Mantra 11

Sukta 8

Sanskrit (Devanagari)

यदेजति पतति यच्च तिष्ठति प्राणदप्राणन्निमिषच्च यद् भुवत्। तद् दाधार पृथिवीं विश्वरूपं तत् संभूय भवत्येकमेव

IAST Transliteration

yád éjati pátati yác ca tíṣṭhati prāṇád aprā́ṇan nimiṣác ca yád bhúvat | tád dādhāra pr̥thivī́ṃ viśvárūpaṃ tát sámbhūya bhávati ékam evá ||

English Translation (Griffith/Whitney)

What moveth, what flieth, and what standeth still; what breatheth and what is breathless, what winketh, and what hath come to be—That hath upheld the Earth of universal form; that, coalescing, becometh One alone.

Translation

ಯಾವುದು ಚಲಿಸುತ್ತದೆ, ಯಾವುದು ಹಾರುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಯಾವುದು ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ನಿಂತಿದೆ; ಯಾವುದು ಪ್ರಾಣವಂತಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಯಾವುದು ನಿರ್ಪ್ರಾಣವಾಗಿದೆ; ಯಾವುದು ಕಣ್ಣು ಮಿಟುಕಿಸುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಯಾವುದು ಅಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ಬಂದಿದೆ—ಅದೇ ವಿಶ್ವರೂಪವಾದ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಧರಿಸಿದೆ; ಅದೇ ಒಂದಾಗಿ ಸೇರ್ಪಟ್ಟು ಏಕಮಾತ್ರ ಒಂದೇ ಆಗುತ್ತದೆ.

Word by Word

यत्whatever (that which)

एजतिmoves, trembles

पततिfalls, flies

यत्whatever

चand

तिष्ठतिstands

प्राणत्breathing

अप्राणन्not breathing

निमिषत्blinking

चand

यत्whatever

भुवत्becoming, existing

तत्that (all that)

दाधारheld, supported

पृथिवीम्the earth

विश्व-रूपाम्of all forms, multiform

तत्that (same principle)

सम्-भूयhaving come together, in union

भवतिbecomes

एकम्one

एवindeed, only

Attribution

Rishi: Skambha-speculative tradition (variable)

Devata: Skambha / Brahman (the sustaining ‘That’)

Chandas: Triṣṭubh-like (mixed)

Mantra Rasa

{"primary_rasa":"shanta","secondary_rasa":"adbhuta","emotional_arc":"From wonder at diversity to deep calm in unity.","listener_experience":"A sweeping recognition—everything belongs—followed by steadiness and reassurance.","intensity":3}