Adhyaya 27

Verse 1

इति श्रीकूर्मपुराणे षट्साहस्त्र्यां संहितायां पूर्वविभागे षड्विंशो ऽध्यायः ऋषय ऊचुः कृतं त्रेता द्वापरं च कलिश्चेति चतुर्युगम् / एषां स्वभावं सूताद्य कथयस्व समासतः

ಇಂತೆ ಶ್ರೀಕೂರ್ಮಪುರಾಣದ ಷಟ್ಸಾಹಸ್ತ್ರೀ ಸಂಹಿತೆಯ ಪೂರ್ವಭಾಗದಲ್ಲಿ ಇಪ್ಪತ್ತಾರನೇ ಅಧ್ಯಾಯ. ಋಷಿಗಳು ಹೇಳಿದರು—ಕೃತ, ತ್ರೇತಾ, ದ್ವಾಪರ ಮತ್ತು ಕಲಿ ಎಂಬ ನಾಲ್ಕು ಯುಗಗಳು ಚತುರ್ಯುಗ; ಹೇ ಸೂತ, ಇವುಗಳ ಸ್ವಭಾವವನ್ನು ಸಂಕ್ಷೇಪವಾಗಿ ಹೇಳು।

Verse 2

सूत उवाच गते नारायणे कृष्णे स्वमेव परमं पदम् / पार्थः परमधर्मात्मा पाण्डवः शत्रुतापनः

ಸೂತನು ಹೇಳಿದನು—ನಾರಾಯಣಸ್ವರೂಪನಾದ ಕೃಷ್ಣನು ತನ್ನ ಪರಮಪದಕ್ಕೆ ತೆರಳಿದಾಗ, ಪರಮಧರ್ಮಾತ್ಮನಾದ ಪಾಂಡವ ಪಾರ್ಥನು, ಶತ್ರುತಾಪಕನು, (ಆಗ…).

Verse 3

कृत्वा चेवोत्तरविधिं शोकेन महतावृतः / अपश्यत् पथि गच्छन्तं कृष्णद्वैपायनं मुनिम्

ಉತ್ತರ ವಿಧಿಯನ್ನು ಯಥಾವಿಧಿಯಾಗಿ ನೆರವೇರಿಸಿ, ಮಹಾಶೋಕದಿಂದ ಆವೃತನಾಗಿ, ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಮುನಿ ಕೃಷ್ಣದ್ವೈಪಾಯನ (ವ್ಯಾಸ)ನನ್ನು ಅವನು ಕಂಡನು।

Verse 4

शिष्यैः प्रशिष्यैरभितः संवृतं ब्रह्मवादिनम् / पपात दण्डवद् भूमौ त्यक्त्वा शोकं तदार्ऽजुनः

ಶಿಷ್ಯ-ಪ್ರಶಿಷ್ಯರಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದಿದ್ದ ಆ ಬ್ರಹ್ಮವಾದಿಯ ಮುಂದೆ, ಅರ್ಜುನನು ಶೋಕವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ದಂಡವತ್ ಪ್ರಣಾಮವಾಗಿ ಬಿದ್ದನು।

Verse 5

उवाच परमप्रीतः कस्माद् देशान्महामुने / इदानीं गच्छसि क्षिप्रं कं वा देशं प्रति प्रभो

ಅತಿಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಅವನು ಹೇಳಿದನು—ಹೇ ಮಹಾಮುನೇ, ನೀವು ಯಾವ ದೇಶದಿಂದ ಬಂದಿರಿ? ಈಗ ಇಷ್ಟು ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಎಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತೀರಿ—ಹೇ ಪ್ರಭು, ಯಾವ ದೇಶದ ಕಡೆ?

Verse 6

संदर्शनाद् वै भवतः शोको मे विपुलो गतः / इदानीं मम यत् कार्यं ब्रूहि पद्मदलेक्षण

ನಿಮ್ಮ ದರ್ಶನದಿಂದ ನನ್ನ ಅಪಾರ ಶೋಕವು ನಿವಾರಣೆಯಾಯಿತು. ಈಗ ನಾನು ಮಾಡಬೇಕಾದ ಕರ್ತವ್ಯವೇನು ಹೇಳಿರಿ, ಹೇ ಪದ್ಮದಲಾಕ್ಷಾ।

Verse 7

तमुवाच महायोगी कृष्णद्वैपायनः स्वयम् / उपविश्य नदीतिरे शिष्यैः परिवृतो मुनिः

ಆಗ ಮಹಾಯೋಗಿ ಕೃಷ್ಣದ್ವೈಪಾಯನ (ವ್ಯಾಸ) ಸ್ವತಃ ಅವನಿಗೆ ಹೇಳಿದರು—ನದೀತೀರದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತು, ಶಿಷ್ಯರಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದ ಮುನಿ।

Verse 8

इदं कलियुगं घोरं संप्राप्तं पाण्डुनन्दन / ततो गच्छामि देवस्य वाराणसीं महापुरीम्

ಓ ಪಾಂಡುನಂದನ, ಈ ಘೋರ ಕಲಿಯುಗವು ಈಗ ಬಂದಿದೆ. ಆದಕಾರಣ ನಾನು ದೇವನ ಮಹಾಪುರಿ ವಾರಾಣಸಿಗೆ ಹೊರಡುತ್ತೇನೆ।

Verse 9

अस्मिन् कलियुगे घोरे लोकाः पापानुवर्तिनः / भविष्यन्ति महापापा वर्णाश्रमविवर्जिताः

ಈ ಘೋರ ಕಲಿಯುಗದಲ್ಲಿ ಜನರು ಪಾಪಮಾರ್ಗವನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವರು; ಅವರು ಮಹಾಪಾಪಿಗಳಾಗಿ ವರ್ಣಾಶ್ರಮಧರ್ಮವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸುವರು।

Verse 10

नान्यत् पश्यामि जन्तूनांमुक्त्वा वाराणसीं पुरीम् / सर्वपापप्रशमनं प्रायश्चित्तं कलौ युगे

ಕಲಿಯುಗದಲ್ಲಿ ಜೀವಿಗಳಿಗೆ ವಾರಾಣಸೀ ಪುರಿಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ಎಲ್ಲಾ ಪಾಪಗಳನ್ನು ಶಮನಗೊಳಿಸುವ ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತ ನನಗೆ ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ।

Verse 11

कृतं त्रेता द्वापरं च सर्वेष्वेतेषु वै नराः / भविष्यन्ति महात्मानो धार्मिकाः सत्यवादिनः

ಕೃತ, ತ್ರೇತಾ, ದ್ವಾಪರ ಯುಗಗಳೆಲ್ಲದಲ್ಲಿಯೂ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಮಹಾತ್ಮರು ಜನಿಸುವರು; ಅವರು ಧರ್ಮನಿಷ್ಠರು, ಸತ್ಯವಾದಿಗಳು ಆಗುವರು.

Verse 12

त्वं हि लोकेषु विख्यातो धृतिमाञ् जनवत्सलः / पालयाद्य परं धर्मं स्वकीयं मुच्यसे भयात्

ನೀನು ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧನು—ಧೃತಿಯುಳ್ಳವನು, ಜನವತ್ಸಲನು. ಆದ್ದರಿಂದ ಈಗ ಪರಮಧರ್ಮವಾದ ನಿನ್ನ ಸ್ವಧರ್ಮವನ್ನು ಪಾಲಿಸು; ಹಾಗೆ ಮಾಡಿದರೆ ಭಯದಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗುವೆ.

Verse 13

एवमुक्तो भगवता पार्थः परपुरञ्जयः / पृष्टवान् प्रणिपत्यासौ युगधर्मान् द्विजोत्तमाः

ಭಗವಂತನು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದ ಮೇಲೆ, ಶತ್ರುಪುರಂಜಯನಾದ ಪಾರ್ಥನು ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ಓ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮರೇ, ಯುಗಧರ್ಮಗಳನ್ನು ಕುರಿತು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದನು.

Verse 14

तस्मै प्रोवाच सकलं मुनिः सत्यवतीसुतः / प्रणम्य देवमीशानं युगधर्मान् सनातनान्

ಆಮೇಲೆ ಸತ್ಯವತೀಸುತ್ತನಾದ ಮುನಿಯು (ವ್ಯಾಸ) ಈಶಾನ ದೇವನಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ಯುಗಗಳಿಗೆ ಸೇರಿದ ಸನಾತನ ಧರ್ಮಗಳನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ವಿವರಿಸಿದನು.

Verse 15

वक्ष्यामि ते समासेन युगधर्मान् नरेश्वर / न शक्यते मया पार्थ विस्तरेणाभिभाषितुम्

ಓ ನರೇಶ್ವರ, ಯುಗಧರ್ಮಗಳನ್ನು ನಿನಗೆ ಸಂಕ್ಷೇಪವಾಗಿ ಹೇಳುವೆ. ಓ ಪಾರ್ಥ, ಅವನ್ನು ವಿವರವಾಗಿ ಹೇಳುವುದು ನನಗೆ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.

Verse 16

आद्यं कृतयुगं प्रोक्तं ततस्त्रेतायुगं बुधैः / तृतीयं द्वापरं पार्थ चतुर्थं कलिरुच्यते

ಮೊದಲ ಯುಗವನ್ನು ಕೃತಯುಗವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ; ನಂತರ ಜ್ಞಾನಿಗಳು ತ್ರೇತಾಯುಗವೆಂದು ವರ್ಣಿಸುತ್ತಾರೆ. ಮೂರನೆಯದು ದ್ವಾಪರ, ಹೇ ಪಾರ್ಥ, ನಾಲ್ಕನೆಯದು ಕಲಿಯುಗವೆಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.

Verse 17

ध्यानं परं कृतयुगे त्रेतायां ज्ञानमुच्यते / द्वापरे यज्ञमेवाहुर्दानमेव कलौ युगे

ಕೃತಯುಗದಲ್ಲಿ ಪರಮ ಸಾಧನೆ ಧ್ಯಾನ; ತ್ರೇತಾಯುಗದಲ್ಲಿ ಜ್ಞಾನವೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ದ್ವಾಪರದಲ್ಲಿ ಯಜ್ಞವೇ ಶ್ರೇಷ್ಠವೆಂದು ಸಾರುತ್ತಾರೆ; ಕಲಿಯುಗದಲ್ಲಿ ದಾನವೇ ಮುಖ್ಯ ಧರ್ಮಸಾಧನೆ ಎಂದು ಉಪದೇಶಿಸುತ್ತಾರೆ.

Verse 18

ब्रह्मा कृतयुगे देवस्त्रेतायां भगवान् रविः / द्वापरे दैवतं विष्णुः कलौ रुद्रो महेश्वरः

ಕೃತಯುಗದಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮಾ ಅಧಿಷ್ಠಾತ ದೇವ; ತ್ರೇತಾಯುಗದಲ್ಲಿ ಭಗವಾನ್ ರವಿ (ಸೂರ್ಯ) ಪ್ರಭು. ದ್ವಾಪರದಲ್ಲಿ ವಿಷ್ಣು ಆರಾಧ್ಯ ದೈವ; ಕಲಿಯುಗದಲ್ಲಿ ರುದ್ರ—ಮಹೇಶ್ವರ—ಅಧಿಷ್ಠಾತ ಪ್ರಭು.

Verse 19

ब्रह्मा विष्णुस्तथा सूर्यः सर्व एव कलिष्वपि / पूज्यते भगवान् रुद्रश्चतुर्ष्वपि पिनाकधृक्

ಬ್ರಹ್ಮಾ, ವಿಷ್ಣು ಹಾಗೂ ಸೂರ್ಯ—ಎಲ್ಲ ದೇವತೆಗಳೂ—ನಾಲ್ಕೂ ಯುಗಗಳಲ್ಲಿ ಪೂಜಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ; ಹಾಗೆಯೇ ನಾಲ್ಕೂ ಯುಗಗಳಲ್ಲಿ ಪಿನಾಕಧಾರಿ ಭಗವಾನ್ ರುದ್ರನೂ ಪೂಜ್ಯನಾಗಿದ್ದಾನೆ.

Verse 20

आद्ये कृतयुगे धर्मश्चतुष्पादः सनातनः / त्रेतायुगे त्रिपादः स्याद् द्विपादो द्वापरे स्थितः / त्रिपादहीनस्तिष्ये तु सत्तामात्रेण तिष्ठति

ಆದ್ಯ ಕೃತಯುಗದಲ್ಲಿ ಸನಾತನ ಧರ್ಮ ನಾಲ್ಕು ಪಾದಗಳ ಮೇಲೆ ಸ್ಥಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ತ್ರೇತಾಯುಗದಲ್ಲಿ ಅದು ಮೂರು ಪಾದಗಳಾಗುತ್ತದೆ; ದ್ವಾಪರದಲ್ಲಿ ಎರಡು ಪಾದಗಳ ಮೇಲೆ ನಿಂತಿರುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ತಿಷ್ಯ (ಕಲಿ) ಯುಗದಲ್ಲಿ ಮೂರು ಪಾದಗಳನ್ನು ಕಳೆದು, ಕೇವಲ ಅಸ್ತಿತ್ವಮಾತ್ರದಿಂದಲೇ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ.

Verse 21

कृते तु मिथुनोत्पत्तिर्वृत्तिः साक्षाद् रसोल्लसा / प्रजास्तृप्ताः सदा सर्वाः सदानन्दाश्च भोगिनः

ಕೃತಯುಗದಲ್ಲಿ ಪುರುಷ-ಸ್ತ್ರೀಯರ ಸಂಯೋಗವು ಸಹಜವಾಗಿಯೇ ಸಂಭವಿಸಿತು; ಜೀವನವೃತ್ತಿ ಸాక్షಾತ್ ರಸೋಲ್ಲಾಸದಿಂದ ತುಂಬಿತ್ತು. ಎಲ್ಲ ಪ್ರಜೆಗಳು ಸದಾ ತೃಪ್ತರಾಗಿದ್ದು, ಭೋಗಿಗಳು ನಿರಂತರ ಆನಂದಮಯರಾಗಿದ್ದರು.

Verse 22

अधमोत्तमत्वं नास्त्यासां निर्विशेषाः पुरञ्जय / तुल्यमायुः सुखं रूपं तासां तस्मिन् कृते युगे

ಓ ಪುರಂಜಯ! ಅವರಲ್ಲಿ ‘ಅಧಮ’ ‘ಉತ್ತಮ’ ಎಂಬ ಭಾವವೇ ಇಲ್ಲ; ಅವರು ಭೇದರಹಿತರು. ಆ ಕೃತಯುಗದಲ್ಲಿ ಅವರ ಆಯುಷ್ಯ, ಸುಖ ಮತ್ತು ರೂಪ ಎಲ್ಲವೂ ಸಮಾನವಾಗಿತ್ತು.

Verse 23

विशोकाः सत्त्वबहुला एकान्तबहुलास्तथा / ध्याननिष्ठास्तपोनिष्ठा महादेवपरायणाः

ಅವರು ಶೋಕವಿಲ್ಲದವರು, ಸತ್ತ್ವಸಮೃದ್ಧರು, ಏಕಾಂತಪ್ರಿಯರು; ಧ್ಯಾನ ಮತ್ತು ತಪಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ನಿಷ್ಠಿತರು—ಇಂತಹವರು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಮಹಾದೇವನಿಗೆ ಪರಾಯಣರು.

Verse 24

ता वै निष्कामचारिण्यो नित्यं मुदितमानसाः / पर्वतोदधिवासिन्यो ह्यनिकेतः परन्तप

ಓ ಪರಂತಪ! ಅವರು ನಿಷ್ಕಾಮವಾಗಿ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಾರೆ; ಅವರ ಮನಸ್ಸು ಸದಾ ಹರ್ಷಭರಿತ. ಪರ್ವತಗಳಲ್ಲೂ ಸಮುದ್ರತೀರದಲ್ಲೂ ವಾಸಿಸಿ, ಸ್ಥಿರ ಗೃಹಬಂಧನವಿಲ್ಲದವರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ.

Verse 25

रसोल्लासा कालयोगात् त्रेताख्ये नश्यते ततः / तस्यां सिद्धौ प्रणष्टायामन्या सिद्धिरवर्तत

ಕಾಲಯೋಗದ ಪರಿಣಾಮದಿಂದ ತ್ರೇತಾ ಎಂಬ ಯುಗದಲ್ಲಿ ‘ರಸೋಲ್ಲಾಸಾ’ ಎನ್ನುವ ಸಿದ್ಧಿ ಆಗ ನಾಶವಾಗುತ್ತದೆ. ಆ ಸಿದ್ಧಿ ಲೋಪವಾದಾಗ ಅದರ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಂದು ಸಿದ್ಧಿ ಪ್ರಬಲವಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 26

अपां सौक्ष्म्ये प्रतिहते तदा मेघात्मना तु वै / मेघेभ्यः स्तनयित्नुभ्यः प्रवृत्तं वृष्टिसर्जनम्

ಜಲಗಳ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ವಾಷ್ಪಸ್ಥಿತಿ ತಡೆಗಟ್ಟಲ್ಪಟ್ಟಾಗ, ಅದು ಮೇಘರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿ; ಗುಡುಗು ಹೊತ್ತ ಮೇಘಗಳಿಂದ ಮಳೆಯ ಸೃಷ್ಟಿ ಆರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ।

Verse 27

सकृदेव तया वृष्ट्या संयुक्ते पृथिवीतले / प्रादुरासंस्तदा तासां वृक्षा वै गृहसंज्ञिताः

ಆ ಮಳೆ ಒಮ್ಮೆ ಭೂಮಿತಲವನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸಿದ ತಕ್ಷಣ, ಅವರಿಗಾಗಿ ‘ಗೃಹ’ವೆಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟ ವೃಕ್ಷಗಳು ಪ್ರಾದುರ್ಭವಿಸಿದವು—ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ನಿವಾಸಗಳಾಗಿ।

Verse 28

सर्वप्रत्युपयोगस्तु तासां तेभ्यः प्रजायते / वर्तयन्ति स्म तेभ्यस्तास्त्रेतायुगमुखे प्रजाः

ಅವುಗಳಿಂದಲೂ ಅವುಗಳ ಮೂಲಕವೂ ಎಲ್ಲ ವಿಧದ ಪರಸ್ಪರ ಉಪಯೋಗಗಳು ಮತ್ತು ವ್ಯವಹಾರಗಳು ಹುಟ್ಟಿದವು; ತ್ರೇತಾಯುಗದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಪ್ರಜೆಗಳು ಅವುಗಳ ಪ್ರಕಾರವೇ ಜೀವನಕ್ರಮವನ್ನು ನಡೆಸಿದರು।

Verse 29

ततः कालेन महता तासामेव विपर्यतात् / रागलोभात्मको भावस्तदा ह्याकस्मिको ऽभवत्

ನಂತರ ಬಹುಕಾಲ ಕಳೆದ ಮೇಲೆ, ಅವರ ಸ್ಥಿತಿಯ ವಿಪರ್ಯಾಸ (ಪತನ)ದಿಂದ, ರಾಗ-ಲೋಭಸ್ವರೂಪವಾದ ಭಾವವು ಅಚಾನಕವಾಗಿ ಅವರಲ್ಲಿ ಉದಯವಾಯಿತು।

Verse 30

विपर्ययेण तासां तु तेन तत्कालभाविना / प्रणश्यन्ति ततः सर्वे वृक्षास्ते गृहसंज्ञिताः

ಆದರೆ ಅವರ ಸ್ಥಿತಿ ವಿಪರೀತವಾದಾಗ—ಆ ಕಾಲಸಂಬಂಧಿತ ಬದಲಾವಣೆಯಿಂದ—‘ಗೃಹ’ವೆಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟ ಆ ಎಲ್ಲಾ ವೃಕ್ಷಗಳು ಆಗ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಾಶವಾದವು।

Verse 31

ततस्तेषु प्रनष्टेषु विभ्रान्ता मैथुनोद्भवाः / अभिध्यायन्ति तां सिद्धिं सत्याभिध्यायिनस्तदा

ಆಧಾರಗಳು ನಾಶವಾದಾಗ, ಮೈಥುನೋದ್ಭವ ಜೀವಿಗಳು ಗೊಂದಲಗೊಂಡು ಆ ಪರಮಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸಲಾರಂಭಿಸಿದರು; ಆಗಲೇ ಅವರು ಸತ್ಯಧ್ಯಾನಿಗಳಾದರು।

Verse 32

प्रादुर्बभूवुस्तासां तु वृक्षास्ते गृहसंज्ञिताः / वस्त्राणि ते प्रसूयन्ते फलान्याभरणानि च

ಅವರಿಗೆ ‘ಗೃಹ’ವೆಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟ ಮರಗಳು ಪ್ರಕಟವಾದವು; ಅವು ವಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ನೀಡಿದವು, ಅವುಗಳ ಫಲಗಳು ಆಭರಣಗಳಾದವು।

Verse 33

तेष्वेव जायते तासां गन्धवर्णरसान्वितम् / अमाक्षिकं महावीर्यं पुटके पुटके मधु

ಅವುಗಳಲ್ಲಿಯೇ ಸುಗಂಧ-ವರ್ಣ-ರಸಯುಕ್ತ ಮಧು ಹುಟ್ಟಿತು—ಜೇನುನೊಣವಿಲ್ಲದ, ಮಹಾವೀರ್ಯವಂತದು—ಪ್ರತಿ ಪುಟಕದಲ್ಲಿಯೂ ಪುಟಕದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಯಿತು।

Verse 34

तेन ता वर्तयन्ति स्म त्रेतायुगमुखे प्रिजाः / हृष्टपुष्टास्तया सिद्ध्या सर्वा वै विगतज्वराः

ಆ ಧರ್ಮಾಚರಣೆಯಿಂದ ತ್ರೇತಾಯುಗದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಪ್ರಜೆಗಳು ಬದುಕಿದರು; ಆ ಸಿದ್ಧಿಯಿಂದ ಎಲ್ಲರೂ ಹರ್ಷಿತರೂ ಪುಷ್ಟರೂ ಆಗಿ, ನಿಜಕ್ಕೂ ಜ್ವರ-ಕ್ಲೇಶರಹಿತರಾದರು।

Verse 35

ततः कालान्तरेणैव पुनर्लोभावृतास्तदा / वृक्षांस्तान् पर्यगृह्णन्त मधु चामाक्षिकं बलात्

ನಂತರ ಕಾಲಾಂತರದಲ್ಲಿ ಅವರು ಮತ್ತೆ ಲೋಭದಿಂದ ಆವರಿತರಾದರು; ಆ ಮರಗಳನ್ನು ಸುತ್ತುವರಿದು, ಜೇನುನೊಣವಿಲ್ಲದ ಮಧುವನ್ನು ಬಲಾತ್ಕಾರವಾಗಿ ಕಸಿದುಕೊಂಡರು।

Verse 36

तासां तेनापचारेण पुनर्लोभकृतेन वै / प्रणष्टामधुना सार्धं कल्पवृक्षाः क्वचित् क्वचित्

ಅವರ ಮೇಲಾದ ಆ ಅಪಚಾರದಿಂದಲೂ, ಮತ್ತೆ ಲೋಭದಿಂದಲೂ, ಮಧುವೊಡನೆ ಕಲ್ಪವೃಕ್ಷಗಳು ಕೆಲವೆಡೆ ಕೆಲವೆಡೆ ಅಂತರಧಾನವಾದವು।

Verse 37

शीतवर्षातपैस्तीव्रै स्ततस्ता दुः खिता भृशम् / द्वन्द्वैः संपीड्यमानास्तु चक्रुरावरणानि च

ತೀವ್ರ ಶೀತ, ಮಳೆ ಮತ್ತು ಸುಡುವ ಬಿಸಿಲಿನಿಂದ ಅವರು ಬಹಳ ದುಃಖಿತರಾದರು; ಈ ದ್ವಂದ್ವಗಳಿಂದ ಎಲ್ಲೆಡೆಯಿಂದ ಒತ್ತಡಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಿ ರಕ್ಷಣಾರ್ಥ ಆವರಣಗಳನ್ನೂ ಮಾಡಿಕೊಂಡರು।

Verse 38

कृत्वा द्वन्द्वप्रतीघातान् वार्तोपायमचिन्तयन् / नष्टेषु मधुना सार्धं कल्पवृक्षेषु वै तदा

ದ್ವಂದ್ವಗಳನ್ನು ತಡೆದು, ಜೀವನೋಪಾಯ ಹಾಗೂ ವ್ಯಾಪಾರದ ಮಾರ್ಗವಾದ ವಾರ್ತೆಯ ಉಪಾಯವನ್ನು ಅವನು ಚಿಂತಿಸಿದನು; ಆಗ ಮಧುವೊಡನೆ ಕಲ್ಪವೃಕ್ಷಗಳು ನಾಶವಾಗಿದ್ದವು।

Verse 39

ततः प्रादुर्बभौ तासां सिद्धिस्त्रेतायुगे पुनः / वार्तायाः साधिका ह्यन्या वृष्टिस्तासां निकामतः

ನಂತರ ತ್ರೇತಾಯುಗದಲ್ಲಿ ಅವರ ಸಿದ್ಧಿ ಮತ್ತೆ ಪ್ರಕಟವಾಯಿತು. ಜೀವನೋಪಾಯಕ್ಕೆ ಮತ್ತೊಂದು ಸಹಾಯಕವಾಗಿ ವಾರ್ತಾ—ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಾರ—ಉಂಟಾಯಿತು; ಅವರ ಇಚ್ಛೆಯಂತೆ ಮಳೆ ಸುರಿಯಿತು।

Verse 40

तासां वृष्ट्यूदकानीह यानि निम्नैर्गतानि तु / अवहन् वृष्टिसंतत्या स्त्रोतः स्थानानि निम्नगाः

ಇಲ್ಲಿ ಅವರ ಮಳೆಯ ನೀರು ತಗ್ಗು ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಹರಿದು, ನಿರಂತರ ಮಳೆಯ ಪ್ರವಾಹದಿಂದ ಮುಂದಕ್ಕೆ ಸಾಗಿತು; ಹೀಗಾಗಿ ತಗ್ಗು ನೆಲಗಳು ನದಿಪಥಗಳೂ ಹರಿವಿನ ಕಾಲುವೆಗಳೂ ಆಗಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾದವು।

Verse 41

ये पुनस्तदपां स्तोका आपन्नाः पृथिवीतले / अपां भूणेश्च संयोगादोषध्यस्तास्तदाभवन्

ಆದರೆ ಆ ಜಲದ ಬಿಂದುಗಳು ಭೂಮಿತಲಕ್ಕೆ ಬಿದ್ದಾಗ, ಜಲವೂ ಭೂಮಿಯ ಸಾರತತ್ತ್ವವೂ ಸೇರಿದ ಸಂಯೋಗದಿಂದ ಅವು ಆಗಲೇ ಔಷಧಿ-ರೂಪ ಸಸ್ಯಗಳಾದವು।

Verse 42

अफालकृष्टाश्चानुप्ता ग्राम्यारण्याश्चतुर्दश / ऋतुपुष्पफलैश्चैव वृक्षगुल्माश्च जज्ञिरे

ಹೊಲ ಒಡೆಯದೆ, ಬೀಜ ಬಿತ್ತದೆ—ಗ್ರಾಮ್ಯವೂ ಅರಣ್ಯವೂ ಆದ ಹದಿನಾಲ್ಕು ವಿಧದ ಸಸ್ಯಗಳು ಉದ್ಭವಿಸಿದವು; ಹಾಗೆಯೇ ಋತುವಿನಂತೆ ಹೂ-ಹಣ್ಣು ತರುವ ಮರಗಳು ಮತ್ತು ಗುಲ್ಮಗಳೂ ಜನಿಸಿದವು।

Verse 43

ततः प्रादुरभूत् तासां रागो लोभश्च सर्वशः / अवश्यं भाविनार्ऽथे न त्रेतायुगवशेन वै

ಆಮೇಲೆ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಅವರಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಲೋಭ ಉದ್ಭವಿಸಿದವು; ಏಕೆಂದರೆ ಭವಿತವ್ಯವಾದುದು ತಪ್ಪದು—ನಿಜಕ್ಕೂ ತ್ರೇತಾಯುಗದ ಪ್ರಭಾವದಿಂದಲೇ ಅದು ಸಂಭವಿಸಿತು।

Verse 44

ततस्ताः पर्यगृह्णन्त नदीक्षेत्राणि पर्वतान् / वृक्षगुल्मौषधीश्चैव प्रसह्य तु यथाबलम्

ನಂತರ ಅವರು ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಬಲಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಬಲವಂತವಾಗಿ ನದಿಗಳು, ಕೃಷಿಕ್ಷೇತ್ರಗಳು, ಪರ್ವತಗಳು, ಹಾಗೆಯೇ ಮರಗಳು, ಗುಲ್ಮಗಳು ಮತ್ತು ಔಷಧಿ ಸಸ್ಯಗಳನ್ನೂ ಹಿಡಿದುಕೊಳ್ಳತೊಡಗಿದರು।

Verse 45

विपर्ययेण तासां ता ओषध्यो विविशुर्महीम् / पितामहनियोगेन दुदोह पृथिवीं पृथुः

ನಂತರ ವಿಪರೀತ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಆ ಔಷಧಿಗಳು ಮತ್ತೆ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಲೀನವಾದವು; ಮತ್ತು ಪಿತಾಮಹ ಬ್ರಹ್ಮನ ಆಜ್ಞೆಯಿಂದ ರಾಜ ಪೃಥು ಭೂಮಿಯನ್ನು ದೋಹನ ಮಾಡಿ ಅವಳ ಫಲವನ್ನು ಹೊರತಂದನು।

Verse 46

ततस्ता जगृहुः सर्वा अन्योन्यं क्रोधमूर्छिताः / वसुदारधनाद्यांस्तु बलात् कालबलेन तु

ಅప్పుడు ಎಲ್ಲರೂ ಕ್ರೋಧಮೂರ್ಚ್ಛಿತರಾಗಿ ಪರಸ್ಪರರ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡಿದರು; ಕಾಲದ ಅಜೇಯ ಬಲದಿಂದ ಪ್ರೇರಿತರಾಗಿ ಬಲಾತ್ಕಾರವಾಗಿ ಭೂಮಿ, ಪತ್ನಿಗಳು, ಧನಾದಿಗಳನ್ನು ಕಸಿದುಕೊಂಡರು।

Verse 47

मर्यादायाः प्रतिष्ठार्थं ज्ञात्वैतद् भगवानजः / ससर्ज क्षत्रियान् ब्रह्मा ब्राह्मणानां हिताय च

ಇದನ್ನು ತಿಳಿದು ಸ್ವಯಂಭೂ ಭಗವಾನ್ ಅಜ (ಬ್ರಹ್ಮ) ಧರ್ಮಮರ್ಯಾದೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಮತ್ತು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ಹಿತ-ರಕ್ಷಣೆಗೆ ಕ್ಷತ್ರಿಯರನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನು।

Verse 48

वर्णाश्रमव्यवस्थां च त्रेतायां कृतवान् प्रभुः / यज्ञप्रवर्तनं चैव पशुहिंसाविवर्जितम्

ತ್ರೇತಾಯುಗದಲ್ಲಿ ಪ್ರಭುವು ವರ್ಣಾಶ್ರಮ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದನು; ಹಾಗೆಯೇ ಪಶುಹಿಂಸೆಯನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದ ಯಜ್ಞಪ್ರವರ್ತನೆಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದನು।

Verse 49

द्वापरेष्वथ विद्यन्ते मतिभेदाः सदा नृणाम् / रागो लोभस्तथा युद्धं तत्त्वानामविनिश्चयः

ಆದರೆ ದ್ವಾಪರಯುಗದಲ್ಲಿ ಮಾನವರಲ್ಲಿ ಸದಾ ಮತಿಭೇದಗಳು ಇರುತ್ತವೆ; ರಾಗ, ಲೋಭ ಮತ್ತು ಯುದ್ಧ ಉಂಟಾಗುತ್ತವೆ, ತತ್ತ್ವಗಳ ಕುರಿತು ದೃಢ ನಿರ್ಣಯವಿರುವುದಿಲ್ಲ।

Verse 50

एको वेदश्चतुष्पादस्त्रेतास्विह विधीयते / वेदव्यासैश्चतुर्धा तु व्यस्यते द्वापरादिषु

ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ತ್ರೇತಾಯುಗದಲ್ಲಿ ವೇದವು ಒಂದೇ, ಆದರೆ ಚತುಷ್ಪಾದ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ; ದ್ವಾಪರಾದಿ ಯುಗಗಳಲ್ಲಿ ವೇದವ್ಯಾಸರು ಅದನ್ನು ನಾಲ್ಕಾಗಿ ವಿಭಾಗಿಸುತ್ತಾರೆ।

Verse 51

ऋषिपुत्रैः पुनर्भेदाद् भिद्यन्ते दृष्टिविभ्रमैः / मन्त्रब्राह्मणविन्यासैः स्वरवर्णविपर्ययैः

ಮತ್ತೆ ಋಷಿಪುತ್ರರು ಮಾಡಿದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಭೇದಗಳಿಂದ ಪರಂಪರೆಗಳು ಚಿದ್ರವಾಗುತ್ತವೆ—ದೃಷ್ಟಿಭ್ರಮದಿಂದ, ಮಂತ್ರ-ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಭಾಗಗಳ ವಿನ್ಯಾಸ ಬದಲಾವಣೆಯಿಂದ, ಹಾಗೆಯೇ ಸ್ವರ-ವರ್ಣಗಳ ವಿಪರ್ಯಾಸದಿಂದ।

Verse 52

संहिता ऋग्यजुः साम्नां संहन्यन्ते श्रुतर्षिभिः / सामान्याद् वैकृताच्चैवदृष्टिभेदैः क्वचित् क्वचित्

ಋಗ್, ಯಜುಃ, ಸಾಮಗಳ ಸಂಹಿತೆಗಳು ಶ್ರುತಿ-ಋಷಿಗಳಿಂದ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ; ಆದರೆ ಕೆಲವೆಡೆ ಸಾಮಾನ್ಯ ಹಾಗೂ ವೈಕೃತ ಎಂಬ ದೃಷ್ಟಿಭೇದಗಳಿಂದ ಅವು ವಿಭಿನ್ನ ರೂಪಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತವೆ।

Verse 53

ब्राह्मणं कल्पसूत्राणि मन्त्रप्रवचनानि च / इतिहासपुराणानि धर्मशास्त्राणि सुव्रत

ಹೇ ಸುವ್ರತನೇ! ಬ್ರಾಹ್ಮಣಗ್ರಂಥಗಳು, ಕಲ್ಪಸೂತ್ರಗಳು, ಮಂತ್ರಪ್ರವಚನಗಳು, ಇತಿಹಾಸ-ಪುರಾಣಗಳು ಮತ್ತು ಧರ್ಮಶಾಸ್ತ್ರಗಳು—ಇವೆಲ್ಲ ಧರ್ಮವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವ ಪ್ರಮಾಣಶಾಸ್ತ್ರಗಳು.

Verse 54

अवृष्टिर्मरणं चैव तथैव वायाध्युपद्रवाः / वाङ्मनः कायजैर्दुः सैर्निर्वेदो जायते नृणाम्

ಮಳೆಯಿಲ್ಲದಿಕೆ, ಮರಣ, ಹಾಗೆಯೇ ಉಗ್ರ ಗಾಳಿಯಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಉಪದ್ರವಗಳು, ಮತ್ತು ವಾಣಿ-ಮನ-ಕಾಯದಿಂದ ಹುಟ್ಟುವ ದುಃಖಗಳಿಂದ—ಮಾನವರಲ್ಲಿ ನಿರ್ವೇದ (ವೈರಸ್ಯ) ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ।

Verse 55

निर्वेदाज्जायते तेषां दुः खमोक्षविचारणा / विचारणाच्च वैराग्यं वैराग्याद् दोषदर्शनम्

ನಿರ್ವೇದದಿಂದ ಅವರಿಗೆ ದುಃಖ ಮತ್ತು ಮೋಕ್ಷದ ವಿಚಾರಣೆ ಹುಟ್ಟುತ್ತದೆ; ವಿಚಾರಣೆಯಿಂದ ವೈರಾಗ್ಯ, ಮತ್ತು ವೈರಾಗ್ಯದಿಂದ ಸಂಸಾರದ ದೋಷಗಳ ಸ್ಪಷ್ಟ ದರ್ಶನ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ।

Verse 56

दोषाणां दर्शनाच्चैव द्वापरे ज्ञानसंभवः / एषा रजस्तमोयुक्ता वृत्तिर्वै द्वापरे स्मृता

ದೋಷಗಳ ದರ್ಶನದಿಂದಲೇ ದ್ವಾಪರಯುಗದಲ್ಲಿ ವಿವೇಕಜ್ಞಾನ ಉದ್ಭವಿಸುತ್ತದೆ. ರಜಸ್ಸು-ತಮಸ್ಸುಗಳೊಂದಿಗೆ ಮಿಶ್ರವಾದ ಈ ವೃತ್ತಿಯೇ ದ್ವಾಪರದ ಸ್ವಭಾವವೆಂದು ಸ್ಮೃತಿಯಾಗಿದೆ.

Verse 57

आद्ये कृते तु धर्मो ऽस्ति स त्रेतायां प्रवर्तते / द्वापरे व्याकुलीभूत्वा प्रणश्यति कलौ युगे

ಆದಿ ಕೃತಯುಗದಲ್ಲಿ ಧರ್ಮ ಸ್ಥಿರವಾಗಿರುತ್ತದೆ; ತ್ರೇತಾಯುಗದಲ್ಲಿಯೂ ಅದು ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ದ್ವಾಪರದಲ್ಲಿ ಅದು ವ್ಯಾಕುಲವಾಗಿ ಅಸ್ಥಿರವಾಗುತ್ತದೆ; ಕಲಿಯುಗದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಯಃ ನಾಶವಾಗುತ್ತದೆ.