Adhyaya 6

Verse 1

नाम पञ्चमो ऽध्यायः श्रीकृष्ण उवाच / तत्रतत्र स्थितास्तत्त्वे तत्तत्तत्त्वाभिमानिनः / स्वेस्वे ह्यायतने स्वाङ्गे तदर्थं च खगेश्वर

ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನು ಹೇಳಿದರು—ತತ್ತ್ವಗಳಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲೆಲ್ಲೆ ಯಾವ ಯಾವ ಅಧಿಷ್ಠಾನಶಕ್ತಿಗಳಿವೆಯೋ, ಅವು ಅಲ್ಲಿಯೇ ಸ್ಥಿತವಾಗಿ ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ತತ್ತ್ವಾಭಿಮಾನವನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತವೆ. ಹೇ ಖಗೇಶ್ವರ, ಅವು ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಅಂಗಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಆಸನದಲ್ಲಿ ಆ ಆ ಕಾರ್ಯಾರ್ಥವೇ ವಾಸಿಸುತ್ತವೆ।

Verse 2

हरिं नारायणं सम्यक् स्तोतुं समुपचक्रिरे / चिन्त्याचिन्त्यगुणे विष्णौ विरुद्धाः संति सद्गुणाः

ಅನಂತರ ಅವರು ಹರಿ—ನಾರಾಯಣನನ್ನು—ಯಥಾವಿಧಿಯಾಗಿ ಸ್ತುತಿಸಲು ಆರಂಭಿಸಿದರು. ಚಿಂತ್ಯವೂ ಅಚಿಂತ್ಯವೂ ಆದ ಗುಣಗಳಿರುವ ವಿಷ್ಣುವಿನಲ್ಲಿ, ಸದ್ಗುಣಗಳೂ ಸಹ ಪರಸ್ಪರ ವಿರೋಧವಾಗಿ ತೋರುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ।

Verse 3

एकैकशोह्यनन्तास्ते तद्गुणानां स्तुतौ मम / क्व शक्तिरिति बुद्ध्या सा व्रीडयावनताब्रवीत्

ನಿನ್ನ ಗುಣಗಳು ಒಂದೊಂದಾಗಿ ಕೂಡ ಅನಂತ; ಅವುಗಳನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಲು ನನ್ನ ಶಕ್ತಿ ಎಲ್ಲಿ? ಎಂದು ಯೋಚಿಸಿ, ಅವಳು ಲಜ್ಜೆಯಿಂದ ತಲೆಬಾಗಿಸಿ ಮಾತನಾಡಿದಳು।

Verse 4

श्रीरुवाच / नतास्मि ते नाथ पदारविन्दं न वेद चान्यच्चरणादृते तव / त्वयीश्वरे संति गुणाः श्रुतास्तु तथाश्रुताः संति च देवदेव

ಶ್ರೀ ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ನಾಥ, ನಾನು ನಿಮ್ಮ ಪದಾರವಿಂದಗಳಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸುತ್ತೇನೆ; ನಿಮ್ಮ ಚರಣಗಳನ್ನು ಹೊರತು ಬೇರೆ ಆಶ್ರಯವನ್ನು ನಾನು ತಿಳಿಯುವುದಿಲ್ಲ. ಹೇ ದೇವದೇವ, ನಿಮ್ಮಲ್ಲಿ ದೈವೀ ಗುಣಗಳು ಇವೆ—ಶ್ರುತಿಗಳು ಕೇಳಿದಂತೆ ಹಾಗೆಯೇ ಪ್ರಕಟಿಸಿವೆ।

Verse 5

सम्यक् सृष्टं स्वायतनं च दत्वा गोविन्द दामोदर मां च पाहि / स्तुत्या मदीयश्च सुखकपूर्णः प्रियो जनो नास्ति तथा त्वदन्यः

ಹೇ ಗೋವಿಂದ, ಹೇ ದಾಮೋದರ, ನೀವು ಸೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಸಮ್ಯಕವಾಗಿ ನಿರ್ಮಿಸಿ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬನಿಗೂ ತನ್ನ ಯೋಗ್ಯ ಆಶ್ರಯವನ್ನು ನೀಡಿದ್ದೀರಿ; ನನ್ನನ್ನೂ ಕಾಪಾಡಿರಿ. ನಿಮ್ಮ ಸ್ತುತಿಯಿಂದ ನನ್ನ ಹೃದಯ ಆನಂದದಿಂದ ತುಂಬುತ್ತದೆ; ನಿಮ್ಮಂತ ಪ್ರಿಯನು ನನಗೆ ಯಾರೂ ಇಲ್ಲ—ನಿಮ್ಮ ಹೊರತು ಮತ್ತಾರೂ ಇಲ್ಲ।

Verse 6

ब्रह्मोवाच / लक्ष्मीपते सर्वजगन्निवास त्वं ज्ञानसिंधुः क्व च विश्वमूर्ते / अहं क्व चाज्ञस्तव वै शक्तिरस्ति ह्यज्ञोहं वै ह्यल्पशक्तिर्ममास्ति

ಬ್ರಹ್ಮನು ಹೇಳಿದರು— ಹೇ ಲಕ್ಷ್ಮೀಪತೇ, ಸರ್ವಜಗನ್ನಿವಾಸ! ಹೇ ವಿಶ್ವಮೂರ್ತೇ, ನೀನು ಜ್ಞಾನಸಿಂಧು. ನಾನು ಯಾರು, ನನ್ನ ಅಜ್ಞಾನವೇನು? ನಿಜವಾಗಿ ನಿನ್ನ ಶಕ್ತಿ ಪರಮ; ನಾನು ಅಜ್ಞನು, ನನ್ನ ಶಕ್ತಿ ಅತಿ ಅಲ್ಪ.

Verse 7

लक्ष्म्याश्चैव ज्ञानवैराग्यभक्ति ह्यत्यल्पमद्धा मयि सर्वदैव / तव प्रसादादस्ति जगन्निवास तत्र स्वामित्वं नास्ति विष्णो सदैव

ಹೇ ವಿಷ್ಣು, ಲಕ್ಷ್ಮಿ ಹಾಗೂ ಜ್ಞಾನ, ವೈರಾಗ್ಯ, ಭಕ್ತಿ—ಇವೆಲ್ಲವೂ ನನ್ನೊಳಗೆ ಸದಾ ಅತಿ ಅಲ್ಪ; ನಿನ್ನ ಮೇಲಿನ ನನ್ನ ಸ್ಥಿರ ಶ್ರದ್ಧೆಯೂ ಬಹಳ ಕಡಿಮೆ. ಆದರೂ ಹೇ ಜಗನ್ನಿವಾಸ, ನಿನ್ನ ಪ್ರಸಾದದಿಂದ ನೀನೇ ನನ್ನ ಆಶ್ರಯ; ಆ ಶರಣಾಗತಿಯಲ್ಲಿ ‘ನನ್ನದು’ ಎಂಬ ಸ್ವಾಮಿತ್ವಬುದ್ಧಿ ಎಂದಿಗೂ ಇರುವುದಿಲ್ಲ.

Verse 8

न देहि त्वं सर्वदा मे मुरारे अहंममत्वं प्राप्यमेतावदेव / गम्यज्ञानं योग्यगुणे रमेश प्रमादो वा नास्तिनास्त्यद्य नित्य

ಹೇ ಮುರಾರೇ, ನನಗೆ ಎಂದಿಗೂ ‘ನಾನು’ ‘ನನ್ನದು’ ಎಂಬ ಅಹಂ-ಮಮತ್ವವನ್ನು ಕೊಡಬೇಡ; ಅದೇ ನನ್ನ ಸಾಧನೆ ಆಗಲಿ. ಹೇ ರಮೇಶ, ಯೋಗ್ಯಗುಣಸಂಪನ್ನ, ನನಗೆ ಅನುಭವಗಮ್ಯವಾದ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸು, যাতে ಅಲಕ್ಷ್ಯ ಉಂಟಾಗದಿರಲಿ—ಇಂದೂ ಅಲ್ಲ, ಎಂದಿಗೂ ಅಲ್ಲ.

Verse 9

तन्मे हृषीकाणि पतन्त्यसत्पथे पदारविन्दे तु पतन्तु सर्वदा / लक्ष्म्या ह्यहं कोटिगुणेन हीनः स्तोतुं सामर्थ्यं नास्ति मे सुप्रसीद

ನನ್ನ ಇಂದ್ರಿಯಗಳು ಅಸತ್ಪಥದಲ್ಲಿ ಬೀಳುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಅವು ಸದಾ ನಿನ್ನ ಪದಾರವಿಂದಗಳಲ್ಲೇ ಬೀಳಲಿ. ನಾನು ಲಕ್ಷ್ಮಿಯಲ್ಲಿ ಕೋಟಿ ಗುಣದಿಂದ ಹೀನನು; ನಿನ್ನನ್ನು ಯೋಗ್ಯವಾಗಿ ಸ್ತುತಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ನನಗಿಲ್ಲ. ದಯವಿಟ್ಟು ಪ್ರಸನ್ನನಾಗು.

Verse 10

तदा वायुर्देवदेवो महात्मा दृष्ट्वा विष्णु भक्तिसंवर्धितात्मा

ಆಗ ದೇವದೇವನಾದ ಮಹಾತ್ಮ ವಾಯು ಇದನ್ನು ನೋಡಿ, ವಿಷ್ಣುಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಅಂತರಾತ್ಮ ಬಲಗೊಂಡು, ಯಥೋಚಿತವಾಗಿ ಕಾರ್ಯಮಾಡಿದನು.

Verse 11

स्नहोत्थरावः स्खलिताक्षरस्तं मुञ्चन्कणान्प्राञ्जलिराबभाषे / वायुरुवाच / एते हि देवास्तव भृत्यभूताः पदारविन्दं परमं सुदुर्लभम्

ಸ್ನೇಹದಿಂದ ಕಂಠ ಗದ್ಗದಿತವಾಗಿ, ಅಕ್ಷರಗಳು ತಡಬಡಿಸಿ, ಅಶ್ರುಬಿಂದುಗಳನ್ನು ಸುರಿಸುತ್ತಾ ಅಂಜಲಿ ಬಿಗಿದು ವಾಯು ಹೇಳಿದರು—“ಈ ದೇವರುಗಳು ನಿಮ್ಮ ಭೃತ್ಯರಾಗಿದ್ದಾರೆ; ಆದರೂ ನಿಮ್ಮ ಪದಪದ್ಮ ಪರಮ ದುರ್ಲಭ.”

Verse 12

चतुर्विधान्पुरुषार्थान्रमेश संप्रार्थये तच्च सदापि देव / दृष्ट्वा हरेः सैव मायैव तावत्सुकारणं किञ्चिदन्यन्न चास्ति

ಹೇ ರಮೇಶ, ಹೇ ದೇವ! ನಾನು ಸದಾ ನಿನ್ನಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಪುರುಷಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಬೇಡುತ್ತೇನೆ; ಆದರೆ ಹರಿಯ ದರ್ಶನದಿಂದ ತಿಳಿಯಿತು—ಸನ್ನಿಹಿತ ಕಾರಣವೆಂದರೆ ಅವನ ಮಾಯೆಯೇ, ಅದರ ಹೊರತು ಇನ್ನೇನೂ ಇಲ್ಲ.

Verse 13

अतो नाहं प्रदयोपि भूमन् भवत्पदांभोजनिषवणोत्सुकः / लोकस्य कृष्णाद्विमुखस्य कर्मणा अपुण्यशीलस्य सुदुः खितस्य

ಆದ್ದರಿಂದ, ಹೇ ಭೂಮನ್, ನಾನು ವರವನ್ನೂ ನೀಡಲು ಇಚ್ಛಿಸುವುದಿಲ್ಲ; ನಾನು ನಿನ್ನ ಪದಪದ್ಮಸೇವೆಗೆ ಮಾತ್ರ ಉತ್ಸುಕನು—ಕೃಷ್ಣನಿಂದ ವಿಮುಖನಾದ, ಅಪುಣ್ಯಶೀಲನಾದ, ತನ್ನ ಕರ್ಮಗಳಿಂದ ತೀವ್ರ ದುಃಖಿತನಾದವನಿಗಾಗಿ ಅಲ್ಲ.

Verse 14

अनुग्रहार्थं च तवावतारो नान्यश्च किञ्चित्पुरुषार्थस्तवेश / गोभूसुराणां च महीरुहाणां तथा सुराणां प्रवरावतारैः

ಹೇ ಈಶ! ನಿನ್ನ ಅವತಾರವು ಕೇವಲ ಅನುಗ್ರಹಾರ್ಥವೇ; ನಿನಗೆ ಸ್ವಂತವಾಗಿ ಬೇರೆ ಯಾವುದೇ ಪುರುಷಾರ್ಥವಿಲ್ಲ. ನಿನ್ನ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಅವತಾರಗಳಿಂದ ನೀನು ಗೋವುಗಳು, ಭೂಸುರರು (ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು), ಭೂಮಿ ಮತ್ತು ಅದರ ವೃಕ್ಷಗಳು, ಹಾಗೆಯೇ ದೇವರನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿ ಉನ್ನತಿಗೇರಿಸುತ್ತೀ.

Verse 15

क्षेमोपकाराणि च वासुदेव क्रीडन्विधत्ते न च किञ्चिदन्यत् / मनो न तृप्यत्यपि शंसतां नः सुकर्ममौलेश्चरितामृतानि

ಹೇ ವಾಸುದೇವ! ನೀನು ಕ್ರೀಡಾಭಾವದಿಂದ ಕ್ಷೇಮ ಮತ್ತು ಉಪಕಾರಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ವಿಧಿಸುತ್ತೀ; ಬೇರೆ ಏನೂ ಇಲ್ಲ. ನಾವು ಸ್ತುತಿಸಿದರೂ ಮನಸ್ಸು ತೃಪ್ತಿಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ, ಏಕೆಂದರೆ ಸುಕರ್ಮಮೌಲಿಯಾದ ಪ್ರಭುವಿನ ಚರಿತಗಳು ಅಮೃತಸಮಾನ.

Verse 16

अच्छिन्नभक्तस्य हि मे मुकुन्द सदा भक्तिं देहि पादारविन्दे / सदा तदेवास्तु न किञ्चिदन्यद्यत्र त्वमासीः पुरुषे देवदेव

ಹೇ ಮುಕುಂದಾ! ನನ್ನ ಅವಿಚ್ಛಿನ್ನ ಭಕ್ತಿಗೆ, ನಿನ್ನ ಪದ್ಮಪಾದಗಳಲ್ಲಿ ಸದಾ ಭಕ್ತಿಯನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸು. ಅದೇ ನಿತ್ಯವಾಗಿರಲಿ, ಬೇರೆ ಏನೂ ಬೇಡ—ನೀನು ವಾಸಿಸುವಲ್ಲಿ, ಹೇ ಪುರುಷೋತ್ತಮ, ದೇವದೇವ।

Verse 17

अहं च तत्रास्मि तव प्रसादाद्यत्रास्म्यहं तत्र भवान्महाप्रभो / व्यंसिर्ममेयं च शरीरमध्ये चतुर्मुखश्चैव न चैततदन्यैः

ನಿನ್ನ ಪ್ರಸಾದದಿಂದ ನಾನು ಅಲ್ಲಿ ಇದ್ದೇನೆ; ನಾನು ಎಲ್ಲಿ ಇದ್ದೇನೋ, ಹೇ ಮಹಾಪ್ರಭೋ, ಅಲ್ಲಿ ನೀನೂ ಇದ್ದೀಯ. ನನ್ನ ಈ ಅಂತರವ್ಯಾಪ್ತಿ ದೇಹಮಧ್ಯದಲ್ಲಿದೆ; ಚತುರ್ಮುಖ ಬ್ರಹ್ಮನೂ ಅಲ್ಲಿ—ಇದು ಇತರರಿಗೆ ತಿಳಿಯದು।

Verse 18

मदीयनिद्रा तव वन्दनं प्रभो मदीययामाचरणं प्रदक्षिणम् / मदीयव्याख्याहरणं स्तुतिः स्यादेवं विदित्वा च समर्पयामि

ಹೇ ಪ್ರಭೋ! ನನ್ನ ನಿದ್ರೆ ನಿನಗೆ ವಂದನೆಯಾಗಲಿ; ನನ್ನ ಜಾಗರಣದ ಆಚರಣೆ ನಿನಗೆ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆಯಾಗಲಿ. ನನ್ನ ಕರ್ಮಾನುಷ್ಠಾನ ನಿನ್ನ ಸ್ತುತಿಯಾಗಲಿ. ಹೀಗೆ ತಿಳಿದು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ನಿನಗೆ ಸಮರ್ಪಿಸುತ್ತೇನೆ।

Verse 19

मद्ब्रृद्धियोग्यं च पदार्थजातं दृष्ट्वा हरेः प्रतिमा एव तच्च / इत्थं मत्वाहं सर्वदा देवदेव तत्रस्थितान्हरिरूपान् भजिष्ये

ನನ್ನ ಬುದ್ಧಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಯೋಗ್ಯವಾದ ಎಲ್ಲ ಪದಾರ್ಥಸಮೂಹವನ್ನು ನೋಡಿ, ಇವೆಲ್ಲವೂ ಹರಿಯ ಪ್ರತಿಮೆಯೇ ಎಂದು ನಾನು ಮನಗಾಣುತ್ತೇನೆ. ಹೀಗೆ ತಿಳಿದು, ಹೇ ದೇವದೇವ, ನಾನು ಸದಾ ಅಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತವಾದ ಹರಿರೂಪಗಳನ್ನು ಭಜಿಸುತ್ತೇನೆ।

Verse 20

यच्चन्दनं यत्तु पुष्पं च धूपं वस्त्रं च यद्भक्ष्यभोज्यादिकं च / एतत्सर्वं विष्णुप्रीत्यर्थमेवेत्येतद्व्रतं सर्वदा वै करिष्ये

ನಾನು ಅರ್ಪಿಸುವ ಚಂದನ, ಪುಷ್ಪ, ಧೂಪ, ವಸ್ತ್ರ, ಹಾಗೆಯೇ ಭಕ್ಷ್ಯ-ಭೋಜ್ಯಾದಿಗಳು—ಇವೆಲ್ಲವೂ ಕೇವಲ ಶ್ರೀವಿಷ್ಣುವಿನ ಪ್ರೀತಿಗಾಗಿ ಮಾತ್ರವಾಗಲಿ. ಈ ವ್ರತವನ್ನು ನಾನು ಸದಾ ಆಚರಿಸುತ್ತೇನೆ।

Verse 21

अवैष्णवान्दूषयिष्ये सदाहं सद्वैष्णवान्पा (ल्लां) लयिष्ये मुरारे / विष्णुद्रुहां छेदयिष्ये च जिह्वां तच्छृण्वतां पूरयिष्ये त्रपूल्काः

ನಾನು ಯಾವಾಗಲೂ ಅವೈಷ್ಣವರನ್ನು ದೂಷಿಸುತ್ತೇನೆ ಮತ್ತು ಸದ್ವೈಷ್ಣವರನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುತ್ತೇನೆ. ಓ ಮುರಾರಿ, ವಿಷ್ಣುವನ್ನು ದ್ವೇಷಿಸುವವರ ನಾಲಿಗೆಯನ್ನು ನಾನು ಕತ್ತರಿಸುತ್ತೇನೆ ಮತ್ತು ಅಂತಹ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳುವವರ ಕಿವಿಗಳನ್ನು ಸೀಸ ಮತ್ತು ಕಲ್ಮಶಗಳಿಂದ ತುಂಬಿಸುತ್ತೇನೆ.

Verse 22

एतादृशी शक्तिर्ममास्ति देव तव प्रसादाद्ब्र लिनोपि विष्णो / अथापि नाहं स्तवने समर्थः लक्ष्म्या ह्यहं कोटिगुणैर्विहीनः

ಓ ದೇವನೇ, ಓ ಬಲಿಷ್ಠ ವಿಷ್ಣುವೇ, ನಿನ್ನ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದಲೇ ನನಗೆ ಇಂತಹ ಶಕ್ತಿ ಬಂದಿದೆ. ಆದರೂ, ಲಕ್ಷ್ಮಿಗಿಂತ ಕೋಟಿ ಪಟ್ಟು ಗುಣಗಳಲ್ಲಿ ಹೀನನಾಗಿರುವುದರಿಂದ ನಿನ್ನನ್ನು ಸಮರ್ಪಕವಾಗಿ ಸ್ತುತಿಸಲು ನಾನು ಅಸಮರ್ಥನಾಗಿದ್ದೇನೆ.

Verse 23

एतत्स्तोत्रं ह्यर्थयेच्चैव या नः तत्र प्रीतिर्ह्यक्षया मे सदा स्यात् / स्तोत्रं ह्येतत्पाठयन्तीह लोके ते वैष्णवास्ते च हरिप्रियाश्च

ಯಾರು ಈ ಸ್ತೋತ್ರದ ಫಲವನ್ನು ಬಯಸುತ್ತಾರೋ, ಅವರ ಮೇಲೆ ನನ್ನ ಪ್ರೀತಿಯು ಶಾಶ್ವತವಾಗಿರಲಿ. ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಯಾರು ಈ ಸ್ತೋತ್ರವನ್ನು ಪಠಿಸುತ್ತಾರೋ, ಅವರೇ ವೈಷ್ಣವರು ಮತ್ತು ಅವರೇ ಹರಿಗೆ ಪ್ರಿಯರು.

Verse 24

कुर्वन्ति ये पठनं नित्यमेव समर्पयिष्यति सदा हरौ च / तेषां हरिः प्रीयते केशवोलं हरौ प्रसन्ने किमलभ्यमस्ति

ಯಾರು ಇದನ್ನು ನಿತ್ಯವೂ ಪಠಿಸುತ್ತಾರೋ ಮತ್ತು ಹರಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸುತ್ತಾರೋ, ಅವರ ಮೇಲೆ ಕೇಶವನು ಪ್ರಸನ್ನನಾಗುತ್ತಾನೆ. ಹರಿಯು ಪ್ರಸನ್ನನಾದರೆ ಪಡೆಯಲಾಗದ್ದು ಯಾವುದಿದೆ?

Verse 25

एवं स्तुत्वा वलदेवो महात्मा तूष्णीं स्थितः प्राञ्जलिरग्रतो हरेः / सरस्वत्युवाच / को वा रसज्ञो भगवन् मुरारे हरे गुणस्तवनात्कीर्तनाद्वा

ಹೀಗೆ ಸ್ತುತಿಸಿದ ನಂತರ, ಮಹಾತ್ಮ ಬಲದೇವನು ಕೈಮುಗಿದು ಹರಿಯ ಮುಂದೆ ಮೌನವಾಗಿ ನಿಂತನು. ಆಗ ಸರಸ್ವತಿ ಹೇಳಿದಳು: 'ಓ ಭಗವಂತನೇ, ಮುರಾರಿ, ಕೇವಲ ನಿನ್ನ ಗುಣಗಳನ್ನು ಸ್ತುತಿಸುವುದರಿಂದ ಅಥವಾ ಕೀರ್ತನೆ ಮಾಡುವುದರಿಂದ ರಸಜ್ಞನು ಯಾರಾಗಬಲ್ಲನು?'

Verse 26

अलंबुद्धिं प्राप्नुयाद्देवदेव ब्रह्मादिभिः सर्वदा स्तूयमान / यः कर्णनाडीं पुरुषस्य यातो भवप्रदां देहरतिं छिनत्ति

ಹೇ ದೇವದೇವ! ಬ್ರಹ್ಮಾದಿ ದೇವರಿಂದ ಸದಾ ಸ್ತುತಿಸಲ್ಪಡುವ ನೀನು; ಯಾರು ಪುರುಷನ ಕರ್ಣನಾಡಿ-ಮಾರ್ಗದಿಂದ ಪ್ರವೇಶಿಸಿ ಭವಪ್ರದ ದೇಹಾಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಛೇದಿಸುತ್ತಾನೋ, ಅವನು ಅಚಲವಾದ ಸ್ಥಿರಬುದ್ಧಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ।

Verse 27

न केवलं देहरतिं छिनत्त्यसद्गृहक्षेत्रभार्यासुतेषु नित्यम् / पश्वादिरूपेषु धनादिकेषु अनर्घ्यरत्नेषु प्रियं छिनात्ति

ಮರಣವು ಕೇವಲ ದೇಹರತಿಯನ್ನು ಮಾತ್ರ ಛೇದಿಸುವುದಿಲ್ಲ; ಅಸತ್ಯ ಆಸಕ್ತಿಗಳಾದ ಮನೆ-ಭೂಮಿ, ಹೆಂಡತಿ-ಮಕ್ಕಳು, ಪಶುಗಳು ಮೊದಲಾದವು, ಧನ-ಸಂಪತ್ತು, ಅಮೂಲ್ಯ ರತ್ನಗಳ ಮೇಲಿನ ಪ್ರೀತಿಯನ್ನೂ ನಿತ್ಯವಾಗಿ ಕತ್ತರಿಸುತ್ತದೆ।

Verse 28

अनं तवेदप्रतिपादितोपि लक्ष्मीर्न वै वेद तव स्वरूपम् / चतुर्मुखो नैव वेद न वायुरसौ न वेत्तीति किमत्र चित्रम्

ಹೇ ಅನಂತ! ವೇದಗಳು ನಿನ್ನನ್ನು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದರೂ ಲಕ್ಷ್ಮೀ ದೇವಿ ನಿನ್ನ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಯಥಾರ್ಥವಾಗಿ ತಿಳಿಯಳು. ಚತುರ್ಮುಖ ಬ್ರಹ್ಮನಿಗೂ ತಿಳಿಯದು, ವಾಯುವಿಗೂ ತಿಳಿಯದು—ಇದರಲ್ಲಿ ಆಶ್ಚರ್ಯವೇನು?

Verse 29

एतादृशस्य स्तवने क्वास्ति शक्तिर्मम प्रभो ब्रह्मवाय्वोः सकाशात् / शतैर्गुणैः सर्वदा न्यूनतास्ति अतो हरे दयया मां च पाहि

ಹೇ ಪ್ರಭು! ಇಂತಹ ಸ್ತವನವನ್ನು ಮಾಡುವ ಶಕ್ತಿ ನನಗೆ ಎಲ್ಲಿದೆ? ಬ್ರಹ್ಮ ಮತ್ತು ವಾಯುವಿನ ಹೋಲಿಕೆಯಲ್ಲಿ ನಾನು ಸದಾ ನೂರಾರು ಗುಣಗಳಿಂದ ಹೀನನು; ಆದ್ದರಿಂದ ಹೇ ಹರಿ, ಕರುಣೆಯಿಂದ ನನ್ನನ್ನೂ ರಕ್ಷಿಸು।

Verse 30

एवं स्तुत्वा हरिं सा तु तूष्णीमास खगश्वर / भारती तु तदा स्तोतुं हरिं समुपचक्रमे

ಹೇ ಖಗೇಶ್ವರ! ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಹರಿಯನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಿ ಅವಳು ಮೌನವಾದಳು; ಆಗ ಭಾರತಿ (ಸರಸ್ವತಿ) ಹರಿಯನ್ನು ಸ್ತೋತ್ರಿಸಲು ಆರಂಭಿಸಿದಳು।

Verse 31

भारत्युवाच / ब्रह्मेश लक्ष्मीश हरे मुरारे गुणांस्तव श्रद्दधानस्य नित्यम् / तथा स्तुवन्तोस्य विवर्धमानां मतिं च नित्यं विषयेष्वसत्सु

ಭಾರತಿ ಹೇಳಿದರು— ಹೇ ಬ್ರಹ್ಮೇಶ, ಹೇ ಲಕ್ಷ್ಮೀಶ, ಹೇ ಹರಿ ಮುರಾರೆ! ಶ್ರದ್ಧಾವಂತನ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ನಿನ್ನ ಗುಣಗಳು ನಿತ್ಯವೂ ಪ್ರಕಾಶಿಸಲಿ. ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ನಿನ್ನನ್ನು ಸ್ತುತಿಸುವವನ ಬುದ್ಧಿ ಸದಾ ವೃದ್ಧಿಯಾಗಲಿ; ಅವನ ಮನಸ್ಸು ಅಸತ್, ನಶ್ವರ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಎಂದಿಗೂ ಆಸಕ್ತವಾಗದಿರಲಿ।

Verse 32

कुर्वन्ति वैराग्यममुत्र लोके ततः परं भक्तिदृढां तथैव / ततः परं चैव हरेः प्रसन्नतां कुर्वन्ति नित्यं तव देवदेव

ಆ ಪರಲೋಕದಲ್ಲಿ ಅವರು ವೈರಾಗ್ಯವನ್ನು ಅಭ್ಯಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ; ನಂತರ ದೃಢ ಭಕ್ತಿಯನ್ನು ಬೆಳೆಸುತ್ತಾರೆ. ಅದಕ್ಕೂ ಮೀರಿಸಿ, ಹೇ ದೇವದೇವ, ಅವರು ನಿತ್ಯ ಹರಿಯ ಪ್ರಸನ್ನ ಕೃಪೆಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಿರುತ್ತಾರೆ।

Verse 33

तेनापरोक्षं च भवेच्च तस्य अतो गुणानां स्तवने च मे रतिः / सा तु प्रजाता पुरुषस्य नित्यं संसारदुः खं तु तदाच्छिनत्ति

ಅದರಿಂದ ಅವನಿಗೆ ಅಪರೋಕ್ಷ ಅನುಭವ (ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷ ಸಾನ್ನಿಧ್ಯ) ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ನನಗೆ ಅವನ ಗುಣಸ್ತವನದಲ್ಲೇ ರತಿ. ಆ ಭಕ್ತಿ ಪುರುಷನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದಾಗ, ಅದು ನಿತ್ಯ ಸಂಸಾರದುಃಖವನ್ನು ಕಡಿದುಹಾಕುತ್ತದೆ।

Verse 34

विच्छिन्नदुः खस्य तदाधिकारिण आनन्दरूपाख्यफलं ददाति / हरेर्गुणानस्तुवतां च पापं तेषां हि पुण्यं च तथा क्षिणोति

ದುಃಖವು ಕಡಿದುಹೋಗಿ ಅದಕ್ಕೆ ಅರ್ಹನಾದವನಿಗೆ ಇದು ‘ಆನಂದ’ವೆಂಬ ಫಲವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಹರಿಯ ಗುಣಗಳನ್ನು ಸ್ತುತಿಸದವರಲ್ಲಿ ಪಾಪವನ್ನು ಕ್ಷೀಣಗೊಳಿಸುವಂತೆ, ಅವರ ಪುಣ್ಯವನ್ನೂ ಹಾಗೆಯೇ ಕ್ಷೀಣಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ।

Verse 35

एवं विदित्वा परमो गुरुर्मम वायुर्दयालुर्मम वल्लभश्च / हरेर्गुणान्सर्वगुणप्रसारान्ममैव योग्यान्सुखमुख्यभूतान्

ಹೀಗೆ ತಿಳಿದು (ನಾನು ಅರಿಯುವದೇನೆಂದರೆ) ವಾಯು ನನ್ನ ಪರಮ ಗುರು—ಕರುಣಾಮಯನು, ನನಗೆ ಪ್ರಿಯನು. ಹಾಗೆಯೇ ಹರಿಯ ಗುಣಗಳು, ಎಲ್ಲ ಗುಣಗಳ ಪ್ರಸಾರದ ಮೂಲವಾದವು, ನನಗೆ ಯೋಗ್ಯವಾದವು; ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಭಕ್ತಿಜನಿತ ಸುಖವೇ ಮುಖ್ಯ।

Verse 36

उद्धृत्य पुण्येभ्य इवार्तबन्धुः शिवश्च नो द्रुह्यति पुण्यकीर्तिम् / तव प्रसादाच्च श्रियः प्रसादाद्वायोः प्रसादाच्च ममास्ति नित्यम्

ಆರ್ತರಿಗೆ ಬಂಧುವಿನಂತೆ ಅವನು ಪುಣ್ಯಬಲದಿಂದ ನನ್ನನ್ನು ಉದ್ಧರಿಸಿದನು; ಶಿವನೂ ನನ್ನ ಪುಣ್ಯಕೀರ್ತಿಗೆ ದ್ರೋಹ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ. ನಿನ್ನ ಪ್ರಸಾದದಿಂದ, ಶ್ರೀ (ಲಕ್ಷ್ಮೀ)ಯ ಪ್ರಸಾದದಿಂದ ಮತ್ತು ವಾಯುವಿನ ಪ್ರಸಾದದಿಂದ ಈ ಅನುಗ್ರಹವು ನನಗೆ ನಿತ್ಯವೂ ಸ್ಥಿರವಾಗಿದೆ.

Verse 37

यद्यत्करोत्येव सदैव वायुस्तत्तत्करोत्येव सदैव नित्यम् / वायोर्विरोधं न करोति देवः स तद्विरोधं च करोति नित्यम्

ವಾಯು ಸದಾ ಏನು ಮಾಡುತ್ತಾನೋ, ಅದನ್ನೇ ದೇವನೂ ನಿತ್ಯ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ದೇವನು ವಾಯುವಿಗೆ ವಿರೋಧ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ; ವಾಯುವನ್ನು ವಿರೋಧಿಸುವವನು ನಿರಂತರ ವಿರೋಧವನ್ನೇ ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾನೆ.

Verse 38

हरेर्विरोधं न करोति वायुर्वायोर्विरोधं न करोति विष्णुः / वायोः प्रसादान्ममनास्ति किञ्चिदतानभावश्च तव प्रसादात्

ವಾಯು ಹರಿಗೆ ವಿರೋಧ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ; ವಿಷ್ಣುವೂ ವಾಯುವಿಗೆ ವಿರೋಧ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ. ವಾಯುವಿನ ಪ್ರಸಾದದಿಂದ ನನಗೆ ಯಾವುದಕ್ಕೂ ಕೊರತೆ ಇಲ್ಲ; ಹೇ ಪ್ರಭೋ, ನಿನ್ನ ಪ್ರಸಾದದಿಂದ ನನ್ನ ಅಜೇಯಭಾವ ದೃಢವಾಗಿದೆ.

Verse 39

यथैव मूलं च तथावतारे दुः खादिकं नास्ति समीरणस्य / वायुस्तथान्ये च उभौ मुकुन्दस्तथावतारेषु न दुः खरूपौ

ಸಮೀರಣ (ವಾಯು) ಮೂಲಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿಯೂ ಅವತಾರಪ್ರಕಟಗಳಲ್ಲಿ ದಃಖಾದಿ ಇಲ್ಲದಂತೆ, ವಾಯುವೂ ಇತರ ದೇವರೂ ಹಾಗೆಯೇ. ಅದೇ ರೀತಿ ಮುಕುಂದ (ವಿಷ್ಣು) ಕೂಡ ತನ್ನ ಅವತಾರಗಳಲ್ಲಿ ಎಂದಿಗೂ ದುಃಖಸ್ವರೂಪನಾಗುವುದಿಲ್ಲ.

Verse 40

अशक्तवद्दृश्यते वायुदेवः युगानुसारांल्लोकधर्मांस्तु रक्षन् / नरावतारे तत्र देवे मुरारे ह्यशक्तता नेति विचं तनीयम्

ಯುಗಾನುಸಾರ ಲೋಕಧರ್ಮವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುತ್ತಾ ವಾಯುದೇವನು ಅಶಕ್ತನಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ ಮುರಾರಿ (ಭಗವಾನ್ ವಿಷ್ಣು) ಸ್ವತಃ ನರಾವತಾರವಾಗಿ ಅವತರಿಸಿದಾಗ, ನಿಜವಾಗಿ ಯಾವುದೇ ಅಶಕ್ತತೆ ಇಲ್ಲವೆಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು.

Verse 41

अवताररूपे यमदुः खादिकं च न चिन्तनीयं ज्ञानिभिर्देवदेव / अहं कदाचित्सुखनाशप्रदेशे दैत्यांस्तथा मारयितुं गतोस्मि

ಹೇ ದೇವದೇವಾ! ಅವತಾರರೂಪದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸುವ ಯಮಸಂಬಂಧ ದುಃಖಗಳೂ, ಪೀಡಿಸುವ ‘ಖಾದಿಕ’ ಉಪದ್ರವಗಳೂ ಜ್ಞಾನಿಗಳು ಭಯಪಡುವುದಕ್ಕೂ ಚಿಂತಿಸುವುದಕ್ಕೂ ಯೋಗ್ಯವಲ್ಲ. ನಾನೂ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಸುಖನಾಶ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಹೋಗಿ ಅಲ್ಲಿ ದೈತ್ಯರನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದ್ದೇನೆ।

Verse 42

नैतावता मम वायोश्च नित्यं दुः खातनं नैव संचितनीयम् / एतादृशोहं स्तवनेनु कास्ति शक्तिर्गुणानां मधुसूदन प्रभो / वायोः सकाशाच्च गुणेन हीना संसाररूपे मुक्तरूपे च देव

ನಾನು ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ವಾಯುವೂ ಸಹ ನಿತ್ಯ ಈ ಶಾಶ್ವತ ದುಃಖಭಾರವನ್ನು ಸಂಚಯಿಸಬೇಕೆಂದಿಲ್ಲ. ಹೇ ಮಧುಸೂದನ ಪ್ರಭೋ! ನಾನು ಇಂತಹವನಾಗಿರುವಾಗ, ಕೇವಲ ಸ್ತೋತ್ರದಿಂದ ನಿನ್ನ ಗುಣಗಳನ್ನು ವರ್ಣಿಸುವ ಶಕ್ತಿ ನನಗೆ ಎಲ್ಲಿದೆ? ಹೇ ದೇವಾ! ವಾಯುವಿನ ಹೋಲಿಕೆಯಲ್ಲಿ ನಾನು ಸಾಮರ್ಥ್ಯದಲ್ಲಿ ಹೀನನು—ಸಂಸಾರಬಂಧದಲ್ಲೂ, ಮುಕ್ತಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲೂ।

Verse 43

एवं स्तुत्वा भारती तु तूष्णीमास खगेश्वर / तदनन्तरजः शेषः प्राञ्जलिः प्राह केशवम्

ಇಂತೆ ಸ್ತುತಿಸಿ ಭಾರತಿ (ಸರಸ್ವತಿ) ಮೌನವಾದಳು, ಹೇ ಖಗೇಶ್ವರ. ನಂತರ ಅನಂತನ ಅನುಜ ಶೇಷನು ಅಂಜಲಿ ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡು ಕೇಶವನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು।

Verse 44

शेष उवाच / नाहं च जाने तव पादमूलं रुद्रो न वेत्ति गरुडो न वेद / अहं वाण्याः शतगुणांशहीनो दत्त्वा ह्यायतनं पाहि मां वासुदेव

ಶೇಷನು ಹೇಳಿದನು—ನಿನ್ನ ಪಾದಮೂಲ (ಪರಮ ಆಧಾರ) ನನಗೆ ತಿಳಿಯದು; ರುದ್ರನಿಗೂ ತಿಳಿಯದು, ಗರುಡನಿಗೂ ತಿಳಿಯದು. ನಾನು ವಾಕ್ಸಾಮರ್ಥ್ಯದಲ್ಲಿ ನೂರುಪಟ್ಟು ಹೀನನು; ಆದರೂ ಈ ಆಯತನವನ್ನು (ಆಧಾರ/ಆಸನ) ಅರ್ಪಿಸಿ, ಹೇ ವಾಸುದೇವ, ನನ್ನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸು।

Verse 45

एवं स्तुत्वा सशेषस्तु तूष्णीमास खगेश्वर / तदनन्तरजो वीशः स्तोतुं समुपचक्रमे

ಇಂತೆ ಶೇಷನೊಡನೆ ಸ್ತುತಿಸಿ ಎಲ್ಲರೂ ಮೌನರಾದರು, ಹೇ ಖಗೇಶ್ವರ. ತಕ್ಷಣವೇ ನಂತರ ಪ್ರಭು (ವಿಷ್ಣು) ಸ್ತೋತ್ರವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದನು।

Verse 46

गरुड उवाच / तव पदोः स्तुतिं किं करोम्यहं मम पदांबुजे ह्यर्पितं मनः / कथमहं मुखे पक्षियोनिजः कथमेवङ्गुणा नीडितुं क्षमः

ಗರುಡನು ಹೇಳಿದನು—ನಿನ್ನ ಎರಡು ಪಾದಗಳ ಸ್ತುತಿಯನ್ನು ನಾನು ಹೇಗೆ ಮಾಡಲಿ? ನನ್ನ ಮನಸ್ಸು ಈಗಾಗಲೇ ನಿನ್ನ ಪಾದಪದ್ಮದಲ್ಲಿ ಅರ್ಪಿತವಾಗಿದೆ. ಪಕ್ಷಿಯೋನಿಯಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ ನಾನು, ಚಂಚುಮುಖನಾಗಿ, ಇಂತಹ ಉನ್ನತ ಗುಣಗಳನ್ನು ಯಥಾರ್ಥವಾಗಿ ವರ್ಣಿಸಲು ಹೇಗೆ ಸಮರ್ಥನಾಗುವೆನು?

Verse 47

एवं स्तुत्वा तु गरुडस्तूष्णीमास नयान्वितः / तदनन्तरजो रुद्रस्तोतुं समुपचक्रमे

ಹೀಗೆ ಸ್ತುತಿಸಿ, ವಿವೇಕಸಂಪನ್ನನಾದ ಗರುಡನು ಮೌನನಾದನು. ತದನಂತರ ತಕ್ಷಣವೇ ರುದ್ರನು ಸ್ತೋತ್ರವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದನು.

Verse 48

रुद्र उवाच / या वै तवेश भगवन्न विदाम भूमन् भक्तिर्ममास्तु शिवपादसरोजमूले / छन्नापि सा ननु सदा न ममास्ति देव तेनाद्रुहं तव विरुद्धमतः करोमि

ರುದ್ರನು ಹೇಳಿದನು—ಹೇ ಈಶ, ಹೇ ಭಗವನ್, ಹೇ ಸರ್ವವ್ಯಾಪಿ ಮಹಾನ್! ನನ್ನ ಭಕ್ತಿ ಶಿವನ ಪಾದಪದ್ಮಮೂಲದಲ್ಲೇ ನೆಲೆಸಿರಲಿ. ಆದರೆ ಹೇ ದೇವ, ಆ ಭಕ್ತಿ ಒಳಗೆ ಮರೆತಿದ್ದರೂ ಸದಾ ನನ್ನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರವಾಗುವುದಿಲ್ಲ; ಆದ್ದರಿಂದ ದ್ವೇಷವಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ನಿನ್ನ ಇಚ್ಛೆಗೆ ವಿರೋಧವಾಗಿ ನಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತೇನೆ.

Verse 49

सर्वान्न बुद्धिसहितस्य हरे मुरारे का शक्तिरस्ति वचने मम मूढबुद्धेः / वाण्या सदा शतगुणेन विहीनमेनं मां पाहि चेश मम चायतनं च दत्त्वा

ಹೇ ಹರಿ, ಹೇ ಮುರಾರಿ—ಸರ್ವಜ್ಞತೆಯೂ ಪರಿಪೂರ್ಣ ಬುದ್ಧಿಯೂಳ್ಳವನೇ! ಮೂಢಬುದ್ಧಿಯ ನನ್ನ ವಚನಕ್ಕೆ ಏನು ಶಕ್ತಿ? ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ನಾನು ಸದಾ ನೂರುಪಟ್ಟು ಕೊರತೆಯವನು. ಹೇ ಈಶ, ನನ್ನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸು; ನನ್ನ ವಾಣಿಗೆ ಯೋಗ್ಯವಾದ ಆಧಾರವನ್ನೂ (ಆಶ್ರಯವನ್ನೂ) ದಯಪಾಲಿಸು.

Verse 50

एवं स्तुत्वा स रुद्रस्तु तूष्णीमास द्विजोत्तमः / शेषानन्तरजा देवी वारुणी वाक्यमब्रवीत्

ಹೇ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮ! ಹೀಗೆ ಸ್ತುತಿಸಿ ರುದ್ರನು ಮೌನನಾದನು. ನಂತರ ಶೇಷ ಮತ್ತು ಅನಂತನ ನಂತರ ಜನಿಸಿದ ದೇವಿ ವಾರುಣಿ ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದರು.

Verse 51

वारुण्युवाच / लक्ष्मीपते ब्रह्मपते मनोः पतेगिरः पते रुद्रपते नृणां पते / गुणांस्तव स्तोतुमहं समर्था न पार्वती नापि सुपर्णपत्नी

ವಾರುಣಿ ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ಲಕ್ಷ್ಮೀಪತೇ, ಹೇ ಬ್ರಹ್ಮಪತೇ, ಹೇ ಮನೋಃಪತೇ, ಹೇ ವಾಣೀಪತೇ, ಹೇ ರುದ್ರಪತೇ, ಹೇ ನರಾಧಿಪತೇ! ನಿನ್ನ ಗುಣಗಳನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸ್ತುತಿಸಲು ನಾನು ಸಮರ್ಥಳಲ್ಲ; ಪಾರ್ವತಿಯೂ ಅಲ್ಲ, ಸುಪರ್ಣನ (ಗರುಡನ) ಪತ್ನಿಯೂ ಅಲ್ಲ।

Verse 52

शेषादहं दशगुणैर्विहीना मां पाहि नित्यं जगतामधीश

ಶೇಷನಿಗಿಂತ ನಾನು ದಶಗುಣವಾಗಿ ಗುಣಹೀನಳಾಗಿದ್ದೇನೆ; ಹೇ ಜಗದಾಧೀಶ, ನನ್ನನ್ನು ನಿತ್ಯ ರಕ್ಷಿಸು।

Verse 53

एवं स्तुत्वा वारुणी तु तूष्णीमास खगेश्वर / तदनन्तरजा ब्राह्मी सौपर्णी ह्युपचक्रमे

ಹೀಗೆ ಸ್ತುತಿಸಿ, ಹೇ ಖಗೇಶ್ವರ, ವಾರುಣಿ ಮೌನವಾದಳು. ತದನಂತರ ತಕ್ಷಣವೇ ಸುಪರ್ಣಪುತ್ರ (ಗರುಡ)ನ ಬ್ರಾಹ್ಮೀ ಶಕ್ತಿ ಕಾರ್ಯಕ್ಕೆ ಪ್ರವೃತ್ತವಾಯಿತು।

Verse 54

सौपर्ण्युवाच / स्तोतुं गुणांस्तव हरे जगदी शवाचा श्रोतुं हरे तव कथां श्रवणे न शक्तिः / यस्तत्त्वनुं स्मरति देव तव स्वरूपं को वै नु वेद भुवि तं भगवत्पदार्थम्

ಸೌಪರ್ಣ್ಯ (ಗರುಡ) ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ಹರಿ, ಹೇ ಜಗದೀಶ! ನಿನ್ನ ಗುಣಗಳನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಲು ನನ್ನ ವಾಕ್ಕಿಗೆ ಶಕ್ತಿ ಇಲ್ಲ; ಹೇ ಹರಿ, ನಿನ್ನ ಕಥೆಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕೇಳಲು ನನ್ನ ಶ್ರವಣಕ್ಕೂ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಇಲ್ಲ. ಹೇ ದೇವ, ಯಾರು ತತ್ತ್ವತಃ ನಿನ್ನ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುತ್ತಾರೋ, ಅವರು ಭುವಿಯಲ್ಲಿ ಆ ಭಗವತ್ಪದಾರ್ಥ—ಪರಮ ಸತ್ಯ—ವನ್ನು ಹೇಗೆ ಅರಿಯದೆ ಇರಬಲ್ಲರು?

Verse 55

अतो गुणस्तवने नास्ति शक्तिर्वीन्द्राहदं दशगुणैरवरा च नित्यम्

ಆದ್ದರಿಂದ ನಿನ್ನ ಗುಣಗಳನ್ನು ಯಥೋಚಿತವಾಗಿ ಸ್ತುತಿಸಲು ನನ್ನಲ್ಲಿ ಶಕ್ತಿ ಇಲ್ಲ; ಇಂದ್ರಾದಿಗಳಿಗಿಂತ ನಾನು ನಿತ್ಯ ದಶಗುಣವಾಗಿ ಹೀನನಾಗಿದ್ದೇನೆ।

Verse 56

एवं स्तुत्वा तु सौपर्णी तूष्णीमास खगेश्वर / रुद्रानन्तरजा स्तोतुं गिरिजा तूपचक्रमे

ಹೀಗೆ ಸ್ತುತಿಸಿ ಸೌಪರ್ಣಿ ಗರುಡನು, ಖಗೇಶ್ವರನು, ಮೌನನಾದನು. ನಂತರ ರುದ್ರಾನಂತರಜೆಯಾದ ಗಿರಿಜಾ (ಪಾರ್ವತಿ) ಸ್ತೋತ್ರವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದಳು.

Verse 57

पार्वत्युवाच गोविन्द नारायण वासुदेव त्वया हि मे किञ्चिदपि प्रयोजनम् / नास्त्येव स्वामिन्न च नाम वाचा सौभाग्यरूपः सर्वदा एक एव

ಪಾರ್ವತಿ ಹೇಳಿದರು— ಓ ಗೋವಿಂದ, ಓ ನಾರಾಯಣ, ಓ ವಾಸುದೇವ! ನಿನ್ನ ಹೊರತು ನನಗೆ ಯಾವುದೂ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ. ಸ್ವಾಮಿ, ಇಲ್ಲಿ ನಿನ್ನ ಹೊರತು ಹೆಸರು ಕೂಡ ಇಲ್ಲ, ವಾಕ್ಯವೂ ಇಲ್ಲ; ನೀನೇ ಸದಾ ಸೌಭಾಗ್ಯಸ್ವರೂಪ, ಅದ್ವಿತೀಯ ಏಕನು.

Verse 58

नारायणेति तव नाम च एकमेव वैराग्यभक्तिविभवे परमं समर्थाम् / असंख्यब्रह्मादिकहत्यनाशाने गुर्वङ्गनाकोटिविनाशने च

ನಿನ್ನ ನಾಮದ ಒಂದೇ ಉಚ್ಚಾರಣೆ—“ನಾರಾಯಣ”—ವೈರಾಗ್ಯ ಹಾಗೂ ಭಕ್ತಿವೈಭವವನ್ನು ನೀಡಲು ಪರಮ ಸಮರ್ಥ; ಮತ್ತು ಅಸಂಖ್ಯ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾದಿ ಹತ್ಯೆಗಳಂತಹ ಪಾಪಗಳನ್ನು, ಗುರುಪತ್ನಿ-ಲಂಘನಕ್ಕೆ ಕೋಟಿ ಸಮವಾದ ಮಹಾಪಾಪವನ್ನೂ ನಾಶಮಾಡುತ್ತದೆ.

Verse 59

नामाधिकारिणी चाहं गुणानां च महाप्रभो / स्तवने नास्ति मे शक्ती रुद्राद्दशगुणैरहम्

ಹೇ ಮಹಾಪ್ರಭೋ! ನಾನು ನಾಮಗಳ ಅಧಿಷ್ಠಾತ್ರೀ, ಗುಣಗಳ ಅಧಿಷ್ಠಾತ್ರೀ ಕೂಡ; ಆದರೂ ನಿನ್ನ ಸ್ತವನ ಮಾಡಲು ನನಗೆ ಶಕ್ತಿ ಇಲ್ಲ—ನಾನು ರುದ್ರನಿಗಿಂತಲೂ ಹತ್ತು ಪಟ್ಟು ಹೀನಳಾಗಿದ್ದೇನೆ.

Verse 60

अवरा च सदास्म्येव नात्र कार्या विचारणा / एवं स्तुत्वा सा गिरिजा स्तूष्णीमास खगेश्वर

ನಾನು ಸದಾ ಹೀನಳೇ—ಇಲ್ಲಿ ವಿಚಾರಿಸುವ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ. ಹೀಗೆ ಸ್ತುತಿಸಿ ಗಿರಿಜಾ ಮೌನಳಾದಳು, ಹೇ ಖಗೇಶ್ವರ (ಗರುಡ)!