Adhyaya 21
Anushanga PadaAdhyaya 2181 Verses

Adhyaya 21

Rāma’s Service to Parents and Departure to Visit the Paternal Grandparents (Pitāmaha-gṛha-gamana)

ಈ ಅಧ್ಯಾಯವು ಹಿಂದಿನ ಶ್ರಾದ್ಧ-ಕಲ್ಪದ ಉಪಸಂಹಾರಚಿಹ್ನೆಯ ತಕ್ಷಣ ನಂತರ ಮುಂದುವರಿದು, ವಿಧಿನಿರ್ದೇಶಗಳಿಂದ ತಿರುಗಿ ವಸಿಷ್ಠರು ರಾಜನಿಗೆ ಹೇಳುವ ದೃಷ್ಟಾಂತಕಥೆಯಾಗಿ ರೂಪುಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ವೇದ-ವೇದಾಂಗಗಳಲ್ಲಿ ನಿಪುಣನಾದ, ಧರ್ಮಧಾರಕನಾದ ರಾಮನು ಅನೇಕ ವರ್ಷಗಳು ನಿಯಮಬದ್ಧ ಶುಶ್ರೂಷೆಯಿಂದ ತಾಯಿ-ತಂದೆಯ ಸೇವೆ ಮಾಡಿ, ದೈನಂದಿನ ಸದಾಚಾರದಿಂದ ಅವರ ಪ್ರೀತಿಯನ್ನು ಸಂಪಾದಿಸುತ್ತಾನೆ. ನಂತರ ಪುನಃಪುನಃ ಆಹ್ವಾನಗಳು ಮತ್ತು ಪಿತಾಮಹಿಯ ದರ್ಶನಾಸೆಯಿಂದ ಪ್ರೇರಿತನಾಗಿ ಪಿತಾಮಹಗೃಹಕ್ಕೆ ಹೋಗಬೇಕೆಂಬ ಇಚ್ಛೆಯನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ. ಕೃತಾಂಜಲಿಯಾಗಿ ವಿನಯದಿಂದ ಅನುಮತಿ ಬೇಡಿದಾಗ ಪೋಷಕರು ಭಾವವಶರಾಗಿ ಆಶೀರ್ವದಿಸಿ—ಹಿರಿಯರನ್ನು ಯಥಾವಿಧಿ ಸೇವಿಸು, ಯುಕ್ತಕಾಲ ತಂಗು, ಕ್ಷೇಮವಾಗಿ ಮರಳಿ ಬಾ ಎಂದು ಉಪದೇಶಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅಧ್ಯಾಯವು ಪುತ್ರಧರ್ಮ, ಪೀಳಿಗೆಯ ನಿರಂತರತೆ ಮತ್ತು ವಂಶಪರಂಪರೆಯ ಸಾಮಾಜಿಕ-ಆಚಾರಾಧಾರವನ್ನು ಕಥಾರೂಪದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುತ್ತದೆ.

Shlokas

Verse 1

इति श्रीब्रह्माण्डे महापुराणे वायुप्रोक्ते मध्यभागे तृतीय उपोद्धातपादे श्राद्धकल्पो नाम विंशतितमो ऽध्यायः // २०// समाप्तश्चायं श्राद्धकल्पः / वसिष्ठ उवाच इत्थं प्रवर्त्तमानस्य जमदग्नेर्महात्मनः / वर्षाणि कतिचिद्राजन्व्यतीयुरमितौजसः

ಇಂತೆ ಶ್ರೀಬ್ರಹ್ಮಾಂಡ ಮಹಾಪುರಾಣದ ವಾಯುಪ್ರೋಕ್ತ ಮಧ್ಯಭಾಗದ ತೃತೀಯ ಉಪೋದ್ದಾತಪಾದದಲ್ಲಿ ‘ಶ್ರಾದ್ಧಕಲ್ಪ’ ಎಂಬ ಇಪ್ಪತ್ತನೇ ಅಧ್ಯಾಯವು ಸಮಾಪ್ತವಾಯಿತು। ವಸಿಷ್ಠನು ಹೇಳಿದರು—ಓ ರಾಜನೇ, ಹೀಗೆ ಪ್ರವೃತ್ತನಾದ ಅಮಿತತೇಜಸ್ವಿ ಮಹಾತ್ಮ ಜಮದಗ್ನಿಗೆ ಕೆಲವು ವರ್ಷಗಳು ಕಳೆದವು।

Verse 2

रामो ऽपि नृपशार्दूल सर्वधर्मभृतां वरः / वेदवेदाङ्गतत्त्वज्ञः सर्वशास्त्रविशारदः

ಓ ನೃಪಶಾರ್ದೂಲನೇ, ರಾಮನೂ ಧರ್ಮಧಾರಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನು; ವೇದ-ವೇದಾಂಗಗಳ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ತಿಳಿದವನು ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಾ ಶಾಸ್ತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ವಿಶಾರದನು।

Verse 3

पित्रोश्चकार शुश्रूषां विनीतात्मा महामतिः / प्रीतिं च निजचेष्टाभिरन्वहं पर्यवर्त्तयत्

ವಿನೀತಾತ್ಮನಾದ ಮಹಾಮತಿ ತಂದೆತಾಯಿಗಳಿಗೆ ಶುಶ್ರೂಷೆ ಮಾಡಿದನು; ತನ್ನ ಸತ್ಕರ್ಮಗಳಿಂದ ಪ್ರತಿದಿನ ಅವರ ಪ್ರೀತಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿದನು।

Verse 4

इत्थं प्रवर्त्तमानस्य वर्षाणि कतिचिन्नृप / पित्रोः शुश्रूषयानैषीद्रामो मतिमतां वरः

ಹೇ ನೃಪಾ! ಹೀಗೆ ನಡೆದುಕೊಂಡು ಕೆಲವು ವರ್ಷಗಳು ಕಳೆದವು; ಬುದ್ಧಿವಂತರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ರಾಮನು ತಂದೆತಾಯಿಗಳ ಶುಶ್ರೂಷೆಯಲ್ಲೇ ಕಾಲ ಕಳೆಯುತ್ತಿದ್ದನು।

Verse 5

स कदाचिन्महातेजाः पितामह गुहं प्रति / गन्तुं व्यवसितो राजन्दैवेन च नियोजितः

ಹೇ ರಾಜನ್! ಆ ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿ ಒಮ್ಮೆ ಪಿತಾಮಹನ ಗುಹೆಯ ಕಡೆಗೆ ಹೋಗಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದನು; ದೈವವೂ ಅವನನ್ನು ಅದಕ್ಕೆ ನಿಯೋಜಿಸಿತು।

Verse 6

निपीड्य शिरसा पित्रोश्चरणौ भृगुपुङ्गवः / उवाच प्राञ्जलिर्भूतवा सप्रश्रयमिदं वचः

ಭೃಗುಕುಲಶ್ರೇಷ್ಠನು ತಂದೆಯ ಪಾದಗಳನ್ನು ಶಿರಸಿನಿಂದ ವಂದಿಸಿ, ಕೈಜೋಡಿಸಿ, ವಿನಯದಿಂದ ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದನು।

Verse 7

कञ्चिदर्थमहं तात मातरं त्वां च साम्प्रतम् / विज्ञापयितुमिच्छामि मम तच्छ्रोतुमर्हथः

ಹೇ ತಂದೆಯೇ! ಈಗ ನಾನು ತಾಯಿಗೂ ನಿಮಗೂ ಒಂದು ವಿಷಯವನ್ನು ವಿನಂತಿಸಬೇಕೆಂದು ಇಚ್ಛಿಸುತ್ತೇನೆ; ದಯವಿಟ್ಟು ಅದನ್ನು ಕೇಳಲು ಯೋಗ್ಯವೆಂದು ಭಾವಿಸಿ।

Verse 8

पितामहमहं द्रष्टुमुत्कण्ठितमनाश्चिरम् / तस्मात्तत्पार्श्वमधुना गमिष्ये वामनुज्ञया

ನಾನು ಬಹುಕಾಲದಿಂದ ಪಿತಾಮಹನ ದರ್ಶನಕ್ಕೆ ಉತ್ಕಂಠಿತನಾಗಿದ್ದೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ಈಗ ವಾಮನನ ಅನುಮತಿಯಿಂದ ಅವರ ಸನ್ನಿಧಿಗೆ ಹೋಗುವೆನು.

Verse 9

आहूतश्चासकृत्तात सोत्कण्ठं प्रीयमाणया / पितामह्या बहुमुखैरिच्छन्त्या मम दर्शनम्

ಓ ತಾತಾ, ಪಿತಾಮಹಿ ಸಂತೋಷದಿಂದ ನನ್ನ ದರ್ಶನವನ್ನು ಬಯಸಿ, ಉತ್ಕಂಠೆಯಿಂದ ನನನ್ನು ಅನೇಕ ಬಾರಿ ಕರೆಯುತ್ತಿದ್ದಾಳೆ.

Verse 10

पितॄन्पितामहस्यापि प्रियमेव प्रदर्शनम् / सदीयं तेन तत्पार्श्वं गन्तुं मामनुजानत

ಪಿತೃಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಪಿತಾಮಹನಿಗೂ ನನ್ನ ದರ್ಶನ ಪ್ರಿಯವೇ; ಆದ್ದರಿಂದ ಅವರು ತಮ್ಮ ಸನ್ನಿಧಿಗೆ ಹೋಗಲು ನನಗೆ ಅನುಮತಿ ನೀಡಿದರು.

Verse 11

वसिष्ठ उवाच इति तस्य वचः श्रुत्वा संभ्रान्तं समुदीरितम् / हर्षेण महता युक्तौ साश्रुनेत्रौ बभूवतुः

ವಸಿಷ್ಠನು ಹೇಳಿದರು—ಅವನ ಆತುರದ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ಆ ಇಬ್ಬರೂ ಮಹಾ ಹರ್ಷದಿಂದ ತುಂಬಿ, ಕಣ್ಣೀರು ತುಂಬಿದ ಕಣ್ಣುಗಳಾದರು.

Verse 12

तमालिङ्ग्य महाभागं मूर्ध्न्युपाघ्राय सादरम् / अभिनन्द्याशिषा तात ह्युभौ ताविदमाहतुः

ಆ ಮಹಾಭಾಗ್ಯವಂತನನ್ನು ಅಪ್ಪಿಕೊಂಡು, ಗೌರವದಿಂದ ಅವನ ತಲೆಯನ್ನು ಮುದ್ದಾಡಿ/ಸುವಾಸನೆ ಪಡೆದು, ಆಶೀರ್ವಾದಗಳೊಂದಿಗೆ ಅಭಿನಂದಿಸಿ, ಓ ತಾತಾ, ಆ ಇಬ್ಬರೂ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದರು.

Verse 13

पितामहगृहं तात प्रयाहि त्वं यथासुखम् / पितामहपितामह्योः प्रीतये दर्शनाय च

ಓ ತಾತ, ನೀನು ಸುಖವಾಗಿ ಪಿತಾಮಹನ ಮನೆಗೆ ಹೋಗು; ಪಿತಾಮಹ ಮತ್ತು ಪ್ರಪಿತಾಮಹರ ದರ್ಶನ ಹಾಗೂ ಪ್ರೀತಿಗಾಗಿ.

Verse 14

तत्र गत्वा यथान्यायं तं शुश्रूषा परायणः / कञ्चित्कालं तयोर्वत्स प्रीतये वस तद्गृहे

ಅಲ್ಲಿ ಹೋಗಿ ವಿಧಿಯಂತೆ ಅವರ ಸೇವೆಯಲ್ಲಿ ನಿರತನಾಗಿರು; ವತ್ಸಾ, ಅವರ ಪ್ರೀತಿಗಾಗಿ ಕೆಲವು ಕಾಲ ಆ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸು.

Verse 15

स्थित्वा नातिचिरं कालं तयोर्भूयो ऽप्यनुशय / अत्रागच्छ महाभाग क्षेमेणास्मद्दिदृक्षया

ಅವರ ಬಳಿಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ನಿಲ್ಲದೆ ಮತ್ತೆ ಮರಳಿ ಬಾ; ಮಹಾಭಾಗನೇ, ನಿನ್ನನ್ನು ನೋಡಬೇಕೆಂಬ ನಮ್ಮ ಆಸೆಯಿಂದ ಕ್ಷೇಮವಾಗಿ ಇಲ್ಲಿ ಬಾ.

Verse 16

क्षणार्द्धमपि शक्ताः स्थो न विना पुत्रदर्शनम् / तस्मात्पितामह गृहे न चिरात्स्थातुमर्हसि

ಪುತ್ರದರ್ಶನವಿಲ್ಲದೆ ನಾವು ಕ್ಷಣಾರ್ಧವೂ ಇರಲಾರೆವು; ಆದ್ದರಿಂದ ಪಿತಾಮಹನ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಉಳಿಯುವುದು ನಿನಗೆ ಯೋಗ್ಯವಲ್ಲ.

Verse 17

तदाज्ञयाथ वा पुत्र प्रपितामहसन्निधिम् / गतो ऽपि शीघ्रमागच्छ क्रमेण तदनुज्ञया

ಅವರ ಆಜ್ಞೆಯಿಂದ, ಪುತ್ರನೇ, ಪ್ರಪಿತಾಮಹನ ಸನ್ನಿಧಿಗೂ ಹೋಗು; ಆದರೆ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಅವರ ಅನುಮತಿ ಪಡೆದು ಶೀಘ್ರ ಮರಳಿ ಬಾ.

Verse 18

वसिष्ठ उवाच इत्युक्तस्तौ परिक्रम्य प्रणम्य च महामतिः / पितरावप्यनुज्ञाप्य पितामहगृहं ततः

ವಸಿಷ್ಠನು ಹೇಳಿದರು—ಇಂತೆ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಾಗ ಆ ಮಹಾಮತಿ ಅವರಿಬ್ಬರಿಗೂ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಮಾಡಿ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ತಂದೆತಾಯಿಗಳ ಅನುಮತಿಯನ್ನೂ ಪಡೆದು ನಂತರ ಪಿತಾಮಹನ ಗೃಹಕ್ಕೆ ಹೋದನು।

Verse 19

स गत्वा भृगुवर्यस्य ऋचीकस्य महात्मनः / प्रविवेशाश्रमं रामो मुनिशिष्योपशोभितम्

ನಂತರ ರಾಮನು ಭೃಗು ವಂಶಶ್ರೇಷ್ಠ ಮಹಾತ್ಮ ಋಚೀಕನ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗಿ, ಮುನಿಶಿಷ್ಯರಿಂದ ಶೋಭಿತವಾದ ಆಶ್ರಮಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು।

Verse 20

स्वाध्यायघोषैर्विपुलैः सर्वतः प्रतिनादितम् / प्रशान्तवैर सत्त्वाढ्यं सर्वसत्त्वमनोहरम्

ಆ ಆಶ್ರಮವು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಮಹತ್ತಾದ ಸ್ವಾಧ್ಯಾಯಘೋಷಗಳಿಂದ ಪ್ರತಿನಾದಿತವಾಗಿತ್ತು; ವೈರವಿಲ್ಲದೆ ಶಾಂತ, ಸತ್ತ್ವಸಮೃದ್ಧ, ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳ ಮನಸ್ಸಿಗೂ ಮನೋಹರವಾಗಿತ್ತು।

Verse 21

स प्रविश्यश्रमं रम्यमृचीकं स्थितमासने / ददर्श रामो राजेन्द्र स पितामहमग्रतः

ಹೇ ರಾಜೇಂದ್ರ! ಅವನು ಸುಂದರ ಆಶ್ರಮಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿ ಆಸನದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತಿದ್ದ ಋಚೀಕನನ್ನು ಕಂಡನು; ಮತ್ತು ಅವನ ಮುಂದೆಯೇ ತನ್ನ ಪಿತಾಮಹನನ್ನೂ ಉಪಸ್ಥಿತನಾಗಿ ಕಂಡನು।

Verse 22

जाज्वल्यमानं तपसा धिष्ण्यस्थमिव पावकम् / उपासितं सत्यवत्या यथा दक्षिणायऽध्वरम्

ಅವರು ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಜ್ವಲಿಸುತ್ತಿದ್ದರು, ಯಜ್ಞವೇದಿಯಲ್ಲಿ ಇರುವ ಅಗ್ನಿಯಂತೆ; ಸತ್ಯವತಿ ಅವರನ್ನು ಯಥಾ ಯಾಗದಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣೆಗೆ ಗೌರವ ನೀಡುವಂತೆ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಉಪಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದಳು।

Verse 23

स्वसमीपमुपायान्तं राममालोक्य तौ नृप / सुचिरं तं विमर्शेतां समाज्ञापूर्वदर्शनौ

ತಮ್ಮ ಸಮೀಪಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತಿದ್ದ ರಾಮನನ್ನು ನೋಡಿ, ಹಿಂದೆ ಆಜ್ಞೆಯಿಂದ ಮಾತ್ರ ದರ್ಶನ ಪಡೆದಿದ್ದ ಆ ಇಬ್ಬರು ರಾಜಪುರುಷರು ಬಹುಕಾಲ ಅವನನ್ನು ನೋಟವಿಟ್ಟು ಮನದಲ್ಲಿ ವಿಚಾರಿಸಿದರು।

Verse 24

को ऽयमेष तपोराशिः सर्वलत्रणपूजितः / बालो ऽयं बलवान्भातिगांभीर्यात्प्रश्रयेण च

ಇವನು ಯಾರು—ತಪಸ್ಸಿನ ರಾಶಿ, ಸರ್ವಲಕ್ಷಣಗಳಿಂದ ಪೂಜ್ಯನು? ಬಾಲಕನಾದರೂ ಬಲವಂತನಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಾನೆ; ಅವನ ಗಾಂಭೀರ್ಯವೂ ವಿನಯವೂ ವಿಶಿಷ್ಟ.

Verse 25

एवं तयोश्चिन्तयतोः सहर्षं हृदि कौतुकात् / आससाद शनै रामः समीपे विनयान्वितः

ಅವರು ಇಬ್ಬರೂ ಹರ್ಷದಿಂದ, ಹೃದಯದ ಕುತೂಹಲದಿಂದ ಹೀಗೆ ಚಿಂತಿಸುತ್ತಿರುವಾಗಲೇ, ವಿನಯಸಹಿತನಾದ ರಾಮನು ನಿಧಾನವಾಗಿ ಅವರ ಸಮೀಪಕ್ಕೆ ಬಂದನು।

Verse 26

स्वनामगोत्रे मतिमानुक्त्वा पित्रोर्मुदान्वितः / संस्पृशंश्चरणौ मूर्ध्ना हस्ताभ्यां चाभ्यवादयत्

ಬುದ್ಧಿವಂತನಾದ ರಾಮನು ಸಂತೋಷದಿಂದ ತಂದೆತಾಯಿಗಳ ಮುಂದೆ ತನ್ನ ಹೆಸರು ಮತ್ತು ಗೋತ್ರವನ್ನು ಹೇಳಿ; ನಂತರ ತಲೆಯಿಂದ ಅವರ ಪಾದಗಳನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸಿ, ಎರಡೂ ಕೈಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಸಿ ವಂದನೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದನು।

Verse 27

ततस्तौ प्रीतमनसौ समुथाप्य च सत्तमम् / आशीर्भिरभिनन्देतां पृथक् पृथगुभावपि

ಆಮೇಲೆ ಸಂತೋಷಮನಸ್ಸಿನ ಆ ಇಬ್ಬರೂ ಆ ಶ್ರೇಷ್ಠನನ್ನು ಎತ್ತಿ ನಿಲ್ಲಿಸಿ, ಇಬ್ಬರೂ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಆಶೀರ್ವಚನಗಳಿಂದ ಅವನನ್ನು ಅಭಿನಂದಿಸಿದರು।

Verse 28

तमाश्लिष्याङ्कमारोप्य हर्णाश्रुप्लुतलोचनौ / वीक्षन्तौ तन्मुखांभोजं परं हर्षमवापतुः

ಅವನನ್ನು ಅಪ್ಪಿಕೊಂಡು ಮಡಿಲೇರಿಸಿ, ಹರ್ಷಾಶ್ರುಗಳಿಂದ ತೋಯ್ದ ಕಣ್ಣುಗಳೊಂದಿಗೆ ಇಬ್ಬರೂ ಅವನ ಮುಖಕಮಲವನ್ನು ನೋಡಿ ಪರಮಾನಂದವನ್ನು ಪಡೆದರು.

Verse 29

ततः सुखोपविष्टं तमात्मवंशसमुद्वहम् / अनामयमपृच्छेतां तावुभौ दंपती तदा

ನಂತರ ಸುಖವಾಗಿ ಕುಳಿತಿದ್ದ ತಮ್ಮ ವಂಶೋದ್ಧಾರಕನಾದ ಅವನನ್ನು, ಆ ದಂಪತಿಗಳು ಇಬ್ಬರೂ ಆಗ ಅವನ ಕ್ಷೇಮವನ್ನು ವಿಚಾರಿಸಿದರು.

Verse 30

पितरौ ते कुशलिनो वत्स किंभ्रातरस्तथा / अनायासेन ते वृत्तिर्वर्तते चाथ कर्हिचित्

ವತ್ಸ, ನಿನ್ನ ತಂದೆತಾಯಿ ಕ್ಷೇಮವಾಗಿದ್ದಾರೆಯೇ? ನಿನ್ನ ಸಹೋದರರೂ ಹಾಗೆಯೇನಾ? ಹಾಗು ನಿನ್ನ ಜೀವನೋಪಾಯವು ಕಷ್ಟವಿಲ್ಲದೆ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆಯೇ?

Verse 31

समस्ताभ्यां ततो राजन्नाचचक्षे यथोदितः / तथा स्वानुगतं पित्रोर्भ्रातॄणां चैव चेष्टितम्

ಆಮೇಲೆ, ಓ ರಾಜನೇ, ನಡೆದದ್ದನ್ನೆಲ್ಲ ಯಥಾವತ್ತಾಗಿ ಆ ಇಬ್ಬರಿಗೆ ತಿಳಿಸಿದನು; ಹಾಗೆಯೇ ತಂದೆತಾಯಿ ಮತ್ತು ಸಹೋದರರ ವರ್ತನೆಯನ್ನು ಕೂಡ ತಾನು ಕಂಡಂತೆ ವಿವರಿಸಿದನು.

Verse 32

एवं तयोर्महाराज सत्प्रीतिजनितैगुणैः / प्रीयमाणो ऽवसद्रामः पितुः पित्रोर्न्निवेशने

ಮಹಾರಾಜನೇ, ಹೀಗೆ ಅವರ ಸತ್ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಜನಿಸಿದ ಗುಣಗಳಿಂದ ಸಂತೋಷಗೊಂಡ ರಾಮನು ತಂದೆ ಮತ್ತು ಪಿತಾಮಹರ ನಿವಾಸದಲ್ಲಿ ವಾಸಮಾಡತೊಡಗಿದನು.

Verse 33

स तस्मिन्सर्वभूतानां मनोनयननन्दनः / उवास कतिचिन्मासांस्तच्छुश्रूषापरायणः

ಅವನು ಸಮಸ್ತ ಭೂತಗಳ ಮನಸ್ಸು ಮತ್ತು ಕಣ್ಣುಗಳಿಗೆ ಆನಂದ ನೀಡುವವನು; ಕೆಲವು ತಿಂಗಳು ಅಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಿ ಅವರ ಸೇವೆಯಲ್ಲಿ ಪರಾಯಣನಾದನು।

Verse 34

अथानुज्ञाप्य तौ राजन्भृगुवर्यो महामनाः / पितामहगुरोर्गन्तुमियेषाश्रयमाश्रमम्

ನಂತರ, ಓ ರಾಜನೇ, ಆ ಇಬ್ಬರ ಅನುಮತಿಯನ್ನು ಪಡೆದು ಮಹಾಮನಸ್ಸಿನ ಭೃಗುಶ್ರೇಷ್ಠನು ಪಿತಾಮಹ-ಗುರುವಿನ ಆಶ್ರಯವಾದ ಆಶ್ರಮಕ್ಕೆ ಹೋಗಲು ಇಚ್ಛಿಸಿದನು।

Verse 35

स ताभ्यां प्रीतियुक्ताभ्यामाशीर्भिरभिनन्दितः / यथा चाभ्यां प्रदिष्टेन यया वौर्वाश्रमं प्रति

ಅವನು ಆ ಇಬ್ಬರ ಪ್ರೀತಿಭರಿತ ಆಶೀರ್ವಾದಗಳಿಂದ ಅಭಿನಂದಿತನಾಗಿ, ಅವರು ಸೂಚಿಸಿದ ಮಾರ್ಗದಂತೆ ವೌರ್ವಾಶ್ರಮದ ಕಡೆಗೆ ಹೊರಟನು।

Verse 36

तं नमस्कृत्य विधिवच्च्यवनं च महातपाः / सप्रहर्षं तदाज्ञातः प्रययावाश्रमं भृगोः

ಮಹಾತಪಸ್ವಿಯು ವಿಧಿವತ್ತಾಗಿ ಅವನಿಗೂ ಚ್ಯವನನಿಗೂ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ಅವರ ಆಜ್ಞೆಯನ್ನು ಪಡೆದು ಹರ್ಷದಿಂದ ಭೃಗುಗಳ ಆಶ್ರಮಕ್ಕೆ ಹೊರಟನು।

Verse 37

स गत्वामुनिमुख्यस्य भृगोराश्रममण्डलम् / ददर्श शान्तचेतोभिर्मुनिभिः सर्वतो वृतम्

ಅವನು ಮುನಿಮುಖ್ಯನಾದ ಭೃಗುಗಳ ಆಶ್ರಮಮಂಡಲಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ, ಅದು ಶಾಂತಚಿತ್ತ ಮುನಿಗಳಿಂದ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಆವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡನು।

Verse 38

सुस्निग्धशीतलच्छायैः सर्वर्तुकगुणान्वितैः / तरुभिः संवृतं प्रीतः फलपुष्पोत्तरान्वितैः

ಮೃದು ಹಾಗೂ ಶೀತಲ ನೆರಳು ನೀಡುವ, ಎಲ್ಲ ಋತುಗಳ ಗುಣಗಳಿಂದ ಯುಕ್ತವಾದ, ಫಲಪುಷ್ಪಸಮೃದ್ಧ ವೃಕ್ಷಗಳಿಂದ ಆ ವನವು ಸುತ್ತುವರಿದು ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರೀತಿಕರವಾಗಿತ್ತು।

Verse 39

नानाखगकुलारावैर्मनःश्रोत्रसुखावहैः / ब्रह्मघोषैश्च विविधैः सर्वतः प्रतिनादितम्

ಮನಸ್ಸಿಗೂ ಕಿವಿಗೂ ಸುಖ ನೀಡುವ ನಾನಾವಿಧ ಪಕ್ಷಿಕುಲಗಳ ಕೇಕೆಗಳಿಂದಲೂ, ವಿಭಿನ್ನ ಬ್ರಹ್ಮಘೋಷಗಳಿಂದಲೂ ಆ ಸ್ಥಳವು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಪ್ರತಿಧ್ವನಿಸುತ್ತಿತ್ತು।

Verse 40

समन्त्राहुतिहोमोत्थधूमगन्धेन सर्वतः / निरस्तनिखिलाघौघं वनान्तरविसर्पिणा

ಮಂತ್ರಸಹಿತ ಆಹುತಿಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿ ಮಾಡಿದ ಹೋಮದಿಂದ ಏಳಿದ ಧೂಮಗಂಧವು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಹರಡಿ, ವನಾಂತರದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಿಸಿ, ಸಮಸ್ತ ಪಾಪಸಮೂಹಗಳನ್ನು ದೂರಮಾಡಿತು।

Verse 41

समित्कुशाहरैर्दण्डमेखलाजिनमण्डितैः / अभितः शोभितं राजन्रम्यैर्मुनिकुमारकैः

ಓ ರಾಜನೇ! ಸಮಿತ್ತು ಮತ್ತು ಕುಶವನ್ನು ಹೊತ್ತ, ದಂಡ-ಮೇಖಲೆ-ಅಜಿನಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಮನೋಹರ ಮುನಿಕುಮಾರರಿಂದ ಆ ವನವು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಶೋಭಿತವಾಗಿತ್ತು।

Verse 42

प्रसूनजलसंपूर्मपात्रहस्ताभिरन्तरा / शोभितं मुनिकल्याभिश्चरन्तीभिरितस्ततः

ಹೂವುಗಳು ಮತ್ತು ನೀರಿನಿಂದ ತುಂಬಿದ ಪಾತ್ರೆಗಳನ್ನು ಕೈಯಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದ ಮುನಿಕನ್ಯೆಗಳು ಇತ್ತತ್ತ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಿದ್ದರಿಂದ, ಆ ವನವು ಒಳಗಡೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಶೋಭಿತವಾಗಿತ್ತು।

Verse 43

सपोतहरिणीयूथैर्विस्रंभादविशङ्किभिः / उटजाङ्गणपर्यन्ततरुच्छायास्वधिष्ठितम्

ಮರಿಗಳೊಡನೆ ಇರುವ ಹರಿಣಿಯರ ಗುಂಪುಗಳು ವಿಶ್ವಾಸದಿಂದ ನಿರ್ಭಯವಾಗಿ ಸಂಚರಿಸಿ, ಗುಡಿಸಲಿನ ಅಂಗಳದವರೆಗೆ ಹರಡಿದ ಮರಛಾಯೆಗಳಲ್ಲಿ ಆ ಸ್ಥಳವು ಶೋಭಿಸಿತು।

Verse 44

रोमन्थतः परामृष्टियूथ साक्षिकमुत्प्रदैः / प्रारब्धताण्डवं केकीमयूरैर्मधुरस्वरैः

ಜುಗಾಲಿ ಮಾಡುವ ಪಶುಗುಂಪುಗಳು ಸ್ನೇಹಸ್ಪರ್ಶದ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿ, ಮಧುರಸ್ವರದ ಕೇಕಿ ನವಿಲುಗಳು ತಾಂಡವ ಆರಂಭಿಸಿದಾಗ ಆಶ್ರಮವು ಇನ್ನಷ್ಟು ಮನೋಹರವಾಗಿತ್ತು।

Verse 45

प्रविकीर्णकणोद्देशं मृगशब्दैः समीपगैः / अनालीढातपच्छायाशुष्यन्नीवारराशिभिः

ಸಮೀಪದ ಮೃಗಧ್ವನಿಗಳಿಂದ ಪ್ರತಿಧ್ವನಿಸುವ, ಚದುರಿದ ಧಾನ್ಯಕಣಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ ಆ ಪ್ರದೇಶವು, ಬಿಸಿಲು-ನೆರಳಿನ ಸ್ಪರ್ಶವಿಲ್ಲದೆ ಒಣಗುತ್ತಿರುವ ನೀವಾರದ ರಾಶಿಗಳಿಂದ ಕೂಡಿತ್ತು।

Verse 46

हूयमानानलं काले पूज्यमानातिथिव्रजम् / अभ्यस्यमानच्छन्दौघं चिन्त्यमानगमोदितम्

ಕಾಲಕಾಲಕ್ಕೆ ಹೋಮಾಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಆಹುತಿಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು, ಅತಿಥಿಗಳ ಸಮೂಹವನ್ನು ಪೂಜಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು; ಛಂದಸ್ಸಿನ ಪ್ರವಾಹವನ್ನು ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು, ಮತ್ತು ಗಮನಾಗಮನವನ್ನು ಚಿಂತಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು।

Verse 47

पठ्यमानाखिलस्मार्त्तं श्रौतार्थप्रविचारणम् / प्रारब्धपितृदेवेज्यं सर्वभूतमनोहरम्

ಎಲ್ಲ ಸ್ಮಾರ್ತ ವಿಧಿಗಳ ಪಠಣ ನಡೆಯುತ್ತಿತ್ತು, ಶ್ರೌತಾರ್ಥಗಳ ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಯುತ್ತಿತ್ತು; ಪಿತೃ ಮತ್ತು ದೇವರ ಪೂಜೆ ಆರಂಭವಾಗಿತ್ತು—ಅದು ಸರ್ವಭೂತಗಳ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಹರ್ಷಗೊಳಿಸುತ್ತಿತ್ತು।

Verse 48

तपस्विजनभूयिष्ठमाकापुरुषसेवितम् / तपोवृद्धिकरं पुण्यं सर्वसत्त्वसुखास्पदम्

ಆ ಆಶ್ರಮವು ತಪಸ್ವಿಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ್ದು, ದೇವಪುರುಷರಿಂದ ಸೇವಿತ; ತಪಸ್ಸನ್ನು ವೃದ್ಧಿಸುವ ಪುಣ್ಯಸ್ಥಳ, ಸರ್ವ ಸತ್ತ್ವಗಳ ಸುಖಾಶ್ರಯವಾಗಿತ್ತು.

Verse 49

तपोधनानन्दकरं ब्रह्मलोकमिवापरम् / प्रसूनसौरभभ्राम्यन्मधुपारावनादितम्

ಅದು ತಪೋಧನ ಮುನಿಗಳಿಗೆ ಆನಂದಕರ, ಮತ್ತೊಂದು ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕದಂತೆ; ಪುಷ್ಪಸೌರಭದಲ್ಲಿ ತೇಲಾಡುವ ಮಧುಕರರ ಗುಂಜಾರದಿಂದ ತುಂಬಿತ್ತು.

Verse 50

सर्वतो वीज्यमानेन विविधेन नभस्वता / एवंविधगुणोपेतं पश्यन्नाश्रममुत्तमम्

ಎಲ್ಲೆಡೆಯಿಂದ ಬೀಸುವ ವಿಭಿನ್ನ ಗಾಳಿಯಿಂದ ಶೀತಲಗೊಂಡ, ಇಂತಹ ಗುಣಗಳಿಂದ ಯುಕ್ತವಾದ ಆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಆಶ್ರಮವನ್ನು ನೋಡಿ (ಅವನು ಮುಂದುವರಿದನು).

Verse 51

प्रविवेश विनीतात्मा सुकृतीवामरालयम् / संप्रविश्यश्रमोपान्तं रामः स्वप्रपितामहम्

ವಿನೀತಾತ್ಮನಾದ ರಾಮನು, ಪುಣ್ಯವಂತನು ದೇವಾಲಯಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸುವಂತೆ, ಆಶ್ರಮದ ಸಮೀಪಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿ ತನ್ನ ಪ್ರಪಿತಾಮಹನ ಬಳಿಗೆ ಹೋದನು.

Verse 52

ददर्श परितो राजन्मुनिशिष्यशतावृतम् / व्याख्यानवेदिकामध्ये निविष्टं कुशविष्टरे / सितश्मश्रुजटाकूर्चब्रह्मसूत्रोपशोभितम्

ಓ ರಾಜನೇ! ರಾಮನು ಸುತ್ತಲೂ ನೂರು ಶಿಷ್ಯರಿಂದ ಆವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಮುನಿಯನ್ನು ಕಂಡನು; ವ್ಯಾಖ್ಯಾನವೇದಿಕೆಯ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಕುಶಾಸನದ ಮೇಲೆ ಆಸೀನನಾಗಿ, ಬಿಳಿ ದಾಡಿ, ಜಟೆ, ಕುಶಕೂರ್ಚ ಮತ್ತು ಬ್ರಹ್ಮಸೂತ್ರದಿಂದ ಶೋಭಿಸುತ್ತಿದ್ದನು.

Verse 53

वामेतरोरुमध्यास्त वामजङ्घेन जानुना

ಅವನು ಬಲ ತೊಡೆಯ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತು, ಎಡ ಜಂಘೆಯಿಂದ ಮೊಣಕಾಲನ್ನು ನೆಟ್ಟಗಿಟ್ಟಿದ್ದನು।

Verse 54

योगपट्टेन संवीतस्वदेहमृषिपुङ्गवम् / व्याख्यानमुद्राविलसत्सव्यपाणितलांबुजम्

ಯೋಗಪಟ್ಟದಿಂದ ದೇಹವನ್ನು ಬಿಗಿದುಕೊಂಡಿದ್ದ ಆ ಋಷಿಶ್ರೇಷ್ಠನನ್ನು ಕಂಡೆವು; ಅವನ ಎಡಗೈ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಮುದ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಕಮಲದಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಿತ್ತು।

Verse 55

योगपट्टोपरिन्यस्तविभ्राजद्वामपाणिकम् / सम्यगारण्यवाक्यानां सूक्ष्मतत्त्वार्थसंहतिम्

ಯೋಗಪಟ್ಟದ ಮೇಲೆ ಇಡಲ್ಪಟ್ಟ ಪ್ರಕಾಶಮಾನ ಎಡಗೈಯುಳ್ಳ ಅವನು, ಆರಣ್ಯಕ ವಾಕ್ಯಗಳ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ತತ್ತ್ವಾರ್ಥಸಂಹತಿಯನ್ನು ಸಮ್ಯಕವಾಗಿ ವಿವರಿಸುತ್ತಿದ್ದನು।

Verse 56

विवृत्य मुनिमुख्येभ्यः श्रावयन्तं तपोनिधिम् / पितुः पितामहं द्दष्ट्वा रामस्तस्य महात्मनः

ಮುನಿಮುಖ್ಯರಿಗೆ ಅರ್ಥವನ್ನು ತೆರೆದು ಕೇಳಿಸುತ್ತಿದ್ದ ತಪೋನಿಧಿ ಮಹಾತ್ಮನನ್ನು, ತಂದೆಯ ಪಿತಾಮಹನಾಗಿ ನೋಡಿ ರಾಮನು ಗುರುತಿಸಿದನು।

Verse 57

शनैरिवमहाराज समीपं समुपागमत् / तमागतमुपालक्ष्य तत्प्रभावप्रधर्षिताः

ಮಹಾರಾಜನೇ, ರಾಮನು ನಿಧಾನವಾಗಿ ಸಮೀಪಕ್ಕೆ ಬಂದನು. ಅವನು ಬಂದುದನ್ನು ಕಂಡು ಅಲ್ಲಿ ಇದ್ದವರು ಅವನ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಮರುಳಾದರು।

Verse 58

शङ्कामवापुर्मुनयो दूरादेवाखिला नृप / तावदूभृगुरमेयात्मा तदागमनतोषितः

ಹೇ ನೃಪ! ಎಲ್ಲಾ ಮುನಿಗಳು ದೂರದಿಂದಲೇ ಸಂಶಯಕ್ಕೆ ಒಳಗಾದರು; ಆಗ ಅಮೇಯಾತ್ಮನಾದ ಭೃಗು ಅವರ ಆಗಮನದಿಂದ ಸಂತೋಷಪಟ್ಟನು.

Verse 59

निवृत्तान्यकथालापस्तं पश्यन्नास पार्थिव / रामो ऽपि तमुपागम्य विनयावनताननः

ಹೇ ಪಾರ್ಥಿವ! ಅವನು ಇತರ ಮಾತುಕತೆಗಳನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿ ಅವನನ್ನೇ ನೋಡುತ್ತಿದ್ದನು; ರಾಮನೂ ವಿನಯದಿಂದ ತಲೆಬಾಗಿದ ಮುಖದಿಂದ ಅವನ ಬಳಿಗೆ ಹೋದನು.

Verse 60

अवन्दत यथान्ययमुपेन्द्र इव वेधसम् / अभिवाद्य यथान्यायं ख्यातिं च विनयान्वितः

ಉಪೇಂದ್ರನು ವೇಧಸನಿಗೆ ವಂದಿಸುವಂತೆ, ರಾಮನು ನ್ಯಾಯಾನುಸಾರ ಅವನಿಗೆ ವಂದನೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದನು; ವಿಧಿಪೂರ್ವಕ ಅಭಿವಾದಿಸಿ, ವಿನಯದಿಂದ ಖ್ಯಾತಿಯನ್ನೂ ಪಡೆದನು.

Verse 61

तांश्च संभावयामास मुनीन्रामोयथावयः / तैश्च सर्वैर्मुदोपेतैराशीर्भिरभिवर्द्धितः

ರಾಮನು ವಯಸ್ಸಿಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಆ ಮುನಿಗಳನ್ನು ಗೌರವಿಸಿದನು; ಅವರು ಎಲ್ಲರೂ ಹರ್ಷದಿಂದ ಆಶೀರ್ವಾದ ನೀಡಿ ಅವನನ್ನು ವೃದ್ಧಿಗೊಳಿಸಿದರು.

Verse 62

उपाविवेश मेधावी भूमौ तेषामनुज्ञया / उपविष्टं ततो राममाशीर्भिरभिनन्दितम्

ಮೇಧಾವಿಯಾದ ರಾಮನು ಅವರ ಅನುಮತಿಯಿಂದ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಕುಳಿತನು; ನಂತರ ಕುಳಿತಿದ್ದ ರಾಮನನ್ನು ಆಶೀರ್ವಾದಗಳಿಂದ ಅಭಿನಂದಿಸಲಾಯಿತು.

Verse 63

पप्रच्छकुशलप्रश्नं तमालोक्य भृगुस्तदा / कुशलं खलु ते वत्स पित्रोश्च किमनामयम्

ಅವನನ್ನು ನೋಡಿ ಭೃಗು ಮಂಗಳಪ್ರಶ್ನೆ ಮಾಡಿದನು— “ವತ್ಸ, ನೀನು ಕುಶಲವೇ? ತಂದೆ-ತಾಯಿಯರೂ ಇಬ್ಬರೂ ನಿರಾಮಯರೇ?”

Verse 64

भ्रातॄणां चैव भवतःपितुः पित्रोस्तथैव च / किमर्थमागतो ऽत्र त्वमधुनामम सन्निधिम्

“ನಿನ್ನ ತಂದೆ-ತಾಯಿಯರೂ, ಹಾಗೆಯೇ ನಿನ್ನ ಸಹೋದರರೂ ಎಲ್ಲರೂ ಕುಶಲವೇ? ಹಾಗಾದರೆ ನೀನು ಈಗ ನನ್ನ ಸನ್ನಿಧಿಗೆ ಯಾವ ಕಾರಣದಿಂದ ಬಂದೆ?”

Verse 65

केनापि वा त्वमादिष्टः स्वयमेवाथवागतः / ततोरामो यथान्यायं तस्मै सर्वमशेषतः

“ಯಾರಾದರೂ ನಿನಗೆ ಆದೇಶಿಸಿ ಕಳುಹಿಸಿದ್ದಾರೆಯೇ, ಅಥವಾ ನೀನೇ ಸ್ವಯಂ ಬಂದೆಯೇ?” ಆಗ ರಾಮನು ನ್ಯಾಯಾನುಸಾರ ಅವನಿಗೆ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತಿಳಿಸಿದನು.

Verse 66

कथयामास यत्पृष्टं तदा तेन महात्मना / पितुर्मातुश्च वृत्तान्त भ्रातॄणां च महात्मनाम्

ಆ ಮಹಾತ್ಮನು ಕೇಳಿದುದನ್ನೆಲ್ಲಾ ಆಗ ರಾಮನು ಹೇಳಿದನು— ತಂದೆ-ತಾಯಿಯ ವೃತ್ತಾಂತವನ್ನೂ, ಮಹಾತ್ಮರಾದ ಸಹೋದರರ ವಿಷಯವನ್ನೂ ವಿವರಿಸಿದನು.

Verse 67

पितुः प्रित्रोश्चकौशल्य दर्शनं च तयोर्नृप / एतदन्यच्च सकलं भृगोः सप्रश्रयं मुदा

ಹೇ ನೃಪ! ತಂದೆ-ತಾಯಿಯ ಕುಶಲ, ಅವರ ದರ್ಶನ, ಮತ್ತು ಇತರ ಎಲ್ಲ ವಿಷಯಗಳನ್ನೂ ರಾಮನು ಭೃಗುಗೆ ವಿನಯದಿಂದ ಸಂತೋಷದಿಂದ ತಿಳಿಸಿದನು.

Verse 68

न्यवेदयद्यथान्यायमात्मनश्च समीहितम् / श्रुत्वैतदखिलं राजन्रामेण समुदीरितम्

ಅವನು ವಿಧಿಯಂತೆ ತನ್ನ ಮನದ ಆಶಯವನ್ನು ತಿಳಿಸಿದನು. ಓ ರಾಜನೇ, ರಾಮನು ಹೇಳಿದ ಈ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಕೇಳಿ।

Verse 69

तं च दृष्ट्वा विशेषेण भृगुः प्रीतो ऽभ्यनन्दत / एवं तस्य प्रियं कुर्वन्नुत्कृष्टैरात्मकर्मभिः

ಅವನನ್ನು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ನೋಡಿ ಭೃಗು ಸಂತೋಷಗೊಂಡು ಅಭಿನಂದಿಸಿದನು. ಹೀಗೆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಕರ್ಮಗಳಿಂದ ಅವನಿಗೆ ಪ್ರಿಯವಾದುದನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದನು.

Verse 70

तत्राश्रमे ऽवसद्रामो दिनानि कतिचिन्नृप / ततः कदाचिदेकान्ते रामं मुनिवरोत्तमः

ಓ ನೃಪನೇ, ಆ ಆಶ್ರಮದಲ್ಲಿ ರಾಮನು ಕೆಲವು ದಿನಗಳು ವಾಸಿಸಿದನು. ನಂತರ ಒಮ್ಮೆ ಏಕಾಂತದಲ್ಲಿ ಮುನಿವರರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನು ರಾಮನನ್ನು (ಕರೆದನು).

Verse 71

वत्सागच्छेति तं राजन्नुपाह्वयदुपह्वरे / सो ऽभिगम्य तमासीनमभिवाद्य कृताञ्जलिः

ಓ ರಾಜನೇ, ಉಪಹ್ವರದಲ್ಲಿ “ವತ್ಸಾ, ಬಾ” ಎಂದು ಅವನನ್ನು ಕರೆಯಲಾಯಿತು. ಅವನು ಹತ್ತಿರ ಹೋಗಿ ಆಸೀನನಾದವರನ್ನು ವಂದಿಸಿ ಕೈಜೋಡಿಸಿ ನಿಂತನು.

Verse 72

तस्थौ तत्पुरतो रामः सुप्रीतेनान्तरात्मना / आशीर्भिरभिनन्द्याथ भृगुस्तं प्रीत मानसः

ರಾಮನು ಅತ್ಯಂತ ಸಂತೋಷಗೊಂಡ ಅಂತರಾತ್ಮದಿಂದ ಅವನ ಮುಂದೆ ನಿಂತನು. ಆಗ ಪ್ರೀತಮನಸ್ಸಿನ ಭೃಗು ಆಶೀರ್ವಚನಗಳಿಂದ ಅವನನ್ನು ಅಭಿನಂದಿಸಿದನು.

Verse 73

प्राह नाधिगताशङ्कं राममालोक्य सादरम् / श्रुणु वत्स वचो मह्य यत्त्वां वक्ष्यामि सांप्रतम्

ಅವನು ಸಾದರವಾಗಿ ನಿಶ್ಶಂಕನಾದ ರಾಮನನ್ನು ನೋಡಿ ಹೇಳಿದನು— ವತ್ಸ, ನನ್ನ ವಚನವನ್ನು ಕೇಳು; ನಾನು ಈಗ ನಿನಗೆ ಹೇಳುವುದನ್ನು.

Verse 74

हितार्थं सर्वलोकानां तव चास्माकमेव च / गच्छ पुत्र ममादेशाद्धिमवन्तं महागिरिम्

ಸರ್ವಲೋಕಗಳ ಹಿತಾರ್ಥಕ್ಕೂ, ನಿನ್ನ ಹಾಗೂ ನಮ್ಮ ಕಲ್ಯಾಣಕ್ಕೂ— ಪುತ್ರನೇ, ನನ್ನ ಆಜ್ಞೆಯಿಂದ ಹಿಮವಂತ ಮಹಾಗಿರಿಗೆ ಹೋಗು।

Verse 75

अधुनैवाश्रमादस्मात्तपसे धृतमानसः / तत्रगत्वा महाभाग कृत्वाश्रमापदं शुभम्

ಈಗಲೇ ಈ ಆಶ್ರಮದಿಂದ ತಪಸ್ಸಿಗಾಗಿ ಮನಸ್ಸನ್ನು ದೃಢಪಡಿಸಿಕೊಂಡು ಹೊರಡು; ಮಹಾಭಾಗನೇ, ಅಲ್ಲಿ ಹೋಗಿ ಶುಭವಾದ ಆಶ್ರಮಸ್ಥಾನವನ್ನು ಸಿದ್ಧಮಾಡು।

Verse 76

आराधय महादेवं तपसा नियमेन च / प्रीतिमुत्पाद्य तस्य त्वं भक्त्यानन्यगया चिरात्

ತಪಸ್ಸು ಮತ್ತು ನಿಯಮದಿಂದ ಮಹಾದೇವನನ್ನು ಆರಾಧಿಸು; ದೀರ್ಘಕಾಲ ಅನನ್ಯಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಅವನ ಪ್ರೀತಿಯನ್ನು ಸಂಪಾದಿಸು।

Verse 77

श्रेयो महदवाप्नोषि नात्र कार्या विजारणा / तरसा तव भक्त्या च प्रीतो भवति शङ्करः

ನೀನು ಮಹತ್ತರ ಶ್ರೇಯಸ್ಸನ್ನು ಪಡೆಯುವೆ; ಇಲ್ಲಿ ಸಂಶಯ ಬೇಡ. ನಿನ್ನ ತೀವ್ರ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಶಂಕರನು ಶೀಘ್ರ ಪ್ರಸನ್ನನಾಗುತ್ತಾನೆ।

Verse 78

करिष्यति च ते सर्वं मनसा यद्यदिच्छसि / तुष्टे तस्मिञ्जगन्नाथे शङ्करे भक्तवत्सले

ಭಕ್ತವತ್ಸಲನಾದ ಜಗನ್ನಾಥ ಶಂಕರನು ಸಂತುಷ್ಟನಾದರೆ, ನೀ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಏನೇ ಏನೇ ಬಯಸುವೆಯೋ ಅದನ್ನೆಲ್ಲಾ ನಿನಗಾಗಿ ನೆರವೇರಿಸುವನು।

Verse 79

अस्त्रग्राममशेषं त्वं वणु पुत्र यथेप्सितम् / त्वया हितार्थं देवानां करणीयं सुदुष्करम्

ಓ ವಣು-ಪುತ್ರನೇ! ನಿನಗೆ ಇಷ್ಟವಾದಂತೆ ಸಮಸ್ತ ಅಸ್ತ್ರಸಮೂಹವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸು; ದೇವರ ಹಿತಾರ್ಥವಾಗಿ ನೀನು ಅತ್ಯಂತ ದುಷ್ಕರ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಮಾಡಬೇಕಾಗಿದೆ।

Verse 80

विद्यते ऽभ्यधिकं कर्म शस्त्रसाध्यमनेकशः / तस्मात्त्वं देवदेवेशं समाराधय शङ्करम्

ಅನೇಕ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಶಸ್ತ್ರಗಳಿಂದ ಸಾಧಿಸಬಹುದಾದ ಇನ್ನೂ ಮಹತ್ತರ ಕಾರ್ಯಗಳಿವೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ನೀನು ದೇವದೇವೇಶನಾದ ಶಂಕರನನ್ನು ಸಮ್ಯಕವಾಗಿ ಆರಾಧಿಸು।

Verse 81

भक्त्या परमया युक्तस्ततो ऽभीष्टमवाप्स्यसि

ಪರಮ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಯುಕ್ತನಾದರೆ, ಆಗ ನೀನು ಇಷ್ಟಾರ್ಥವನ್ನು ಪಡೆಯುವೆ।

Frequently Asked Questions

The narrative centers on Jamadagni’s household and Rāma’s position within a Bhrgu-linked familial setting (bhṛgupuṅgava), highlighting intergenerational continuity through parents, paternal grandparents (pitāmaha/pitāmahī), and the ethics of lineage maintenance.

No. The sampled portion is ethical-narrative and rite-adjacent: it focuses on filial service, permission protocols, and family movement (visiting elders), rather than bhuvana-kośa descriptions or planetary distances.

No. The content shown is not Lalitopākhyāna/Śākta-yantra material; it is a dharma-illustrative family narrative following a śrāddha-related transition, with no explicit mantra/vidyā/yantra exposition in the provided verses.