Adhyaya 9: The Sequence of Creation, the Emergence of the Praṇava, and the Fish Incarnation’s Retrieval of the Vedas

Verse 1

धरन्युवाच । आदौ कृतयुगे नाथ किं कृतं विश्वमूर्त्तिना । नारायणेन तत्सर्वं श्रोतुमिच्छामि तत्त्वतः ॥ ९.१ ॥

ធរណីបានមានព្រះវាចា៖ «ឱ ព្រះអម្ចាស់ នៅដើមកាល ក្នុងក្រឹតយុគ តើព្រះនារាយណៈ ដែលមានរូបជាសកលលោក បានប្រព្រឹត្តអ្វីខ្លះ? ខ្ញុំប្រាថ្នាស្តាប់ទាំងអស់នោះ តាមសច្ចៈ និងគោលការណ៍ពិតប្រាកដ»។

Verse 2

श्रीवराह उवाच । पूर्वं नारायणस्त्वेको नासीत्किञ्चिद्धरेः परम् । सैक एव रतिं लेभे नैव स्वच्छन्दकर्मकृत् ॥ ९.२ ॥

ព្រះវរាហៈមានព្រះបន្ទូលថា៖ កាលពីដើម នារាយណៈមានតែព្រះអង្គតែមួយ; មិនមានអ្វីណាលើសពីហរិឡើយ។ ព្រះអង្គតែមួយបានសុខសាន្តពេញចិត្ត ហើយមិនប្រព្រឹត្តតាមចិត្តចង់ដោយឥតគោលការណ៍ទេ។

Verse 3

तस्य द्वितीयमिच्छन्तश्चिन्ता बुद्ध्यात्मिका बभौ । असावित्येव संज्ञाया क्षणं भास्करसन्निभा ॥ ९.३ ॥

ព្រះអង្គប្រាថ្នាឲ្យមានទីពីរ នោះ «ចិន្តា» ដែលជាសភាពនៃបញ្ញា បានបង្ហាញឡើង។ នាងភ្លឺរលោងមួយខណៈ ដោយនាមថា «អសៅ» ដូចពន្លឺព្រះអាទិត្យ។

Verse 4

तस्याऽपि द्विधा भूता चिन्ता । अभूद् ब्रह्मवादिनी । उमेति संज्ञया यत्तत्सदा मर्त्ये व्यवस्थिताः ॥ ९.४ ॥

សូម្បីតែចិន្តានោះ ក៏ក្លាយជាពីរផ្នែក។ នាងបានក្លាយជាអ្នកប្រកាសព្រះព្រហ្ម (brahman)។ អ្វីដែលមាននាមថា «ឧមា» នោះ ស្ថិតនៅជានិច្ចក្នុងលោកមនុស្ស។

Verse 5

ॐ इत्येकाक्षरीभूता ससर्जेमां महीं तदा । भूः ससर्ज भुवं सोऽपि स्वः ससर्ज ततो महः ॥ ९.५ ॥

បន្ទាប់មក នាងក្លាយជាសូរសព្ទអក្សរតែមួយ «អោម» ហើយបានបង្កើតផែនដីនេះ។ នាងបានបង្កើត «ភូះ» ហើយក៏បានបង្កើត «ភុវះ»; បន្ទាប់មកបានបង្កើត «ស្វះ» ហើយបន្ទាប់ទៀត «មហះ»។

Verse 6

ततश्च जन इत्येव तपश्चात्मा प्रलीयते । एतदोतम् तथा प्रोतं सूत्रे मणिगणा इव ॥ ९.६ ॥

បន្ទាប់មក នៅកម្រិតដែលហៅថា «ជន» ការតបស្យា និងអាត្មា ត្រូវបាននិយាយថាលាយរលាយ។ សកលលំដាប់នេះ ត្រូវបានត្បាញ និងចងភ្ជាប់—ទាំងសរសៃឈរ និងសរសៃដេក—ដូចក្រុមគ្រាប់មណីលើខ្សែ។

Verse 7

जगत्प्रणवतो भूतं शून्यमेतत्स्थितं तदा । येयं मूर्तिर्भगवतः शंकरः स स्वयं हरिः ॥ ९.७ ॥

នៅពេលនោះ សកលលោកដែលកើតចេញពីព្រះអក្សរ​ប្រាណវ (Oṁ) បានឈរជាសូន្យភាព។ រូបនេះឯងនៃព្រះបរមេស្វរ គឺសង្ករៈ ហើយទ្រង់គឺហរិផ្ទាល់។

Verse 8

शून्यान् लोकानिमान् दृष्ट्वा सिसृक्षुर्मूर्तिमुत्तमाम् । क्षोभयित्वा मनोधाम तत्राकारः स्वमात्रतः ॥ ९.८ ॥

ព្រះអង្គបានឃើញលោកទាំងនេះជាសូន្យភាព ហើយដោយប្រាថ្នាចង់បង្កើតរូបកាយដ៏ឧត្តម ទ្រង់បានរំញោចដែននៃចិត្តរបស់ទ្រង់; បន្ទាប់មក រូបរាងបានកើតឡើងពីសារសំខាន់របស់ទ្រង់តែមួយ។

Verse 9

स्थितस्तस्मिन् यदा क्षुब्धे ब्रह्माण्डमभवत्तदा । तस्मिंस्तु शकलिभूते भूर्लोकं च व्यवस्थितम् ॥ ९.९ ॥

នៅពេលសភាពដើមនោះនៅតែស្ថិត ហើយត្រូវបានរំញោច នោះពេលនោះព្រហ្មាណ្ឌ (ស៊ុតសកល) ក៏កើតមាន។ ហើយពេលវាបែកចែកជាផ្នែកៗ លោកភូរលោក (ពិភពផែនដី) ក៏ត្រូវបានដាក់ឲ្យស្ថិតក្នុងលំដាប់របស់វា។

Verse 10

अपरं भुवनं प्रायान्मध्ये भास्करसन्निभम् । पुराणपुरुषो व्याप्य पद्मकोशे व्यवस्थितः ॥ ९.१० ॥

បន្តទៅមុខទៀត មានតំបន់លោកមួយផ្សេងទៀត នៅកណ្ដាលភ្លឺរលោងដូចព្រះអាទិត្យ។ នៅទីនោះ បុរសបុរាណ (ព្រះបុរសដើម) ដែលពេញលេញគ្របដណ្តប់ទាំងអស់ ស្ថិតនៅក្នុងក្រពេញផ្កាឈូក។

Verse 11

स हि नारायणो देवः प्राजापत्येन तेजसा । अकाराद्यं स्वरं नाभ्यां हलं च विससर्ज ह ॥ ९.११ ॥

ព្រះនារាយណៈទេវៈនោះ ដោយពន្លឺបង្កកំណើតដូចព្រះប្រជាបតិ បានបញ្ចេញពីផ្ចិតរបស់ទ្រង់ ស្រៈដើមចាប់ពី «អ» (សំឡេងដើម) ហើយក៏បានបញ្ចេញនង្គ័លផងដែរ។

Verse 12

अमूर्तसृष्टौ शास्त्राणि उदगायत् तदा दिशः । सुष्ट्वा पुनरमेयात्मा चिन्तयामास धारणम् ॥ ९.१२ ॥

នៅពេលនៃសೃಷ್ಟិអមូរត (គ្មានរូបរាង) សាស្ត្រាទាំងឡាយបានលាន់ឮ ហើយទិសទាំងបួនបានច្រៀងឡើង។ បន្ទាប់ពីបានបង្កើតឡើងវិញ ព្រះអាត្មាដែលមិនអាចវាស់បាន បានពិចារណាអំពីធារណា គោលការណ៍នៃការទ្រទ្រង់។

Verse 13

तस्य चिन्तयतो नेत्रात् तेजः समभवन् महत् । दक्षिणं वह्निसङ्काशं वामं तुहिनसन्निभम् ॥ ९.१३ ॥

នៅពេលព្រះអង្គកំពុងពិចារណា ពន្លឺដ៏ធំបានកើតឡើងពីព្រះនេត្រា៖ ខាងស្តាំដូចភ្លើង ខាងឆ្វេងដូចទឹកកក ឬព្រិល។

Verse 14

तं दृष्ट्वा चन्द्रसूर्यौ तु कल्पितौ परमेष्ठिना । ततः प्राणः समुत्तस्थौ वायुश्च परमेष्ठिनः ॥ ९.१४ ॥

ព្រះបរមេស្ឋិន (អ្នករៀបចំអធិការណ៍ដ៏ខ្ពស់) បានឃើញអ្វីនោះ ហើយបានបង្កើតព្រះចន្ទ និងព្រះអាទិត្យ។ បន្ទាប់មក ព្រះបរមេស្ឋិនបានបញ្ចេញប្រាណ (ដង្ហើមជីវិត) និងវាយុ (ខ្យល់)។

Verse 15

स एव वायुः भगवान् योऽद्यापि हृदिगो विभुः । तस्माद् वह्निः समुत्तस्थौ तस्मादग्नेर् जलं महत् ॥ ९.१५ ॥

វាយុនោះឯងជាព្រះដ៏គួរគោរព និងសព្វវ្យាបី ដែលស្ថិតនៅក្នុងបេះដូងរហូតមកដល់សព្វថ្ងៃ។ ពីវាយុនោះ ភ្លើងបានកើតឡើង ហើយពីភ្លើង ទឹកដ៏ធំបានកើតចេញ។

Verse 16

य एवाग्निः स वै तेजो ब्राह्मं परमकारणम् । बाहुभ्यामप्यसौ तेजः क्षात्रं तेजः ससर्ज ह ॥ ९.१६ ॥

អគ្គិនោះឯងគឺជាតេជស (ពន្លឺអំណាច) ជាពលកម្មព្រះព្រាហ្មណ៍ និងជាមូលហេតុខ្ពស់បំផុត។ ពីព្រះបាហុទាំងពីរ ពន្លឺដដែលនោះបានបង្កើតក្សាត្រតេជស គឺអំណាចរាជ និងអំណាចអ្នកយុទ្ធ។

Verse 17

ऊरुभ्यामपि वैश्यांश्च पद्भ्यां शूद्रांस्तथा विभुः । ततस्तु ससृजे यक्षान् राक्षसांश्च तथा विभुः ॥ ९.१७ ॥

ពីភ្លៅផងដែរ ព្រះអម្ចាស់បានបង្កើតវៃស្យៈ; និងពីជើង ក៏បានបង្កើតសូទ្រៈ។ បន្ទាប់មក ព្រះអម្ចាស់ក៏បានបង្កើតយក្ស និងរាក្សសផងដែរ។

Verse 18

चतुर्विधैस्तु भूरलोकं भुवर्लोकं वियच्छरैः । भूतैः स्वर्मार्गगैरन्यैः स्वर्लोकं समपूरयत् ॥ ९.१८ ॥

ប៉ុន្តែ ដោយសត្វមានជីវិតបួនប្រភេទ ព្រះអម្ចាស់បានបំពេញភូរលោក (Bhūrloka) និងភូវរលោក (Bhuvarloka)។ ហើយដោយសត្វផ្សេងទៀត ដែលដើរតាមផ្លូវទៅស្វರ್ಗ (Svarga) ព្រះអម្ចាស់បានបំពេញស្វរលោក (Svarloka) ឲ្យពេញលេញ។

Verse 19

महर्लोकं तथा तैस्तैर्भूतैश्च सनकादिभिः । जनोलोकं ततश्चैव वैराजैः समपूरयत् ॥ ९.१९ ॥

ដូចគ្នានេះដែរ មហរលោក (Maharloka) ត្រូវបានបំពេញដោយសត្វនានាទាំងនោះ រួមទាំងសនក (Sanaka) និងឥសីដទៃទៀត។ ហើយបន្ទាប់មក ជនរលោក (Janoloka) ត្រូវបានបំពេញពេញលេញដោយវៃរាជ (Vairāja)។

Verse 20

तपोलोकं ततो देवास्तपोनिṣ्ठैरपूरयत् । अपुनर्मारकैर्देवैः सत्यलोकमपूरयत् ॥ ९.२० ॥

បន្ទាប់មក ព្រះទេវតាបានបំពេញតបោលោក (Tapoloka) ដោយអ្នកដែលមាំមួនក្នុងតបៈ (austerity)។ ហើយសត្យលោក (Satyaloka) ត្រូវបានបំពេញដោយទេវតាដែលមិនស្ថិតក្រោមការត្រឡប់មកវិញ (មិនធ្លាក់ចុះទៅកំណើតមនុស្សវិញ)។

Verse 21

सृष्टिं सृष्ट्वा तथा देवो भगवान् भूतभावनः । कल्पसंज्ञं स्वकं घस्त्रं जागर्ति परमेश्वरः ॥ ९.२१ ॥

បង្កើតសೃષ્ટិ (creation) ដូច្នេះហើយ ព្រះដ៏ទេវៈ—ព្រះភគវាន អ្នកចិញ្ចឹមសត្វមានជីវិត—នៅតែភ្ញាក់ជាព្រះអម្ចាស់កំពូល ដើម្បីថែរក្សាឧបករណ៍របស់ព្រះអង្គ (ghastra) ដែលហៅថា «កល្ប» (kalpa)។

Verse 22

तस्मिन् जगति भूर्लोको भुवर्लोकश्च जायते । स्वर्लोकश्च त्रयोऽप्येते जायन्ते नात्र संशयः ॥ ९.२२ ॥

នៅក្នុងសកលលោកនោះ បង្កើតឡើងមាន ភូរលោក (Bhūrloka) និង ភុវរលោក (Bhuvarloka) ហើយក៏មាន ស្វរលោក (Svarloka) ផងដែរ—លោកទាំងបីនេះកើតមានឡើងពិតប្រាកដ មិនមានសង្ស័យឡើយ។

Verse 23

सुप्ते तु देवे कल्पान्ते तावती रात्रिरिष्यते । त्रैलोक्यमेतत् सुप्तं स्यात् तथोपप्लवतां गतम् ॥ ९.२३ ॥

នៅពេលព្រះទេវតានិទ្រានៅចុងកល្បៈ គេថាមានរាត្រីមានរយៈពេលស្មើគ្នានោះកើតឡើង។ ក្នុងអំឡុងនោះ ត្រៃលោកទាំងមូលដូចជានិទ្រា ហើយឆ្លងទៅសភាពទឹកលិច និងការលាយរលាយបាត់បង់។

Verse 24

ततो रात्र्यां व्यतीतायामुत्थितः कमलेक्षणः । चिन्तयामास तान् वेदान् मातरं च चतुर्ष्वपि । चिन्तयानः स देवेशस्तान् वेदान् नाध्यगच्छत ॥ ९.२४ ॥

បន្ទាប់មក ពេលរាត្រីបានកន្លងផុត ព្រះអម្ចាស់ភ្នែកដូចផ្កាឈូកបានក្រោកឡើង។ ព្រះអង្គបានគិតពិចារណាអំពីវេទាទាំងនោះ និងអំពីមាតាទាំងបួនផងដែរ; តែទោះព្រះអង្គពិចារណាក៏ដោយ ព្រះអម្ចាស់នៃទេវតាមិនអាចយល់ឃើញវេទាទាំងនោះបានឡើយ។

Verse 25

लोकमार्गस्थितिं कर्त्तुं निद्राज्ञानेन मोहितः । चिन्तयामास देवेशो नात्र वेदा व्यवस्थिताः ॥ ९.२५ ॥

ដោយត្រូវបំភាន់ដោយនិទ្រា និងអវិជ្ជា ព្រះអម្ចាស់នៃទេវតាបានគិតពិចារណាអំពីរបៀបដើម្បីបង្កើតលំដាប់ផ្លូវដំណើរនៃលោក៖ «នៅទីនេះ វេទាមិនទាន់ត្រូវបានរៀបចំឲ្យស្ថិតក្នុងលំដាប់ត្រឹមត្រូវនៅឡើយ»។

Verse 26

ततः स्वमूर्तौ तोयाख्ये लीनान् दृष्त्वा सुरेश्वरः । जिघृक्षुश्चिन्तयामास मत्स्यो भूत्वाविशज्जलम् ॥ ९.२६ ॥

បន្ទាប់មក ព្រះអម្ចាស់នៃទេវតា បានឃើញវេទាទាំងនោះលាយចូលក្នុងរូបសម្បត្តិរបស់ព្រះអង្គឯង ដែលហៅថា «ទឹក»។ ដោយមានបំណងយកវាមកវិញ ព្រះអង្គបានគិតពិចារណា ហើយក្លាយជាត្រី ចូលទៅក្នុងទឹក។

Verse 27

एवं ध्यात्वा महामत्स्यस्तत्क्षणात् समजायत । विवेश च जलं देवः समन्तात् क्षोभयन्निव ॥ ९.२७ ॥

ដូច្នេះបានសមាធិហើយ មហាមច្ឆៈបានបង្ហាញខ្លួនភ្លាមៗ។ ព្រះទេវៈបានចូលទៅក្នុងទឹក ដូចជាកំពុងរំញ័រទឹកជុំវិញទាំងអស់។

Verse 28

तस्मिन् प्रविष्टे सहसा जलं तु महामहीधृग्वपुषि प्रकाशम् । मात्स्यं गते देववरे महोदधिं हरिं स्तवैस्तुष्टुवुरुद्धृतक्षितिम ॥ ९.२८ ॥

ពេលព្រះអង្គចូលទៅក្នុងទឹកភ្លាមៗ ទឹកបានភ្លឺច្បាស់ជុំវិញរូបកាយដ៏ធំជាអ្នកទ្រទ្រង់ផែនដី។ នៅពេលព្រះដ៏ប្រសើរបានឆ្លងផុតពីរូបមច្ឆៈ ពួកគេបានសរសើរ ហរិ ដោយបទស្តូត្រ ក្នុងមហាសមុទ្រ—ព្រះអង្គអ្នកលើកផែនដីឡើង។

Verse 29

नमोऽस्तु वेदान्तरगाप्रतर्क्य नमोऽस्तु नारायण मत्स्यरूप । नमोऽस्तु ते सुस्वर विश्वमूर्त्ते नमोऽस्तु विद्याद्वयरूपधारिन् ॥ ९.२९ ॥

សូមនមស្ការ​ដល់ព្រះអង្គ ដែលលើសពីការសន្និដ្ឋានតាមតក្កវិជ្ជា ប៉ុន្តែស្ថិតនៅក្នុងចរន្តវេទាន្ត។ សូមនមស្ការ​ដល់ព្រះនារាយណៈ អ្នកទទួលរូបមច្ឆៈ។ សូមនមស្ការ​ដល់ព្រះអង្គ ដែលសូរសព្ទព្រះវាចា​សុភមង្គល និងស្រទន់ល្អ ដែលរូបកាយជាសកលលោក។ សូមនមស្ការ​ដល់ព្រះអង្គ អ្នកកាន់ទ្រង់រូបនៃចំណេះដឹងពីរប្រភេទ។

Verse 30

नमोऽस्तु चन्द्रार्कमरुत्स्वरूप जलान्तविश्वस्थित चारुनेत्र । नमोऽस्तु विष्णोः शरणं व्रजामः प्रपाहि नो मत्स्यतनुं विहाय ॥ ९.३० ॥

សូមនមស្ការ​ដល់ព្រះអង្គ ដែលរូបជាព្រះចន្ទ ព្រះអាទិត្យ និងខ្យល់; ព្រះនេត្រស្រស់ស្អាត ដែលសកលលោកស្ថិតនៅក្នុងទឹកនៅក្នុងព្រះអង្គ។ សូមនមស្ការ​ដល់វិෂ್ಣុ—យើងចូលទៅកាន់ជម្រករបស់ព្រះអង្គ; សូមការពារយើង ដោយដាក់ចោលរូបមច្ឆៈ។

Verse 31

त्वया ततं विश्वमनन्तमूर्ते पृथग्गते किञ्चिदिहास्टि देव । भवान् न चास्य व्यतिरिक्तमूर्तिस्त्वत्तो वयं ते शरणं प्रपन्नाः ॥ ९.३१ ॥

ឱ ព្រះទេវៈមានរូបអនន្ត! សកលលោកទាំងមូលត្រូវបានព្រះអង្គពេញលេញគ្របដណ្តប់។ ទោះបីបង្ហាញថាបែកបាក់ខុសគ្នាក៏ដោយ នៅទីនេះគ្មានអ្វីណាមួយមានស្ថិតក្រៅពីព្រះអង្គឡើយ។ ហើយមិនមានរូបណាមួយនៃសកលលោកដែលបំបែកចេញពីព្រះអង្គទេ; ដូច្នេះយើងបានចូលសុំជម្រកនៅព្រះអង្គ។

Verse 32

खात्मेन्दुवह्निश्च मनश्च रूपं पुराणमूर्त्तेस्तव चाब्जनेत्र । क्षमस्व शम्भो यदि भक्तिहीनं त्वया जगद्भासति देवदेव ॥ ९.३२ ॥

ឱ ព្រះមានព្រះនេត្រដូចផ្កាឈូក អាកាស អាត្មា ព្រះចន្ទ ភ្លើង និងចិត្ត ទាំងអស់ជារូបនៃសភាពបុរាណរបស់ព្រះ។ សូមអភ័យទោស ឱ សម្ភូ ប្រសិនបើការសរសើរខ្ញុំខ្វះភក្តី; ដោយព្រះ ឱ ព្រះនៃទេវទាំងឡាយ សកលលោកភ្លឺរលោង។

Verse 33

विरुद्धमेतत् तव देवरूपं सुभीषणं सुस्वनमद्रितुल्यम् । पुराण देवेश जगन्निवास शमं प्रयाह्यच्युत तीव्रभानो ॥ ९.३३ ॥

រូបទេវតារបស់ព្រះនេះហាក់ដូចជាផ្ទុយគ្នា—គួរឱ្យភ័យខ្លាច មានសំឡេងកងរំពង និងធំដូចភ្នំ។ ឱ ព្រះបុរាណ ព្រះអម្ចាស់ទេវទាំងឡាយ ជាទីស្នាក់នៃលោក—ឱ អច្យុត មានពន្លឺខ្លាំង—សូមស្ងប់ចុះ វិលទៅសន្តិភាព។

Verse 34

वयं हि सर्वे शरणं प्रपन्ना भयाच्च ते रूपमिदं प्रपश्य । लोके समस्तं भवता विना तु न विद्यते देहगतं पुराणम् ॥ ९.३४ ॥

ពួកយើងទាំងអស់គ្នាបានចូលសុំជ្រកកោននៅព្រះ; ហើយដោយសារភ័យខ្លាច ក្រោយបានឃើញរូបនេះរបស់ព្រះ—ដោយគ្មានព្រះ មិនមានអ្វីសោះនៅក្នុងលោកទាំងមូល ហើយក៏មិនមានសភាពបុរាណណាមួយដែលស្ថិតក្នុងរាងកាយដែរ។

Verse 35

एवं स्तुतस्तदा देवो जलस्थान् जगृहे च सः । वेदान् सोपनिषच्छास्त्रानन्तःस्थं रूपमास्थितः ॥ ९.३५ ॥

ដូច្នេះ ពេលនោះ ព្រះបានទទួលការសរសើរ ហើយបានយកអ្វីៗដែលស្ថិតនៅក្នុងទឹកមកកាន់ខ្លួន។ ដោយស្ថិតក្នុងរូបខាងក្នុង (ស្ថិតនៅក្នុងចិត្ត) ព្រះបានរួមបញ្ចូលវេទទាំងឡាយ ជាមួយឧបនិសដ និងសាស្ត្រទាំងឡាយ។

Verse 36

यावत्स्वमूर्तिर्भगवांस्तावदेव जगत् त्विदम् । कूटस्थे तल्लयं याति विकृतिस्थे विवर्द्धते ॥ ९.३६ ॥

ដរាបណាព្រះមានព្រះភាគស្ថិតនៅក្នុងរូបបង្ហាញរបស់ព្រះ ដរាបនោះលោកនេះក៏មាន។ នៅពេលសភាពអចល (កូតស្ថ) មាន វាធ្វើដំណើរទៅរកការលាយបាត់; នៅពេលសភាពបម្លែង (វិក្រឹតិ) មាន វាកើនរីកចម្រើន។