Previous Verse
Next Verse

Shloka 36

Āvāhāryaka-Śrāddha: Qualifications of Recipients, Paṅkti-Pāvana, and Exclusions

अनाश्रमो यो द्विजः स्यादाश्रमी वा निरर्थकः / मिथ्याश्रमी च ते विप्रा विज्ञेयाः पङ्क्तिदूषकाः

anāśramo yo dvijaḥ syādāśramī vā nirarthakaḥ / mithyāśramī ca te viprā vijñeyāḥ paṅktidūṣakāḥ

ಆಶ್ರಮವಿಲ್ಲದೆ ಇರುವ ದ್ವಿಜನು, ಅಥವಾ ಆಶ್ರಮಿ ಎಂದು ಹೇಳಿಕೊಂಡು ಶಿಸ್ತಾಚಾರವಿಲ್ಲದೆ ನಿರರ್ಥಕನಾಗಿರುವವನು, ಹಾಗೆಯೇ ಸುಳ್ಳು ಆಶ್ರಮಿಯಾಗಿ ನಟಿಸುವವನು—ಇಂತಹ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಪಂಕ್ತಿದೂಷಕರು, ಪವಿತ್ರ ಭೋಜನಪಂಕ್ತಿಯನ್ನು ಮಲಿನಗೊಳಿಸುವವರು ಎಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು.

anāśramaḥwithout an āśrama (unaffiliated)
anāśramaḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootan-āśrama (अन् + आश्रम प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग (Masculine), प्रथमा (Nominative), एकवचन (Singular); विशेषण (qualifying dvijaḥ)
yaḥwho
yaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootyad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सम्बन्ध-सूचक (relative pronoun)
dvijaḥa twice-born (Brahmin etc.)
dvijaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootdvija (द्विज प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
syātshould be/may be
syāt:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootas (अस् धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
āśramīone belonging to an āśrama
āśramī:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootāśramin (आश्रमिन् प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण (dvijaḥ)
or
:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootvā (अव्यय)
Formविकल्प-निपात (disjunctive particle)
nirarthakaḥuseless, purposeless
nirarthakaḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootnir-arthaka (निर् + अर्थक प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण (dvijaḥ)
mithyāśramīfalse āśramī (hypocrite)
mithyāśramī:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootmithyā-āśramin (मिथ्या + आश्रमिन् प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण (dvijaḥ)
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चय-निपात (conjunction)
tethose
te:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
viprāḥBrahmins
viprāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootvipra (विप्र प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; सम्बोधनार्थे अपि (addressing)
vijñeyāḥare to be known/should be regarded
vijñeyāḥ:
Kriya (क्रिया)
TypeAdjective
Rootvi-jñā (वि + ज्ञा धातु)
Formतव्यत्/य-प्रत्ययान्त कृदन्त (gerundive/passive participle of necessity), पुल्लिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विधेय-विशेषण (predicate)
paṅktidūṣakāḥdefilers of the dining row
paṅktidūṣakāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootpaṅkti-dūṣaka (पङ्क्ति + दूषक प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विधेय (predicate noun)

Lord Kūrma (Vishnu) instructing in dharma-śāstra style on varṇāśrama standards (context of eligibility and purity in rites).

Primary Rasa: raudra

Secondary Rasa: bibhatsa

D
Dvija
V
Vipra
Ā
Āśrama
V
Varṇāśrama-dharma
P
Paṅkti (ritual dining row)

FAQs

Indirectly: it stresses that dharma is not mere outward identity but lived discipline; in Kurma Purana’s broader teaching, inner truthfulness and authentic practice are prerequisites for higher realization of Ātman.

No specific meditation technique is named; the verse emphasizes the yogic prerequisite of niyama—integrity, restraint, and faithful observance of one’s āśrama—without which spiritual practice becomes ‘nirarthaka’ (fruitless).

Not explicitly; yet the Purana’s Shaiva–Vaishnava synthesis frames the same dharma as supporting both devotion and yoga—authentic āśrama conduct is presented as universally required for worship and liberation-oriented practice.