Previous Verse
Next Verse

Shloka 3

Āvāhāryaka-Śrāddha: Qualifications of Recipients, Paṅkti-Pāvana, and Exclusions

ये सोमपा विरजसो धर्मज्ञाः शान्तचेतसः / व्रतिनो नियमस्थाश्च ऋतुकालाभिगामिनः

ye somapā virajaso dharmajñāḥ śāntacetasaḥ / vratino niyamasthāśca ṛtukālābhigāminaḥ

ಸೋಮಪಾನ ಮಾಡುವವರು, ರಜಸ್ಸಿನ ಧೂಳಿಲ್ಲದವರು, ಧರ್ಮಜ್ಞರು, ಶಾಂತಚಿತ್ತರು; ವ್ರತಿಗಳು, ನಿಯಮಸ್ಥರು, ಋತುಕಾಲದಲ್ಲೇ ಪತ್ನೀಗಮನ ಮಾಡುವವರು।

येthose who
ये:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; relative pronoun nominative plural
सोमपाःSoma-drinkers
सोमपाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसोम-पा (प्रातिपदिक; समास)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; nominative plural
विरजसःfree from passion/impurity
विरजसः:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootवि-रजस् (प्रातिपदिक; समास/उपसर्गयुक्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; adjective to ये
धर्मज्ञाःknowers of dharma
धर्मज्ञाः:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootधर्म-ज्ञ (प्रातिपदिक; समास)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; adjective
शान्तचेतसःcalm-minded
शान्तचेतसः:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootशान्त-चेतस् (प्रातिपदिक; समास)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; adjective (calm-minded)
व्रतिनःvowed/observant
व्रतिनः:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootव्रतिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; adjective
नियमस्थाःsteadfast in disciplines
नियमस्थाः:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootनियम-स्था (प्रातिपदिक; समास)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; adjective
and
:
Sambandha (सम्बन्ध/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-निपात (conjunction)
ऋतुकालाभिगामिनःthose who approach (their wives) in the proper season
ऋतुकालाभिगामिनः:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootऋतु-काल-अभि-गामिन् (प्रातिपदिक; समास)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; adjective (those who approach at the proper season)

Lord Kurma (Vishnu) instructing on dharma and disciplined living

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: vira

S
Soma
D
Dharma
V
Vrata
N
Niyama
R
Rajas

FAQs

By praising freedom from rajas and a tranquil mind, the verse points to inner purification as the condition for recognizing the Self—clarity (śānti) and stainlessness (virajas) make the Atman’s presence evident beyond passion-driven identity.

It emphasizes niyama (disciplined observances), vrata (vowed restraint), and sense-control—especially regulated sexuality (ṛtukāla). These are foundational yogic supports for steadiness of mind (śāntacetas) that later mature into deeper meditation.

Though not naming Shiva directly, the ethic of virāga (freedom from rajas), niyama, and vrata aligns with Pāśupata-Śaiva discipline while being taught by Lord Kurma (Vishnu), reflecting the Purana’s synthetic, non-sectarian dharma-yoga framework.