Adhyaya 35

Verse 1

इति श्रीब्रह्माण्डे महापुराणे वायुप्रोक्ते पूर्वभागे द्वितीये ऽनुषङ्गपादे व्यासशिष्योत्पत्तिवर्णनं नाम चतुस्त्रिंशत्तमो ऽध्यायः सूत उवाच देवमित्रश्च शाकल्यो महात्मा द्विजपुङ्गवः / चकार संहिताः पञ्च बुद्धिमान्वेदवित्तमः

ಇಂತೆ ಶ್ರೀಬ್ರಹ್ಮಾಂಡ ಮಹಾಪುರಾಣದಲ್ಲಿ, ವಾಯುಪ್ರೋಕ್ತ ಪೂರ್ವಭಾಗದ ದ್ವಿತೀಯ ಅನುಷಂಗಪಾದದಲ್ಲಿ ‘ವ್ಯಾಸಶಿಷ್ಯೋತ್ಪತ್ತಿವರ್ಣನ’ ಎಂಬ ಮുപ്പತ್ತ್ನಾಲ್ಕನೇ ಅಧ್ಯಾಯ. ಸೂತನು ಹೇಳಿದನು—ದೇವಮಿತ್ರನೂ ಶಾಕಲ್ಯನೂ ಮಹಾತ್ಮರು, ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠರು, ಬುದ್ಧಿವಂತರು, ವೇದಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠರು; ಅವರು ಐದು ಸಂಹಿತೆಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದರು.

Verse 2

पञ्च तस्याभवञ्छिष्या मुद्गलो गोखलस्तथा / खलीयान्सुतपा वत्सः शैशिरेयश्च पञ्चमः

ಅವನಿಗೆ ಐದು ಶಿಷ್ಯರು ಇದ್ದರು—ಮುದ್ಗಲ, ಗೋಖಲ, ಖಲೀಯಾನ್, ಸುತಪಾ, ವತ್ಸ ಮತ್ತು ಐದನೆಯವನು ಶೈಶಿರೇಯ.

Verse 3

प्रोवाच संहितास्तिस्रः शाको वैणो रथीतरः / निरुक्तं च पुनश्चक्रे चतुर्थं द्विजसत्तमः

ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ಶಾಕ ವೈಣ ರಥೀತರನು ಮೂರು ಸಂಹಿತೆಗಳನ್ನು ಉಪದೇಶಿಸಿದನು; ನಂತರ ನಾಲ್ಕನೆಯದಾಗಿ ನಿರುಕ್ತವನ್ನೂ ಪುನಃ ರಚಿಸಿದನು.

Verse 4

तस्य शिष्यास्तु चत्वारः पैलश्चेक्षलकस्तथा / धीमाञ्छ तबलाकश्च गजश्चैव द्विजोत्तमाः

ಅವನಿಗೆ ನಾಲ್ಕು ಶಿಷ್ಯರು—ಪೈಲ, ಇಕ್ಷಲಕ, ಧೀಮಾನ್ ತಬಲಾಕ, ಹಾಗು ಗಜ—ಇವರೆಲ್ಲ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮರು.

Verse 5

बाष्कलिस्तु भरद्वाजस्तिस्रः प्रोवाच संहिताः / त्रयस्तस्याभवञ्च्छिष्या महात्मानो गुणान्विताः

ಭರದ್ವಾಜನಾದ ಬಾಷ್ಕಲಿ ಮೂರು ಸಂಹಿತೆಗಳನ್ನು ಉಪದೇಶಿಸಿದನು; ಅವನಿಗೆ ಮೂರು ಶಿಷ್ಯರು ಇದ್ದರು—ಮಹಾತ್ಮರು, ಗುಣಸಂಪನ್ನರು.

Verse 6

धीमांश्च त्वापनापश्च पान्नगारिश्च बुद्धिमान् / तृतीयश्चार्जवस्ते च तपसा शंसितव्रताः

ಧೀಮಾನ್, ಆಪನಾಪ, ಬುದ್ಧಿವಂತ ಪಾನ್ನಗಾರೀ, ಮತ್ತು ಮೂರನೆಯವನು ಆರ್ಜವ—ಇವರು ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಪ್ರಶಂಸಿತ ವ್ರತಧಾರಿಗಳು.

Verse 7

वीतरागा महातेजाः संहिताज्ञानपारगाः / इत्येते बहूवृचाः प्रोक्ताः संहिता यैः प्रवर्तिताः

ಅವರು ವೈರಾಗ್ಯಯುತರು, ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿಗಳು, ಸಂಹಿತಾಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಪಾರಂಗತರು; ಸಂಹಿತೆಗಳನ್ನು ಪ್ರವರ್ತಿಸಿದ ಇವರನ್ನೇ ‘ಬಹೂವೃಚ’ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

Verse 8

वैशंपायनशिष्यो ऽसौ यजुर्वेदमकल्पयत् / षडशीतिस्तु तेनोक्ताः संहिता यजुषां शुभाः

ವೈಶಂಪಾಯನನ ಆ ಶಿಷ್ಯನು ಯಜುರ್ವೇದವನ್ನು ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದನು. ಅವನು ಯಜುಷಗಳ ಶುಭವಾದ ಎಂಭತ್ತಾರು ಸಂಹಿತೆಗಳನ್ನು ಉಪದೇಶಿಸಿದನು.

Verse 9

शिष्येभ्यः प्रददौ ताश्च जगूहुस्ते विधानतः / एकस्तत्र परित्यक्तो या५वल्क्यो महातपाः

ಅವನು ಆ ಸಂಹಿತೆಗಳನ್ನು ಶಿಷ್ಯರಿಗೆ ನೀಡಿದನು; ಅವರು ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಅವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರು. ಅಲ್ಲಿ ಮಹಾತಪಸ್ವಿ ಯಾಜ್ಞವಲ್ಕ್ಯನು ಒಬ್ಬನೇ ಪರಿತ್ಯಕ್ತನಾದನು.

Verse 10

षडशीतिस्तथा शिष्याः संहितानां विकल्पकाः / सर्वेषामेव तेषां वै त्रिधा भेदाः प्रकीर्त्तिताः

ಹಾಗೆಯೇ ಎಂಭತ್ತಾರು ಶಿಷ್ಯರು ಸಂಹಿತೆಗಳ ವಿಭಿನ್ನ ರೂಪಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಿದವರು. ಅವರ ಎಲ್ಲರಲ್ಲಿಯೂ ಮೂರು ವಿಧದ ಭೇದಗಳು ಪ್ರಸಿದ್ಧವೆಂದು ಕೀರ್ತಿಸಲಾಗಿದೆ.

Verse 11

त्रिधा भेदास्तु ते वेदभेदे ऽस्मिन्नवमे शुभे / उदीच्या मध्यदेश्याश्च प्राच्यश्चैव पृथग्विधाः

ಈ ಶುಭವಾದ ಒಂಬತ್ತನೇ ವೇದಭೇದದಲ್ಲಿ ಆ ಮೂರು ವಿಭಾಗಗಳು—ಉದೀಚ್ಯ, ಮಧ್ಯದೇಶೀಯ, ಪ್ರಾಚ್ಯ—ಎಂದು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ವಿಧಗಳಾಗಿವೆ.

Verse 12

श्यामायनिरुदीच्यानां प्रधानः संबभूव ह / मध्यदेशप्रतिष्ठाता चासुरिः प्रथमः स्मृतः

ಉದೀಚ್ಯರಲ್ಲಿ ಶ್ಯಾಮಾಯನಿ ಪ್ರಧಾನನಾಗಿ ಉದ್ಭವಿಸಿದನು. ಮಧ್ಯದೇಶದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಆಸುರಿ ಮೊದಲನೆಯವನೆಂದು ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ.

Verse 13

आलंबिरादिः प्राच्यानां त्रयोदेश्यादयस्तु ते / इत्येते चरकाः प्रोक्ताः संहिता वादिनो द्विजाः

ಪ್ರಾಚ್ಯರಲ್ಲಿ ಆಲಂಬಿರಾದಿಗಳು ಹಾಗೂ ತ್ರಯೋದೇಶ್ಯಾದಿಗಳು—ಇವರೆಲ್ಲ ‘ಚರಕ’ರೆಂದು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟರು; ಅವರು ಸಂಹಿತಾವಾದಿ ದ್ವಿಜರು.

Verse 14

ऋषय ऊचुः चरकाध्वर्यवः केन कारणं ब्रूहि तत्त्वतः / किं चीर्णं कस्य वा हेतोश्चरकत्वं हि भेजिरे

ಋಷಿಗಳು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ಸೂತ! ಚರಕ-ಅಧ್ವರ್ಯುಗಳು ಯಾವ ಕಾರಣದಿಂದಾದರು, ತತ್ತ್ವವಾಗಿ ಹೇಳು. ಅವರು ಏನು ಆಚರಿಸಿದರು, ಅಥವಾ ಯಾವ ಹಿತದಿಂದ ಚರಕತ್ವವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರು?

Verse 15

सूत उवाच कार्यमासीदृषीणां च किञ्चिद्ब्राह्मणसत्तमाः / मेरुपृष्ठं समासाद्य तैस्तदा त्विति मन्त्रितम्

ಸೂತನು ಹೇಳಿದನು—ಹೇ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಸತ್ತಮರೇ! ಋಷಿಗಳಿಗೆ ಒಂದು ಕಾರ್ಯವಿತ್ತು. ಅವರು ಮೇರುಪೃಷ್ಠವನ್ನು ತಲುಪಿ, ಆಗ ಪರಸ್ಪರ ‘ತ್ವ’ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾ ಮಂತ್ರಿಸಿದರು.

Verse 16

यो वात्र सप्तरात्रेण नागच्छेद्द्विजसत्तमः / स कुर्याद्ब्रह्महत्यां वै समयो नः प्रकीर्तितः

ಇಲ್ಲಿ ಏಳು ರಾತ್ರಿಗಳೊಳಗೆ ಬಾರದ ದ್ವಿಜಸತ್ತಮನು, ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಬ್ರಹ್ಮಹತ್ಯೆಯ ದೋಷಕ್ಕೆ ಪಾತ್ರನಾಗುವನು—ಇದೇ ನಮ್ಮ ನಿಗದಿತ ಸಮಯವೆಂದು ಘೋಷಿಸಲಾಗಿದೆ.

Verse 17

ततस्ते सगणाः सर्वे वैशंपायनवर्जिताः / प्रययुः सप्तरात्रेण यत्र संधिः कृतो ऽभवत्

ನಂತರ ಅವರು ಎಲ್ಲರೂ ತಮ್ಮ ಗಣಗಳೊಂದಿಗೆ, ವೈಶಂಪಾಯನನನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ, ಏಳು ರಾತ್ರಿಗಳೊಳಗೆ ಸಂಧಿ ನಡೆದ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಹೊರಟರು.

Verse 18

ब्रह्मणानां तु वचनाद्ब्रह्महत्यां चकार सः / शिष्यानथ समानीय स वैशंपायनो ऽब्रवीत्

ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ವಚನದಂತೆ ಅವನು ಬ್ರಹ್ಮಹತ್ಯಾ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತವನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸಿದನು. ನಂತರ ಶಿಷ್ಯರನ್ನು ಕರೆಸಿ ವೈಶಂಪಾಯನನು ಹೇಳಿದನು.

Verse 19

ब्रह्महत्यां चरध्वं वै मत्कृते द्विजसत्तमाः / सर्वे यूयं समागम्य ब्रूत कामं हितं वचः

ಹೇ ಶ್ರೇಷ್ಠ ದ್ವಿಜರೇ, ನನ್ನ ನಿಮಿತ್ತ ನೀವು ಬ್ರಹ್ಮಹತ್ಯಾ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತವನ್ನು ಆಚರಿಸಿರಿ. ನೀವು ಎಲ್ಲರೂ ಸೇರಿ, ಇಚ್ಛೆಯಂತೆ ಹಿತವಚನವನ್ನು ಹೇಳಿರಿ.

Verse 20

याज्ञवल्क्य उवाच अहमेकश्चरिष्यामि तिष्ठन्तु मुनयस्त्विमे / बलेनोत्थापयिष्यामि तपसा स्वेन भावितः

ಯಾಜ್ಞವಲ್ಕ್ಯನು ಹೇಳಿದನು—ನಾನು ಒಬ್ಬನೇ ಈ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತವನ್ನು ಆಚರಿಸುವೆನು; ಈ ಮುನಿಗಳು ಇಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲಲಿ. ನನ್ನ ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಪರಿಪಕ್ವನಾಗಿ ಬಲದಿಂದ ಅದನ್ನು ಎತ್ತಿಕೊಳ್ಳುವೆನು.

Verse 21

एव मुक्तस्ततः क्रुद्धो या५वल्क्यम थात्यजत् / उवाच यत्त्वयाधीतं सर्वं प्रत्यर्पयस्व मे

ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದ ಮೇಲೆ ಅವನು ಕೋಪಗೊಂಡು ಯಾಜ್ಞವಲ್ಕ್ಯನನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ಹೇಳಿದನು—ನೀನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ನನಗೆ ಮರಳಿ ಅರ್ಪಿಸು.

Verse 22

एवमुक्तः सरूपाणि यजूंषि गुरवे ददौ / रुधिरेण तथाक्तानि च्छर्दित्वा ब्रह्मवित्तमाः

ಹೀಗೆ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಾಗ ಅವನು ಯಜುರ್ಮಂತ್ರಗಳನ್ನು ಸ್ವರೂಪಸಹಿತ ಗುರುಗೆ ಮರಳಿ ಅರ್ಪಿಸಿದನು; ಆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಬ್ರಹ್ಮವಿದ್ ಶಿಷ್ಯರು ಅವನ್ನು ರಕ್ತಸಹಿತ ವಾಂತಿ ಮಾಡಿ ಹೊರತೆಗೆದರು.

Verse 23

ततः स ध्यानमास्थाय सर्यमाराधयद्द्विजः / सूर्ये ब्रह्म यदुत्पन्नं तं गत्वा प्रतितिष्ठति

ಆಮೇಲೆ ಆ ದ್ವಿಜನು ಧ್ಯಾನವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿ ಸೂರ್ಯದೇವನನ್ನು ಆರಾಧಿಸಿದನು. ಸೂರ್ಯನಲ್ಲಿ ಉದ್ಭವಿಸಿದ ಬ್ರಹ್ಮವನ್ನು ಸೇರಿ ಅಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರನಾದನು.

Verse 24

ततो यानि गतान्यूर्ध्वं यजूष्यादित्यमडलम् / तानि तस्मै ददौ तुष्टः सूर्यो वै ब्रह्मरातये

ನಂತರ ಆದಿತ್ಯಮಂಡಲದ ಮೇಲಕ್ಕೆ ಹೋಗಿದ್ದ ಯಜುಸ್ಸು ಮಂತ್ರಗಳನ್ನು ಸಂತುಷ್ಟನಾದ ಸೂರ್ಯನು ಬ್ರಹ್ಮರಾತಿಗೆ ದಾನಮಾಡಿದನು.

Verse 25

अश्वरूपाय मार्त्तण्डो याज्ञवक्ल्याय धीमते / यजूंष्यधीयते तानि ब्राह्मणा येन केनचित्

ಮಾರ್ತಂಡನಾದ ಸೂರ್ಯನು ಅಶ್ವರূপವನ್ನು ಧರಿಸಿ ಧೀಮಂತ ಯಾಜ್ಞವಲ್ಕ್ಯನಿಗೆ ಆ ಯಜುಸ್ಸು ಮಂತ್ರಗಳನ್ನು ನೀಡಿದನು; ಅವನ್ನು ಯಾವ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಾದರೂ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ.

Verse 26

अश्वरूपाय दत्तानि ततस्ते वाजिनो ऽमवन् / ब्रह्महत्या तु यैश्चीर्णा चरणाच्चरकाः स्मृताः

ಅಶ್ವರൂപಕ್ಕೆ ದತ್ತವಾದುದರಿಂದ ಆ ವಾಜಿನ (ಶಾಖಾ-ಪಾಠಗಳು) ಉಳಿದವು. ಬ್ರಹ್ಮಹತ್ಯೆಯ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತವನ್ನು ಆಚರಿಸಿದವರು ಚರಣದಿಂದ ‘ಚರಕ’ ಎಂದು ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಟ್ಟರು.

Verse 27

वैशंपायनशिष्यास्ते चरकाः समुदाहृताः / इत्येते चरकाः प्रोक्ता वाजिनस्तु निबोधत

ಆ ಚರಕರು ವೈಶಂಪಾಯನನ ಶಿಷ್ಯರೆಂದು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟರು. ಹೀಗೆ ಇವರು ‘ಚರಕ’ ಎಂದು ಪ್ರಖ್ಯಾತರು; ಈಗ ‘ವಾಜಿನ’ ಕುರಿತು ಸಹ ತಿಳಿದುಕೋ.

Verse 28

या५वल्क्यस्य शिष्यास्ते कण्वो बौधेय एव च / मध्यन्दिनस्तु सापत्यो वैधेयश्चाद्धबौद्धकौ

ಯಾಜ್ಞವಲ್ಕ್ಯನ ಶಿಷ್ಯರು—ಕಣ್ವ ಮತ್ತು ಬೌಧೇಯ; ಹಾಗೆಯೇ ಮಧ್ಯಂದಿನ, ಸಾಪತ್ಯ, ವೈಧೇಯ ಮತ್ತು ಅದ್ದಬೌದ್ಧಕರು.

Verse 29

तापनीयश्च वत्साश्च तथा जाबालकेवलौ / आवटी च तथा पुण्ड्रो वैणोयः सपराशरः

ತಾಪನೀಯ ಮತ್ತು ವತ್ಸರು; ಹಾಗೆಯೇ ಜಾಬಾಲಕರು—ಆ ಇಬ್ಬರೂ; ಮತ್ತೆ ಆವಟೀ, ಪುಂಡ್ರ, ವೈಣೋಯ ಮತ್ತು ಪರಾಶರಸಹಿತನು.

Verse 30

इत्येते वाजिनः प्रोक्ता दशपञ्च च सत्तमाः / शतमेकाधिकं ज्ञेयं यजुषां ये विकल्पकाः

ಹೀಗೆ ಇವರು ವಾಜಿನರು (ಶಾಖೆಗಳು) ಎಂದು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟರು—ಹದಿನೈದು ಮತ್ತು ಏಳು, ಅಂದರೆ ಇಪ್ಪತ್ತೆರಡು; ಯಜುಷ್‌ನ ವಿಭಿನ್ನ ಪಾಠಗಳು ನೂರೊಂದು ಎಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು.

Verse 31

पुत्रमध्यापयामास सुमन्तुमथ जैमिनिः / सुमन्तुश्चापि सुत्वानं पुत्रमध्यापयत्पुनः

ಜೈಮಿನಿಯು ತನ್ನ ಪುತ್ರ ಸುಮಂತುವಿಗೆ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿಸಿದನು; ಸುಮಂತುವೂ ತನ್ನ ಪುತ್ರ ಸುತ್ವಾನನಿಗೆ ಮತ್ತೆ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿಸಿದನು.

Verse 32

सुकर्माणं ततः सुन्वान्पुत्रमध्यापयत्पुनः / स सहस्रमधीत्याशु सुकर्माप्यथ संहिताः

ನಂತರ ಸುನ್ವಾನನು ತನ್ನ ಪುತ್ರ ಸುಕರ್ಮನಿಗೆ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿಸಿದನು; ಸುಕರ್ಮನು ಶೀಘ್ರವೇ ಸಾವಿರ (ಪಾಠಗಳನ್ನು) ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿ ಸಂಹಿತೆಗಳನ್ನೂ ಪಡೆದನು.

Verse 33

प्रोवाचाथ सहस्रस्य सुकर्मा सूर्यवर्चसः / अनध्यायेष्वधीयानांस्तञ्जघान शतक्रतुः

ಆಮೇಲೆ ಸಹಸ್ರನ ಸೂರ್ಯವರ್ಚಸ್ಸುಳ್ಳ ಸುಕರ್ಮನು ಹೇಳಿದನು; ಅನಧ್ಯಾಯಕಾಲದಲ್ಲಿಯೂ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದವರನ್ನು ಶತಕ್ರತು (ಇಂದ್ರ) ಸಂಹರಿಸಿದನು.

Verse 34

प्रायोपवेशमकरोत्ततो ऽसौ शिष्यकारमात् / क्रुद्धं दृष्ट्वा ततः शक्रोवरं सो ऽथ पुनर्ददौ

ನಂತರ ಶಿಷ್ಯನ ಕಾರಣದಿಂದ ಅವನು ಪ್ರಾಯೋಪವೇಶ ಮಾಡಿದನು; ಅವನು ಕ್ರುದ್ಧನಾಗಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ ಶಕ್ರ (ಇಂದ್ರ) ಮತ್ತೆ ವರವನ್ನು ನೀಡಿದನು.

Verse 35

भविष्यतो महावीर्यौं शिष्यौ ते ऽतुलवर्चसौ / अधीयातां महाप्राज्ञौ सहस्रं संहिता उभौ

ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ನಿನಗೆ ಮಹಾವೀರ್ಯ ಮತ್ತು ಅತುಲವರ್ಚಸ್ಸುಳ್ಳ ಇಬ್ಬರು ಶಿಷ್ಯರು ಇರುವರು; ಆ ಮಹಾಪ್ರಾಜ್ಞರಾದ ಇಬ್ಬರೂ ಸಹಸ್ರ ಸಂಹಿತೆಗಳನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುವರು.

Verse 36

एते सुरा महाभागाः संक्रुद्धा द्विजसत्तम / इत्युक्त्वा वासवः श्रीमान्सुकर्माणं यशस्विनम्

ಹೇ ದ್ವಿಜಸತ್ತಮ! ಈ ಮಹಾಭಾಗ ದೇವತೆಗಳು ಅತ್ಯಂತ ಕ್ರುದ್ಧರಾಗಿದ್ದಾರೆ—ಎಂದು ಹೇಳಿ ಶ್ರೀಮಾನ್ ವಾಸವ (ಇಂದ್ರ) ಯಶಸ್ವಿಯಾದ ಸುಕರ್ಮನಿಗೆ ನುಡಿದನು.

Verse 37

शान्तक्रोधं द्विजं दृष्ट्वा क्षिप्रमन्तर धात्प्रभुः / तस्य शिष्यो ऽभवद्धीमान् पौष्यञ्जिर्द्विजसत्तमाः

ಕ್ರೋಧ ಶಮನಗೊಂಡ ದ್ವಿಜನನ್ನು ನೋಡಿ ಪ್ರಭು ಶೀಘ್ರವೇ ಅಂತರಧಾನನಾದನು; ಅವನ ಶಿಷ್ಯನು ಧೀಮಂತನಾದ ಪೌಷ್ಯಂಜಿ ಆಯನು, ಹೇ ದ್ವಿಜಸತ್ತಮ.

Verse 38

हिरण्यनाभः कौशल्यो द्वितीयो ऽभून्नराधिपः / अध्यापयत पौष्याञ्जिः सहस्रार्द्धं तुसंहिताः

ಕೌಶಲದ ಹಿರಣ್ಯನಾಭನು ಎರಡನೆಯ ನರಾಧಿಪನಾದನು. ಪೌಷ್ಯಂಜಿಯು ಶಿಷ್ಯರಿಗೆ ‘ತು-ಸಂಹಿತೆ’ಯ ಸಹಸ್ರಾರ್ಧ (ಐನೂರು) ಸಂಹಿತೆಗಳನ್ನು ಅಧ್ಯಾಪಿಸಿದನು.

Verse 39

ते नाम्नोदीच्यसामानः शिष्याः पौष्यञ्जिनः शुभाः / सत्त्वानि पञ्च कौशिल्यः संहिताना मधीतवान्

ಅವರು ಪೌಷ್ಯಂಜಿಯ ಶುಭ ಶಿಷ್ಯರು; ‘ಉದೀಚ್ಯಸಾಮಾನ’ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧರು. ಕೌಶಿಲ್ಯನು ಸಂಹಿತೆಗಳ ಐದು ‘ಸತ್ತ್ವ’ (ಮುಖ್ಯ ವಿಭಾಗಗಳು) ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದನು.

Verse 40

शिष्या हिरण्यनाभस्य स्मृतास्तु प्राच्यसामगाः / लौगाक्षिः कुशुमिश्चैव कुशीदिर्लाङ्गलिस्तथा / पौष्यञ्जि शिष्याश्चत्वारस्तेषां भेदान्निबोधत

ಹಿರಣ್ಯನಾಭನ ಶಿಷ್ಯರು ‘ಪ್ರಾಚ್ಯಸಾಮಗ’ರೆಂದು ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಟ್ಟರು—ಲೌಗಾಕ್ಷಿ, ಕುಶುಮಿ, ಕುಶೀದಿ, ಲಾಂಗಲಿ. ಪೌಷ್ಯಂಜಿಗೂ ನಾಲ್ಕು ಶಿಷ್ಯರು; ಅವರ ಭೇದಗಳನ್ನು ತಿಳಿಯಿರಿ.

Verse 41

नाडायनीयः सहतण्डिपुत्रस्तस्मादनोवैननामा सुविद्वान् / सकोतिपुत्रः सुसहाः सुनामा चैतान्भेदान्वित्तलौगाक्षिणस्तु

ಲೌಗಾಕ್ಷಿಯ ಪರಂಪರೆಯ ಭೇದಗಳು ಇವು—ನಾಡಾಯನೀಯ, ಸಹತಂಡಿಯ ಪುತ್ರ; ಅವನಿಂದ ಅನೋವೈನನಾಮಕ ಮಹಾವಿದ್ವಾನ್; ನಂತರ ಸಕೋತಿಯ ಪುತ್ರ; ಸುಸಹಾ ಮತ್ತು ಸುನಾಮಾ. ಇವು ಲೌಗಾಕ್ಷಿ ಶಾಖಾಭೇದಗಳು.

Verse 42

त्रयस्तु कुशुमेः शिष्या औरसः स पराशरः

ಕುಶುಮಿಗೆ ಮೂರು ಶಿಷ್ಯರು ಇದ್ದರು; ಅವರಲ್ಲಿ ಪರಾಶರನು ಅವನ ಔರಸ (ಸ್ವಂತ ಪುತ್ರ) ಆಗಿದ್ದನು.

Verse 43

नाभिर्वित्तस्तु तेजस्वी त्रिविधा कौशुमाः स्मृताः / शौरिषुः शृङ्गिपुत्रश्च द्वावेतौ तु चिरव्रतौ

ನಾಭಿರ್ವಿತ್ತನೆಂಬ ತೇಜಸ್ವಿ ಮುನಿ; ಕೌಶುಮ ಶಾಖೆಯ ಮೂರು ವಿಧ ಭೇದಗಳು ಸ್ಮೃತಿಯಲ್ಲಿ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ಶೌರಿಷು ಮತ್ತು ಶೃಂಗಿಪುತ್ರ—ಈ ಇಬ್ಬರೂ ಚಿರವ್ರತಧಾರಿಗಳು.

Verse 44

राणायनीयिः सौमित्रिः सामवेदविशारदौ / प्रोवाच संहितास्ति स्रः शृङ्गिपुत्रौ महात्पाः

ರಾಣಾಯನೀಯಿ ಮತ್ತು ಸೌಮಿತ್ರಿ—ಇಬ್ಬರೂ ಸಾಮವೇದದಲ್ಲಿ ವಿಶಾರದರು. ಆ ಮಹಾತ್ಮರಾದ ಶೃಂಗಿಪುತ್ರರು ಸಂಹಿತೆಗಳನ್ನು ಉಪದೇಶಿಸಿದರು.

Verse 45

वैनः प्राजीनयोगश्च सुरालश्च द्विजौत्तमः / प्रोवाच संहिताः षट्तु पाराशर्यस्तु कौथुमः

ವೈನ, ಪ್ರಾಜೀನಯೋಗ ಮತ್ತು ಸುರಾಲ—ಇವರು ಶ್ರೇಷ್ಠ ದ್ವಿಜರು. ಪಾರಾಶರ್ಯ ಕೌಥುಮನು ಆರು ಸಂಹಿತೆಗಳನ್ನು ಉಪದೇಶಿಸಿದನು.

Verse 46

आसुरायणवैशाख्यौ वेदवृद्धपरायणौ / प्राचीनयोगपुत्रश्च बुद्धिमांश्च पतञ्जलिः

ಆಸುರಾಯಣ ಮತ್ತು ವೈಶಾಖ್ಯ—ಇಬ್ಬರೂ ವೇದವೃದ್ಧರಲ್ಲಿ ಪರಾಯಣರು. ಹಾಗೆಯೇ ಪ್ರಾಚೀನಯೋಗನ ಪುತ್ರನಾದ ಬುದ್ಧಿಮಾನ ಪತಂಜಲಿಯೂ ಇದ್ದನು.

Verse 47

कौथुमस्य तु भेदाश्च पाराशर्यस्य पट् समृताः / लाङ्गलः शालिहोत्रश्च षडुवाचाथ संहिताः

ಕೌಥುಮನ ಭೇದಗಳು ಮತ್ತು ಪಾರಾಶರ್ಯನವು ಕೂಡ ಆರು ಎಂದು ಸ್ಮೃತಿಯಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದೆ. ನಂತರ ಲಾಂಗಲ ಮತ್ತು ಶಾಲಿಹೋತ್ರರು ಆರು ಸಂಹಿತೆಗಳನ್ನು ಉಪದೇಶಿಸಿದರು.

Verse 48

हालिनिर्ज्यामहानिश्च जैमिनिर्लोमगायनिः / कण्डुश्च कोहलश्चैव षडे ते लाङ्गलाः स्मृताः

ಹಾಲಿನಿರ್ಜ್ಯಾ, ಮಹಾನಿಶ್ಚ, ಜೈಮಿನಿ, ಲೋಮಗಾಯನಿ, ಕಂಡು ಮತ್ತು ಕೋಹಲ—ಈ ಆರು ಜನರನ್ನು ‘ಲಾಂಗಲ’ರೆಂದು ಸ್ಮರಿಸುತ್ತಾರೆ.

Verse 49

एते लाङ्गलिनः शिष्याः संहिता यैः प्रवर्त्तिताः / एको हिरण्यनाभस्य कृतः शिष्यो नृपात्मजः

ಇವರು ಲಾಂಗಲಿಯ ಶಿಷ್ಯರು; ಇವರಿಂದ ಸಂಹಿತೆಗಳು ಪ್ರವರ್ತಿತವಾದವು. ಅವರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬನು ಹಿರಣ್ಯನಾಭನ ಶಿಷ್ಯನಾಗಿ—ರಾಜಪುತ್ರನಾಗಿ—ನಿಯೋಜಿತನಾದನು.

Verse 50

सो ऽकरोत्तु चतुर्विशसंहिता द्विपदां वरः / प्रोवाच चैव शिष्येभ्यो येभ्यस्ताश्च निबोधत

ಆ ಶ್ರೇಷ್ಠನು ಇಪ್ಪತ್ತ್ನಾಲ್ಕು ಸಂಹಿತೆಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದನು; ಅವನ್ನು ಯಾವ ಶಿಷ್ಯರಿಗೆ ಉಪದೇಶಿಸಿದನೋ, ಅದನ್ನೂ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಿರಿ.

Verse 51

राडिश्च राडवीयश्च पञ्जमौ वाहनस्तथा / तलको माण्डुकश्चैव कालिको राजिकंस्तथा

ರಾಡಿ, ರಾಡವೀಯ, ಪಂಜಮ, ವಾಹನ, ತಲಕ, ಮಾಂಡುಕ, ಕಾಲಿಕ ಮತ್ತು ರಾಜಿಕ—ಇವರೂ (ಶಿಷ್ಯರಾಗಿ) ಉಲ್ಲೇಖಿತರಾಗಿದ್ದಾರೆ.

Verse 52

गौतमश्चाजबस्तश्च सोमराजायनस्ततः / पुष्टिश्च परिकृष्टश्च उलूखलक एव च

ನಂತರ ಗೌತಮ, ಆಜಬಸ್ತ, ಸೋಮರಾಜಾಯನ, ಪುಷ್ಟಿ, ಪರಿಕೃಷ್ಟ ಮತ್ತು ಉಲೂಖಲಕ—ಇವರೂ (ಶಿಷ್ಯರಾಗಿ) ಉಲ್ಲೇಖಿತರಾಗಿದ್ದಾರೆ.

Verse 53

यवीयसस्तु वै शालीरङ्गुलीयश्च कौशिकः / शालिमञ्जरिपाकश्च शधीयः कानिनिश्च यः

ಯವೀಯಸ, ಶಾಲೀರಾಂಗುಲೀಯ ಕೌಶಿಕ, ಶಾಲಿಮಂಜರಿಪಾಕ, ಶಧೀಯ ಮತ್ತು ಕಾನಿನಿ—ಇವರು (ಸಾಮಗರು) ಎಂದು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.

Verse 54

पाराशर्यस्तु धर्मात्मा इति क्रान्तास्तु सामगाः / सामगानां तु सर्वेषां श्रेष्ठौ द्वौ परिकीर्त्तितौ

‘ಪಾರಾಶರ್ಯ ಧರ್ಮಾತ್ಮ’ ಎಂದು ಸಾಮಗರು ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾದರು; ಎಲ್ಲ ಸಾಮಗರಲ್ಲಿ ಇಬ್ಬರು ಶ್ರೇಷ್ಠರು ಎಂದು ಕೀರ್ತಿಸಲಾಗಿದೆ.

Verse 55

पौष्यञ्जिश्च कृतश्चैव संहितानां विकल्पकौ / अथर्वाणं द्विधा कृत्वा सुमन्तुरददाद्द्विजाः

ಪೌಷ್ಯಂಜಿ ಮತ್ತು ಕೃತ—ಸಂಹಿತೆಗಳ ವಿಭಾಗಕಾರರು; ಹೇ ದ್ವಿಜರೇ, ಸುಮಂತು ಅಥರ್ವವೇದವನ್ನು ಎರಡು ಭಾಗ ಮಾಡಿ ನೀಡಿದನು.

Verse 56

कबन्धाय पुनः कृष्णं स च विद्वान्यथाश्रुतम् / कबन्धस्तु द्विधा कृत्वा पथ्यायैकं पुनर्ददौ

ಮತ್ತೆ ಕಬಂಧನಿಗೆ ಕೃಷ್ಣ (ಅಥರ್ವ) ನೀಡಲಾಯಿತು; ಅವನು ಕೇಳಿದಂತೆ ತಿಳಿದ ಪಂಡಿತನು. ಕಬಂಧನು ಅದನ್ನು ಎರಡು ಭಾಗ ಮಾಡಿ ಒಂದನ್ನು ಪಥ್ಯನಿಗೆ ಮತ್ತೆ ನೀಡಿದನು.

Verse 57

द्वितीयं देवदर्शायस चतुर्धाकरोत्प्रभुः / मोदो ब्रह्मबलश्चैव पिप्पलादस्तथैव च

ಎರಡನೆಯ ಭಾಗ ದೇವದರ್ಶನಿಗೆ (ಸೇರಿತು); ಪ್ರಭುವು ಅದನ್ನು ನಾಲ್ಕು ಭಾಗಗಳಾಗಿ ಮಾಡಿದನು—ಮೋದ, ಬ್ರಹ್ಮಬಲ ಹಾಗೂ ಪಿಪ್ಪಲಾದ (ಎಂದು).

Verse 58

शौल्कायनिश्च धर्मज्ञश्चतुर्थस्तपसि स्थितः / देवदर्शस्य चत्वारः शिष्या ह्येते दृढव्रताः

ಶೌಲ್ಕಾಯನಿ ಧರ್ಮಜ್ಞನು, ತಪಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತನಾದ ನಾಲ್ಕನೆಯವನು. ದೇವದರ್ಶನಿಗೆ ಈ ನಾಲ್ವರು ಶಿಷ್ಯರು ದೃಢವ್ರತಿಗಳು.

Verse 59

पुनश्च त्रिविधं विद्धि पथ्यानां भेदमुत्तमम् / जाजलिः कुमुदादिश्च तृतीयः शौनकः स्मृतः

ಮತ್ತೆ ಪಥ್ಯಗಳ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಮೂರು ಭೇದಗಳನ್ನು ತಿಳಿ—ಜಾಜಲಿ, ಕುಮುದಾದಿ, ಮತ್ತು ಮೂರನೆಯದು ಶೌನಕನೆಂದು ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.

Verse 60

शौनकस्तु द्विधा कृत्वा ददावेकान्तु बभ्रवे / द्द्वितीयां संहितां धीमान्सैन्धवायनसंज्ञि ते

ಶೌನಕನು ಅದನ್ನು ಎರಡು ಭಾಗಮಾಡಿ ಒಂದನ್ನು ಬಭ್ರುವಿಗೆ ನೀಡಿದನು; ಎರಡನೆಯ ಸಂಹಿತೆಯನ್ನು ಆ ಧೀಮಂತನು ಸೈಂಧವಾಯನ ಎಂಬವರಿಗೆ ನೀಡಿದನು.

Verse 61

सैन्धवो मुञ्जकेश्यश्च भिन्नामाधाद्द्विधा पुनः / नक्षत्रकल्पो वैतानस्तृतीयः संहिताविधिः

ಸೈಂಧವ ಮತ್ತು ಮುಂಜಕೇಶ್ಯರು ಆ ವಿಭಿನ್ನ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಮತ್ತೆ ಎರಡು ಭಾಗಗಳಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು; ನಕ್ಷತ್ರಕಲ್ಪ ಮತ್ತು ವೈತಾನ—ಇವು ಮೂರನೆಯ ಸಂಹಿತಾವಿಧಿ.

Verse 62

चतुर्थोंऽगिरसः कल्पः शान्तिकल्पश्च पञ्चमः / श्रेष्ठास्त्वथर्वणामेते संहितानां विकल्पकाः

ನಾಲ್ಕನೆಯದು ಆಂಗಿರಸ ಕಲ್ಪ, ಐದನೆಯದು ಶಾಂತಿ ಕಲ್ಪ. ಇವರು ಅಥರ್ವಣ ಸಂಹಿತೆಗಳ ಶ್ರೇಷ್ಠ ವಿಕಲ್ಪಕರ್ತರು ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ.

Verse 63

खड्गः कृत्वा मया युक्तं पुराणमृषिसत्तमाः / आत्रेयः सुमतिर्धीमान्काश्यपो ह्यकृतव्रणः

ಓ ಋಷಿಶ್ರೇಷ್ಠರೇ! ನಾನು ಖಡ್ಗದಂತೆ ತೀಕ್ಷ್ಣವಾಗಿ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿ ಈ ಪುರಾಣವನ್ನು ಯುಕ್ತಮಾಡಿದೆನು; ಆತ್ರೇಯ, ಧೀಮಾನ ಸುಮತಿ ಮತ್ತು ಅಕೃತವ್ರಣ ಕಾಶ್ಯಪ [ಇದರ ಅಧিকারಿಗಳು].

Verse 64

भारद्वाजो ऽग्निवर्चाश्च वासिष्ठा मित्रयुश्च यः / सावर्णिः सोमदत्तिश्च सुशर्मा शांशपायनः

ಭಾರದ್ವಾಜ, ಅಗ್ನಿವರ್ಚ, ವಾಸಿಷ್ಠ ಮತ್ತು ಮಿತ್ರಯು; ಹಾಗೆಯೇ ಸಾವರ್ಣಿ, ಸೋಮದತ್ತ, ಸುಶರ್ಮ ಮತ್ತು ಶಾಂಶಪಾಯನ।

Verse 65

एते शिष्या मम प्रोक्ताः पुराणेषु धृतव्रताः / त्रिभिस्तत्र कृतास्तिस्रः संहिताः पुनरेव हि

ಇವರು ನನ್ನ ಶಿಷ್ಯರೆಂದು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟವರು, ಪುರಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಧೃತವ್ರತರು; ಅಲ್ಲಿ ಆ ಮೂವರು ಮತ್ತೆ ಮೂರು ಸಂಹಿತೆಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದರು.

Verse 66

काश्यपः संहिता कर्त्ता सावर्णिः शांशपायनः / मामिका तु चतुर्थी स्याच्चतस्रो मूलसंहिताः

ಕಾಶ್ಯಪನು ಸಂಹಿತಾಕರ್ತ; ಸಾವರ್ಣಿ ಮತ್ತು ಶಾಂಶಪಾಯನ [ಇತರ ಕರ್ತೃಗಳು]. ನನ್ನದು (ಮಾಮಿಕಾ) ನಾಲ್ಕನೆಯದು—ಇವು ನಾಲ್ಕು ಮೂಲಸಂಹಿತೆಗಳು.

Verse 67

सर्वास्ता हि चतुष्पादाः सर्वाश्चैकार्थवाचिकाः / पाठान्तरे वृथाभूता वेदशाखा यथा तथा

ಅವು ಎಲ್ಲವೂ ಚತುಷ್ಪಾದಗಳು, ಎಲ್ಲವೂ ಒಂದೇ ಅರ್ಥವನ್ನು ಹೇಳುವವು; ಪಾಠಾಂತರಗಳಲ್ಲಿ ಅವು ವೇದಶಾಖೆಗಳಂತೆ ವ್ಯರ್ಥವಾದ ಭೇದವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತವೆ.

Verse 68

चतुः साहस्रिकाः सर्वाः शांशपायनिकामृते / लौमहर्षणिका मूला ततः काश्यपिका परा

ಶಾಂಶಪಾಯನಿಕ ಅಮೃತಪಾಠದಲ್ಲಿ ಇವೆಲ್ಲವೂ ಚತುಃಸಾಹಸ್ರಿಕ. ಮೂಲಧಾರೆ ಲೌಮಹರ್ಷಣಿಕ; ನಂತರ ಕಾಶ್ಯಪಿಕ ಪರಂಪರೆ ಪರಮವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

Verse 69

सावर्णिका तृतीयासावृजुवाक्यार्थमण्डिता / शांशपायनिका चान्या नोदनार्थविभूषिता

ಮೂರನೇ ಸಾವರ್ಣಿಕ ಪರಂಪರೆ ಸರಳ ವಾಕ್ಯಾರ್ಥಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿತವಾಗಿದೆ. ಇನ್ನೊಂದು ಶಾಂಶಪಾಯನಿಕ ಪರಂಪರೆ ಪ್ರೇರಣಾರ್ಥದಿಂದ ವಿಭೂಷಿತವಾಗಿದೆ.

Verse 70

सहस्राणि ऋचां चाष्टौ षट्शतानि तथैव च / एताः पञ्चदशान्याश्च दशान्या दशभिस्तथा

ಋಚೆಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಎಂಟು ಸಾವಿರ, ಜೊತೆಗೆ ಆರು ನೂರು ಕೂಡ. ಇವುಗಳ ಹೊರತಾಗಿ ಇನ್ನೂ ಹದಿನೈದು, ಇನ್ನೂ ಹತ್ತು, ಹಾಗೆಯೇ ಹತ್ತು-ಹತ್ತು ಎಂದು ಕೂಡ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

Verse 71

सवालखिल्याः सप्तैताः ससुपर्णाः प्रकीर्त्तिताः / अष्टौ सामसहस्राणि सामानि च चतुर्द्दश

ವಾಲಖಿಲ್ಯಗಳೊಡನೆ ಈ ಏಳು ‘ಸುಪರ್ಣ’ಗಳೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧವೆಂದು ಕೀರ್ತಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸಾಮಗಳು ಎಂಟು ಸಾವಿರ, ಮತ್ತು ಇನ್ನೂ ಹದಿನಾಲ್ಕು ಸಾಮಗಾನಗಳೂ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ.

Verse 72

सारण्यकं सहोहं च एतद्गायन्ति सामगाः / द्वादशैव सहस्राणि च्छन्द आध्वर्यवं स्मृतम्

‘ಸಾರಣ್ಯಕ’ ಮತ್ತು ‘ಸಹೋಹ’—ಇವನ್ನೇ ಸಾಮಗರು ಹಾಡುತ್ತಾರೆ. ‘ಆಧ್ವರ್ಯವ’ ಛಂದಸ್ಸು ಹನ್ನೆರಡು ಸಾವಿರವೆಂದು ಸ್ಮೃತಿಯಲ್ಲಿ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

Verse 73

यजुषां ब्राह्मणानां च तथा व्यासो व्यकल्पयत् / सग्राम्यारण्यकं तस्मात्समन्त्रकरणं तथा

ಯಜುರ್ವೇದದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಗ್ರಂಥಗಳನ್ನೂ ವ್ಯಾಸರು ಅದೇ ರೀತಿಯಾಗಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೊಳಿಸಿದರು; ನಂತರ ಅವುಗಳಿಂದ ಗ್ರಾಮ್ಯ ಮತ್ತು ಆರಣ್ಯಕ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಮಂತ್ರಸಹಿತವಾಗಿ ಯಥಾವಿಧಿ ರಚಿಸಿದರು.

Verse 74

अतः परं कथानं तु पूर्वा इति विशेषणम् / ग्राम्यारण्यं समन्त्रं तदृग्ब्राह्मणयजुः स्मृतम्

ಇದಾದ ನಂತರದ ವೃತ್ತಾಂತವನ್ನು ‘ಪೂರ್ವಾ’ ಎಂಬ ವಿಶೇಷಣದಿಂದ ಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆ; ಮಂತ್ರಸಹಿತವಾದ ಆ ಗ್ರಾಮ್ಯ–ಆರಣ್ಯಕವನ್ನು ಋಕ್, ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಮತ್ತು ಯಜುಃ ಎಂದು ಸ್ಮರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 75

तथा हारिद्रवीर्याणां खिलान्युपखिलानितु / तथैव तैत्तिरीयाणां परक्षुद्रा इति स्मृतम्

ಹಾಗೆಯೇ ಹಾರಿದ್ರವೀರ್ಯ ಶಾಖೆಗೆ ಖಿಲ ಮತ್ತು ಉಪಖಿಲಗಳಿವೆ; ತೈತ್ತಿರೀಯ ಶಾಖೆಯಲ್ಲಿ ಅವು ‘ಪರಕ್ಷುದ್ರಾ’ ಎಂದು ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ.

Verse 76

द्वे सहस्रे शतन्यूने वेदे वाजसनेयके / ऋग्गमः परिसंख्यातो ब्राह्मणं तु चतुर्गुणम्

ವಾಜಸನೇಯ ವೇದದಲ್ಲಿ ಎರಡು ಸಾವಿರಕ್ಕೆ ನೂರು ಕಡಿಮೆ (ಅಂದರೆ 1900) ಋಗ್-ಗಮಗಳನ್ನು ಎಣಿಸಲಾಗಿದೆ; ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಭಾಗವು ಅದರ ನಾಲ್ಕು ಪಟ್ಟು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

Verse 77

अष्टौ सहस्राणि शतानि वाष्टावशीतिरन्यान्यधिकानि वा च / एतत्प्रमाणं यजुषामृचां च सशुक्रियं सखिलं याज्ञवल्क्यम्

ಎಂಟು ಸಾವಿರ ಮತ್ತು ನೂರು, ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಇನ್ನೂ ಎಂಭತ್ತೆಂಟು ಹೆಚ್ಚಾಗಿಯೂ—ಇದೇ ಯಜುಃ ಮತ್ತು ಋಚಗಳ ಪ್ರಮಾಣ; ಶುಕ್ರೀಯ ಸಹಿತ, ಖಿಲ ಸಹಿತ—ಇದು ಯಾಜ್ಞವಲ್ಕ್ಯ ಪರಂಪರೆ ಎಂದು ಸ್ಮರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 78

तथा चारणविद्यानां प्रमाणसहितं शृणु / षट्सहस्रमृचामुक्तमृचः षड्विंशतिं पुनः

ಹಾಗೆಯೇ ಚಾರಣವಿದ್ಯೆಗಳ ಪ್ರಮಾಣಸಹಿತ ವಿವರಣೆಯನ್ನು ಕೇಳು. ಋಚೆಗಳು ಆರು ಸಾವಿರವೆಂದು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ; ಮತ್ತೆ ಇಪ್ಪತ್ತಾರು ಋಚೆಗಳೂ ಸಹ.

Verse 79

एतावदधिकं तेषां यजुः कि मपि वक्ष्यते / एकादशसहस्राणि ऋचश्चान्या दशोत्तराः

ಇವುಗಳಿಗಿಂತ ಸ್ವಲ್ಪ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಅವರ ಯಜುಸ್ಸೂ ಹೇಳಲ್ಪಡುವುದು. ಋಚೆಗಳು ಹನ್ನೊಂದು ಸಾವಿರ; ಇನ್ನಿತರ ಋಚೆಗಳು ಹತ್ತನ್ನು ಮೀರಿವೆ.

Verse 80

ऋचां दशसहस्राणि ह्यशीतिस्त्रिंशदेव तु / सहस्रमेकं मन्त्राणामृचामुक्तं प्रमाणतः

ಋಚೆಗಳು ಹತ್ತು ಸಾವಿರ; ನಿಜಕ್ಕೂ ಎಂಭತ್ತು ಮತ್ತು ಮുപ്പೂ ಕೂಡ. ಪ್ರಮಾಣದಂತೆ ಮಂತ್ರಗಳ ಋಚೆಗಳು ಒಂದು ಸಾವಿರವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

Verse 81

एतावानृचि विस्तारो ह्यन्यच्चाथर्विकं बहु / ऋचामथर्वणां पञ्चसहस्राणीति निश्चयः

ಋಚಿಯ ವಿಸ್ತಾರ ಇಷ್ಟೇ; ಇನ್ನೂ ಆಥರ್ವಣಿಕ ಭಾಗವೂ ಬಹಳ ಇದೆ. ಆಥರ್ವಣದ ಋಚೆಗಳು ಐದು ಸಾವಿರವೆಂಬುದು ನಿಶ್ಚಯ.

Verse 82

सहस्रमन्यद्विज्ञेयमृषि भिर्विशतिं विना / एतदङ्गिरसां प्रोक्तं तेषामारण्यकं पुनः

ಮತ್ತೊಂದು ಸಾವಿರವನ್ನು ತಿಳಿಯಬೇಕು, ಆದರೆ ಋಷಿಗಳ ಇಪ್ಪತ್ತನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ. ಇದು ಅಂಗಿರಸರಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ; ಮತ್ತು ಮತ್ತೆ ಅವರ ಆರಣ್ಯಕವೂ ಇದೆ.

Verse 83

इति संख्या प्रसंख्याता शाखाभेदास्तथैव तु / कर्तारशचैव शाखानां भेदहेतूंस्तथैव च

ಹೀಗೆ ಶಾಖಾಭೇದಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಎಣಿಸಿ ಹೇಳಲಾಯಿತು; ಹಾಗೆಯೇ ಆ ಶಾಖೆಗಳ ಕರ್ತೃಗಳು ಮತ್ತು ಭೇದದ ಕಾರಣಗಳೂ ವಿವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು।

Verse 84

सर्वमन्वन्तरेष्वेवं शाखाभेदाः समाश्रिताः / प्राजापत्या श्रुतिर्नित्या तद्विकल्पास्त्विमे स्मृताः

ಎಲ್ಲಾ ಮನ್ವಂತರಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಹೀಗೆ ಶಾಖಾಭೇದಗಳು ನೆಲೆಸಿವೆ. ಪ್ರಾಜಾಪತ್ಯ ಶ್ರುತಿ ನಿತ್ಯ; ಇವು ಅದರ ವಿಕಲ್ಪಗಳೆಂದು ಸ್ಮೃತವಾಗಿದೆ।

Verse 85

अनित्यभावाद्देवानां मन्त्रोत्पत्तिः पुनः पुनः / द्वापरेषु पुनर्भेदाः श्रुतीनां परिकीर्त्तिताः

ದೇವತೆಗಳ ಅನಿತ್ಯಭಾವದಿಂದ ಮಂತ್ರಗಳ ಉತ್ಪತ್ತಿ ಮರುಮರು ಸಂಭವಿಸುತ್ತದೆ; ದ್ವಾಪರಯುಗಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರುತಿಗಳ ಭೇದಗಳೂ ಪುನಃ ಪುನಃ ಕೀರ್ತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ।

Verse 86

एवं वेदं तदाप्यस्य भगवानृषिसत्तमः / शिष्चेब्यश्च प्रदत्त्वा तु तपस्तप्तु वन गतः

ಹೀಗೆ ಆ ಸಮಯದಲ್ಲೇ ಭಗವಾನ್ ಋಷಿಸತ್ತಮನು ವೇದವನ್ನು (ಕ್ರಮಬದ್ಧಗೊಳಿಸಿ) ಶಿಷ್ಯರಿಗೆ ನೀಡಿದನು; ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಲು ಅರಣ್ಯಕ್ಕೆ ತೆರಳಿದನು।

Verse 87

तस्य शिष्यप्रशिष्यैस्तु शाखाभेदास्त्विमे कृताः / अङ्गानि वेदाश्चत्वारो मीमांसा न्यायविस्तरः

ಅವನ ಶಿಷ್ಯ-ಪ್ರಶಿಷ್ಯರು ಈ ಶಾಖಾಭೇದಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದರು. ಹಾಗೆಯೇ ವೇದಾಂಗಗಳು, ನಾಲ್ಕು ವೇದಗಳು, ಮೀಮಾಂಸಾ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯದ ವಿಸ್ತಾರವೂ (ಉಲ್ಲೇಖಿತವಾಗಿದೆ)।

Verse 88

धर्मशास्त्रं पुराणं च विद्याश्चेमाश्चतुर्दश / आयुर्वेदो धनुर्वेदो गान्धर्वश्चेति ते त्रयः

ಧರ್ಮಶಾಸ್ತ್ರವೂ ಪುರಾಣವೂ ಹಾಗೂ ಹದಿನಾಲ್ಕು ವಿದ್ಯೆಗಳು ಪ್ರಸಿದ್ಧ; ಆಯುರ್ವೇದ, ಧನುರ್ವೇದ, ಗಾಂಧರ್ವ—ಇವು ಮೂರು ಎಂದೂ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ.

Verse 89

अर्थशास्त्रं चतुर्थं तु विद्या ह्यष्टादशैव हि / ज्ञेया ब्रह्मर्षयः पूर्वं तेभ्यो देवर्षयः पुनः

ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರವು ನಾಲ್ಕನೆಯದು; ಹೀಗೆ ವಿದ್ಯೆಗಳು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಹದಿನೆಂಟು. ಮೊದಲು ಬ್ರಹ್ಮರ್ಷಿಗಳನ್ನು ತಿಳಿಯಬೇಕು, ನಂತರ ಅವರ ಬಳಿಕ ದೇವರ್ಷಿಗಳು.

Verse 90

राजर्षयः पुनस्तेभ्य ऋषिप्रकृतयस्त्रिधा / काश्यपेषु वसिष्ठेषु तथा भृग्वङ्गिरो ऽत्रिषु

ಮತ್ತೆ ಅವರಿಂದ ರಾಜರ್ಷಿಗಳು; ಋಷಿಗಳ ಸ್ವಭಾವಗಳು ಮೂರು ವಿಧ—ಕಾಶ್ಯಪ, ವಸಿಷ್ಠ, ಹಾಗೆಯೇ ಭೃಗು, ಅಂಗಿರಸ್, ಅತ್ರಿ ವಂಶಗಳಲ್ಲಿ.

Verse 91

पञ्चस्वेतेषु जायन्ते गोत्रेषु ब्रह्मवादिनः / यस्मादृषन्ति ब्रह्माणं ततो ब्रह्मर्षयः स्मृताः

ಈ ಐದು ಗೋತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮವಾದಿಗಳು ಜನಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅವರು ಬ್ರಹ್ಮಾ/ಬ್ರಹ್ಮವನ್ನು ದರ್ಶನ ಮಾಡುವುದರಿಂದ, ಅವರನ್ನು ಬ್ರಹ್ಮರ್ಷಿಗಳು ಎಂದು ಸ್ಮರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 92

धर्मस्याथ पुलस्त्यस्य क्रतोश्च पुलहस्य च / प्रत्यूषस्य च देवस्य कश्यपस्य तथा पुनः

ಧರ್ಮ, ಪುಲಸ್ತ್ಯ, ಕ್ರತು, ಪುಲಹ, ಪ್ರತ್ಯೂಷ ದೇವ ಮತ್ತು ಕಶ್ಯಪ—ಇವರನ್ನೂ (ಪರಂಪರೆ/ವಂಶ) ಇಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ.

Verse 93

देवर्षयः सुतास्तेषां नामतस्तान्निबोधत / देवार्षी धर्मपुत्रौ तु नरनारायणवुभौ

ಅವರು ದೇವರ್ಷಿಗಳ ಪುತ್ರರು; ಅವರ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ತಿಳಿಯಿರಿ. ಧರ್ಮನ ಪುತ್ರರಾದ ಆ ಇಬ್ಬರು ದೇವರ್ಷಿಗಳು—ನರ ಮತ್ತು ನಾರಾಯಣ.

Verse 94

वालखिल्याः क्रतोः पुत्राः कर्दमः पुलहस्य तु / कुबेरश्चैव पौलस्त्यः प्रत्यूषस्य दलः सुत

ವಾಲಖಿಲ್ಯರು ಕ್ರತುಗಳ ಪುತ್ರರು; ಪುಲಹನ ಪುತ್ರ ಕರ್ಧಮ. ಪೌಲಸ್ತ್ಯನಾದ ಕುಬೇರ, ಹಾಗೆಯೇ ಪ್ರತ್ಯೂಷನ ಪುತ್ರ ದಲ.

Verse 95

नारदः पर्वतश्चैव कश्यपस्यात्मजावुभौ / ऋषन्ति वेदान्यस्मात्ते तस्माद्देवर्षयः स्मृताः

ನಾರದ ಮತ್ತು ಪರ್ವತ—ಇಬ್ಬರೂ ಕಶ್ಯಪನ ಪುತ್ರರು. ಅವರು ವೇದಗಳನ್ನು ಋಷಿಸುತ್ತಾರೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ಅವರು ದೇವರ್ಷಿಗಳೆಂದು ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ.

Verse 96

मानवे चैव ये वंशे ऐलवंशे च ये नृपाः / ये च ऐक्ष्वाकनाभागा ज्ञेया राजर्षयस्तु ते

ಮಾನವ ವಂಶದಲ್ಲಿಯೂ ಐಲ ವಂಶದಲ್ಲಿಯೂ ಇದ್ದ ರಾಜರು, ಹಾಗೆಯೇ ಐಕ್ಷ್ವಾಕ ಮತ್ತು ನಾಭಾಗ ವಂಶದ ನೃಪರು—ಅವರು ರಾಜರ್ಷಿಗಳೆಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು.

Verse 97

ऋषन्ति रञ्जनाद्यस्मात्प्रजा राजर्षयस्ततः / ब्रह्मलोकप्रतिष्ठास्तु समृता ब्रह्मर्षयो ऽमलाः

ಪ್ರಜೆಯನ್ನು ರಂಜಿಸಿ ಋಷಿಸುವವರು ರಾಜರ್ಷಿಗಳು. ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತರಾದವರು ನಿರ್ಮಲ ಬ್ರಹ್ಮರ್ಷಿಗಳೆಂದು ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ.

Verse 98

देवलोकप्रतिष्ठास्तु ज्ञेया देवर्षयः शुभाः / इन्द्रलोकप्रतिष्ठास्तु सर्वे राजर्षयो मताः

ದೇವಲೋಕದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತರಾದ ಶುಭ ದೇವರ್ಷಿಗಳೆಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು; ಇಂದ್ರಲೋಕದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತರಾದ ಎಲ್ಲರೂ ರಾಜರ್ಷಿಗಳೆಂದು ಮತವಾಗಿದೆ।

Verse 99

अभिजात्याथ तपसा मन्त्रव्याहरणैस्तथा / ये च ब्रह्मर्षयः प्रोक्ता दिव्या देवर्षयश्च ये

ಅಭಿಜಾತ್ಯ, ತಪಸ್ಸು ಮತ್ತು ಮಂತ್ರೋಚ್ಚಾರಣಗಳಿಂದ ಯುಕ್ತರಾದವರು ಬ್ರಹ್ಮರ್ಷಿಗಳೆಂದು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟರು; ದಿವ್ಯರಾದವರು ದೇವರ್ಷಿಗಳೆಂದೂ ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ।

Verse 100

राजर्षयस्तथा चैव तेषां वक्ष्यामि लक्षणम् / भूतं भव्यं भवज्ज्ञानं सत्याभि व्यात्दृतं तथा

ಈಗ ನಾನು ಆ ರಾಜರ್ಷಿಗಳ ಲಕ್ಷಣವನ್ನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ—ಭೂತ, ಭವಿಷ್ಯ, ವರ್ತಮಾನಗಳ ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಸತ್ಯವನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಉಚ್ಚರಿಸುವುದು।

Verse 101

संतुष्टाश्च स्वयं ये तु संबुद्धा ये च वै स्वयम् / तपसेह प्रसिद्धा ये गर्भे यैश्च प्रवेदितम्

ಸ್ವತಃ ಸಂತೃಪ್ತರಾದವರು, ಸ್ವತಃ ಪ್ರಬುದ್ಧರಾದವರು; ತಪಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾದವರು, ಗರ್ಭದಲ್ಲಿಯೇ ಜ್ಞಾನ ಪ್ರಕಟವಾದವರು।

Verse 102

मन्त्रव्याहारिणो ये च ऐश्वर्यात्सर्वगाश्च ये / एते राजर्षयो युक्ता देवाद्विजनृपाश्च ये

ಮಂತ್ರೋಚ್ಚಾರಣ ಮಾಡುವವರು ಮತ್ತು ಐಶ್ವರ್ಯದಿಂದ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಸಂಚರಿಸುವವರು—ಇಂತಹ ದೇವಸಮಾನ ದ್ವಿಜ-ನೃಪರು ರಾಜರ್ಷಿಗಳೆಂದು ಯುಕ್ತರಾಗಿದ್ದಾರೆ।

Verse 103

एतान्भावानधिगता ये वै त ऋषयो मताः / सप्तैते सप्तभिश्चैव गुणैः सप्तर्षयः स्मृताः

ಈ ಭಾವಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿ ಅರಿತವರು ಋಷಿಗಳೆಂದು ಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟರು. ಈ ಏಳು ಮಂದಿ ಏಳು ಗುಣಗಳಿಂದ ಯುಕ್ತರಾಗಿರುವುದರಿಂದ ‘ಸಪ್ತರ್ಷಿಗಳು’ ಎಂದು ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಟ್ಟರು.

Verse 104

दीर्घायुषो मन्त्रकृत ईश्वराद्दिव्यचक्षुषः / बुद्धाः प्रत्यक्ष धर्माणो गोत्रप्रावर्त्तकाश्च ते

ಅವರು ದೀರ್ಘಾಯುಷ್ಯರು, ಮಂತ್ರಸಿದ್ಧರು, ಈಶ್ವರಾನುಗ್ರಹದಿಂದ ದಿವ್ಯಚಕ್ಷುಳ್ಳವರು. ಅವರು ಪ್ರಬುದ್ಧರು, ಧರ್ಮವನ್ನು ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷವಾಗಿ ತಿಳಿದವರು ಮತ್ತು ಗೋತ್ರಪರಂಪರೆಯ ಪ್ರವರ್ತಕರೂ ಆಗಿದ್ದರು.

Verse 105

षट्कर्मनिरता नित्यं शालीना गृहमेधिनः / तुल्यैर्व्यवहरन्ति स्म ह्यदुष्टैः कर्महेतुभिः

ಅವರು ನಿತ್ಯ ಷಟ್ಕರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ನಿರತರಾಗಿ, ಶೀಲವಂತ ಗೃಹಸ್ಥರು. ಸಮಾನರೊಂದಿಗೆ ಮಾತ್ರ, ದುಷ್ಟತೆಯಿಲ್ಲದ ಕರ್ಮಹೇತುಗಳಿಂದ ವ್ಯವಹರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.

Verse 106

अग्राम्यैर्वर्त्तयन्ति स्म रसैश्चैव स्वयङ्कृतैः / कुटुंबिनो बुद्धिमन्तो वनान्तरनिवासिनः

ಅವರು ಗ್ರಾಮ್ಯ ಭೋಗಗಳಿಂದ ದೂರವಿದ್ದು, ತಾವೇ ತಯಾರಿಸಿದ ಸರಳ ರಸಗಳಿಂದ ಜೀವನ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಅವರು ಕುಟುಂಬಸ್ಥರು, ಬುದ್ಧಿವಂತರು, ಅರಣ್ಯದ ಒಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವವರು.

Verse 107

कृतादिषु युगाख्यासु सर्वैरेव पुनः पुनः / वर्णाश्रमव्यवस्थानं क्रियते प्रथमं तु वै

ಕೃತಾದಿ ಯುಗನಾಮಗಳಲ್ಲಿ, ಎಲ್ಲರಿಂದಲೂ ಪುನಃ ಪುನಃ ಮೊದಲನೆಯದಾಗಿ ವರ್ಣಾಶ್ರಮ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೇ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 108

प्राप्ते त्रेतायुगमुखे पुनः सप्तर्षयस्त्विह / प्रवर्त्तयन्ति ये वर्णानाश्रमांश्चैव सर्वशः

ತ್ರೇತಾಯುಗದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿ ಪುನಃ ಸಪ್ತರ್ಷಿಗಳು ಎಲ್ಲ ರೀತಿಯಿಂದಲೂ ವರ್ಣಾಶ್ರಮ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಪ್ರವರ್ತಿಸುತ್ತಾರೆ।

Verse 109

तेषामेवान्वये वीरा उत्पद्यन्ते पुनः पुनः / जायमाने पितापुत्रे पुत्रः पितरि चैव हि

ಅವರದೇ ವಂಶದಲ್ಲಿ ವೀರರು ಮರುಮರು ಜನ್ಮಿಸುತ್ತಾರೆ; ತಂದೆ-ಮಗನ ಜನ್ಮದಲ್ಲಿ ನಿಜವಾಗಿ ಮಗನೇ ತಂದೆಯಲ್ಲೇ (ಪುನರ್ಜನ್ಮವಾಗಿ) ಇರುತ್ತಾನೆ।

Verse 110

एवं संतत्य विच्छेदाद्वर्तयन्त्यायुगक्षयात् / अष्टाशीतिसहस्राणि प्रोक्तानि गृहमेधिनाम्

ಹೀಗೆ ಸಂತತಿಯ ವಿಚ್ಛೇದದಿಂದ ಯುಗಕ್ಷಯದವರೆಗೆ ಅದು ನಡೆಯುತ್ತದೆ; ಗೃಹಮೇಧಿಗಳ ಅಷ್ಟಾಶೀತಿ ಸಹಸ್ರಗಳು (ಎಣಿಕೆ/ಭೇದ) ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ।

Verse 111

अर्यम्णो दक्षिणं ये तु पितृयानं समाश्रिताः / दाराग्निहोत्रिणस्ते वै यै प्रजाहेतवः स्मृताः

ಅರ್ಯಮ್ನ ದಕ್ಷಿಣ ಮಾರ್ಗವಾದ ಪಿತೃಯಾನವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿದವರು, ಪತ್ನಿಯೊಡನೆ ಅಗ್ನಿಹೋತ್ರ ಮಾಡುವವರು; ಅವರೇ ಪ್ರಜೆಯ ಕಾರಣವೆಂದು ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ।

Verse 112

गृहमेधिनस्त्वसंख्येयाः श्मशानान्याश्रयन्ति ते / अष्टाशीतिसहस्राणि निहिता उत्तरापथे

ಅಸಂಖ್ಯ ಗೃಹಮೇಧಿಗಳು ಶ್ಮಶಾನಗಳನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸುತ್ತಾರೆ; ಅಷ್ಟಾಶೀತಿ ಸಹಸ್ರಗಳು ಉತ್ತರಾಪಥದಲ್ಲಿ ನಿಹಿತ (ಸ್ಥಾಪಿತ) ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ।

Verse 113

ये श्रूयन्ते दिवं प्राप्ता ऋषयो ह्यूर्ध्वरेतसः / मन्त्रब्राह्मणकर्त्तारो जायन्ते च युगक्षयात्

ದಿವ್ಯಲೋಕವನ್ನು ಪಡೆದ ಊರ್ಧ್ವರೇತಸರಾದ ಋಷಿಗಳು ಎಂದು ಕೇಳಿಬರುವವರು, ಯುಗಕ್ಷಯದಲ್ಲಿ ಪುನರ್ಜನ್ಮ ಪಡೆದು ಮಂತ್ರ ಹಾಗೂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಗ್ರಂಥಗಳ ಕರ್ತರಾಗುತ್ತಾರೆ।

Verse 114

एवमावर्त्तमानास्तेद्वापरेषु पुनः पुनः / कल्पानामार्षविद्यानां नानाशास्त्रकृतश्च ये

ಹೀಗೆ ಅವರು ದ್ವಾಪರಯುಗಗಳಲ್ಲಿ ಪುನಃ ಪುನಃ ಅವತರಿಸುತ್ತಾರೆ; ಕಲ್ಪಗಳ ಆರ್ಷವಿದ್ಯೆಗೂ ನಾನಾ ಶಾಸ್ತ್ರಗಳಿಗೂ ಕರ್ತರಾಗಿರುವವರೂ ಆಗುತ್ತಾರೆ।

Verse 115

क्रियते यैर्व्यवत्दृतिर्वैदिकानां च कर्मणाम् / वैवस्वते ऽन्तरे तस्मिन्द्वापरेषु पुनः पुनः

ಯಾರಿಂದ ವೈದಿಕ ಕರ್ಮಗಳ ನಿಯಮ-ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ವಿಭಾಗ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗುತ್ತದೋ, ಅವರು ಈ ವೈವಸ್ವತ ಮನ್ವಂತರದಲ್ಲಿ ದ್ವಾಪರಯುಗಗಳಲ್ಲಿ ಪುನಃ ಪುನಃ ಅವತರಿಸುತ್ತಾರೆ।

Verse 116

अष्टाविंशतिकृत्वो वै वेदा व्यस्ता महर्षिभिः / सप्तमे द्वापरे व्यमताः स्वयं वेदाः स्वयंभुवा

ಮಹರ್ಷಿಗಳು ಇಪ್ಪತ್ತೆಂಟು ಬಾರಿ ವೇದಗಳನ್ನು ವಿಭಾಗಿಸಿದರು; ಏಳನೇ ದ್ವಾಪರದಲ್ಲಿ ಸ್ವಯಂಭುವೇ ಸ್ವತಃ ವೇದಗಳನ್ನು ವಿಭಾಗಿಸಿದನು।

Verse 117

द्वितीये द्वापरे चैव वेदव्यासः प्रजापतिः / तृतीये चोशना व्यासश्चतुर्थे च बृहस्पतिः

ಎರಡನೇ ದ್ವಾಪರದಲ್ಲಿ ಪ್ರಜಾಪತಿ ವೇದವ್ಯಾಸನಾಗಿದ್ದನು; ಮೂರನೇಯಲ್ಲಿ ಉಶನಾ ವ್ಯಾಸ, ನಾಲ್ಕನೇಯಲ್ಲಿ ಬೃಹಸ್ಪತಿ।

Verse 118

सविता पञ्चमे व्यासो मृत्युः षष्ठे स्मृतः प्रभुः / सप्तमे च तथैवेन्द्रो वसिष्ठश्चाष्टमे स्मृतः

ಐದನೇಯಲ್ಲಿ ಸವಿತಾ ವ್ಯಾಸನು; ಆರನೇಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಭುವಾದ ಮೃತ್ಯು ಸ್ಮೃತನು. ಏಳನೇಯಲ್ಲಿ ಹಾಗೆಯೇ ಇಂದ್ರ, ಎಂಟನೇಯಲ್ಲಿ ವಸಿಷ್ಠ ಸ್ಮೃತನು.

Verse 119

सारस्वतस्तु नवमे त्रिधामा दशमे स्मृतः / एकादशे तु त्रिवर्षा सनद्वाजस्ततः परम्

ಒಂಬತ್ತನೇಯಲ್ಲಿ ಸಾರಸ್ವತ; ಹತ್ತನೇಯಲ್ಲಿ ತ್ರಿಧಾಮಾ ಸ್ಮೃತನು. ಹನ್ನೊಂದನೇಯಲ್ಲಿ ತ್ರಿವರ್ಷಾ, ನಂತರ ಸನದ್ವಾಜನು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

Verse 120

त्रयोदशे चान्तरिक्षो धर्मश्चापि चतुर्दशे / त्रैय्यारुणिः पञ्चदशे षोडशे तु धनञ्जयः

ಹದಿಮೂರನೇಯಲ್ಲಿ ಅಂತರಿಕ್ಷ; ಹದಿನಾಲ್ಕನೇಯಲ್ಲಿ ಧರ್ಮನೂ ಸ್ಮೃತನು. ಹದಿನೈದನೇಯಲ್ಲಿ ತ್ರಯ್ಯಾರುಣಿ, ಹದಿನಾರನೇಯಲ್ಲಿ ಧನಂಜಯನು.

Verse 121

कृतञ्जयः सप्तदशे ऋजीषो ऽष्टादशे स्मृतः / ऋजीषात्तु भरद्वाजो भरद्वाजात्तु गौतमः

ಹದಿನೇಳನೇಯಲ್ಲಿ ಕೃತಂಜಯ; ಹದಿನೆಂಟನೇಯಲ್ಲಿ ಋಜೀಷ ಸ್ಮೃತನು. ಋಜೀಷನಿಂದ ಭರದ್ವಾಜ, ಭರದ್ವಾಜನಿಂದ ಗೌತಮನು ಉದ್ಭವಿಸಿದನು.

Verse 122

गौतमादुत्तमश्चैव ततो हर्यवनः स्मृतः / हर्यवनात्परो वेनः स्मृतो वाजश्रवास्ततः

ಗೌತಮನಿಂದ ಉತ್ತಮನು; ನಂತರ ಹರ್ಯವನ ಸ್ಮೃತನು. ಹರ್ಯವನನಂತರ ವೇನ, ಮತ್ತು ತದನಂತರ ವಾಜಶ್ರವಾ ಸ್ಮೃತನು.

Verse 123

अर्वाक्च वाजश्रवसः सोममुख्यायनस्ततः / तृणबिन्दुस्ततस्तस्मात्ततजस्तृणबिन्दुतः

ಅರ್ವಾಕ್‌ನಿಂದ ವಾಜಶ್ರವಸ, ಅವನಿಂದ ಸೋಮಮುಖ್ಯಾಯನ; ನಂತರ ತೃಣಬಿಂದು, ಅವನಿಂದ ತಾತಜ, ತಾತಜದಿಂದ ಮತ್ತೆ ತೃಣಬಿಂದು ಜನಿಸಿದನು।

Verse 124

ततजाच्च स्मृतः शक्तिः शक्तेश्चापि पराशरः / जातूकर्णो भवत्तस्मात्त स्माद्द्वैपायनः स्मृतः

ತಾತಜದಿಂದ ಶಕ್ತಿ ಎಂದು ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಟ್ಟನು, ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಪರಾಶರ; ಅವನಿಂದ ಜಾತೂಕರ್ಣನು, ಜಾತೂಕರ್ಣನಿಂದ ದ್ವೈಪಾಯನ (ವ್ಯಾಸ) ಎಂದು ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಟ್ಟನು।

Verse 125

अष्टाविंशतिरित्येते वेदव्यासाः पुरातनाः / भविष्ये द्वापरे चैव द्वोणिर्द्वैपायने ऽपि च

ಈ ಪುರಾತನ ವೇದವ್ಯಾಸರು ಒಟ್ಟು ಇಪ್ಪತ್ತೆಂಟು ಎಂದು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ; ಭವಿಷ್ಯದ ದ್ವಾಪರದಲ್ಲಿ ದ್ವೋಣಿ ಮತ್ತು ದ್ವೈಪಾಯನನೂ (ವ್ಯಾಸರೂಪದಲ್ಲಿ) ಇರುವರು।

Verse 126

वेदव्यासे ह्यतीते ऽस्मिन्भविता सुमहातपाः / भविष्यन्ति भविष्येषु शाखाप्रमयनानि तु

ಈ ವೇದವ್ಯಾಸನ ಕಾಲ ಕಳೆದ ಬಳಿಕ ಮಹಾತಪಸ್ವಿಗಳು ಉದ್ಭವಿಸುವರು; ಭವಿಷ್ಯಕಾಲಗಳಲ್ಲಿ ವೇದಶಾಖೆಗಳ ಪ್ರವರ್ತನೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಸಾರ ನಡೆಯುತ್ತಲೇ ಇರುತ್ತದೆ।

Verse 127

तस्यैव ब्रह्मणो ब्रह्म तपसः प्राप्तमव्ययम् / तपसा कर्म च प्राप्तं कर्मणा चापि ते यशः

ಅದೇ ಬ್ರಹ್ಮನ ಅವ್ಯಯ ಬ್ರಹ್ಮ ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ; ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಕರ್ಮಸಿದ್ಧಿ ಲಭಿಸುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಕರ್ಮದಿಂದಲೇ ನಿನ್ನ ಯಶಸ್ಸೂ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ।

Verse 128

पुनश्च तेजसा सत्यं सत्येनानन्दमव्ययम् / व्याप्तं ब्रह्मामृतं शुक्रं ब्रह्मैवामृतमुच्यते

ಮತ್ತೆ ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಸತ್ಯ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತದೆ; ಸತ್ಯದಿಂದ ಅವ್ಯಯ ಆನಂದ. ಸರ್ವವ್ಯಾಪಿಯಾದ, ಅಮೃತಸ್ವರೂಪವಾದ, ನಿರ್ಮಲ ಬ್ರಹ್ಮನೇ ‘ಅಮೃತ’ ಎಂದು ಹೇಳಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.

Verse 129

ध्रुवमेकाक्षरमिदमोमित्येव व्यवस्थितम् / बृहत्वाद्बृंहणाच्चैव तद्ब्रह्मेत्यभिधीयते

ಈ ಧ್ರುವ ಏಕಾಕ್ಷರವು ‘ಓಂ’ ಎಂದೇ ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಿದೆ. ಮಹತ್ತ್ವದಿಂದಲೂ ವಿಸ್ತರಿಸುವ ಶಕ್ತಿಯಿಂದಲೂ ಅದನ್ನು ‘ಬ್ರಹ್ಮ’ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

Verse 130

प्रमवा वस्थितं भूयो भूर्भुवः स्वरिति स्मृतम् / अथर्वऋग्यजुः साम्नि यत्तस्मै ब्रह्मणे नमः

ಪ್ರಣವವನ್ನು ಮತ್ತೆ ‘ಭೂಃ ಭುವಃ ಸ್ವಃ’ ಎಂದು ಸ್ಮರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಥರ್ವ, ಋಗ್, ಯಜುಃ, ಸಾಮ ವೇದಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತನಾದ ಆ ಬ್ರಹ್ಮನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ.

Verse 131

जगतः प्रलयोत्पत्तौ यत्तत्कारणसंज्ञितम् / महतः परमं गुह्यं तस्मै सुब्रह्मणे नमः

ಜಗತ್ತಿನ ಉತ್ಪತ್ತಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಳಯದಲ್ಲಿ ‘ಕಾರಣ’ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವುದು, ಮಹತ್ತಿಗಿಂತಲೂ ಪರವಾದ ಪರಮ ಗುಹ್ಯ—ಆ ಶುಭ ಬ್ರಹ್ಮನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ.

Verse 132

अगाधापारमक्षय्यं जगत्संबोहसंभवम् / संप्रकाशप्रवृत्तिभ्यां पुरुषार्थप्रयोजनम्

ಅದು ಅಗಾಧ, ಅಪಾರ, ಅಕ್ಷಯ; ಜಗತ್ತಿನ ಸಮಸ್ತ ಸಮೂಹದ ಉದ್ಭವ. ಪ್ರಕಾಶ ಮತ್ತು ಪ್ರವೃತ್ತಿ—ಈ ಎರಡರಿಂದ ಪುರುಷಾರ್ಥದ ಪ್ರಯೋಜನವನ್ನು ಸಾಧಿಸುತ್ತದೆ.

Verse 133

सांख्यज्ञानवतां निष्ठा गतिः शमदमात्मनाम् / यत्तदव्यक्तमतं प्रकृतिर्ब्रह्म शाश्वतम्

ಸಾಂಖ್ಯಜ್ಞಾನಿಗಳ ನಿಷ್ಠೆಯೂ ಶಮದಮಗಳಿಂದ ನಿಯಮಿತ ಆತ್ಮಗಳ ಪರಮಗತಿಯೂ ಅದೇ; ಅದನ್ನು ಅವ್ಯಕ್ತವೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ—ಅದೇ ಪ್ರಕೃತಿ, ಅದೇ ಶಾಶ್ವತ ಬ್ರಹ್ಮ.

Verse 134

प्रधानमात्मयोनिश्च गृह्यं सत्त्वं च शस्यते / अविभागस्तथा शुक्रमक्षरं बहुधात्मकम्

ಪ್ರಧಾನ, ಆತ್ಮಯೋನಿ, ಹಾಗೆಯೇ ‘ಗ್ರಾಹ್ಯ’ ಮತ್ತು ಸತ್ತ್ವವೆಂದು ಕೂಡ ಪ್ರಶಂಸಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ; ಅದು ಅವಿಭಾಗ, ನಿರ್ಮಲ, ಅಕ್ಷರ ಮತ್ತು ಬಹುರೂಪಾತ್ಮಕ.

Verse 135

परमब्रह्मणे तस्मै नित्यमेव नमोनमः / कृते पुनः क्रिया नास्ति कुत एवाकृतक्रियाः

ಆ ಪರಬ್ರಹ್ಮನಿಗೆ ನಿತ್ಯವೂ ನಮೋ ನಮಃ. ಕೃತವಾದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಕ್ರಿಯೆ ಇರುವುದಿಲ್ಲ; ಹಾಗಾದರೆ ಇನ್ನೂ ಅಕೃತಕ್ರಿಯರಾಗಿರುವವರ ವಿಷಯವೇನು ಹೇಳಬೇಕು?

Verse 136

सकृदेव कृतं सर्वं यद्वै लोके कृताकृतम् / श्रोतव्यं वा श्रुतं वापि तथैवासाधु साधु वा

ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಕೃತಾಕೃತವೆನ್ನಲ್ಪಡುವ ಎಲ್ಲವೂ ಒಂದೇ ಬಾರಿ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟದ್ದೇ; ಕೇಳಬೇಕಾದದ್ದಾಗಲಿ ಕೇಳಿದದ್ದಾಗಲಿ, ಹಾಗೆಯೇ ಅಸಾಧುವಾಗಲಿ ಸಾಧುವಾಗಲಿ—ಎಲ್ಲವೂ ಹಾಗೆಯೇ.

Verse 137

ज्ञातव्यं वाप्यमन्तव्यं सप्रष्टव्यं भोज्यमेव च / द्रष्टव्यं वाथ श्रोतव्यं घ्रातव्यं वा कथञ्चन

ತಿಳಿಯಬೇಕಾದುದು, ಅಂಗೀಕರಿಸಬೇಕಾದುದು, ಕೇಳಿ ತಿಳಿಯಬೇಕಾದುದು, ಭೋಜ್ಯವೂ; ನೋಡಬೇಕಾದುದು, ಕೇಳಬೇಕಾದುದು, ಅಥವಾ ಹೇಗಾದರೂ ವಾಸನೆ ತಿಳಿಯಬೇಕಾದುದು—ಎಲ್ಲವೂ ಹಾಗೆಯೇ.

Verse 138

दर्शितं यदनेनैव ज्ञातं तद्वै सुरर्षिभिः / यन्न दर्शितवानेष कस्तदन्वेष्टुमर्हति

ಇವನೇ ತೋರಿಸಿದುದನ್ನೇ ದೇವರ್ಷಿಗಳು ತಿಳಿದರು; ಇವನು ತೋರಿಸದದ್ದನ್ನು ಹುಡುಕಲು ಯಾರು ಅರ್ಹರು?

Verse 139

सर्वाणि सर्वं सर्वांश्च भगवानेव सो ऽब्रवीत् / यदा यत्क्रियते येन तदा तस्मो ऽभिमन्यते

‘ಎಲ್ಲವೂ, ಸಮಸ್ತವೂ, ಎಲ್ಲರೂ’ ಎಂದು ಭಗವಾನನೇ ಹೇಳಿದರು; ಯಾವುದು ಯಾರಿಂದ ನಡೆಯುತ್ತದೋ, ಆಗ ಅವನನ್ನೇ ಕರ್ತನೆಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತಾರೆ.

Verse 140

यत्रेदं क्रियते पूर्वं न तदन्येन भाषितम् / यदा च क्रियते किञ्चित्केनचिद्वा कथं क्वचित्

ಇದು ಮೊದಲು ಎಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತದೋ, ಅದನ್ನು ಬೇರೆ ಯಾರೂ ಹೇಳಿಲ್ಲ; ಹಾಗೆಯೇ ಯಾವಾಗಲಾದರೂ ಎಲ್ಲಾದರೂ ಹೇಗಾದರೂ ಯಾರಿಂದಾದರೂ ಏನಾದರೂ ನಡೆಯುವಾಗ.

Verse 141

तनैव तत्कृतं कृत्यं कर्त्तॄणां प्रतिभाति वै / विरिक्तं चातिरिक्तं च ज्ञानाज्ञानेप्रियाप्रिये

ಅವನಿಂದಲೇ ನಡೆದ ಕೃತ್ಯವು ಕರ್ತೃಗಳಿಗೆ ತಾವೇ ಮಾಡಿದಂತೆ ತೋರುತ್ತದೆ; ಜ್ಞಾನ-ಅಜ್ಞಾನ, ಪ್ರಿಯ-ಅಪ್ರಿಯಗಳಲ್ಲಿ ಕೊರತೆ ಮತ್ತು ಅಧಿಕ್ಯವೂ ಹಾಗೆಯೇ.

Verse 142

धर्माधर्मौं सुशं दुःखं मृत्युश्चामृतमेव च / ऊर्द्ध्वं तिर्य्यगधोभावस्तस्यैवादृष्टकारिणः

ಧರ್ಮ-ಅಧರ್ಮ, ಸುಖ-ದುಃಖ, ಮರಣ ಮತ್ತು ಅಮೃತ; ಹಾಗೆಯೇ ಊರ್ಧ್ವ, ತಿರ್ಯಕ್ ಮತ್ತು ಅಧೋ ಸ್ಥಿತಿಗಳು—ಇವೆಲ್ಲವೂ ಆ ಅದೃಷ್ಟ-ಕರ್ತನದ್ದೇ.

Verse 143

स्वयंभुवो ऽथ ज्येष्ठस्य ब्रह्मणः परमेष्ठिनः / प्रत्येकवेद्यंभवति त्रेतास्विह पुनः पुनः

ಸ್ವಯಂಭೂ, ಜ್ಯೇಷ್ಠ ಪರಮೇಷ್ಠಿ ಬ್ರಹ್ಮನ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ—ತ್ರೇತಾಯುಗಗಳಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿ ಪುನಃ ಪುನಃ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ವೇದವೂ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಗ್ರಾಹ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 144

व्यस्यते ह्येकवेद्यं तु द्वापरेषु पुनः पुनः / ब्रह्मा चैतानुवाचादौ तस्मिन्वैवस्वते ऽन्तरे

ದ್ವಾಪರಯುಗಗಳಲ್ಲಿ ಆ ಏಕವೇದ್ಯವು ಪುನಃ ಪುನಃ ವಿಭಾಗಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ; ಮತ್ತು ಆ ವೈವಸ್ವತ ಮನ್ವಂತರದಲ್ಲಿ ಆದಿಯಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮನು ಇವುಗಳನ್ನು ಉಪದೇಶಿಸಿದನು.

Verse 145

आवर्त्तमाना ऋषयो युगाख्यासु पुनः पुनः / कुर्वन्ति संहिता ह्येते जायमानाः परस्परम्

ಯುಗನಾಮಗಳಲ್ಲಿ ಪುನಃ ಪುನಃ ಮರಳಿ ಬರುವ ಋಷಿಗಳು, ಪರಸ್ಪರವಾಗಿ ಜನ್ಮಿಸುತ್ತಾ, ಈ ಸಂಹಿತೆಗಳನ್ನೇ ರಚಿಸುತ್ತಾರೆ.

Verse 146

अष्टाशीतिसहस्राणि श्रुतर्षीणां समृतानि वै / अतीतेषु व्यतीतानि वर्त्तन्ते पुनः पुनः

ಶ್ರುತಿ-ಋಷಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಎಂಭತ್ತೆಂಟು ಸಾವಿರವೆಂದು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ; ಕಳೆದ ಯುಗಗಳಲ್ಲಿ ಕಳೆದರೂ ಅವು ಪುನಃ ಪುನಃ ನಡೆಯುತ್ತವೆ.

Verse 147

श्रिता दक्षिणपन्थानं ये श्मशानानि भेजिरे / युगे युगे तु ताः शाखा व्यस्यन्ते तै पुनः पुनः

ದಕ್ಷಿಣಪಂಥವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿ ಶ್ಮಶಾನಗಳನ್ನು ಸೇರಿದವರು—ಅವರಿಂದ ಯುಗಯುಗಗಳಲ್ಲಿ ಆ ಶಾಖೆಗಳು ಪುನಃ ಪುನಃ ವಿಭಾಗಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ.

Verse 148

द्वापरेष्विह सर्वेषु संहितास्तु श्रुतर्षिभिः / तेषां गोत्रेष्विमाः शाखा भवन्ति हि पुनः पुनः

ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ದ್ವಾಪರಯುಗದಲ್ಲೂ ಶ್ರುತಿ ಋಷಿಗಳು ಸಂಹಿತೆಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸುತ್ತಾರೆ; ಅವರ ಗೋತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಶಾಖೆಗಳು ಪುನಃ ಪುನಃ ಉದ್ಭವಿಸುತ್ತವೆ।

Verse 149

ताः शाखास्ते च कर्त्तारो भवं तीहायुगक्षयात् / एवमेव तु विज्ञेया अतीतानागतेष्वपि

ಆ ಶಾಖೆಗಳು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಕರ್ತಾರರೂ ಇಲ್ಲಿ ಯುಗಕ್ಷಯದ ವೇಳೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರकटವಾಗುತ್ತಾರೆ; ಇದೇ ರೀತಿಯಾಗಿ ಭೂತ-ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿಯೂ ತಿಳಿಯಬೇಕು।

Verse 150

मन्वन्तरेषु सर्वेषु शाखाप्रणयनानि वै / अतीतेषु व्यतीतानि वर्त्तन्ते सांप्रते ऽन्तरे

ಎಲ್ಲಾ ಮನ್ವಂತರಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಶಾಖಾ-ಪ್ರಣಯನ ನಡೆಯುತ್ತದೆ; ಅತೀತ ಮನ್ವಂತರಗಳಲ್ಲಿ ಅದು ಕಳೆದಿದೆ, ಪ್ರಸ್ತುತ ಅಂತરમાં ಅದು ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ।

Verse 151

भविष्यन्ति च यानि स्युर्वर्त्स्यन्ते ऽनागतेष्वपि / पूर्वेण पश्चिमं ज्ञेयं वर्तमानेन चोभयम्

ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಆಗುವವು ಅನಾಗತ ಯುಗಗಳಲ್ಲಿಯೂ ನಡೆಯುತ್ತವೆ; ಪೂರ್ವದಿಂದ ಪಶ್ಚಿಮವನ್ನು ತಿಳಿಯಬೇಕು, ವರ್ತಮಾನದಿಂದ ಎರಡನ್ನೂ ಗ್ರಹಿಸಬೇಕು।

Verse 152

एतेन क्रमयोगेन मन्वन्तरविनिश्चयः / एवं देवाः सपितर ऋषयो मनवश्च वै

ಈ ಕ್ರಮಯೋಗದಿಂದ ಮನ್ವಂತರದ ನಿರ್ಣಯವಾಗುತ್ತದೆ; ಹಾಗೆಯೇ ದೇವರುಗಳು, ಪಿತೃಗಳು, ಋಷಿಗಳು ಮತ್ತು ಮನುವರೂ ಕ್ರಮವಾಗಿ ತಿಳಿಯಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ।

Verse 153

मन्त्रैः सहोर्ध्वं गच्छन्ति ह्यावर्त्तन्ते च तैः सह / जनलोकात्सुराः सर्वे दशकल्पान्पुनः पुनः

ಮಂತ್ರಗಳೊಂದಿಗೆ ಎಲ್ಲ ದೇವರುಗಳು ಜನಲೋಕದಿಂದ ಮೇಲಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ; ಅವುಗಳೊಂದಿಗೆ ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ದಶ ಕಲ್ಪಗಳವರೆಗೆ ಮರಳಿ ಬರುತ್ತಾರೆ।

Verse 154

पर्यायकाले संप्राप्ते संभूता निधनस्य ते / अवश्यभाविनार्ऽथेन संभध्यन्ते तदा तु ते

ಅವರ ಪರ್ಯಾಯಕಾಲ ಬಂದಾಗ ಅವರು ಮರಣಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗುವವರಾಗಿ ಉಂಟಾಗುತ್ತಾರೆ; ಅವಶ್ಯಂಭಾವಿ ನಿಯಮದಿಂದ ಆಗ ಅವರು ಅದಕ್ಕೆ ಬಂಧಿತರಾಗುತ್ತಾರೆ।

Verse 155

ततस्ते दोषवज्जन्म पश्यन्तो रोगपूर्वकम् / निवर्त्तते तदा वृत्तिः सा तेषां दोषदर्शनात्

ನಂತರ ಅವರು ರೋಗಪೂರ್ವಕ ದೋಷಯುಕ್ತ ಜನ್ಮವನ್ನು ಕಾಣುತ್ತಾರೆ; ದೋಷದರ್ಶನದಿಂದ ಆಗ ಅವರ ಆ ವೃತ್ತಿ ನಿವೃತ್ತವಾಗುತ್ತದೆ।

Verse 156

एवं देवयुगानीह दशकृत्वो विवर्त्य वै / जनलोकात्तपोलोकं गच्छन्तीहानिवर्त्तकम्

ಈ ರೀತಿ ಇಲ್ಲಿ ದೇವಯುಗಗಳನ್ನು ಹತ್ತು ಬಾರಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಿ ಅವರು ಜನಲೋಕದಿಂದ ತಪೋಲೋಕಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ; ಅಲ್ಲಿಿಂದ ಮರಳಿಕೆ ಇಲ್ಲ।

Verse 157

एवं देवयुगानीह व्यती तानि सहस्रशः / निधनं ब्रह्मलोके वै गतानि ऋषिभिः सह

ಈ ರೀತಿ ಇಲ್ಲಿ ದೇವಯುಗಗಳು ಸಾವಿರಾರು ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಕಳೆಯುತ್ತವೆ; ಋಷಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಅವರು ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕದಲ್ಲೇ ತಮ್ಮ ಅಂತ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದುತ್ತಾರೆ।

Verse 158

न शक्य आनुपूर्व्येण तेषां वक्तुं सुविस्तरः / अनादित्वाच्च कालस्य संख्यानां चैव सर्वशः

ಕಾಲವು ಅನಾದಿ; ಸಂಖ್ಯೆಗಳೂ ಸರ್ವತ್ರ ಅಪಾರ. ಆದ್ದರಿಂದ ಅವನ್ನು ಕ್ರಮವಾಗಿ ವಿಶದವಾಗಿ ಹೇಳುವುದು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ।

Verse 159

मन्वन्तराण्यतीतानि यानि कल्पैः पुरा सह / पितृभिर्मुनिभिर्देवैः सार्द्धं च ऋषिभिः सह

ಪೂರ್ವ ಕಲ್ಪಗಳೊಂದಿಗೆ ಕಳೆದ ಮನ್ವಂತರಗಳು—ಪಿತೃಗಳು, ಮುನಿಗಳು, ದೇವತೆಗಳು ಮತ್ತು ಋಷಿಗಳೊಡನೆ—ಎಲ್ಲವೂ ಅತೀತವಾಗಿವೆ।

Verse 160

कालेन प्रतिसृष्टानि युगानां च विवर्त्तनम् / एतेन क्रमयोगेन कल्पमन्वन्तराणि च

ಕಾಲದಿಂದ ಯುಗಗಳು ಪುನಃ ಪುನಃ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗುತ್ತವೆ, ಯುಗಗಳ ಪರಿವರ್ತನವೂ ನಡೆಯುತ್ತದೆ; ಇದೇ ಕ್ರಮಯೋಗದಿಂದ ಕಲ್ಪಗಳೂ ಮನ್ವಂತರಗಳೂ ಸಾಗುತ್ತವೆ।

Verse 161

सप्रजानि व्यतीतानि शतशो ऽथ सहस्रशः / मन्वन्तरान्ते संहारः संहारान्ते च संभवः

ಪ್ರಜೆಗಳೊಡನೆ ನೂರಾರು, ಸಾವಿರಾರು (ಚಕ್ರಗಳು) ಕಳೆದಿವೆ; ಮನ್ವಂತರಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಸಂಹಾರ, ಸಂಹಾರಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಸಂಭವ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ।

Verse 162

देवतानामृषीणां च मनोः पितृगणस्य च / न शक्य आनुपूर्व्येण वक्तुं वर्षशतैरपि

ದೇವತೆಗಳು, ಋಷಿಗಳು, ಮನು ಮತ್ತು ಪಿತೃಗಣಗಳನ್ನೂ ಕ್ರಮವಾಗಿ ವಿವರಿಸುವುದು ನೂರಾರು ವರ್ಷಗಳಾದರೂ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ।

Verse 163

विस्तरस्तु निसर्गस्य संहारस्य च सर्वशः / मन्वन्तरस्य संख्या तु मानुषेण निबोधत

ಸೃಷ್ಟಿಯೂ ಸಂಹಾರವೂ ಎಲ್ಲ ರೀತಿಯ ವಿಸ್ತಾರವನ್ನು, ಹಾಗೆಯೇ ಮನ್ವಂತರಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಮಾನವ ಗಣನೆಯಂತೆ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಿರಿ।

Verse 164

मन्वन्तरास्तु संख्याताः संख्यानार्थविशारदैः / त्रिंशत्कोट्यस्तु संपूर्णा संख्याताः संख्याया द्विजैः

ಸಂಖ್ಯೆ ಮತ್ತು ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಪಾಂಡಿತ್ಯ ಹೊಂದಿದವರು ಮನ್ವಂತರಗಳನ್ನು ಎಣಿಸಿದ್ದಾರೆ; ದ್ವಿಜರು ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಮೂವತ್ತು ಕೋಟಿ ಎಂದು ನಿರ್ಣಯಿಸಿದ್ದಾರೆ।

Verse 165

सप्तषष्टिस्तन्थान्यानि नियुतानि च संख्याया / विंशतिश्च सहस्रामि कालो ऽयं साधिकं विना

ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಅರವತ್ತೇಳು ನಿಯುತಗಳು ಮತ್ತು ಇತರವು, ಹಾಗೆಯೇ ಇಪ್ಪತ್ತು ಸಾವಿರ—ಈ ಕಾಲವನ್ನು ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಇಲ್ಲದೆ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ।

Verse 166

मन्वन्तरस्य संख्येयं मानुषेण प्रकीर्त्तिता / वर्षाग्रेणापि दिव्येन प्रवक्ष्याम्युत्तरं मनोः

ಮನ್ವಂತರದ ಈ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಮಾನವ ಗಣನೆಯಂತೆ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ; ಈಗ ದಿವ್ಯ ವರ್ಷಮಾನದ ಪ್ರಕಾರವೂ ಮನುವಿನ ಉತ್ತರ ಭಾಗವನ್ನು ಹೇಳುವೆನು।

Verse 167

अष्टौ शतसहस्राणि दिव्यया संख्यया स्मृतम् / द्विपञ्चाशत्तथान्यानि सहस्राण्यधिकानि तु

ದಿವ್ಯ ಗಣನೆಯಂತೆ ಎಂಟು ಶತಸಹಸ್ರಗಳು ಸ್ಮೃತವಾಗಿವೆ; ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಎರಡು-ಐವತ್ತು ಸಹಸ್ರಗಳೂ ಸೇರಿವೆ।

Verse 168

चतुर्दशगुणो ह्येष कालो ह्याभूतसंप्लवम् / पूर्णं युगसहस्रं स्यात्तदहर्ब्रह्मणः स्मृतम्

ಈ ಕಾಲವು ಹದಿನಾಲ್ಕು ಪಟ್ಟು ವಿಸ್ತರಿಸಿ ಭೂತ-ಸಂಪ್ಲವದವರೆಗೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಸಂಪೂರ್ಣ ಸಾವಿರ ಯುಗಗಳ ಕಾಲವೇ ಬ್ರಹ್ಮನ ಒಂದು ದಿನವೆಂದು ಸ್ಮೃತಿಯಾಗಿದೆ.

Verse 169

ततः सर्वाणि भूतानि दग्धान्यादित्यरश्मिभिः / ब्रह्माणामग्रतः कृत्वा सह देवर्षिदानवैः

ಆಗ ಎಲ್ಲಾ ಭೂತಗಳು ಆದಿತ್ಯನ ಕಿರಣಗಳಿಂದ ದಗ್ಧವಾಗುತ್ತವೆ; ದೇವರ್ಷಿ ಮತ್ತು ದಾನವರೊಂದಿಗೆ ಬ್ರಹ್ಮನನ್ನು ಮುಂಚೆ ಇಟ್ಟು ಅವರು ಸಾಗುತ್ತಾರೆ.

Verse 170

प्रविशन्ति सुरश्रेष्ठं देवं नारायणं प्रभुम् / स स्रष्टा सर्व भूतानां कल्पादिषु पुनः पुनः

ಅವರು ದೇವಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ಪ್ರಭು ನಾರಾಯಣ ದೇವನಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅವನೇ ಕಲ್ಪಗಳ ಆದಿಯಲ್ಲಿ ಪುನಃ ಪುನಃ ಎಲ್ಲಾ ಭೂತಗಳ ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತನು.

Verse 171

इत्येष स्थितिकालो वै मतो देवर्षिभिः सह / सर्वमन्वन्तराणां हि प्रतिसंधिं निबोधत

ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಈ ಸ್ಥಿತಿಕಾಲವನ್ನು ದೇವರ್ಷಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಒಪ್ಪಲಾಗಿದೆ. ಈಗ ಎಲ್ಲಾ ಮನ್ವಂತರಗಳ ಪ್ರತಿಸಂಧಿಯನ್ನು (ಸಂಧಿಕಾಲವನ್ನು) ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಿರಿ.

Verse 172

युगख्या या समुद्दिष्टा प्रागेतस्मिन्मयानघाः / कृतत्रेतादिसंयुक्तं चतुर्युगमिति स्मृतम्

ಹೇ ಅನಘರೇ! ನಾನು ಹಿಂದೆ ಹೇಳಿದ ಯುಗಸಂಜ್ಞೆ, ಕೃತ, ತ್ರೇತಾ ಮೊದಲಾದವುಗಳೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ ‘ಚತುರ್ಯುಗ’ವೆಂದು ಸ್ಮೃತಿಯಾಗಿದೆ.

Verse 173

तच्चैकसप्ततिगुणं परिवृत्तं तु साधिकम् / मनोरेतमधीकारं प्रोवाच भगवान्प्रभुः

ಅದು ಏಕಸಪ್ತತಿ ಗುಣಕ್ಕಿಂತಲೂ ಅಧಿಕವಾಗಿ ವೃದ್ಧಿಯಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿ, ಭಗವಾನ್ ಪ್ರಭುವು ಮನುವಿನ ಈ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದನು।

Verse 174

एवं मन्वन्तराणां च सर्वेषामेव लक्षणम् / अतीतानागतानां वै वर्त्तिमानेन कीर्त्तितम्

ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಎಲ್ಲ ಮನ್ವಂತರಗಳ ಲಕ್ಷಣ—ಹಿಂದಿನವು ಮತ್ತು ಮುಂದಿನವು—ವರ್ತಮಾನವನ್ನು ಆಧಾರವಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಕೀರ್ತಿಸಲಾಗಿದೆ।

Verse 175

इत्येष कीत्तितः सर्गो मनोः स्वायंभुवस्य ते / प्रतिसंधिं तु वक्ष्यामि तस्य चैवापरस्य च

ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಸ್ವಾಯಂಭುವ ಮನುವಿನ ಸರ್ಗವನ್ನು ನಿನಗೆ ಕೀರ್ತಿಸಲಾಗಿದೆ; ಈಗ ಅದರ ಮತ್ತು ಮುಂದಿನದಿನ ಸಂಧಿಯನ್ನು ನಾನು ಹೇಳುವೆನು।

Verse 176

मन्वन्तरं यथा पूर्वमृषिभिर्दैवतैः सह / अवश्यभाविनार्थेन यथावद्विनिवर्त्तते

ಹಿಂದಿನಂತೆ ಋಷಿಗಳೂ ದೇವತೆಗಳೂ ಜೊತೆಯಾದ ಮನ್ವಂತರವು, ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗಿರುವ ವಿಧಿಯ ಕಾರಣದಿಂದ ಯಥಾವಿಧಿಯಾಗಿ ಮುಗಿದು ನಿವೃತ್ತವಾಗುತ್ತದೆ।

Verse 177

एतस्मिन्नन्तरे पूर्वं त्रैलाक्यस्ये श्वरास्तु ये / सप्तर्षयश्च देवाश्च पितरो मनवस्तथा

ಈ ಮಧ್ಯಂತರದಲ್ಲಿ ಹಿಂದೆ ತ್ರಿಲೋಕದ ಅಧಿಪತಿಗಳಾಗಿದ್ದವರು—ಸಪ್ತರ್ಷಿಗಳು, ದೇವರುಗಳು, ಪಿತೃಗಳು ಹಾಗೂ ಮನುವರು—ಅವರೇ ಇದ್ದರು।

Verse 178

मन्वन्तरस्य काले तु संपूर्णे साधिके तदा / क्षीणे ऽधिकारे संविग्ना बुद्ध्वा पर्ययमात्मनः

ಮನ್ವಂತರಕಾಲವು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತೀರಿದಾಗ, ಅಧಿಕಾರ ಕ್ಷೀಣಿಸಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿದು, ತಮ್ಮ ಆತ್ಮಪರಿವರ್ತನವನ್ನು ಅರಿತು ಅವರು ವ್ಯಾಕುಲರಾದರು।

Verse 179

महर्लोकाय ते सर्वे उन्मुखा दधिरे मतिम् / ततो मन्वन्तरे तस्मिन्प्रक्षीणे देवतास्तु ताः

ಅವರು ಎಲ್ಲರೂ ಮಹರ್ಲೋಕದ ಕಡೆಗೆ ಮುಖಮಾಡಿ ಮನಸ್ಸನ್ನು ನೆಟ್ಟರು; ನಂತರ ಆ ಮನ್ವಂತರ ಕ್ಷೀಣಿಸಿದಾಗ ಆ ದೇವತೆಗಳು (ಅದೇ ರೀತಿಯಾಗಿ) ಇದ್ದರು।

Verse 180

संपूर्णेस्थितिकाले तु तिष्ठेदेकं कृतं युगम् / उत्पद्यन्ते भविष्यन्तो ये वै मन्वन्तरेश्वराः

ಸಂಪೂರ್ಣ ಸ್ಥಿತಿಕಾಲದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಕೃತಯುಗ ನಿಲ್ಲುತ್ತದೆ; ಮತ್ತು ಭವಿಷ್ಯದ ಮನ್ವಂತರೇಶ್ವರರು ಆಗ ಉದ್ಭವಿಸುತ್ತಾರೆ।

Verse 181

देवताः पितरश्चैव ऋषयो मनुरेव च / मन्वन्तरे तु संपूर्णे तद्वदन्ते कलौ युगे

ದೇವತೆಗಳು, ಪಿತೃಗಳು, ಋಷಿಗಳು ಮತ್ತು ಮನು ಕೂಡ—ಮನ್ವಂತರ ಸಂಪೂರ್ಣವಾದಾಗ, ಕಲಿಯುಗದಲ್ಲಿ ಅವರು ಹಾಗೆಯೇ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ।

Verse 182

संपद्यते कृतं तेषु कलिशिष्टेषु वै तदा / यथा कृतस्य संतानः कलिपूर्वः स्मृतो बुधैः

ಆಗ ಆ ಕಲಿ-ಶಿಷ್ಟ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಕೃತಯುಗದ ಸ್ವಭಾವವು ನೆರವೇರುತ್ತದೆ; ಏಕೆಂದರೆ ಕೃತಯುಗದ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಪಂಡಿತರು ‘ಕಲಿಪೂರ್ವ’ ಎಂದು ಸ್ಮರಿಸಿದ್ದಾರೆ।

Verse 183

तथा मन्वन्तरान्तेषु आदिर्मन्वन्तरस्य च / क्षीणे मन्वन्तरे पूर्वे प्रवृत्ते चापरे पुनः

ಹಾಗೆಯೇ ಮನ್ವಂತರಗಳ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿಯೂ, ಮನ್ವಂತರದ ಆದಿಯಲ್ಲಿಯೂ; ಪೂರ್ವ ಮನ್ವಂತರ ಕ್ಷೀಣವಾದಾಗ ಮತ್ತು ಇನ್ನೊಂದು ಪುನಃ ಪ್ರವೃತ್ತವಾದಾಗ।

Verse 184

मुखे कृतयुगस्याथ तेषां शिष्टास्तु ये तदा / सप्तर्षयो मनुश्चैव कालापेक्षास्तु ये स्थिताः

ನಂತರ ಕೃತಯುಗದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ, ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಇದ್ದ ಶಿಷ್ಟರು—ಸಪ್ತರ್ಷಿಗಳು ಮತ್ತು ಮನು ಸಹ—ಕಾಲದ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ।

Verse 185

मन्वन्तरप्रतीक्षास्ते क्षीयमाणास्तपस्विनः / मन्वन्तरोत्सवस्यार्थे संतत्यर्थे च सर्वदा

ಆ ತಪಸ್ವಿಗಳು ಮನ್ವಂತರದ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ (ಹಿಂದಿನ ಕಾಲದ ಕ್ಷಯದೊಂದಿಗೆ) ಕ್ಷೀಯಮಾನರಾಗುತ್ತಾರೆ; ಸದಾ ಮನ್ವಂತರೋತ್ಸವಕ್ಕಾಗಿ ಮತ್ತು ಪರಂಪರೆಯ ನಿರಂತರತಿಗಾಗಿ।

Verse 186

पूर्ववत्संप्रवर्त्तन्ते प्रवृत्ते वृष्टिसर्जने / द्वन्द्वेषु संप्रवृत्तेषु उत्पन्नास्वौषधीषु च

ಮಳೆಯ ಸೃಷ್ಟಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾದಾಗ ಅವರು ಹಿಂದಿನಂತೆಯೇ ಕಾರ್ಯಕ್ಕೆ ಪ್ರವೃತ್ತರಾಗುತ್ತಾರೆ; ಶೀತ-ಉಷ್ಣಾದಿ ದ್ವಂದ್ವಗಳು ನಡೆಯುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಔಷಧಿ ಸಸ್ಯಗಳು ಉದ್ಭವಿಸುತ್ತವೆ।

Verse 187

प्रजासु चानिकेतासु संस्थितासु क्वचित्क्वचित् / वार्त्तायां संप्रवृत्तायां धर्मे चैवोपसंस्थिते

ಮತ್ತು ಪ್ರಜೆಗಳು ಕೆಲವೆಡೆ ಅನಿಕೇತರು (ಮನೆರಹಿತರು) ಆಗಿ ಇರುತ್ತಾರೆ; ವಾರ್ತಾ (ಕೃಷಿ-ವ್ಯಾಪಾರ) ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿ, ಧರ್ಮವೂ ಸಮೀಪಿಸಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗುತ್ತದೆ।

Verse 188

निरानन्दे चापि लोके नष्टे स्थावरजङ्गमे / अग्रामनगरे चैव वर्णाश्रमविवर्जिते

ಆನಂದರಹಿತ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾವರ-ಜಂಗಮಗಳು ನಾಶವಾಗಿ, ಗ್ರಾಮ-ನಗರಗಳಿಲ್ಲದೆ, ವರ್ಣಾಶ್ರಮಧರ್ಮವಿಲ್ಲದಾಗ।

Verse 189

पूर्वमन्वन्तरे शिष्टा ये भवन्तीह धार्मिकाः / सप्तर्षयो मनुश्चैव संतानार्थं व्यवस्थिताः

ಪೂರ್ವ ಮನ್ವಂತರದಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿ ಧಾರ್ಮಿಕ ಶಿಷ್ಟರು ಯಾರು ಇದ್ದರೋ, ಅವರು ಸಂತಾನಾರ್ಥವಾಗಿ ಸಪ್ತರ್ಷಿಗಳು ಮತ್ತು ಮನು ಆಗಿ ನಿಯೋಜಿತರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ।

Verse 190

प्रजार्थं तपतां तेषां तपः परमदुश्चरम् / उत्पद्यन्ते हि पूर्वेषां निधनेष्विह पूर्ववत्

ಪ್ರಜಾರ್ಥವಾಗಿ ತಪಿಸುವ ಅವರ ತಪಸ್ಸು ಅತ್ಯಂತ ದುಶ್ಚರ; ಪೂರ್ವಜರ ನಾಶವಾದ ಬಳಿಕ ಅವರು ಇಲ್ಲಿ ಹಿಂದಿನಂತೆ ಮತ್ತೆ ಉದ್ಭವಿಸುತ್ತಾರೆ।

Verse 191

देवासुराः पितृगणा ऋषयो मानुषास्तथा / सर्पा भूतपिशाचाश्च गन्धर्वा यक्षराक्षसाः

ದೇವರು-ಅಸುರರು, ಪಿತೃಗಣಗಳು, ಋಷಿಗಳು ಮತ್ತು ಮಾನವರು; ಸರ್ಪಗಳು, ಭೂತ-ಪಿಶಾಚಗಳು, ಗಂಧರ್ವರು, ಯಕ್ಷರು ಮತ್ತು ರಾಕ್ಷಸರು।

Verse 192

ततस्तेषां तु ये शिष्टाः शिष्टाचारान्प्रजक्षते / सप्तर्षयो मनुश्चव ह्यादौ मन्वन्तरस्य हि

ನಂತರ ಅವರಲ್ಲಿ ಇರುವ ಶಿಷ್ಟರು ಶಿಷ್ಟಾಚಾರವನ್ನು ಬೋಧಿಸುತ್ತಾರೆ; ಏಕೆಂದರೆ ಮನ್ವಂತರದ ಆದಿಯಲ್ಲಿ ಸಪ್ತರ್ಷಿಗಳು ಮತ್ತು ಮನು ಮಾರ್ಗದರ್ಶಕರು।

Verse 193

प्रारभन्ते च कर्माणि मनुष्यो दैवतैः सह / ऋषीणां ब्रह्मचर्येण गत्वानृण्यं तु व तदा

ಮನುಷ್ಯರು ದೇವತೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಆರಂಭಿಸುತ್ತಾರೆ; ಋಷಿಗಳ ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯದಿಂದ ಆಗ ಅವರು ಋಣಮುಕ್ತರಾಗುತ್ತಾರೆ.

Verse 194

पितॄणां प्रजाया चैव देवानामिज्यया तथा / शतंवर्षसहस्राणां धर्मे वर्णात्मके स्थिताः

ಪಿತೃಗಳು, ಪ್ರಜೆ ಮತ್ತು ದೇವರ ಪೂಜೆಯಿಂದಲೂ; ಅವರು ವರ್ಣಾತ್ಮಕ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರರಾಗಿ ಸಾವಿರಾರು ಶತವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ನೆಲಸಿದರು.

Verse 195

त्रयी वार्त्ता दण्डनीतिर्धर्मान्वर्णाश्रमांस्तथा / स्थापयित्वाश्रमांश्चैव स्वर्गाय देधिरे मनः

ತ್ರಯೀ, ವಾರ್ತಾ, ದಂಡನೀತಿ ಹಾಗೂ ವರ್ಣಾಶ್ರಮ ಧರ್ಮಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ; ಆಶ್ರಮಗಳನ್ನೂ ಸ್ಥಿರಗೊಳಿಸಿ ಅವರು ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕಾಗಿ ಮನಸ್ಸು ನೆಟ್ಟರು.

Verse 196

पूर्वदेवेषु तेष्वेवं स्वर्गाया भिमुखेषु वै / पूर्वदेवास्ततस्ते वै स्थिता धर्मेण कृत्स्नशः

ಆ ಪೂರ್ವದೇವರು ಹೀಗೆ ಸ್ವರ್ಗಾಭಿಮುಖರಾಗಿದ್ದಾಗ; ನಂತರ ಅವರು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತರಾದರು.

Verse 197

मन्वन्तरे पुरावृत्ते स्थानान्युत्सृज्य सर्वशः / मन्त्रैः सहोर्ध्वं गच्छन्ति महर्लोकमनामयम्

ಮನ್ವಂತರ ಮುಗಿದಾಗ ಅವರು ಎಲ್ಲ ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ; ಮಂತ್ರಗಳೊಂದಿಗೆ ಮೇಲಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ನಿರಾಮಯ ಮಹರ್ಲೋಕವನ್ನು ಸೇರುತ್ತಾರೆ.

Verse 198

विनिवृत्ताधिकारास्ते मानसीं सिद्धिमास्थिताः / अवेक्षमाणा वशिनस्तिष्ठन्त्या भूतसंप्लवात्

ಅವರು ಅಧಿಕಾರಗಳಿಂದ ನಿವೃತ್ತರಾಗಿ ಮಾನಸಿಕ ಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು; ವಶಿಗಳಾಗಿ ಭೂತಸಂಪ್ಲವವನ್ನು ನೋಡುತ್ತ ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ನಿಂತರು.

Verse 199

ततस्तेषु व्यतीतेषु पूर्वदेवेषु वै तदा / शून्येषु देवस्थानेषु त्रैलोक्ये तेषु सर्वशः

ನಂತರ ಆ ಪೂರ್ವದೇವರುಗಳು ಅಂತರಧಾನರಾದಾಗ, ತ್ರೈಲೋಕ್ಯದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲೆಡೆ ದೇವಸ್ಥಾನಗಳು ಶೂನ್ಯವಾದವು.

Verse 200

उपस्थिता इहान्ये वै ये देवाः स्वर्गवासिनः / ततस्ते तपसा युक्ताः स्थानान्यापूरयन्ति च

ಆಗ ಸ್ವರ್ಗವಾಸಿಯಾದ ಇತರ ದೇವರುಗಳು ಇಲ್ಲಿ ಉಪಸ್ಥಿತರಾದರು; ನಂತರ ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಯುಕ್ತರಾಗಿ ಆ ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ತುಂಬಿದರು.