Adhyaya 27

Verse 1

इति श्रीब्रह्माण्डे महापुराणे उत्तरभागे हयग्रीवागस्त्यसंवादे ललितोपाख्याने भण्डपुत्रवधो नाम षड्विंशो ऽध्यायः अथ नष्टेषु पुत्रेषु शोकानलपरिप्लुतः / विललाप स दैत्येन्द्रो मत्वा जातं कुलक्षयम्

ಇಂತೆ ಶ್ರೀಬ್ರಹ್ಮಾಂಡ ಮಹಾಪುರಾಣದ ಉತ್ತರಭಾಗದಲ್ಲಿ, ಹಯಗ್ರೀವ–ಅಗಸ್ತ್ಯ ಸಂವಾದದ ಲಲಿತೋಪಾಖ್ಯಾನದಲ್ಲಿ ‘ಭಂಡಪುತ್ರವಧ’ ಎಂಬ ಇಪ್ಪತ್ತಾರನೇ ಅಧ್ಯಾಯ. ನಂತರ, ಪುತ್ರರು ನಾಶವಾದಾಗ ಶೋಕಾಗ್ನಿಯಿಂದ ಆವರಿತನಾದ ಆ ದೈತ್ಯೇಂದ್ರನು, ಕುಲಕ್ಷಯ ಸಂಭವಿಸಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿದು, ವಿಲಪಿಸಿದನು।

Verse 2

हा पुत्रा हा गुणोदारा हा मदेकपरायणाः / हा मन्नेत्रसुधापूरा हा मत्कुलविवर्धनाः

ಹಾಯ್ ಪುತ್ರರೇ! ಹಾಯ್ ಗುಣೋದಾರರೇ! ಹಾಯ್ ನನ್ನಲ್ಲೇ ಏಕಪರಾಯಣರಾದವರೇ! ಹಾಯ್ ನನ್ನ ನೇತ್ರಗಳಿಗೆ ಅಮೃತಪೂರರಾದವರೇ! ಹಾಯ್ ನನ್ನ ಕುಲವರ್ಧಕರೇ!

Verse 3

हा समस्तसुरश्रेष्ठमदभञ्जनतत्पराः / हा समस्तसुरस्त्रीणामन्तर्मोहनमन्मथाः

ಹಾಯ್ ಸಮಸ್ತ ದೇವಶ್ರೇಷ್ಠರ ಗರ್ವವನ್ನು ಭಂಗ ಮಾಡಲು ತತ್ಪರರಾದವರೇ! ಹಾಯ್ ಸಮಸ್ತ ದೇವಸ್ತ್ರೀಯರ ಅಂತರವನ್ನು ಮೋಹಿಸುವ ಮನ್ಮಥಸಮಾನರೇ!

Verse 4

दिशत प्रीतिवाचं मे ममाङ्के वल्गताधुना / किमिदानीमिमं तातमवमुच्य सुखं गताः

ನನಗೆ ಪ್ರೀತಿವಚನವನ್ನು ಹೇಳಿರಿ; ಈಗ ನನ್ನ ಅಂಕದಲ್ಲಿ ಆಟವಾಡಿರಿ. ಮಗನೇ, ಈಗ ಈ ತಂದೆಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ನೀವು ಹೇಗೆ ಸುಖವಾಗಿ ಹೋಗಿಬಿಟ್ಟಿರಿ?

Verse 5

युष्मान्विना न शोभन्ते मम राज्यानि पुत्रकाः / रिक्तानि मम गेहानि रिक्ता राजसभापि मे

ಪುತ್ರರೇ, ನಿಮ್ಮಿಲ್ಲದೆ ನನ್ನ ರಾಜ್ಯಗಳು ಶೋಭಿಸುವುದಿಲ್ಲ; ನನ್ನ ಮನೆಗಳು ಖಾಲಿ, ನನ್ನ ರಾಜಸಭೆಯೂ ಖಾಲಿಯಾಗಿದೆ.

Verse 6

कथमेवं विनिःशेषं हतायूयं दुराशयाः / अप्रधृष्यभुजासत्त्वान्भवतो मत्कुलाङ्कुरान् / कथमेकपदे दुष्टा वनिता संगरे ऽवधीत्

ದುರಾಶಯರೇ, ನೀವು ಹೀಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಹೇಗೆ ಹತರಾದಿರಿ? ಅಪ್ರತಿಹತ ಭುಜಬಲವಿರುವ, ನನ್ನ ಕುಲದ ಅಂಕುರಗಳಾದ ನಿಮ್ಮನ್ನು ಆ ದುಷ್ಟ ಸ್ತ್ರೀ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ ವಧಿಸಿತು?

Verse 7

मम नष्टानि सौख्यानि मम नष्टाः कुलस्त्रियः / इतः परं कुले क्षीणे साहसानि सुखानि च

ನನ್ನ ಸೌಖ್ಯಗಳು ನಾಶವಾದವು; ನನ್ನ ಕುಲಸ್ತ್ರೀಯರೂ ನಾಶವಾದರು. ಇನ್ನು ಮುಂದೆ ಕುಲ ಕ್ಷೀಣವಾದಾಗ ಸಾಹಸವೂ ಸೌಖ್ಯವೂ ಉಳಿಯುವುದಿಲ್ಲ.

Verse 8

भवतः सुकृतैर्लब्ध्वा मम पूर्वजनुःकृतैः / नाशो ऽयं भवतामद्य जातो नष्टस्ततो ऽस्म्यहम्

ನಿಮ್ಮ ಸತ್ಕೃತ್ಯಗಳಿಂದಲೂ ನನ್ನ ಪೂರ್ವಜನ್ಮಕರ್ಮಗಳಿಂದಲೂ ದೊರೆತದ್ದೇ—ಇಂದು ನಿಮ್ಮ ಈ ವಿನಾಶವಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿದೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ನಾನೂ ನಾಶನಾಗಿದ್ದೇನೆ.

Verse 9

हा हतो ऽस्मि विपन्नो ऽस्मि मन्दभाग्यो ऽस्मि पुत्रकाः / इति शोकात्स पर्यस्यन्प्रलपन्मुक्तमूर्धजः / मूर्च्छया लुप्तहृदयो निष्पपात नुपासनात्

‘ಹಾ! ನಾನು ಹತನಾದೆ, ನಾನು ವಿಪತ್ತಿಗೆ ಒಳಗಾದೆ, ನಾನು ಮಂದಭಾಗ್ಯನು, ಮಕ್ಕಳೇ!’ ಎಂದು ಶೋಕದಿಂದ ಅಲೆಯುತ್ತಾ, ಅಳಲುತ್ತಾ, ಬಿಚ್ಚಿದ ಕೂದಲಿನೊಂದಿಗೆ ಅವನು ಮೂರ್ಚ್ಛೆಯಿಂದ ಹೃದಯಶೂನ್ಯನಾಗಿ ಆಸನದಿಂದ ಕೆಳಗೆ ಬಿದ್ದನು.

Verse 10

विशुक्रश्च विषङ्गश्च कुटिलाक्षश्च संसदि / भण्डमाश्वासयामासुर्दैवस्य कुटिलक्रमैः

ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ವಿಶುಕ್ರ, ವಿಷಂಗ ಮತ್ತು ಕುಟಿಲಾಕ್ಷ—ಇವರು ದೈವದ ವಕ್ರಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಹೇಳಿ ಭಂಡನಿಗೆ ಧೈರ್ಯ ತುಂಬಿದರು.

Verse 11

विशुक्र उवाच देवकि प्राकृत इव प्राप्तः शोकस्य वश्यताम् / लपसि त्वे प्रति सुतान्प्राप्तमृत्यून्महाहवे

ವಿಶುಕ್ರನು ಹೇಳಿದರು—‘ದೇವಕಿ! ನೀ ಸಾಮಾನ್ಯಳಂತೆ ಶೋಕದ ವಶಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಿದ್ದೀಯೆ. ಮಹಾಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಮರಣ ಪಡೆದ ನಿನ್ನ ಪುತ್ರರನ್ನು ನೆನೆದು ನೀ ಅಳಲುತ್ತೀಯೆ.’

Verse 12

धर्मवान्विहितः पन्था वीराणामेष शाश्वतः / अशोच्यमाहवे मृत्युं प्राप्नुवन्ति यदर्हितम्

ವೀರರಿಗೆ ಇದು ಧರ್ಮಬದ್ಧವಾದ ಮತ್ತು ಶಾಶ್ವತವಾದ ಮಾರ್ಗವಾಗಿದೆ. ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಮರಣವು ಶೋಕಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಲ್ಲ, ಅದು ಅವರಿಗೆ ಅರ್ಹವಾದುದೇ ಆಗಿದೆ.

Verse 13

एतदेव विनाशाय शल्यवद्बाधते मनः / यत्स्त्री समागत्य हठान्नि हन्ति सुभटान्रणे

ವಿನಾಶಕ್ಕಾಗಿ ಇದೊಂದೇ ವಿಷಯವು ಮನಸ್ಸನ್ನು ಮುಳ್ಳಿನಂತೆ ಬಾಧಿಸುತ್ತಿದೆ; ಒಬ್ಬ ಸ್ತ್ರೀ ಬಂದು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠ ವೀರರನ್ನು ಬಲವಂತವಾಗಿ ಕೊಲ್ಲುತ್ತಿದ್ದಾಳೆ.

Verse 14

इत्युक्ते तेन दैत्येन पुत्रशोको व्यमुच्यत / भण्डेन चण्डकालाग्निसदृशः क्रोध आदधे

ಆ ದೈತ್ಯನು ಹೀಗೆ ಹೇಳಲು, ಭಂಡಾಸುರನು ಪುತ್ರಶೋಕವನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಬಿಟ್ಟನು ಮತ್ತು ಪ್ರಳಯಕಾಲದ ಅಗ್ನಿಯಂತೆ ಭಯಂಕರವಾದ ಕೋಪವನ್ನು ತಾಳಿದನು.

Verse 15

स कोशात्क्षिप्रमुद्धृत्य खड्गमुग्रं यमोपमम् / विस्फारिताक्षियुगलो भृशं जज्वाल तेजसा

ಅವನು ಒರೆಯಿಂದ ಯಮನಂತಿರುವ ಭಯಂಕರವಾದ ಕತ್ತಿಯನ್ನು ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಹೊರತೆಗೆದು, ಅಗಲವಾದ ಕಣ್ಣುಗಳಿಂದ ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಉರಿಯತೊಡಗಿದನು.

Verse 16

इदानीमेव तां दुष्टां खड्गेनानेन खण्डशः / शकलीकृत्य समरे श्रमं प्राप्स्यामि बन्धुभिः

ಈಗಲೇ ಆ ದುಷ್ಟಳನ್ನು ಈ ಕತ್ತಿಯಿಂದ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ತುಂಡು ತುಂಡಾಗಿ ಕತ್ತರಿಸಿ, ನನ್ನ ಬಂಧುಗಳೊಂದಿಗೆ ನಾನು ವಿಶ್ರಾಂತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತೇನೆ.

Verse 17

इति रोषस्खलद्वर्णः श्वसन्निव भुजङ्गमः / खड्गं विधुन्वन्नुत्थाय प्रचचाला तिमत्तवत्

ಇಂತೆಂದು ಅವನು ಕ್ರೋಧದಿಂದ ವರ್ಣ ಬದಲಾಗುತ್ತ, ಫುಸಫುಸಿಸುವ ಸರ್ಪದಂತೆ, ಖಡ್ಗವನ್ನು ಝಳಪಿಸುತ್ತ ಎದ್ದು ನಿಂತು ಮದೋನ್ಮತ್ತನಂತೆ ಮುಂದಕ್ಕೆ ನಡೆದನು।

Verse 18

तं निरुध्य च संभ्रान्ताः सर्वे दानवपुङ्गवाः / वाचमूचुरतिक्रोधाज्ज्वलन्तो ललितां प्रति

ಅವನನ್ನು ತಡೆದು, ಗಾಬರಿಗೊಂಡ ಎಲ್ಲಾ ದಾನವಪುಂಗವರು, ಅತಿಕ್ರೋಧದಿಂದ ಜ್ವಲಿಸುತ್ತ, ಲಲಿತೆಯನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದರು।

Verse 19

न तदर्थे त्वया कार्यः स्वामिन्संभ्रम ईदृशः / अस्माभिः स्वबलैर्युक्तै रणोत्साहो विधीयते

ಸ್ವಾಮಿ! ಇದಕ್ಕಾಗಿ ನೀವು ಇಂತಹ ಆತುರಪಡಬೇಕಾಗಿಲ್ಲ; ನಾವು ನಮ್ಮ ಬಲದಿಂದ ಯುಕ್ತರಾಗಿ ಯುದ್ಧೋತ್ಸಾಹವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತೇವೆ।

Verse 20

भवदाज्ञालवं प्राप्य समस्तभुवनं हठात् / विमर्द्दयितुमीशाः स्मः किमु तां मुग्धभामिनीम्

ನಿಮ್ಮ ಆಜ್ಞೆಯ ಲವಮಾತ್ರ ದೊರೆತರೆ ನಾವು ಸಮಸ್ತ ಭುವನವನ್ನು ಹಠಾತ್ ಮರ್ಧಿಸಲು ಸಮರ್ಥರು; ಇನ್ನೂ ಆ ಮುಗ್ಧಭಾಮಿನಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಏನು ಹೇಳುವುದು?

Verse 21

किं चूषयामः सप्ताब्धीन्क्षोदयामो ऽथ वा गिरीन् / अधरोत्तरमेवैतत्त्रैलोक्यं करवाम वा

ನಾವು ಏಳು ಸಮುದ್ರಗಳನ್ನು ಹೀರಿ ಬಿಡೋಣವೇ, ಅಥವಾ ಪರ್ವತಗಳನ್ನು ಪುಡಿಗೈಯೋಣವೇ? ಇಲ್ಲವೇ ಈ ತ್ರೈಲೋಕ್ಯವನ್ನೇ ತಲೆಕೆಳಗಾಗಿಸೋಣವೇ?

Verse 22

छिनदाम सुरान्सर्वान्भिनदाम तदालयान् / पिन्षाम हरित्पालानाज्ञां देहि महामते

ನಾವು ಎಲ್ಲ ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಛೇದಿಸಿ, ಅವರ ಆಲಯಗಳನ್ನು ಭೇದಿಸಿ ಧ್ವಂಸಮಾಡೋಣ; ಹರಿತ್ಪಾಲರನ್ನು ಪುಡಿಮಾಡೋಣ. ಹೇ ಮಹಾಮತೇ, ಆಜ್ಞೆ ನೀಡು.

Verse 23

इत्युदीरित माकर्ण्य महाहङ्कारगर्वितम् / उवाच वचनं क्रुद्धः प्रतिघारुणलोचनः

ಹೀಗೆ ಮಹಾ ಅಹಂಕಾರದಿಂದ ಗರ್ವಿತವಾದ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳಿ, ಪ್ರತಿಘಾತಕ್ಕೆ ಕಠೋರ ದೃಷ್ಟಿಯುಳ್ಳವನು ಕ್ರುದ್ಧನಾಗಿ ವಚನವನ್ನು ಹೇಳಿದನು.

Verse 24

विशुक्र भवता गत्वा मायान्तार्हितवर्ष्मणा / जयविघ्नं महायन्त्रं कर्त्तव्यं कटके द्विषाम्

ಹೇ ವಿಶುಕ್ರ! ನೀನು ಮಾಯೆಯಿಂದ ದೇಹವನ್ನು ಅಂತರಹಿತಗೊಳಿಸಿ, ಶತ್ರುಗಳ ಕಟಕಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ‘ಜಯವಿಘ್ನ’ ಎಂಬ ಮಹಾಯಂತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸು.

Verse 25

इति तस्य वचः श्रुत्वा विशुक्रो रोषरूषितः / मायातिरोहितवपुर्जगाम ललिताबलम्

ಅವನ ವಚನವನ್ನು ಕೇಳಿ ವಿಶುಕ್ರನು ಕೋಪದಿಂದ ಉರಿದು, ಮಾಯೆಯಿಂದ ದೇಹವನ್ನು ಅಡಗಿಸಿಕೊಂಡು ಲಲಿತೆಯ ಬಲದ ಕಡೆಗೆ ಹೋದನು.

Verse 26

तस्मिन्प्रयातुमुद्युक्ते सुर्यो ऽस्तं समुपागतः / पर्यस्तकिरणस्तोमपाटलीकृतदिङ्मुखः

ಅವನು ಪ್ರಯಾಣಕ್ಕೆ ಸಿದ್ಧನಾಗುತ್ತಿದ್ದಂತೆಯೇ ಸೂರ್ಯನು ಅಸ್ತನಾದನು; ಕಿರಣಗಳ ಗುಚ್ಛ ಚದುರಿತು ಮತ್ತು ದಿಕ್ಕುಗಳ ಮುಖಗಳು ಪಾಟಲಿ ವರ್ಣದಿಂದ ರಂಜಿತವಾದವು.

Verse 27

अनुरागवती संध्या प्रयान्तं भानुमालिनम् / अनुवव्राज पातालकुञ्जे रन्तुमिवोत्सुका

ಅನುರಾಗಮಯ ಸಂಧ್ಯೆ, ಹೊರಟುಹೋಗುತ್ತಿದ್ದ ಸೂರ್ಯದೇವನ ಹಿಂದೆ ಹಿಂದೆ ಹೋದಳು; ಪಾತಾಳಕುಂಜದಲ್ಲಿ ಕ್ರೀಡಿಸಲು ಉತ್ಸುಕಳಾದಂತೆ.

Verse 28

वेगात्प्रपततो भानोर्देहसंगात्समुत्थिताः / चरमाब्धेरिव पयःकणास्तारा विरेजिरे

ವೇಗದಿಂದ ಅಸ್ತಮಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಸೂರ್ಯದೇವನ ದೇಹಸಂಗದಿಂದ ಎದ್ದ ಕಣಗಳು, ಅಂತಿಮ ಸಮುದ್ರತೀರದ ನೀರಿನ ಹನಿಗಳಂತೆ—ನಕ್ಷತ್ರಗಳಾಗಿ ಪ್ರಕಾಶಿಸಿದವು.

Verse 29

अथाससाद बहुलं तमः कज्जलमेचकम् / सार्थं कर्त्तुमिवोद्युक्तं सवर्णस्यासिदुर्धिया

ಆಮೇಲೆ ಕಾಜಲದಂತೆ ಕಪ್ಪಾಗಿ ದಟ್ಟವಾದ ತಮಸ್ಸು ಆವರಿಸಿತು; ಆ ದುರ್ಮತಿ ತನ್ನದೇ ಸಮವರ್ಣರ ಗುಂಪನ್ನು ಕಟ್ಟಲು ಉತ್ಸುಕನಾದಂತೆ ಕಂಡನು.

Verse 30

मायारथं समारूढो गूढशर्वरसंवृतः / अदृश्यवपुरापेदे ललिताकटकं खलः

ಮಾಯಾರಥವನ್ನು ಏರಿ, ರಾತ್ರಿಯ ಮುಚ್ಚಳದಲ್ಲಿ ಗುಪ್ತನಾಗಿದ್ದ ಆ ಖಲನು, ಅದೃಶ್ಯ ದೇಹದಿಂದ ಲಲಿತಾಕಟಕವನ್ನು ತಲುಪಿದನು.

Verse 31

तत्र गत्वा ज्वलज्ज्वालं वह्निप्राकारमण्डलम् / शतयोजनविस्तारामालोकयत् दुर्मतिः

ಅಲ್ಲಿ ಹೋಗಿ ಆ ದುರ್ಮತಿ, ಜ್ವಾಲೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಹೊತ್ತಿ ಉರಿಯುವ ಅಗ್ನಿ-ಪ್ರಾಕಾರಮಂಡಲವನ್ನು ಕಂಡನು; ಅದು ನೂರು ಯೋಜನ ವಿಸ್ತಾರವಾಗಿತ್ತು.

Verse 32

परितो विभ्रमञ्शालमवकाशमवाप्नुवन् / दक्षिणं द्वारमासाद्य निदध्यौ क्षणमुद्धतः

ಅವನು ಸುತ್ತಲೂ ಆ ವಿಭ್ರಮಶಾಲೆಯ ವಿಶಾಲಾವಕಾಶವನ್ನು ಪಡೆದು, ದಕ್ಷಿಣ ದ್ವಾರವನ್ನು ಸೇರಿ, ಉದ್ಧತಚಿತ್ತನಾಗಿ ಕ್ಷಣಮಾತ್ರ ಧ್ಯಾನಿಸಿದನು।

Verse 33

तत्रापश्यन्महासत्त्वास्सावधाना धृतायुधाः / आरूढयानाः सनद्धवर्माणो द्वारदेशतः

ಅಲ್ಲಿ ಅವನು ದ್ವಾರಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಮಹಾಸತ್ತ್ವವಂತರಾದ ವೀರರನ್ನು ಕಂಡನು—ಸಾವಧಾನವಾಗಿ, ಆಯುಧಧಾರಿಗಳಾಗಿ, ವಾಹನಾರೂಢರಾಗಿ, ಕವಚಧಾರಿಗಳಾಗಿ।

Verse 34

स्तंभिनीप्रमुखाः शक्तीर्विशत्यक्षौहिणीयुताः / सर्वदा द्वाररक्षार्थं निर्दिष्टा दण्डनाथया

ಸ್ತಂಭಿನೀ ಮೊದಲಾದ ಶಕ್ತಿಗಳು, ಇಪ್ಪತ್ತು ಅಕ್ಷೌಹಿಣಿ ಸೇನೆಗಳೊಂದಿಗೆ, ಸದಾ ದ್ವಾರರಕ್ಷಣಾರ್ಥ ದಂಡನಾಥೆಯವರಿಂದ ನಿಯೋಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದವು।

Verse 35

विलोक्य विस्मयाविष्टो विचार्य च चिरं तदा / शालस्य बहिरेवासौ स्थित्वा यन्त्रं समातनोत्

ಇದನ್ನು ನೋಡಿ ಅವನು ವಿಸ್ಮಯಾವಿಷ್ಟನಾಗಿ ದೀರ್ಘವಾಗಿ ವಿಚಾರಿಸಿದನು; ನಂತರ ಶಾಲೆಯ ಹೊರಗೇ ನಿಂತು ಒಂದು ಯಂತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದನು।

Verse 36

गव्यूतिमात्रकायामे तत्समानप्रविस्तरे / शिलापट्टे सुमहति प्रालिखद्यन्त्रमुत्तमम्

ಗವ್ಯೂತಿ ಪ್ರಮಾಣದ ಉದ್ದವೂ ಅದೇ ಪ್ರಮಾಣದ ಅಗಲವೂ ಇರುವ ಮಹಾ ಶಿಲಾಪಟ್ಟೆಯ ಮೇಲೆ ಅವನು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಯಂತ್ರವನ್ನು ಅಂಕಿತಗೊಳಿಸಿದನು।

Verse 37

अष्टदिक्ष्वष्टशूलेन संहाराक्षरमौलिना / अष्टभिर्दैवतैश्चैव युक्तं यन्त्रं समालिखत्

ಅವನು ಅಷ್ಟದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಹಾರಾಕ್ಷರಮೌಲಿಯಾದ ಅಷ್ಟಶೂಲ ಹಾಗೂ ಅಷ್ಟ ದೇವತೆಗಳಿಂದ ಯುಕ್ತವಾದ ಯಂತ್ರವನ್ನು ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಆಲೇಖಿಸಿದನು।

Verse 38

अलसा कृपणा दीना नितन्द्राच प्रमीलिका / क्लीबा च निरहङ्कारा चेत्यष्टौ देवताः स्मृताः

ಅಲಸಾ, ಕೃಪಣಾ, ದೀನಾ, ನಿತಂದ್ರಾ, ಪ್ರಮೀಲಿಕಾ, ಕ್ಲೀಬಾ ಮತ್ತು ನಿರಹಂಕಾರಾ—ಇವೆಂದು ಅಷ್ಟ ದೇವತೆಗಳು ಸ್ಮೃತವಾಗಿವೆ।

Verse 39

देवताष्टकमेतश्च शूलाष्टकपुटोपरि / नियोज्य लिखितं यन्त्रं मायावी सममन्त्रयत्

ಆ ಮಾಯಾವಿಯು ಶೂಲಾಷ್ಟಕದ ಆವರಣದ ಮೇಲೆ ಈ ದೇವತಾಷ್ಟಕವನ್ನು ನಿಯೋಜಿಸಿ, ಬರೆಯಲ್ಪಟ್ಟ ಯಂತ್ರದ ಮೇಲೆ ಸಮ್ಯಕ್ ಮಂತ್ರಜಪ ಮಾಡಿದನು।

Verse 40

पूजां विधाय मन्त्रस्य बलिभिश्छागलादिभिः / तद्यन्त्रं चारिकटके प्राक्षिपत्समरे ऽसुरः

ಮಂತ್ರಪೂಜೆಯನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿ, ಆಡು ಮೊದಲಾದ ಬಲಿಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿ, ಆ ಅಸುರನು ಸಮರದಲ್ಲಿ ಆ ಯಂತ್ರವನ್ನು ಚಾರಿಕಟಕದಲ್ಲಿ ಎಸೆದನು।

Verse 41

पाकारस्य बहिर्भागे वर्तिना तेन दुर्धिया / क्षिप्तमुल्लङ्घ्य च रणे पपात कटकान्तरे

ಆ ದುರ್ಬುದ್ಧಿಯು ಪಾಕಾರದ ಹೊರಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಎಸೆದನು; ಅದು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ದಾಟಿ ಸೇನಾ ವಲಯದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದುಬಿಟ್ಟಿತು।

Verse 42

तद्यन्त्रस्य विकारेण कटकस्थास्तुशक्तयः / विमुक्तशस्त्रसंन्यासमास्थिता दीनमानसाः

ಆ ಯಂತ್ರದ ವಿಕಾರದಿಂದ ಕಟಕದಲ್ಲಿದ್ದ ಎಲ್ಲಾ ಶಕ್ತಿಗಳು ಶಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ಶಸ್ತ್ರತ್ಯಾಗ-ಸಂನ್ಯಾಸವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿ ದೀನಮನಸ್ಸಾದವು।

Verse 43

किं हतैरसुरैः कार्यं शस्त्राशस्त्रिक्रमैरलम् / जयसिद्धफलं किं वा प्राणिहिंसा च पापदा

ಹತರಾದ ಅಸುರರಿಂದ ಏನು ಪ್ರಯೋಜನ? ಶಸ್ತ್ರ–ಅಶಸ್ತ್ರ ಕ್ರಮಗಳು ಸಾಕು. ಜಯಸಿದ್ಧಿಯ ಫಲವೇನು? ಪ್ರಾಣಿಹಿಂಸೆ ಪಾಪವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.

Verse 44

अमराणां कृते को ऽयं किमस्माकं भविष्यति / वृथा कलकलं कृत्वा न फलं युद्धकर्मणा

ಅಮರರಿಗಾಗಿ ಇದು ಯಾರಿಗಾಗಿ? ನಮಗೆ ಏನಾಗುತ್ತದೆ? ವ್ಯರ್ಥ ಗದ್ದಲ ಮಾಡಿ ಯುದ್ಧಕರ್ಮದಿಂದ ಫಲವಿಲ್ಲ।

Verse 45

का स्वामिनी महाराज्ञी का वासौ दण्डनायिका / का वा सा मन्त्रिणी श्यामा भृत्यत्वं नो ऽथ कीदृशम्

ಆ ಸ್ವಾಮಿನಿ ಮಹಾರಾಣಿ ಯಾರು? ಆ ದಂಡನಾಯಕಿ ಯಾರು? ಆ ಶ್ಯಾಮಾ ಮಂತ್ರಿಣಿ ಯಾರು? ನಮ್ಮ ಭೃತ್ಯತ್ವ ಹೇಗಿದೆ?

Verse 46

इह सर्वाभिरस्माभिर्भृत्यभूताभिरेकिका / वनिता स्वामिनीकृत्ये किं फलं मोक्ष्यते परम्

ಇಲ್ಲಿ ಭೃತ್ಯಭಾವದಲ್ಲಿರುವ ನಮ್ಮೆಲ್ಲರೊಳಗೆ ಒಬ್ಬಳನ್ನು ಸ್ವಾಮಿನಿಯಾಗಿ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ; ಅವಳ ಸೇವೆಯಿಂದ ಯಾವ ಪರಮ ಫಲ—ಮೋಕ್ಷ—ಸಿಗುತ್ತದೆ?

Verse 47

परेषां मर्मभिदुरैरायुधैर्न प्रयोजनम् / युद्धं शाम्यतु चास्माकं देहशस्त्रक्षतिप्रदम्

ಇತರರ ಮರ್ಮಭೇದಕ ಆಯುಧಗಳಿಂದ ನಮಗೆ ಪ್ರಯೋಜನವಿಲ್ಲ. ನಮ್ಮ ದೇಹಕ್ಕೆ ಶಸ್ತ್ರಕ್ಷತಿಯನ್ನು ನೀಡುವ ಈ ಯುದ್ಧ ಶಮನವಾಗಲಿ.

Verse 48

युद्धे च मरणं भावि वृथा स्युर्जीवितानि नः / युद्धे मृत्युर्भवेदेव इति तत्र प्रमैव का

ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಮರಣ ಅನಿವಾರ್ಯ; ಆದ್ದರಿಂದ ನಮ್ಮ ಜೀವಿತ ವ್ಯರ್ಥವಾಗುತ್ತದೆ. ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಮರಣವೇ ಸಂಭವಿಸುತ್ತದೆ—ಅಲ್ಲಿ ಪ್ರಮಾಣವೇನು?

Verse 49

उत्साहेन फलं नास्ति निद्रैवैका सुखावहा / आलस्यसदृशं नास्ति चित्तविश्रान्तिदायकम्

ಉತ್ಸಾಹದಿಂದ ಫಲವಿಲ್ಲ; ನಿದ್ರೆಯೇ ಏಕಮಾತ್ರ ಸುಖವಾಹಿನಿ. ಆಲಸ್ಯದಂತೆ ಚಿತ್ತಕ್ಕೆ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ನೀಡುವುದು ಮತ್ತಿಲ್ಲ.

Verse 50

एतादृशीश्च नो ज्ञात्वा सा राज्ञी किं करिष्यति / तस्या राज्ञीत्वमपि नः समवायेन कल्पितम्

ನಮ್ಮ ಈ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ತಿಳಿಯದೆ ಆ ರಾಣಿ ಏನು ಮಾಡಬಲ್ಲಳು? ಅವಳ ರಾಣಿತನವೂ ನಮ್ಮ ಸಂಯುಕ್ತ ಒಪ್ಪಿಗೆಯಿಂದಲೇ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಿದೆ.

Verse 51

एवं चोपेक्षितास्माभिः सा विनष्टबला भवेत् / नष्ट सत्त्वा च सा राज्ञी कान्नः शिक्षां करिष्यति

ಈ ರೀತಿ ನಮ್ಮ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯದಿಂದ ಅವಳು ಬಲಹೀನಳಾಗುವಳು. ಸತ್ವ ಕಳೆದುಕೊಂಡ ಆ ರಾಣಿ ನಮಗೆ ಏನು ಬೋಧಿಸಬಲ್ಲಳು?

Verse 52

एवमेव रणारंभं विमुच्य विधुतायुधाः / शक्तयो निद्रया द्वारे घूर्णमाना इवाभवन्

ಹೀಗೆ ಯುದ್ಧಾರಂಭವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ಆಯುಧಗಳನ್ನು ತೊಳೆದು ಬಿಟ್ಟ ಶಕ್ತಿಸೇನರು ನಿದ್ರೆಯಿಂದ ದ್ವಾರದಲ್ಲಿ ತಿರುಗಾಡುವವರಂತೆ ಅಲೆಯತೊಡಗಿದರು.

Verse 53

सर्वत्र मान्द्यं कार्येषु महदालस्यमागतम् / शिथिलं चाभवत्सर्वं शक्तीनां कटकं महत्

ಎಲ್ಲೆಡೆ ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಮಂದತೆ ವ್ಯಾಪಿಸಿ, ಮಹಾ ಆಲಸ್ಯ ಬಂದಿತು; ಶಕ್ತಿಗಳ ಮಹಾ ಕಟಕವೆಲ್ಲವೂ ಶಿಥಿಲವಾಯಿತು.

Verse 54

जयविघ्नं महायन्त्रमिति कृत्वा स दानवः

ಆ ದಾನವನು ಅದನ್ನು ‘ಜಯಕ್ಕೆ ವಿಘ್ನ ಉಂಟುಮಾಡುವ ಮಹಾಯಂತ್ರ’ ಎಂದು ನಿರ್ಧರಿಸಿದನು.

Verse 55

निर्विद्य तत्प्रभावेण कटकं प्रमिमन्थिषुः / द्वितीययुद्धदिवसस्यार्धरात्रे गते सति

ಅದರ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಬೇಸತ್ತು, ಎರಡನೇ ಯುದ್ಧದಿನದ ಅರ್ಧರಾತ್ರಿ ಕಳೆದಾಗ ಅವರು ಕಟಕವನ್ನು ಮಥಿಸಿ ಚೂರುಮೂರು ಮಾಡಲು ಮುಂದಾದರು.

Verse 56

निस्मृत्य नगराद्भूयस्त्रिंशदक्षौहिणीवृतः / आजगाम पुनर्दैत्यो विशुक्रः कटकं द्विषाम्

ಮತ್ತೆ ನಗರದಿಂದ ಹೊರಟು, ಮೂವತ್ತು ಅಕ್ಷೌಹಿಣಿಗಳಿಂದ ಆವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ದೈತ್ಯ ವಿಶುಕ್ರನು ಶತ್ರುಗಳ ಕಟಕದ ಮೇಲೆ ಪುನಃ ದಾಳಿ ಮಾಡಲು ಬಂದನು.

Verse 57

अश्रूयन्त ततस्तस्य रणनिःसाणनिस्वनाः / तथापि ता निरुद्योगाः शक्तयः कटके ऽभवन्

ಆಗ ಅವನ ಯುದ್ಧನಗಾರಗಳೂ ಶಂಖನಾದಗಳೂ ಕೇಳಿಬಂದವು; ಆದರೂ ಆ ಶಕ್ತಿಗಳು ನಿರುದ್ಯೋಗವಾಗಿ ಸೇನಾ ಶಿಬಿರದಲ್ಲೇ ಉಳಿದವು।

Verse 58

तदा महानुभावत्वाद्विकारैर्विघ्नयन्त्रजैः / अस्पृष्टे मन्त्रिणीदण्डनाथे चिन्तामवा पतुः

ಆಗ ಮಹಾನ್ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ವಿಘ್ನಯಂತ್ರಜನ್ಯ ವಿಕಾರಗಳು ಮಂತ್ರಿಣೀ-ದಂಡನಾಥನನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸಲಿಲ್ಲ; ಆದರೂ ಅವರು ಚಿಂತೆಯಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿದರು।

Verse 59

अहो बत महत्कष्टमिदमापतितं भयम् / कस्य वाथ विकारेण सैनिका निर्गतोद्यमाः

ಅಹೋ! ಎಂಥ ಮಹಾಕಷ್ಟವೂ ಭಯವೂ ಬಂದಿಳಿದಿದೆ; ಯಾರ ವಿಕಾರದಿಂದ ಸೈನಿಕರ ಉತ್ಸಾಹವೇ ಕುಗ್ಗಿದೆ?

Verse 60

निरस्तायुधसंरंभा निद्रातन्द्राविघूर्णिताः / न मानयन्ति वाक्यानि रार्चयन्ति महेश्वरीम् / औदासीन्यं वितन्वन्ति शक्तयो निस्पृहा इमाः

ಆಯುಧಸಂರಂಭವನ್ನು ತೊರೆದು ನಿದ್ರೆ-ತಂದ್ರೆಯಿಂದ ತೂಗುತ್ತಿವೆ; ವಾಕ್ಯಗಳನ್ನು ಗೌರವಿಸುವುದಿಲ್ಲ, ಮಹೇಶ್ವರಿಯನ್ನೇ ಅರ್ಚಿಸುತ್ತವೆ; ಉದಾಸೀನತೆಯನ್ನು ಹರಡುತ್ತವೆ—ಈ ಶಕ್ತಿಗಳು ನಿಸ್ಪೃಹವಾಗಿವೆ।

Verse 61

इति ते मन्त्रिणीदण्डनाथे चिन्तापरायणे / चक्रस्यन्दनमारूढे महाराज्ञीं समूचतुः

ಹೀಗೆಂದು, ಚಿಂತೆಯಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿದ ಮಂತ್ರಿಣೀ-ದಂಡನಾಥರು, ಚಕ್ರರಥದ ಮೇಲೆ ಏರಿದ್ದ ಮಹಾರಾಣಿಯನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಹೇಳಿದರು।

Verse 62

मन्त्रिण्युवाच देवि सक्य विकारो ऽयं शक्तयो विगतोद्यमाः / न शृण्वन्ति महाराज्ञि तवाज्ञां विश्वपालिताम्

ಮಂತ್ರಿಣಿ ನುಡಿದಳು—ದೇವಿ, ಈ ವಿಕಾರ ನಿವಾರಣೀಯ; ಶಕ್ತಿಗಳೆಲ್ಲ ಪ್ರಯತ್ನರಹಿತವಾಗಿವೆ. ಮಹಾರಾಜ್ಞಿ, ವಿಶ್ವಪಾಲಿನಿಯಾದ ನಿನ್ನ ಆಜ್ಞೆಯನ್ನು ಅವರು ಕೇಳುವುದಿಲ್ಲ.

Verse 63

अन्योन्यं च विरक्तास्ताः पराच्यः सर्वकर्मसु / निद्रातन्द्रामुकुलिता दुर्वाक्यानि वितन्वते

ಅವರು ಪರಸ್ಪರ ವಿರಕ್ತರಾಗಿದ್ದು, ಎಲ್ಲ ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿಯೂ ನಿರಾಸಕ್ತರು. ನಿದ್ರೆ-ತಂದ್ರೆಯಿಂದ ಮಂಕಾಗಿ ದುರ್ವಚನಗಳನ್ನು ಹರಡುತ್ತಾರೆ.

Verse 64

का दण्डिनी मन्त्रिणी का महाराज्ञीति का पुनः / युद्धं च कीदृशमिति क्षेपं भूरि वितन्वते

‘ದಂಡಿನಿ ಯಾರು, ಮಂತ್ರಿಣಿ ಯಾರು, ಈ ಮಹಾರಾಜ್ಞಿ ಮತ್ತೆ ಯಾರು?’ ‘ಯುದ್ಧ ಹೇಗಿರುತ್ತದೆ?’ ಎಂದು ಬಹಳ ಅವಹೇಳನವನ್ನು ಹರಡುತ್ತಾರೆ.

Verse 65

अस्मिन्नेवान्तरे शत्रुरागच्छति महाबलः / उद्दण्डभेरीनिस्वानैर्विभिन्दन्निव रोदसी

ಇದೇ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಮಹಾಬಲ ಶತ್ರು ಆಗಮಿಸುತ್ತಾನೆ; ಉದ್ದಂಡ ಭೇರಿಗಳ ನಾದದಿಂದ ಎರಡು ಲೋಕಗಳನ್ನು ಚೀರುತ್ತಿರುವಂತೆ ಮುನ್ನಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

Verse 66

अत्र यत्प्राप्तरूपं तन्महाराज्ञि प्रपद्यताम् / इत्युक्त्वा सह दण्डिन्या मन्त्रिणी प्रणतिं व्यधात्

‘ಮಹಾರಾಜ್ಞಿ, ಇಲ್ಲಿ ದೊರೆತಿರುವ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಆಶ್ರಯವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿರಿ.’ ಎಂದು ಹೇಳಿ ಮಂತ್ರಿಣಿ ದಂಡಿನಿಯೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಣಾಮ ಮಾಡಿದಳು.

Verse 67

ततः सा ललिता देवी कामेश्वरमुखं प्रति / दत्तदृष्टडिः समहसदतिरक्तरदावलिः

ಆಗ ಲಲಿತಾ ದೇವಿಯು ಕಾಮೇಶ್ವರನ ಮುಖದ ಕಡೆ ದೃಷ್ಟಿ ನೆಟ್ಟಳು; ಮೃದುಹಾಸದಿಂದ ಅವಳ ಅತ್ಯಂತ ಕೆಂಪಾದ ದಂತಪಂಕ್ತಿ ಪ್ರಕಾಶಿಸಿತು।

Verse 68

तस्याः स्मितप्रभापुञ्जे कुञ्जराकृतिमान्मुखे / कटक्रोडगलद्दानः कश्चिदेव व्यजृंभत

ಅವಳ ಸ್ಮಿತಪ್ರಭೆಯ ಗುಚ್ಛದಲ್ಲಿ, ಗಜಾಕೃತಿಯ ಮುಖದಲ್ಲಿ, ಕಪೋಲದಿಂದ ಮದ ಜರಿಯುವ ಒಬ್ಬ ದೇವ (ಗಣೇಶ) ಪ್ರಕಟನಾದನು।

Verse 69

जपापटलपाटल्यो बालचन्द्रवपुर्धरः / बीजपूरगदामिक्षुचापं शूलं सुदर्शनम्

ಜಪಾಪಟಲದಂತೆ ಅರುಣವರ್ಣ, ಬಾಲಚಂದ್ರಸಮಾನ ವಪುಧರ; ಅವನು ಬೀಜಪೂರ, ಗದೆ, ಇಕ್ಷುಚಾಪ, ಶೂಲ ಮತ್ತು ಸುದರ್ಶನವನ್ನು ಧರಿಸಿದನು।

Verse 70

अब्जपाशोत्पलव्रीहिमञ्जरीवरदां कुशान् / रत्नकुंभं च दशभिः स्वकैर्हस्तैः समुद्वहन्

ತನ್ನ ಹತ್ತು ಕೈಗಳಿಂದ ಅಬ್ಜಪಾಶ, ಉತ್ಪಲ, ವ್ರೀಹಿಮಂಜರಿ, ವರದಮುದ್ರೆ, ಕುಶಗಳು ಮತ್ತು ರತ್ನಕುಂಭವನ್ನು ಹೊತ್ತಿದ್ದನು।

Verse 71

तुन्दिलश्चन्द्रचूडालो मन्द्रबृंहितनिस्वनः / सिद्धिलक्ष्मीसमाश्लिष्टः प्रणनाम महेश्वरीम्

ತುಂದಿಲನಾಗಿ, ಚಂದ್ರಚೂಡಧಾರಿಯಾಗಿ, ಗಂಭೀರ ಗರ್ಜನೆಯಂತಹ ನಿಸ್ವನ ಹೊಂದಿ; ಸಿದ್ಧಿ-ಲಕ್ಷ್ಮಿಯಿಂದ ಆಲಿಂಗಿತನಾಗಿ ಮಹೇಶ್ವರಿಯನ್ನು ಪ್ರಣಮಿಸಿದನು।

Verse 72

तया कृताशीः स महान्गणनाथो गजाननः / जयविघ्नमहायन्त्रंभेत्तुं वेगाद्विनिर्ययौ

ಅವಳ ಆಶೀರ್ವಾದವನ್ನು ಪಡೆದ ಆ ಮಹಾಗಣನಾಥ ಗಜಾನನನು, ‘ಜಯವಿಘ್ನ’ ಮಹಾಯಂತ್ರವನ್ನು ಭೇದಿಸಲು ವೇಗದಿಂದ ಹೊರಟನು।

Verse 73

अन्तरेवहि शालस्य भ्रमद्दन्तावलाननः / निभृतं कुत्रचिल्लग्नं जयविघ्नं व्यलोकयत्

ಶಾಲೆಯ ಒಳಗೆಯೇ, ತಿರುಗಾಡುವ ದಂತಗಳಿರುವ ಗಜಮುಖನು ಎಲ್ಲೋ ಮೌನವಾಗಿ ಅಂಟಿಕೊಂಡಿದ್ದ ‘ಜಯವಿಘ್ನ’ವನ್ನು ಕಂಡನು।

Verse 74

स देवो घोरनिर्घातैर्दुःसहैर्दन्तपातनैः / क्षणाच्चूर्मीकरोति स्म जयविघ्नमहाशिलाम्

ಆ ದೇವನು ಭೀಕರ ಪ್ರಹಾರಗಳಿಂದಲೂ ಸಹಿಸಲಾರದ ದಂತಾಘಾತಗಳಿಂದಲೂ ಕ್ಷಣದಲ್ಲೇ ‘ಜಯವಿಘ್ನ’ ಮಹಾಶಿಲೆಯನ್ನು ಚೂರ್ಣಮಾಡಿದನು।

Verse 75

तत्र स्थिताभिर्दुष्टाभिर्देवताभिः सहैव सः / परागशेषतां नीत्वा तद्यन्त्रं प्रक्षिपद्दिवि

ಅಲ್ಲಿ ನಿಂತಿದ್ದ ದುಷ್ಟ ದೇವತೆಗಳ ಎದುರಲ್ಲೇ, ಅವನು ಆ ಯಂತ್ರವನ್ನು ಧೂಳಿನ ಅವಶೇಷಮಾತ್ರವಾಗಿಸಿ ಆಕಾಶಕ್ಕೆ ಎಸೆದನು।

Verse 76

ततः किलकिलारावं कृत्वाऽलस्यविवर्जिताः / उद्यताः समरं कर्तुं शक्तयः शस्त्रपाणयः

ನಂತರ ಆಲಸ್ಯವಿಲ್ಲದ ಆ ಶಕ್ತಿಗಳು, ಕೈಯಲ್ಲಿ ಶಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದು ಕಿಲಕಿಲಾರವ ಮಾಡುತ್ತ ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಸನ್ನದ್ಧರಾದವು।

Verse 77

स देतिवदनः कण्ठकलिताकुण्ठनिस्वनः / जययन्त्रं हि तत्सृष्टं तथा रात्रौ व्यनाशयत्

ಅವನು ದೈತ್ಯಮುಖನು, ಕಂಠದಲ್ಲಿ ಕುಂಠಿತವಲ್ಲದ ಗರ್ಜನೆಯನ್ನು ಧರಿಸಿದವನು; ಸೃಷ್ಟಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಆ ಜಯಯಂತ್ರವನ್ನು ಅದೇ ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ನಾಶಮಾಡಿದನು.

Verse 78

इमं वृत्तान्तमाकर्ण्य भण्डः स क्षोभमाययौ / ससर्जय बहूनात्मरूपान्दन्तावलाननान्

ಈ ವೃತ್ತಾಂತವನ್ನು ಕೇಳಿ ಭಂಡನು ಕ್ಷೋಭಕ್ಕೆ ಒಳಗಾದನು; ದಂತಾವಳಿಯ ಮುಖಗಳಿರುವ ತನ್ನ ಅನೇಕ ಆತ್ಮರೂಪಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನು.

Verse 79

ते कटक्रोडविगलन्मदसौरभचञ्चलैः / चञ्चरीककुलैरग्रे गीयमानमहोदयाः

ಅವರು ಮಹೋದಯರು; ಕಟಿಭಾಗದಿಂದ ಹರಿಯುವ ಮದದ ಸೌರಭದಿಂದ ಚಂಚಲವಾದ ಚಂಚರೀಕ ಗುಂಪುಗಳು ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಹಾಡುತ್ತಾ ಸಾಗಿದವು.

Verse 80

स्फुरद्दाडिमकिञ्जल्कविक्षेपकररोचिषः / सदा रत्नाकरानेकहेलया पातुमुद्यताः

ಅವರ ಕೈಗಳ ಕಾಂತಿ ಸ್ಫುರಿಸುವ ದಾಳಿಂಬೆ ಕೇಸರದ ಚಿಮ್ಮಾಟದಂತೆ ಇತ್ತು; ಅವರು ಸದಾ ಅನೇಕ ಲೀಲೆಯಿಂದ ರತ್ನಾಕರಗಳನ್ನು ಕುಡಿಯಲು ಉದ್ಯತರಾಗಿದ್ದರು.

Verse 81

आमोदप्रमुखा ऋद्धिमुख्यशक्तिनिषेविताः / आमोदश्च प्रमोदश्च मुमुखो दुर्मुखस्तथा

ಅವರು ಆಮೋದಪ್ರಮುಖರು, ಋದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಮುಖ್ಯ ಶಕ್ತಿಗಳಿಂದ ಸೇವಿತರಾಗಿದ್ದರು; ಹಾಗೆಯೇ ಆಮೋದ, ಪ್ರಮೋದ, ಮುಮುಖ, ದುರ್ಮುಖ ಎಂಬವರೂ ಇದ್ದರು.

Verse 82

अरिघ्नो विघ्नकर्त्ता च षडेते विघ्ननायकाः / ते सप्तकोटिसंख्यानां हेरंबाणामधीश्वराः

ಅರಿಘ್ನನು ಮತ್ತು ವಿಘ್ನಕರ್ತನೂ—ಈ ಆರು ವಿಘ್ನನಾಯಕರು. ಇವರು ಸಪ್ತಕೋಟಿ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಹೇರಂಬರ ಅಧೀಶ್ವರರು.

Verse 83

ते पुरश्चलितास्तस्य महागणपते रणे / अग्निप्राकारवलयाद्विनिर्गत्य गजाननाः

ಆ ಗಜಾನನರು ಆ ಮಹಾಗಣಪತಿಯ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಮುಂಚೆ ಸಾಗಿದರು; ಅಗ್ನಿ-ಪ್ರಾಕಾರದ ವಲಯದಿಂದ ಹೊರಬಂದುದರು.

Verse 84

क्रोधहुङ्कारतुमुलाः प्रत्य पद्यन्त दानवान् / पुनः प्रचण्डफूत्कारबधिरीकृतविष्टपाः

ಕ್ರೋಧದ ಹುಂಕಾರದಿಂದ ಗರ್ಜಿಸುತ್ತ ಅವರು ದಾನವರ ಮೇಲೆ ಎರಗಿದರು; ಮತ್ತೆ ಅವರ ಪ್ರಚಂಡ ಫೂತ್ಕಾರದಿಂದ ಲೋಕಗಳು ಬಧಿರವಾದವು.

Verse 85

पपात दैत्यसैन्येषु गणचक्रचमूगणः / अच्छिदन्निशितैर्बाणैर्गणनाथः स दानवान्

ಗಣಚಕ್ರದ ಚಮೂ ದೈತ್ಯಸೈನ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದಿತು; ಗಣನಾಥನು ತೀಕ್ಷ್ಣ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಆ ದಾನವರನ್ನು ಛೇದಿಸಿದನು.

Verse 86

गणनाथेन तस्याभूद्विशुक्रस्य महौजसः / युद्धमुद्धतहुङ्कारभिन्नकार्मुकनिःस्वनम्

ಆಮೇಲೆ ಮಹೌಜಸ್ವಿ ವಿಶುಕ್ರನಿಗೆ ಗಣನಾಥನೊಂದಿಗೆ ಯುದ್ಧವಾಯಿತು; ಉದ್ದತ ಹುಂಕಾರಗಳಿಂದ ಧನುಸ್ಸಿನ ನಾದವೇ ಭಿನ್ನವಾದಂತೆ ಆಯಿತು.

Verse 87

भ्रुकुटी कुटिले चक्रे दष्टोष्ठमतिपाटलम् / विशुक्रो युधि बिभ्राणः समयुध्यत तेन सः

ಭ್ರೂಕುಟಿಯನ್ನು ವಕ್ರವಾಗಿ ಮಾಡಿ, ತುಟಿಯನ್ನು ಹಲ್ಲಿನಿಂದ ಕಚ್ಚಿ ಅತ್ಯಂತ ಕೆಂಪಾದ ವಿಶುಕ್ರನು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಆಯುಧ ಧರಿಸಿ ಅವನೊಡನೆ ಸಮ್ಯಕವಾಗಿ ಹೋರಾಡಿದನು.

Verse 88

शस्त्राघट्टननिस्वानैर् हुंकारैश्च सुरद्विषाम् / दैत्यसप्तिखुरक्रीडत्कुद्दालीकूटनिस्वनैः

ಶಸ್ತ್ರಗಳ ಘರ್ಷಣೆಯ ನಿನಾದಗಳು, ದೇವದ್ವೇಷಿಗಳ ಹುಂಕಾರಗಳು, ದೈತ್ಯರ ಕುದುರೆಗಳ ಖುರಗಳ ಕ್ರೀಡಾಧ್ವನಿಗಳು ಮತ್ತು ಕುದ್ದಾಳಿಯ ಹೊಡೆತಗಳ ಘೋಷಗಳಿಂದ (ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳು ಮೊಳಗಿದವು).

Verse 89

फेत्कारैश्च गचेन्द्राणां भयेनाक्रन्दनैरपि / हेषया च हयश्रेण्या रथचक्रस्वनैरपि

ಗಜೇಂದ್ರಗಳ ಫೇತ್ಕಾರ, ಭಯದಿಂದ ಎದ್ದ ಆಕ್ರಂದನ, ಕುದುರೆಪಡೆಯ ಹೇಸೆಯ ಧ್ವನಿ ಮತ್ತು ರಥಚಕ್ರಗಳ ಸ್ವನದಿಂದಲೂ (ರಣಭೂಮಿ ಮೊಳಗಿತು).

Verse 90

धनुषां गुणनिस्स्वानैश्चक्रचीत्करणैरपि

ಬಿಲ್ಲಿನ ನಾರದ ನಿಸ್ಸ್ವಾನದಿಂದಲೂ, ಚಕ್ರಗಳ ಚೀಟ್ಕಾರ ಧ್ವನಿಯಿಂದಲೂ (ರಣಭೂಮಿ ಮೊಳಗಿತು).

Verse 91

शरसात्कारघोषैश्च वीरभाषाकदंबकैः / अट्टहासैर्महेन्द्राणां सिंहनादैश्चभूरिशः

ಬಾಣಗಳ ಪ್ರಹಾರಘೋಷ, ವೀರರ ಗರ್ಜನಾಭರಿತ ಭಾಷಾಸಮೂಹ, ಮಹೇಂದ್ರರ ಅಟ್ಟಹಾಸ ಮತ್ತು ಸಿಂಹನಾದಗಳಿಂದ ಅಪಾರ (ಕೋಲಾಹಲ ಉಂಟಾಯಿತು).

Verse 92

क्षुभ्यद्दिगन्तरं तत्र ववृधे युद्धमुद्धतम् / त्रिंशदक्षौहिणी सेना विशुक्रस्य दुरात्मनः

ಅಲ್ಲಿ ದಿಗಂತಗಳು ಕಂಪಿಸಿ, ಉದ್ದತ ಯುದ್ಧವು ಇನ್ನಷ್ಟು ವೃದ್ಧಿಯಾಯಿತು. ದುರುಾತ್ಮ ವಿಶುಕ್ರನ ಮുപ്പತ್ತು ಅಕ್ಷೌಹಿಣಿ ಸೇನೆ ಮುನ್ನುಗ್ಗಿತು.

Verse 93

प्रत्येकं योधया मासुर्गणनाथा महारथाः / दन्तैर्मर्म विभिन्दन्तो विष्टंयतश्च शुण्डया

ಗಣನಾಥರಾದ ಮಹಾರಥಿಗಳು ಒಬ್ಬೊಬ್ಬರಾಗಿ ಯುದ್ಧಮಾಡಿದರು; ದಂತಗಳಿಂದ ಮರ್ಮಗಳನ್ನು ಭೇದಿಸಿ, ಶೂಂಡದಿಂದ ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಬಿಗಿದು ಎಳೆದರು.

Verse 94

क्रोधयन्तः कर्णतालैः पुष्कलावर्त्तकोपमैः / नासाश्वासैश्च परुषैर्विक्षिपन्तः पताकिनीम्

ಅವರು ಕರ್ಣತಾಳಗಳಿಂದ ಭಾರೀ ಚಕ್ರವಾತದಂತೆ ಕೋಪವನ್ನು ಉಕ್ಕಿಸಿ, ಕಠೋರ ನಾಸಾಶ್ವಾಸಗಳಿಂದ ಧ್ವಜಧಾರಿ ಸೇನೆಯನ್ನು ಚದುರಿಸಿದರು.

Verse 95

उरोभिर्मर्दयन्तश्च शैलवप्रसमप्रभैः / पिंषन्तश्च पदाघातैः पीनैर्घ्नन्तस्तथोदरैः

ಅವರು ಪರ್ವತಗೋಡೆಯಂತೆ ಬಲಿಷ್ಠ ಉರೋಭಾಗಗಳಿಂದ ಮರ್ಧಿಸಿ, ಭಾರೀ ಪದಾಘಾತಗಳಿಂದ ಕುಟ್ಟಿ, ಹಾಗೆಯೇ ಪೀನೋದರಗಳಿಂದಲೂ ಹೊಡೆದರು.

Verse 96

विभिन्दन्तश्च शूलेन कृत्तन्तश्चक्रपातनैः / शङ्खस्वनेन महता त्रासयन्तो वरूथिनीम्

ಅವರು ಶೂಲದಿಂದ ಭೇದಿಸಿ, ಚಕ್ರಪಾತಗಳಿಂದ ಕತ್ತರಿಸಿ ಬೀಳಿಸಿ, ಮಹಾ ಶಂಖಸ್ವನದಿಂದ ಶತ್ರು ವರೂಥಿನಿಯನ್ನು ಭೀತಿಗೊಳಿಸಿದರು.

Verse 97

गणनाथमुखोद्भूता गजवक्राः सहस्रशः / धूलीशेषं समस्तं तत्सैन्यं चक्रुर्महोद्यताः

ಗಣನಾಥನ ಮುಖದಿಂದ ಸಹಸ್ರಶಃ ಗಜಮುಖ ಗಣಗಳು ಉದ್ಭವಿಸಿದವು. ಅವರು ಮಹೋತ್ಸಾಹದಿಂದ ಆ ಧೂಳಿಯ ಅವಶೇಷವನ್ನೆಲ್ಲ ಸೇನೆಯಾಗಿ ರೂಪಿಸಿದರು.

Verse 98

अथ क्रोधसमाविष्टो निजसैन्यपुरोगमः / प्रेषयामास देवस्य गजासुर मसौ पुनः

ಅನಂತರ ಕ್ರೋಧಾವಿಷ್ಟನಾಗಿ, ತನ್ನ ಸೇನೆಯ ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿ ನಿಂತಿದ್ದ ಆ ಗಜಾಸುರನು ಮತ್ತೆ ದೇವನ ಬಳಿಗೆ ದಾಳಿಗೆ ಕಳುಹಿಸಲ್ಪಟ್ಟನು.

Verse 99

प्रचण्डसिंहनादेन गजदैत्येन दुर्धिया / सप्ताक्षौहिणियुक्तेन युयुधे स गणेश्वरः

ಪ್ರಚಂಡ ಸಿಂಹನಾದ ಮಾಡುವ ದುರ್ಬುದ್ಧಿಯ ಗಜದೈತ್ಯನು, ಏಳು ಅಕ್ಷೌಹಿಣಿ ಸೇನೆಯೊಂದಿಗೆ ಬಂದಾಗ, ಗಣೇಶ್ವರನು ಅವನೊಂದಿಗೆ ಭೀಕರವಾಗಿ ಯುದ್ಧಮಾಡಿದನು.

Verse 100

हीयमानं समालोक्य गजासुरभुजाबलम् / वर्धमानं च तद्वीर्यं विशुक्रः प्रपलायितः

ಗಜಾಸುರನ ಭುಜಬಲ ಕುಗ್ಗುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ, (ಗಣೇಶ್ವರನ) ವೀರ್ಯ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವುದನ್ನೂ ಕಂಡು, ವಿಶುಕ್ರನು ಭಯದಿಂದ ಓಡಿ ಹೋದನು.

Verse 101

स एक एव वीरेद्रः प्रचलन्नाखुवाहनः / सप्ताक्षौहिणिकायुक्तं गजासुरममर्दयत्

ಅವನು ಒಬ್ಬನೇ ವೀರೇಂದ್ರ, ಮೂಷಕವಾಹನ; ಮುಂದೆ ಸಾಗುತ್ತಾ ಏಳು ಅಕ್ಷೌಹಿಣಿ ಸೇನೆಯೊಂದಿಗೆ ಇದ್ದ ಗಜಾಸುರನನ್ನು ನುಗ್ಗಿಸಿ ಮರ್ಧಿಸಿದನು.

Verse 102

गजासुरे च निहते विशुक्रे प्रपलायिते / ललितान्तिकमापेदे महागमपतिर्मृधात्

ಗಜಾಸುರನು ಹತನಾದಾಗ ಮತ್ತು ವಿಶುಕ್ರನು ಪಲಾಯನ ಮಾಡಿದಾಗ, ಮಹಾಗಣಪತಿ ಯುದ್ಧದಿಂದ ವಿರಮಿಸಿ ಲಲಿತೆಯ ಸಮೀಪಕ್ಕೆ ಬಂದನು।

Verse 103

कालरात्रिश्च दैत्यानां सा रात्रिर्विरतिं गता / ललिता चाति मुदिता बभूवास्य पराक्रमैः

ದೈತ್ಯರಿಗೆ ಆ ರಾತ್ರಿ ಕಾಲರಾತ್ರಿಯಂತಾಯಿತು; ಆ ರಾತ್ರಿ ಅಂತ್ಯವಾಯಿತು. ಅವನ ಪರಾಕ್ರಮದಿಂದ ಲಲಿತೆ ಅತ್ಯಂತ ಹರ್ಷಿತಳಾದಳು।

Verse 104

विततार महाराज्ञीप्रीयमाणा गणेशितुः / सर्वदैवतपूजायाः पूर्वपूज्यत्वमुत्तमम्

ಗಣೇಶನಿಗೆ ಪ್ರೀತಿಯಾದ ಮಹಾರಾಣಿ (ಲಲಿತೆ) ಎಲ್ಲಾ ದೇವಪೂಜೆಯಲ್ಲಿ ಅವನಿಗೆ ಶ್ರೇಷ್ಠವಾದ ‘ಪೂರ್ವಪೂಜ್ಯ’ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ನೀಡಿದಳು।