् मनः षष्ठेन्द्रियाणि च

ಆ ಆದಿತತ್ತ್ವದಿಂದ ನಾನು ಬುದ್ಧಿಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದೆನು. ಆ ಬುದ್ಧಿಯಲ್ಲಿಯೇ ನಂತರ ತ್ರಿವಿಧ ಅಹಂಕಾರ ಉದ್ಭವಿಸಿತು. ಆ ಅಹಂಕಾರದಿಂದ ಪಂಚ ತನ್ಮಾತ್ರೆಗಳು, ಹಾಗೆಯೇ ಮನಸ್ಸು ಮತ್ತು ಷಡಿಂದ್ರಿಯಶಕ್ತಿಗಳು ಪ್ರಕಟವಾದವು.

Verse 31

आकाशादीनि भूतानि भौतिकानि च लीलया इत्युक्तवति तस्मिंश् च मयि चापि वचस् तथा

ಅವನು ಆಕಾಶಾದಿ ಭೂತಗಳು ಮತ್ತು ಎಲ್ಲ ಭೌತಿಕ ವಿಕಾರಗಳು ಕೇವಲ ಲೀಲೆಯಿಂದಲೇ ಉದ್ಭವಿಸುತ್ತವೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದಾಗ, ಆ ವಚನವು ಅವನಲ್ಲಿಯೂ ನನ್ನಲ್ಲಿಯೂ ಸತ್ಯವಾಗಿ ನಿಂತಿತು.

Verse 32

आवयोश्चाभवद्युद्धं सुघोरं रोमहर्षणम् प्रलयार्णवमध्ये तु रजसा बद्धवैरयोः

ನಂತರ ನಮ್ಮಿಬ್ಬರ ನಡುವೆ ಅತ್ಯಂತ ಘೋರವಾದ, ರೋಮಾಂಚಕರವಾದ ಯುದ್ಧವು ಉಂಟಾಯಿತು—ಪ್ರಳಯಾರ್ಣವದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ—ರಜೋಗುಣದಿಂದ ನಮ್ಮ ವೈರವೂ ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿ ಬಂಧಿತವಾಗಿತ್ತು.

Verse 33

एतस्मिन्नन्तरे लिङ्गम् अभवच्चावयोः पुरः विवादशमनार्थं हि प्रबोधार्थं च भास्वरम्

ಅಷ್ಟರಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ಮುಂದೆ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ಲಿಂಗವು ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷವಾಯಿತು—ವಿವಾದವನ್ನು ಶಮನಗೊಳಿಸಲು ಮತ್ತು ಸತ್ಯಪ್ರಬೋಧಕ್ಕಾಗಿ—ಕಲಹಾತೀತನಾದ ಪತಿ (ಶಿವ)ನ ಸನ್ನಿಧಿಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸುತ್ತಾ.

Verse 34

ज्वालामालासहस्राढ्यं कालानलशतोपमम् क्षयवृद्धिविनिर्मुक्तम् आदिमध्यान्तवर्जितम्

ಅದು ಸಾವಿರಾರು ಜ್ವಾಲಾಮಾಲೆಗಳಿಂದ ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿದ್ದು, ನೂರಾರು ಕಾಲಾಗ್ನಿಗಳಂತೆ; ಕ್ಷಯ-ವೃದ್ಧಿಯಿಂದ ಮುಕ್ತವಾಗಿದ್ದು, ಆದಿ-ಮಧ್ಯ-ಅಂತ್ಯವಿಲ್ಲದಿತ್ತು.

Verse 35

अनौपम्यमनिर्देश्यम् अव्यक्तं विश्वसंभवम् तस्य ज्वालासहस्रेण मोहितो भगवान् हरिः

ಅದು ಅನೌಪಮ್ಯ, ನಿರ್ವಚನಾತೀತ, ಅವ್ಯಕ್ತ, ವಿಶ್ವಸಂಭವಕಾರಣ. ಆ ರಹಸ್ಯ ಲಿಂಗದ ಸಹಸ್ರ ಜ್ವಾಲೆಗಳಿಂದ ಭಗವಾನ್ ಹರಿ (ವಿಷ್ಣು) ಮೋಹಿತರಾದರು।

Verse 36

मोहितं प्राह मामत्र परीक्षावो ऽग्निसंभवम् अधोगमिष्याम्यनलस्तंभस्यानुपमस्य च

ಮೋಹಿತನಾಗಿ ಅವನು ಅಲ್ಲಿ ನನಗೆ ಹೇಳಿದನು—“ಈ ಅಗ್ನಿಜ ಅದ್ಭುತವನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸೋಣ. ನಾನು ಕೆಳಗೆ ಹೋಗಿ, ಈ ಅನೌಪಮ ಅಗ್ನಿಸ್ತಂಭದ ಅಂತ್ಯವನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತೇನೆ।”

Verse 37

भवानूर्ध्वं प्रयत्नेन गन्तुमर्हसि सत्वरम् एवं व्याहृत्य विश्वात्मा स्वरूपमकरोत्तदा

“ನೀನು ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ಪ್ರಯತ್ನದಿಂದ ಮೇಲಕ್ಕೆ ಹೋಗು.” ಎಂದು ಹೇಳಿ, ವಿಶ್ವಾತ್ಮ—ಸರ್ವವ്യാപಿ ಪತಿ—ಆಗ ತನ್ನ ಪ್ರಕಟ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿದನು।

Verse 38

वाराहमहमप्याशु हंसत्वं प्राप्तवान्सुराः तदाप्रभृति मामाहुर्ह् अंसं हंसो विराडिति

“ನಾನೂ ವರಾಹರೂಪವನ್ನು ಪಡೆದು ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಹಂಸತ್ವವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಆ ಕಾಲದಿಂದ ದೇವರುಗಳು ನನ್ನನ್ನು ಅಂಸ, ಹಂಸ, ವಿರಾಟ್ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.”

Verse 39

हंसहंसेति यो ब्रूयान् मां हंसः स भविष्यति सुश्वेतो ह्यनलाक्षश् च विश्वतः पक्षसंयुतः

ಯಾರು ನನ್ನನ್ನು “ಹಂಸ, ಹಂಸ” ಎಂದು ಜಪಿಸುತ್ತಾರೋ, ಅವರು ಹಂಸವಾಗುತ್ತಾರೆ—ಅತಿಶ್ವೇತ, ಅಂತರಂಗ ಅಗ್ನಿ-ಲಕ್ಷಣಯುಕ್ತ, ಮತ್ತು ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲೂ ರೆಕ್ಕೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಯುಕ್ತರು।

Verse 40

मनो ऽनिलजवो भूत्वा गतो ऽहं चोर्ध्वतः सुराः नारायणो ऽपि विश्वात्मा नीलाञ्जनचयोपमम्

ನಾನು ಮನಸ್ಸಿನಂತೆ ವೇಗವನ್ನೂ ಗಾಳಿಯಂತೆ ಚುರುಕನ್ನೂ ಪಡೆದು ದೇವರೊಂದಿಗೆ ಮೇಲಕ್ಕೆ ಹೋದೆ. ವಿಶ್ವಾತ್ಮನಾದ ನಾರಾಯಣನೂ ಆ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ನೀಲಾಂಜನರಾಶಿಯಂತೆ ಅಗಾಧ, ಅಪ್ರಮೇಯ ಮಹಾಲಿಂಗರೂಪವಾಗಿ ಕಂಡನು.

Verse 41

दशयोजनविस्तीर्णं शतयोजनमायतम् मेरुपर्वतवर्ष्माणं गौरतीक्ष्णाग्रदंष्ट्रिणम्

ಅದು ಹತ್ತು ಯೋಜನ ಅಗಲವೂ ನೂರು ಯೋಜನ ಉದ್ದವೂ ಹೊಂದಿತ್ತು; ಅದರ ದೇಹವು ಮೇರುಪರ್ವತದಂತೆ ಮಹತ್ತಾಗಿತ್ತು. ಅದು ಗೌರವರ್ಣದಾಗಿದ್ದು ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ತೀಕ್ಷ್ಣ ಅಗ್ರದಂಷ್ಟ್ರಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿತ್ತು.

Verse 42

कालादित्यसमाभासं दीर्घघोणं महास्वरम् ह्रस्वपादं विचित्राङ्गं जैत्रं दृढम् अनौपमम्

ಅದು ಕಾಲಾಂತ್ಯದ ಸೂರ್ಯನಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾಗಿತ್ತು; ದೀರ್ಘಘೋಣವುಳ್ಳದು, ಮಹಾಸ್ವರದಿಂದ ಗರ್ಜಿಸುವದು. ಹ್ರಸ್ವಪಾದ, ವಿಚಿತ್ರ ಅಂಗಗಳೊಂದಿಗೆ, ಜಯಶೀಲ, ದೃಢ ಮತ್ತು ಅನೌಪಮ್ಯವಾಗಿತ್ತು.

Verse 43

वाराहमसितं रूपम् आस्थाय गतवानधः एवं वर्षसहस्रं तु त्वरन्विष्णुरधोगतः

ವಿಷ್ಣು ವರಾಹನ ಕಪ್ಪು ರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿ ಕೆಳಕ್ಕೆ ಹೊರಟನು. ಹೀಗೆ ತ್ವರೆಯಿಂದ ವಿಷ್ಣು ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ಅಧೋಗತಿಯಾಗಿ ಇಳಿಯುತ್ತಲೇ ಹೋದನು.

Verse 44

नापश्यदल्पमप्यस्य मूलं लिङ्गस्य सूकरः तावत्कालं गतो ह्यूर्ध्वम् अहमप्यरिसूदनः

ಸೂಕರರೂಪದ ವಿಷ್ಣುವಿಗೆ ಆ ಲಿಂಗದ ಮೂಲದ ಅಲ್ಪಮಾತ್ರವೂ ಕಾಣಲಿಲ್ಲ. ಅಷ್ಟೇ ಕಾಲ ನಾನು ಕೂಡ—ಹೇ ಅರಿಸೂದನ—ಮೇಲಕ್ಕೆ ಹೋದೆ.

Verse 45

सत्वरं सर्वयत्नेन तस्यान्तं ज्ञातुमिच्छया श्रान्तो ह्यदृष्ट्वा तस्यान्तम् अहङ्कारादधोगतः

ಅದರ ಅಂತವನ್ನು ತಿಳಿಯಬೇಕೆಂಬ ಇಚ್ಛೆಯಿಂದ ಅವನು ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಸರ್ವಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡಿ ಶ್ರಾಂತನಾದನು; ಅಂತ ಕಾಣದೆ ತನ್ನ ಅಹಂಕಾರದಿಂದ ಅಧೋಗತಿಗಿಳಿದನು।

Verse 46

तथैव भगवान् विष्णुः श्रान्तः संत्रस्तलोचनः सर्वदेवभवस्तूर्णम् उत्थितः सः महावपुः

ಅದೇ ರೀತಿ ಭಗವಾನ್ ವಿಷ್ಣುವೂ ಶ್ರಾಂತನಾಗಿ, ಭಯ-ವಿಸ್ಮಯದಿಂದ ಕಂಪಿಸುವ ಕಣ್ಣುಗಳೊಂದಿಗೆ, ಸರ್ವ ದೇವಗಣಗಳ ಉದ್ಭವವಾದ ಆ ಮಹಾವಪು ತಕ್ಷಣವೇ ಮೇಲೇಳಿ ಪ್ರकटನಾದನು।

Verse 47

समागतो मया सार्धं प्रणिपत्य महामनाः मायया मोहितः शंभोस् तस्थौ संविग्नमानसः

ಅವನು ನನ್ನೊಂದಿಗೆ ಬಂದು ನಮಸ್ಕರಿಸಿದನು; ಆ ಮಹಾಮನಸ್ಸುಳ್ಳವನು ಶಂಭುವಿನ ಮಾಯೆಯಿಂದ ಮೋಹಿತನಾಗಿ, ಸಂವಿಗ್ನ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಅಲ್ಲಿ ನಿಂತನು।

Verse 48

पृष्ठतः पार्श्वतश्चैव चाग्रतः परमेश्वरम् प्रणिपत्य मया सार्धं सस्मार किमिदं त्विति

ಹಿಂದಿನಿಂದ, ಪಕ್ಕಗಳಿಂದ ಮತ್ತು ಮುಂಭಾಗದಿಂದ—ಪರಮೇಶ್ವರನಿಗೆ—ನನ್ನೊಂದಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ಅವನು ಮನದಲ್ಲಿ ಚಿಂತಿಸಿದನು: “ಇದು ನಿಜವಾಗಿ ಏನು?”

Verse 49

तदा समभवत्तत्र नादो वै शब्दलक्षणः ओमोमिति सुरश्रेष्ठाः सुव्यक्तः प्लुतलक्षणः

ಆಗ ಅಲ್ಲಿ ಶಬ್ದಸ್ವರೂಪವಾದ ಆದ್ಯ ನಾದವು ಉದ್ಭವಿಸಿತು; ಸುರಶ್ರೇಷ್ಠರು ಅದನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ‘ಓಂ, ಓಂ’ ಎಂಬ ದೀರ್ಘ ಗಂಭೀರ ಧ್ವನಿಯಾಗಿ ಗ್ರಹಿಸಿದರು।

Verse 50

किमिदं त्विति संचिन्त्य मया तिष्ठन्महास्वनम् लिङ्गस्य दक्षिणे भागे तदापश्यत्सनातनम्

“ಇದು ಏನು?” ಎಂದು ಚಿಂತಿಸಿ, ಆ ಮಹಾನಾದವನ್ನು ಕೇಳುತ್ತಾ ನಾನು ಸ್ಥಿರನಾಗಿ ನಿಂತೆ. ಆಗ ಲಿಂಗದ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸನಾತನ ಪ್ರಭು—ಪತಿ ಶಿವನ—ದರ್ಶನವಾಯಿತು.

Verse 51

आद्यवर्णमकारं तु उकारं चोत्तरे ततः मकारं मध्यतश्चैव नादान्तं तस्य चौमिति

ಆದ್ಯವರ್ಣ ‘ಅ’; ಅದರ ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ ‘ಉ’; ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ‘ಮ’ ಸ್ಥಿತಿಯಾಗಿ, ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ನಾದವಾಗಿ ಪರ್ಯವಸಾನಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಇದುವೇ ‘ಓಂ’—ಪ್ರಣವ—ಪತಿ ಶಿವನ ಶಬ್ದಸ್ವರೂಪ.

Verse 52

सूर्यमण्डलवद्दृष्ट्वा वर्णमाद्यं तु दक्षिणे उत्तरे पावकप्रख्यम् उकारं पुरुषर्षभः

ಸೂರ್ಯಮಂಡಲದಂತೆ ನೋಡಿ ಪುರುಷಶ್ರೇಷ್ಠನು ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಆದ್ಯವರ್ಣ ‘ಅ’ ಅನ್ನು ಗ್ರಹಿಸಿದನು; ಉತ್ತರ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅಗ್ನಿಯಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವ ‘ಉ’ ಅನ್ನು ಕಂಡನು—ಲಿಂಗದ ಮಂತ್ರಸ್ವರೂಪ ಪ್ರಕಟವಾಯಿತು.

Verse 53

शीतांशुमण्डलप्रख्यं मकारं मध्यमं तथा तस्योपरि तदापश्यच् छुद्धस्फटिकवत् प्रभुम्

ಅವನು ಮಧ್ಯ ಅಕ್ಷರ ‘ಮ’ ಅನ್ನು ಶೀತಾಂಶುಮಂಡಲ (ಚಂದ್ರ)ದಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾಗಿ ಕಂಡನು; ಅದರ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಶುದ್ಧ ಸ್ಫಟಿಕದಂತೆ ದೀಪ್ತನಾದ ಪ್ರಭು—ಪತಿ ಶಿವನ—ದರ್ಶನವಾಯಿತು.

Verse 54

तुरीयातीतम् अमृतं निष्कलं निरुपप्लवम् निर्द्वन्द्वं केवलं शून्यं बाह्याभ्यन्तरवर्जितम्

ಅವನು ತುರೀಯಕ್ಕೂ ಅತೀತ—ಅಮೃತ, ನಿಷ್ಕಲ, ನಿರುಪಪ್ಲವ. ದ್ವಂದ್ವರಹಿತ, ಕೇವಲ ಏಕ; ‘ಶೂನ್ಯ’—ಅಭಾವವಲ್ಲ, ಎಲ್ಲ ವರ್ಗೀಕರಣಗಳ ಅತೀತತೆ—ಬಾಹ್ಯ-ಆಭ್ಯಾಂತರವರ್ಜಿತ.

Verse 55

सबाह्याभ्यन्तरं चैव सबाह्याभ्यन्तरस्थितम् आदिमध्यान्तरहितम् आनन्दस्यापि कारणम्

ಆ ಪರಮತತ್ತ್ವವು ಬಾಹ್ಯವೂ ಅಂತರವೂ ಆಗಿದ್ದು, ಹೊರ-ಒಳ ಎಲ್ಲದಲ್ಲಿಯೂ ಅಂತರ್ಯಾಮಿಯಾಗಿ ಸ್ಥಿತವಾಗಿದೆ. ಅದು ಆದಿ-ಮಧ್ಯ-ಅಂತ್ಯರಹಿತ—ಆನಂದಕ್ಕೂ ಕಾರಣ ಹಾಗೂ ಆಧಾರವೇ ಅದು.

Verse 56

मात्रास्तिस्रस्त्वर्धमात्रं नादाख्यं ब्रह्मसंज्ञितम् ऋग्यजुःसामवेदा वै मात्रारूपेण माधवः

ಮೂರು ಮಾತ್ರೆಗಳು ಇವೆ; ಅರ್ಧಮಾತ್ರೆಯನ್ನು ‘ನಾದ’ವೆಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ, ಅದು ಬ್ರಹ್ಮ ಎಂಬ ಸಂಜ್ಞೆಯಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ. ಋಗ್-ಯಜುಃ-ಸಾಮ ವೇದಗಳೂ ಮಾತ್ರಾರೂಪದಲ್ಲೇ ಸ್ಥಿತವಾಗಿವೆ; ಹೀಗಾಗಿ ಮಾಧವ (ಹರಿ) ಮಾತ್ರೆಗಳ ವಿನ್ಯಾಸದಲ್ಲೇ ವ್ಯಾಪ್ತನಾಗಿದ್ದಾನೆ.

Verse 57

वेदशब्देभ्य एवेशं विश्वात्मानमचिन्तयत् तदाभवदृषिर्वेद ऋषेः सारतमं शुभम्

ವೇದಶಬ್ದಗಳಿಂದಲೇ ಋಷಿಯು ಈಶನಾದ, ವಿಶ್ವಾತ್ಮನಾದ ಶಿವನನ್ನು ಚಿಂತನೆಮಾಡಿದನು. ಆ ಚಿಂತನೆಯಿಂದ ವೇದವೇ ಋಷಿರೂಪವಾಗಿ ಪ್ರಕಟವಾಗಿ, ಮುನಿಗೆ ಪರಮ ಸಾರವೂ ಶುಭತತ್ತ್ವವೂ ಆಯಿತು.

Verse 58

तेनैव ऋषिणा विष्णुर् ज्ञातवान् परमेश्वरम् देव उवाच चिन्तया रहितो रुद्रो वाचो यन्मनसा सह

ಅದೇ ಋಷಿಯ ಮೂಲಕ ವಿಷ್ಣುವು ಪರಮೇಶ್ವರನನ್ನು ತಿಳಿದನು. ದೇವನು ಹೇಳಿದನು—“ರುದ್ರನು ಸಂಕಲ್ಪ-ವಿಕಲ್ಪರಹಿತನು; ವಾಣಿಗೆ ಅತೀತನು, ಮನಸ್ಸಿನೊಡನೆ ಸಹ (ಮನಸ್ಸಿಗೂ ಅತೀತನು).”

Verse 59

अप्राप्य तं निवर्तन्ते वाच्यस्त्वेकाक्षरेण सः एकाक्षरेण तद्वाच्यम् ऋतं परमकारणम्

ಅವನನ್ನು ತಲುಪಲಾಗದೆ ವಾಣಿ ಹಿಂದಿರುಗುತ್ತದೆ. ಆದರೂ ಅವನು ಏಕಾಕ್ಷರದಿಂದ ಸೂಚ್ಯನು; ಆ ಏಕಾಕ್ಷರದಿಂದಲೇ ಅವನು ವಾಚ್ಯನು—ಅವನೇ ಋತ, ಪರಮಕಾರಣ.

Verse 60

सत्यमानन्दममृतं परं ब्रह्म परात्परम् एकाक्षरादकाराख्यो भगवान्कनकाण्डजः

ಅವನೇ ಸತ್ಯ, ಅವನೇ ಆನಂದ, ಅವನೇ ಅಮೃತ—ಪರಾತ್ಪರ ಪರಬ್ರಹ್ಮ. ಏಕಾಕ್ಷರದಿಂದ ‘ಅ’ಕಾರರೂಪವಾಗಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾದ ಆ ಕನಕಾಂಡಜ ಭಗವಾನ್, ಸರ್ವಾತೀತ ಪತಿ-ಈಶ್ವರನು.

Verse 61

एकाक्षरादुकाराख्यो हरिः परमकारणम् एकाक्षरान्मकाराख्यो भगवान्नीललोहितः

ಏಕಾಕ್ಷರದಿಂದ ‘ಉ’ಕಾರರೂಪನಾದ ಹರಿ ಪರಮಕಾರಣನೆಂದು ಹೇಳಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ; ಹಾಗೆಯೇ ಏಕಾಕ್ಷರದಿಂದ ‘ಮ’ಕಾರರೂಪನಾದ ಭಗವಾನ್ ನೀಲಲೋಹಿತ—ಸಾಕ್ಷಾತ್ ಶಿವ—ಪ್ರಕಟನಾಗುತ್ತಾನೆ.

Verse 62

सर्गकर्ता त्वकाराख्यो ह्य् उकाराख्यस्तु मोहकः मकाराख्यस् तयोर् नित्यम् अनुग्रहकरो ऽभवत्

‘ಅ’ಕಾರದಿಂದ ಸೂಚಿತ ತತ್ತ್ವ ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತ; ‘ಉ’ಕಾರದಿಂದ ಸೂಚಿತ ತತ್ತ್ವ ಮೋಹಕ. ಆದರೆ ‘ಮ’ಕಾರದಿಂದ ಸೂಚಿತ ತತ್ತ್ವವು ಆ ಎರಡಕ್ಕೂ ನಿತ್ಯ ಅನುಗ್ರಹ ಮಾಡುವುದಾಗಿದೆ.

Verse 63

मकाराख्यो विभुर्बीजी ह्य् अकारो बीजमुच्यते उकाराख्यो हरिर्योनिः प्रधानपुरुषेश्वरः

‘ಮ’ಕಾರದಿಂದ ಸೂಚಿತನಾದ ವಿಭು ಬೀಚಿ (ಬೀಜಧಾರಕ); ‘ಅ’ಕಾರವನ್ನು ಬೀಜವೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ‘ಉ’ಕಾರದಿಂದ ಸೂಚಿತನಾದ ಹರಿ ಯೋನಿರೂಪ—ಪ್ರಧಾನ-ಪುರುಷೇಶ್ವರನು.

Verse 64

बीजी च बीजं तद्योनिर् नादाख्यश् च महेश्वरः बीजी विभज्य चात्मानं स्वेच्छया तु व्यवस्थितः

ಮಹೇಶ್ವರನೇ ಬೀಚಿಯೂ ಹೌದು, ಬೀಜವೂ ಹೌದು; ಆ ಬೀಜದ ಯೋನಿಯೂ ಅವನೇ, ‘ನಾದ’ವೆಂದು ಖ್ಯಾತನಾದ ಪ್ರಭುವೂ ಅವನೇ. ಬೀಚಿಯಾಗಿ ತನ್ನ ಆತ್ಮಸ್ವರೂಪವನ್ನು ವಿಭಜಿಸಿ, ಸ್ವೇಚ್ಛೆಯಿಂದ ಸ್ಥಿತನಾಗಿರುತ್ತಾನೆ.

Verse 65

अस्य लिङ्गादभूद्बीजम् अकारो बीजिनः प्रभोः उकारयोनौ निक्षिप्तम् अवर्धत समन्ततः

ಈ ಲಿಂಗದಿಂದ ಬೀಜವು ಉದ್ಭವಿಸಿತು—ಬೀಜಧಾರಿ ಪ್ರಭುವಿನ ‘ಅಕಾರ’. ಅದು ‘ಉಕಾರ’ ಯೋನಿಯಲ್ಲಿ ನಿಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳಿಗೂ ವಿಸ್ತರಿಸಿತು.

Verse 66

सौवर्णमभवच्चाण्डम् आवेष्ट्याद्यं तदक्षरम् अनेकाब्दं तथा चाप्सु दिव्यमण्डं व्यवस्थितम्

ನಂತರ ಆ ಆದ್ಯ, ಅಕ್ಷರ ತತ್ತ್ವವು ಆವೃತವಾಗಿ ಸುವರ್ಣಮಯ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡವು ಉಂಟಾಯಿತು. ಅನೇಕ ವರ್ಷಗಳು ಅದು ಜಲಗಳಲ್ಲಿ ದಿವ್ಯ ಮಂಡಲವಾಗಿ ಸ್ಥಿರವಾಯಿತು.

Verse 67

ततो वर्षसहस्रान्ते द्विधा कृतमजोद्भवम् अण्डम् अप्सु स्थितं साक्षाद् आद्याख्येनेश्वरेण तु

ನಂತರ ಸಾವಿರ ವರ್ಷದ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ, ಆದ್ಯನೆಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಅಜ ಈಶ್ವರನು ಜಲದಲ್ಲಿದ್ದ ಸ್ವಯಂಭೂ ಅಂಡವನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಎರಡು ಭಾಗಗಳಾಗಿ ಚಿದ್ರಿಸಿದನು.

Verse 68

तस्याण्डस्य शुभं हैमं कपालं चोर्ध्वसंस्थितम् जज्ञे यद्द्यौस्तदपरं पृथिवी पञ्चलक्षणा

ಆ ಅಂಡದ ಶುಭ್ರ ಸುವರ್ಣಮಯ ಮೇಲ್ಭಾಗದ ಕಪಾಲವು ‘ದ್ಯೌಃ’ (ಸ್ವರ್ಗ)ವಾಗಿ ಜನಿಸಿತು; ಇನ್ನೊಂದು ಭಾಗವು ಪಂಚಲಕ್ಷಣಯುಕ್ತ ಭೂಮಿಯಾಗಿ ಉದ್ಭವಿಸಿತು.

Verse 69

तस्मादण्डोद्भवो जज्ञे त्व् अकाराख्यश्चतुर्मुखः स स्रष्टा सर्वलोकानां स एव त्रिविधः प्रभुः

ಅಲ್ಲಿಂದ ಅಂಡೋದ್ಭವವಾಗಿ ‘ಅಕಾರ’ ಎಂಬ ಚತುರ್ಮುಖ (ಬ್ರಹ್ಮ) ಜನಿಸಿದನು. ಅವನೇ ಎಲ್ಲಾ ಲೋಕಗಳ ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತ; ಅವನೇ ತ್ರಿವಿಧವಾಗಿ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವ ಪ್ರಭು.

Verse 70

एवमोमोमिति प्रोक्तम् इत्याहुर्यजुषां वराः यजुषां वचनं श्रुत्वा ऋचः सामानि सादरम्

“ಹೀಗೆ ‘ಓಂ, ಓಂ’ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಲಾಯಿತು” ಎಂದು ಯಜುಸ್ಸಿನ ಶ್ರೇಷ್ಠರು ಹೇಳಿದರು. ಯಜುಸ್ಸಿನ ವಚನವನ್ನು ಕೇಳಿ ಋಕ್ ಮಂತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಮಗಾನಗಳು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಏಕಸ್ವರವಾಗಿ ಪರಮಪತಿ ಶಿವನ ಸ್ತುತಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೊಂಡವು.

Verse 71

एवमेव हरे ब्रह्मन्न् इत्याहुः श्रुतयस्तदा ततो विज्ञाय देवेशं यथावच्छ्रुतिसंभवैः

“ಹೌದು, ಹಾಗೆಯೇ—ಓ ಹರಿ, ಓ ಬ್ರಹ್ಮನ್!” ಎಂದು ಆ ವೇಳೆ ಶ್ರುತಿಗಳು ಹೇಳಿದರು. ನಂತರ ಶ್ರುತಿ-ಜನ್ಯ ವೇದಪ್ರಮಾಣಗಳಿಂದ ಅವರು ದೇವೇಶ ಶಿವನನ್ನು ಯಥಾರ್ಥವಾಗಿ ಅರಿತುಕೊಂಡರು.

Verse 72

मन्त्रैर्महेश्वरं देवं तुष्टाव सुमहोदयम् आवयोः स्तुतिसंतुष्टो लिङ्गे तस्मिन्निरञ्जनः

ಅವನು ಮಂತ್ರಗಳಿಂದ ಪರಮ ಮಹಿಮೆಯ ದೇವ ಮಹೇಶ್ವರನನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಿದನು. ಸ್ತುತಿಯಿಂದ ಸಂತುಷ್ಟನಾದ ನಿರಂಜನ ಪ್ರಭು ಆ ಲಿಂಗದಲ್ಲೇ ಪ್ರಾದುರ್ಭವಿಸಿದನು.

Verse 73

दिव्यं शब्दमयं रूपम् आस्थाय प्रहसन् स्थितः अकारस्तस्य मूर्धा तु ललाटं दीर्घमुच्यते

ದಿವ್ಯ ಶಬ್ದಮಯ ರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿ ಅವರು ನಗುತ್ತ ನಿಂತರು. ಆ (ಶಬ್ದ-ರೂಪದಲ್ಲಿ) ‘ಅ’ ಅಕ್ಷರವು ಶಿರಸ್ಸು, ದೀರ್ಘ ಲಲಾಟವು ಅವರ ಭಾಲವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

Verse 74

इकारो दक्षिणं नेत्रम् ईकारो वामलोचनम् उकारो दक्षिणं श्रोत्रम् ऊकारो वाममुच्यते

‘ಇ’ ಅಕ್ಷರವು ಬಲ ಕಣ್ಣು, ‘ಈ’ ಅಕ್ಷರವು ಎಡ ಕಣ್ಣು. ‘ಉ’ ಬಲ ಕಿವಿ, ‘ಊ’ ಎಡ ಕಿವಿ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

Verse 75

ऋकारो दक्षिणं तस्य कपोलं परमेष्ठिनः वामं कपोलम् ॠकारो ऌ ॡ नासापुटे उभे

ಋಕಾರವು ಆ ಪರಮೇಷ್ಠಿ ಪ್ರಭುವಿನ ಬಲ ಕಪೋಲ; ೠಕಾರವು ಎಡ ಕಪೋಲ; ಌ ಮತ್ತು ೡ—ಇವು ಎರಡೂ ನಾಸಾಪುಟಗಳು. ಹೀಗೆ ಪವಿತ್ರ ವರ್ಣಗಳು ಬಂಧನಾತೀತ ಪತಿ-ಶಿವನ ಅಂಗರೂಪವಾಗಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತವಾಗುತ್ತವೆ.

Verse 76

एकारम् ओष्ठमूर्द्ध्वश् च ऐकारस्त्वधरो विभोः ओकारश् च तथौकारो दन्तपङ्क्तिद्वयं क्रमात्

ಏಕಾರವು ಸರ್ವವ್ಯಾಪಿ ಪ್ರಭುವಿನ ಮೇಲಿನ ತುಟಿ; ಐಕಾರವು ಕೆಳಗಿನ ತುಟಿ. ಕ್ರಮವಾಗಿ ಓಕಾರ ಮತ್ತು ಔಕಾರವು ದಂತಗಳ ಎರಡು ಸಾಲುಗಳು—ಇದು ಶಿವಾಂಗರೂಪವಾಗಿ ನಿರೂಪಿತವಾಗಿದೆ.

Verse 77

अमस्तु तालुनी तस्य देवदेवस्य धीमतः कादिपञ्चाक्षराण्यस्य पञ्च हस्तानि दक्षिणे

ಆ ಧೀಮಂತ ದೇವದೇವನ ತಾಲು ಮೊದಲಾದ ಭಾಗಗಳು ‘ಅ’ರೂಪವಾಗಿ ಪವಿತ್ರವೆಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು. ‘ಕ’ದಿಂದ ಆರಂಭವಾಗುವ ಐದು ಅಕ್ಷರಗಳು ಅವನ ಬಲಭಾಗದ ಐದು ಕೈಗಳು—ಮಂತ್ರಶಕ್ತಿ, ಕ್ರಿಯಾಶಕ್ತಿ, ಜಗತ್ಕಾರ್ಯಗಳ ನಿಯಂತ ಪತಿ-ಶಿವನು.

Verse 78

चादिपञ्चाक्षराण्येवं पञ्च हस्तानि वामतः टादिपञ्चाक्षरं पादस् तादिपञ्चाक्षरं तथा

ಅದೇ ರೀತಿಯಾಗಿ ‘ಚ’ದಿಂದ ಆರಂಭವಾಗುವ ಐದು ಅಕ್ಷರಗಳು ಎಡಭಾಗದ ಐದು ಕೈಗಳು. ‘ಟ’ದಿಂದ ಆರಂಭವಾಗುವ ಐದು ಅಕ್ಷರಗಳು ಪಾದಗಳು; ಹಾಗೆಯೇ ‘ತ’ದಿಂದ ಆರಂಭವಾಗುವ ಐದು ಅಕ್ಷರಗಳೂ—ಇದು ಶಿವನ ಮಂತ್ರದೇಹದ ವಿನ್ಯಾಸ.

Verse 79

पकारमुदरं तस्य फकारः पार्श्वमुच्यते बकारो वामपार्श्वं वै भकारं स्कन्धमस्य तत्

ಆ ಲಿಂಗ-ಮಂತ್ರದೇಹದಲ್ಲಿ ‘ಪ’ ಅವನ ಉದರ; ‘ಫ’ ಅವನ ಪಾರ್ಶ್ವ; ‘ಬ’ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಎಡ ಪಾರ್ಶ್ವ; ಮತ್ತು ‘ಭ’ ಅವನ ಸ್ಕಂಧ (ಭುಜ) ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

Verse 80

मकारं हृदयं शंभोर् महादेवस्य योगिनः यकारादिसकारान्तं विभोर्वै सप्त धातवः

‘ಮ’ ಅಕ್ಷರವು ಶಂಭು—ಮಹಾದೇವ, ಪರಮಯೋಗಿ—ಯ ಹೃದಯವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ‘ಯ’ದಿಂದ ‘ಸ’ವರೆಗೆ ಇರುವ ಅಕ್ಷರಕ್ರಮವು ಆ ಸರ್ವವ್ಯಾಪಿ ವಿಭುವಿನ ಏಳು ಧಾತು-ತತ್ತ್ವಗಳು.

Verse 81

हकार आत्मरूपं वै क्षकारः क्रोध उच्यते तं दृष्ट्वा उमया सार्धं भगवन्तं महेश्वरम्

‘ಹ’ ಅಕ್ಷರವು ನಿಜಕ್ಕೂ ಆತ್ಮಸ್ವರೂಪವೆಂದು, ‘ಕ್ಷ’ ಅಕ್ಷರವು ಕ್ರೋಧವೆಂದು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಉಮೆಯೊಂದಿಗೆ ಇರುವ ಆ ಭಗವಾನ್ ಮಹೇಶ್ವರನನ್ನು ನೋಡಿ…

Verse 82

प्रणम्य भगवान् विष्णुः पुनश्चापश्यदूर्द्ध्वतः ओङ्कारप्रभवं मन्त्रं कलापञ्चकसंयुतम्

ಪ್ರಣಾಮ ಮಾಡಿ ಭಗವಾನ್ ವಿಷ್ಣು ಮತ್ತೆ ಮೇಲಕ್ಕೆ ನೋಡಿ, ಓಂಕಾರದಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದ ಪಂಚಕಲಾಸಂಯುಕ್ತವಾದ ಆ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಕಂಡನು.

Verse 83

शुद्धस्फटिकसंकाशं सुभाष्टत्रिंशदक्षरम् मेधाकरम् अभूद्भूयः सर्वधर्मार्थसाधकम्

ಅದು ಮತ್ತೆ ಶುದ್ಧ ಸ್ಫಟಿಕದಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸಿತು—ಶುಭವಾದ ಅಷ್ಟತ್ರಿಂಶದಕ್ಷರ (೩೮ ಅಕ್ಷರ) ಮಂತ್ರ/ಸ್ವರೂಪ; ಮೇಧೆಯನ್ನು ನೀಡುವದು, ಮತ್ತು ಸರ್ವ ಧರ್ಮಾರ್ಥಸಾಧಕವಾಗಿರುವದು.

Verse 84

गायत्रीप्रभवं मन्त्रं हरितं वश्यकारकम् चतुर्विंशतिवर्णाढ्यं चतुष्कलमनुत्तमम्

ಗಾಯತ್ರೀಪ್ರಭವವಾದ, ಹರಿತವರ್ಣದ ಹಾಗೂ ವಶ್ಯಕಾರಕ ಶಕ್ತಿಯುಳ್ಳ ಈ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಉಪದೇಶಿಸಲಾಗಿದೆ; ಇದು ಚತುರ್ವಿಂಶತಿ (೨೪) ಅಕ್ಷರಗಳಿಂದ ಸಮೃದ್ಧ, ಚತುಷ್ಕಲಾಸಂಪನ್ನ, ಅನುತ್ತಮವಾಗಿದೆ.

Verse 85

अथर्वमसितं मन्त्रं कलाष्टकसमायुतम् अभिचारिकमत्यर्थं त्रयस्त्रिंशच्छुभाक्षरम्

ಅನಂತರ ಅವನು ಅಥರ್ವಣಸಂಬಂಧಿಯಾದ ‘ಅಸಿತ’ ಮಂತ್ರವನ್ನು ವರ್ಣಿಸುತ್ತಾನೆ—ಅಷ್ಟಕಲಗಳಿಂದ ಯುಕ್ತ, ಅಭಿಚಾರಕರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿ, ಹಾಗೂ ಮೂವತ್ತಮೂರು ಶುಭಾಕ್ಷರಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದದು।

Verse 86

यजुर्वेदसमायुक्तं पञ्चत्रिंशच्छुभाक्षरम् कलाष्टकसमायुक्तं सुश्वेतं शान्तिकं तथा

ಯಜುರ್ವೇದದೊಂದಿಗೆ ಸಂಯುಕ್ತ, ಮೂವತ್ತೈದು ಶುಭಾಕ್ಷರಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ, ಅಷ್ಟಕಲಗಳಿಂದ ಸಂಪನ್ನ—ಅತ್ಯಂತ ಶುಭ್ರವರ್ಣದ ಹಾಗೂ ಶಾಂತಿಕರ ಸ್ವಭಾವದ ಮಂತ್ರ ಇದು।

Verse 87

त्रयोदशकलायुक्तं बालाद्यैः सह लोहितम् सामोद्भवं जगत्याद्यं वृद्धिसंहारकारणम्

ಹದಿಮೂರು ಕಲಗಳಿಂದ ಯುಕ್ತ, ಬಾಲಾದಿ ರೂಪಗಳೊಂದಿಗೆ, ರಕ್ತವರ್ಣದ ಕాంతಿಯಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವ ಈ ಸ್ವಯಂಭೂ—ಜಗತ್ತಿನ ಆದ್ಯ ತತ್ತ್ವವಾಗಿ ವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಸಂಹಾರ ಎರಡಕ್ಕೂ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ।

Verse 88

वर्णाः षडधिकाः षष्टिर् अस्य मन्त्रवरस्य तु पञ्च मन्त्रांस् तथा लब्ध्वा जजाप भगवान् हरिः

ಈ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಮಂತ್ರದಲ್ಲಿ ಅರವತ್ತಾರು ವರ್ಣಗಳಿವೆ. ಹಾಗೆಯೇ ಐದು ಮಂತ್ರಗಳನ್ನು ಪಡೆದು ಭಗವಾನ್ ಹರಿಯು ಅವುಗಳನ್ನು ಜಪಿಸಿದನು।

Verse 89

अथ दृष्ट्वा कलावर्णम् ऋग्यजुःसामरूपिणम् ईशानमीशमुकुटं पुरुषास्यं पुरातनम्

ನಂತರ ಅವರು ದಿವ್ಯ ಕాంతಿಯಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವ, ಋಗ್-ಯಜುಃ-ಸಾಮ ವೇದರೂಪಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿದ—ಈಶಾನನನ್ನು, ಈಶ್ವರತ್ವದ ಮುಕುಟಧಾರಿಯನ್ನು, ಪುರುಷರೂಪ ಮುಖವಿರುವ ಆ ಪುರಾತನ ಪ್ರಭುವನ್ನು ದರ್ಶನ ಮಾಡಿದರು।

Verse 90

अघोरहृदयं हृद्यं वामगुह्यं सदाशिवम् सद्यः पादं महादेवं महाभोगीन्द्रभूषणम्

ಅಘೋರನು ಅವನ ಹೃದಯ—ನಿತ್ಯ ಶುಭವೂ ಪ್ರಿಯವೂ. ವಾಮನು ಅವನ ಗುಹ್ಯ ರಹಸ್ಯ—ಸ್ವಯಂ ಸದಾಶಿವ. ಸದ್ಯೋಜಾತನು ಅವನ ಪಾದಗಳು—ಮಹಾದೇವ, ಮಹಾ ನಾಗೇಂದ್ರಗಳನ್ನು ಆಭರಣವಾಗಿ ಧರಿಸಿದವನು.

Verse 91

विश्वतः पादवदनं विश्वतो ऽक्षिकरं शिवम् ब्रह्मणो ऽधिपतिं सर्गस्थितिसंहारकारणम्

ನಾನು ಆ ಸರ್ವವ್ಯಾಪಿ ಶಿವನನ್ನು ವಂದಿಸುತ್ತೇನೆ—ಅವನ ಪಾದಗಳೂ ಮುಖಗಳೂ ಎಲ್ಲೆಡೆ, ಅವನ ಕಣ್ಣುಗಳೂ ಕೈಗಳೂ ಎಲ್ಲೆಡೆ; ಅವನು ಬ್ರಹ್ಮನಿಗೂ ಅಧಿಪತಿ, ಸೃಷ್ಟಿ-ಸ್ಥಿತಿ-ಲಯಗಳ ಕಾರಣತತ್ತ್ವ.

Verse 92

तुष्टाव पुनरिष्टाभिर् वाग्भिर् वरदमीश्वरम्

ಅವನು ಮತ್ತೆ ವರದನಾದ ಈಶ್ವರನನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಿದನು—ಪ್ರಿಯವೂ ಮಂಗಳವೂ ಆದ ವಚನಗಳಿಂದ, ಭಕ್ತಿಭರಿತ ಪ್ರಶಂಸಾಸ್ತೋತ್ರಗಳಿಂದ.