Varaha PuranaAdhyaya 8653 Shlokas

Adhyaya 86: Description of Śākadvīpa and Kuśadvīpa (Cosmographic Geography)

Śākadvīpa–Kuśadvīpa-varṇana

Ancient-Geography

ក្នុងសន្ទនារវាង វរាហៈ និង ព្រឹថវី អត្ថបទប្តូរពីកូស្មូក្រាហ្វីមុនៗ ទៅជាការពិពណ៌នាបែបបង្រៀនអំពីទ្វីប-កោះ (dvīpa) ដោយចាប់ផ្តើមពី Śākadvīpa ហើយបន្តទៅ Kuśadvīpa។ វរាហៈបង្ហាញទំនាក់ទំនងទំហំតាមសមាមាត្រ៖ Śākadvīpa ត្រូវបានពិពណ៌នាដោយយោងទៅ Jambūdvīpa និង Kuśadvīpa ដោយយោងទៅ Śākadvīpa ព្រមទាំងសមុទ្រដែលព័ទ្ធជុំវិញ—lavaṇodaka, kṣīroda និងបន្ទាប់មក dadhimaṇḍoda។ ជំពូកនេះក៏រាយបញ្ជី kulaparvata (ភ្នំជួរវង្ស) ជាមួយឈ្មោះជាគូ (dvināma) និងទន្លេ (nadī) ដែលជាញឹកញាប់មានឈ្មោះពីរផងដែរ។ ក៏មានការបញ្ជាក់អំពីលក្ខណៈបរិស្ថាន និងប្រជាជន៖ តំបន់ដែលមនុស្សមានអាយុកាលវែង និងគ្មានទុរ្ភិក្ស ជរា និងជំងឺ បង្ហាញថាលំដាប់ផែនដីមានស្ថិរភាព និងត្រូវបានរៀបចំល្អ។ ជំពូកនេះមានតួនាទីជាផែនទីគំនូសសង្ខេបនៃភូមិសាស្ត្រកូស្មិក មិនមែនជាប្រតិទិនពិធីការទេ។

Primary Speakers

VarāhaPṛthivī

Key Concepts

Dvīpa cosmography (Śākadvīpa, Kuśadvīpa) and proportional dimensions (dviguṇa-vistāra)Encircling oceans (lavaṇodaka, kṣīroda, dadhimaṇḍoda) as ecological boundariesKulaparvata catalog and dvināma (dual nomenclature) as a toponymic systemRiver systems (saptamahānadyaḥ) and hydro-ecological orderingIdealized human ecology: longevity and absence of durbhikṣa–jarā–vyādhi

Shlokas in Adhyaya 86

Verse 1

ជំពូក ៨៦៖ ចាប់ពីនេះទៅ ចូរយល់ដឹងអំពី សាកទ្វីប។

Verse 2

ឥឡូវនេះ ចូរស្តាប់អំពី កុសទ្វីប ដែលជាទ្វីបទីបី។

Verse 3

សមុទ្រទឹកប្រៃ (លវណោទក) មានបរិមាត្រធំជាពីរដងនៃវិសាលភាពជម្ពូទ្វីប ហើយវាប្រកបដោយការព័ទ្ធជុំវិញជម្ពូទ្វីបទាំងមូលជាពីរដង។

Verse 4

សមុទ្រទឹកដោះ (ក្សីរោទ) ត្រូវបានព័ទ្ធជុំវិញដោយ គុសទ្វីប ហើយមានវិសាលភាពធំជាពីរដងនៃសាកទ្វីប។

Verse 5

នៅទីនោះមានជនបទដ៏បរិសុទ្ធ និងមានបុណ្យ; មនុស្សរស់យូរ ហើយដែនដីនេះគ្មានទុរភិក្ស ភាពចាស់ និងជំងឺ។

Verse 6

នៅទីនោះក៏មានភ្នំកុល (កុលបរវត) ចំនួនប្រាំពីរ។

Verse 7

ភ្នំកុលទាំងប្រាំពីរនោះស្ថិតនៅទីនោះដដែល; ហើយនៅទាំងពីរខាងមានសមុទ្រទឹកប្រៃ សមុទ្រទឹកដោះ និងសមុទ្រទឹកយ៉ាអួរ (ទធិ) តាំងស្ថិតជាលំដាប់។

Verse 8

सर्वे च द्विनामानः

ហើយទាំងអស់នេះ ត្រូវបានពណ៌នាថា មាននាមពីរ។

Verse 9

तत्र च प्रागायतः शैलेन्द्र उदयो नाम पर्वतः

ហើយនៅទីនោះ មានភ្នំមួយលាតសន្ធឹងទៅទិសកើត ឈ្មោះ ឧទយៈ (Udaya) ដែលជាព្រះអម្ចាស់នៃភ្នំទាំងឡាយ។

Verse 10

तद् यथा — कुमुदविद्रुमेति च शोच्यते

នោះមានន័យថា៖ វាក៏ត្រូវបានហៅថា «កុមុទ-វិទ្រុម» (Kumuda-vidruma) ផងដែរ។

Verse 11

तस्यापरेण जलधारो नाम गिरिः

នៅខាងលិច (ឬខាងម្ខាងទៀត) នៃវា មានភ្នំមួយឈ្មោះ ជលធារ (Jaladhāra)។

Verse 12

उन्नतो हेमपर्वतः सैव

ភ្នំនោះឯង មានកម្ពស់ខ្ពស់; វាក៏ជាហេមបរវត (Hemaparvata) ផងដែរ។

Verse 13

सैव चन्द्रेति कीर्तितः

ភ្នំនោះដដែល ក៏ត្រូវបានសរសើរថា «ចន្ទ្រ» (Candra) ផងដែរ។

Verse 14

बलाहको द्युतिमान् सैव

ភ្នំនោះដដែល ក៏ជាបលាហក (Balāhaka) ដ៏ភ្លឺរលោងផងដែរ។

Verse 15

तस्य च जलमिन्द्रो गृहीत्वा वर्षति

ហើយឥន្ទ្រ (Indra) យកទឹករបស់វា ទើបបង្អុរភ្លៀងឲ្យធ្លាក់ចុះ។

Verse 16

तथा द्रोणः सैव पुष्पवान्

ដូចគ្នានេះផងដែរ ភ្នំនោះដដែល ត្រូវហៅថា «ដ្រូណ» (Droṇa) ហើយក៏ជា «បុស្ពវាន» (Puṣpavān) អ្នកមានផ្កាច្រើន។

Verse 17

तस्य पारे रैवतको नाम गिरिः

នៅឆ្ងាយពីវា មានភ្នំមួយឈ្មោះ «រైవតក» (Raivataka)។

Verse 18

कङ्कश्च पर्वतः सैव कुशेशयः॥

នៅទីនោះក៏មានភ្នំមួយឈ្មោះ កង្គៈ; ភ្នំនោះដដែលក៏ត្រូវបានគេស្គាល់ថា កុសេឝយៈ ផងដែរ។

Verse 19

सैव नारदो वर्ण्यते तस्मिंश्च नारदपर्वतादुत्पन्नो तस्य चापरेण श्यामो नाम गिरिः॥

ភ្នំនោះដដែលត្រូវបានពណ៌នាថា នារទា; ហើយនៅទីនោះ កើតឡើងពី នារទបរវតៈ នៅខាងឆ្ងាយបន្តិចមានភ្នំឈ្មោះ ឝ្យាមៈ។

Verse 20

तथा षष्ठो महिषनामाः स एव हरिरित्युच्यते॥

ដូច្នេះ ទីប្រាំមួយមាននាម មហិષៈ; ហើយអ្វីដដែលនោះក៏ត្រូវហៅថា ហរិ ផងដែរ។

Verse 21

तस्मिंश्च प्रजाः श्यामत्वमापन्नाः सैव दुन्दुभिर्वर्ण्यते॥

ហើយនៅទីនោះ សត្វលោក/ប្រជាជនបានទទួលពណ៌សម្បុរខ្មៅស្រអែម; ហើយអ្វីដដែលនោះត្រូវបានពណ៌នាថា ទុន្ទុភិ។

Verse 22

तत्राग्निर्वसति॥

នៅទីនោះ ព្រះអគ្គនី ស្ថិតនៅ។

Verse 23

तस्मिन्सिद्धा इति कीर्तिताः प्रजानेकविधाः क्रीडन्तस्तस्यापरे रजतो नाम गिरिः सैव शाकोच्यते॥

នៅទីនោះ ប្រជាជនត្រូវបានសរសើរថាជា ‘សិទ្ធៈ’ មានច្រើនប្រភេទ ហើយលេងកម្សាន្ត; ហើយនៅខាងក្រោយមានភ្នំឈ្មោះ ‘រាជត’ ដែលក៏ហៅថា ‘សាកៈ’ ផងដែរ។

Verse 24

सप्तमस्तु ककुद्मान्नाम सैव मन्दरः कीर्त्यते॥

ចំណែកភ្នំទីប្រាំពីរ មាននាមថា ‘កកុទមាន’; ភ្នំនោះឯងត្រូវបានល្បីថា ‘មន្ទរ’។

Verse 25

तस्यापरेणाम्बिकेयः स च विभ्राजसो भण्यते॥

នៅខាងក្រោយមាន ‘អំបិកេយៈ’; ហើយភ្នំនោះឯងក៏ត្រូវបានហៅថា ‘វិភ្រាជសៈ’ ផងដែរ។

Verse 26

इत्येते पर्वताः कुशद्वीपे व्यवस्थिताः एतेषां वर्षभेदो भवति द्विनामसंज्ञः॥

ដូច្នេះ ភ្នំទាំងនេះស្ថិតនៅក្នុង ‘កូសទ្វីប’; ហើយក្នុងចំណោមវា មានការបែងចែកជា ‘វර්ษៈ’ ដែលមានលក្ខណៈសម្គាល់ដោយឈ្មោះពីរ។

Verse 27

स एव केसरित्युच्यते॥

នោះឯងត្រូវបានហៅថា ‘កេសរី’។

Verse 28

कुमुदस्य श्वेतमुद्भिदं तदेव कीर्त्यते

អ្វីដែលជាពន្លកពណ៌ស (ឬកំណើនស្លេក) នៃកុមុទៈ នោះត្រូវបានគេរំលឹកឈ្មោះជាក់លាក់ថា ដូច្នោះ។

Verse 29

ततश्च वायुः प्रवर्तते

បន្ទាប់មក ខ្យល់ក៏ចាប់ផ្តើមផ្លាស់ទី (ចាប់ផ្តើមបក់)។

Verse 30

उन्नतस्य लोहितं वेणुमण्डलं तदेव भवति

សម្រាប់អ្វីដែលលេចឡើងខ្ពស់ នោះវាក្លាយជាវេណុមណ្ឌលៈ «រង្វង់ឫស្សី» ពណ៌ក្រហមច្រាល ដោយជាក់លាក់។

Verse 31

गिरिणामान्येव वर्षाणि तद्यथा

ទាំងនេះជាភូមិភាគ (វර්ෂៈ) ដែលមានឈ្មោះភ្នំជាឈ្មោះពិតប្រាកដ ដូចតទៅនេះ៖

Verse 32

बलाहकस्य जीमूतं तदेव रथाकार इति

មហាមេឃ (ជីមូតៈ) របស់បលាហកៈ នោះហៅជាក់លាក់ថា «រថាការ»។

Verse 33

उदयसुकुमारो जलधारक्षेमकमहाद्रुमेति प्रधानानि द्वितीयपर्वतनामभिरपि वक्तव्यानि

«ឧទយសុកុមារ», «ជលធារ», «ក្សេមក», និង «មហាទ្រុម» គឺជាឈ្មោះសំខាន់ៗ; ហើយគួរបញ្ជាក់ផងដែរ តាមឈ្មោះភ្នំរង។

Verse 34

द्रोणस्य हरितं तदेव बलाधनं भवति

លក្ខណៈពណ៌បៃតងរបស់ «ដ្រូណ» នោះឯង ត្រូវបានហៅថា «បលាធន»។

Verse 35

तस्य च मध्ये शाकवृक्षस्तत्र च सप्तमहानद्यो द्विनाम्न्यः

ហើយនៅកណ្ដាលរបស់វា មានដើមឈើ «សាក» មួយ; ហើយនៅទីនោះផងដែរ មានទន្លេធំ ៧ ដែលមានឈ្មោះពីរ។

Verse 36

कङ्कस्यापि ककुद्मान् नाम

ហើយសម្រាប់ «កង្គ» ផងដែរ មានឈ្មោះ «កកុទ្មាន»។

Verse 37

तद्यथा सुकुमारी कुमारी नन्दा वेणिका धेनुः इक्षुमती गभस्ति इत्येता नद्यः

គឺ៖ «សុកុមារី», «កុមារី», «នន្ទា», «វេណិកា», «ធេនុ», «ឥក្សុមតី», និង «គភស្តិ»—ទាំងនេះជាទន្លេទាំងឡាយ។

Verse 38

वृत्तिमत्तदेव मानसं महिषस्य प्रभाकरम् ।

តំបន់នោះឯងត្រូវបានហៅថា «ម៉ានសម»—ភ្លឺរលោងដូច «ប្រភាករ» គឺពន្លឺដូចព្រះអាទិត្យរបស់ មហិษ (ក្របី)។

Verse 39

ककुद्मतः कपिलं तदेव सङ्ख्यातं नाम ।

ពី កកុទ្មត កើតមាន កពិល; ដែនដីនោះឯងត្រូវបានស្គាល់ដោយនាម «សង្ខ្យាត»។

Verse 40

इत्येतानि वर्षाणि ।

ដូច្នេះ នេះហើយជាវರ್ಷ (ការបែងចែកដែនដី)។

Verse 41

तत्र द्विनाम्न्यो नद्यः ।

នៅទីនោះ ទន្លេទាំងឡាយមាននាមពីរៗ។

Verse 42

प्रतपा प्रवेशा सैवोच्यते ।

«ប្រតបា»—ដែលក៏ត្រូវហៅថា «ប្រវេសា»—ទន្លេដដែលនេះត្រូវបានដាក់នាមដូច្នេះ។

Verse 43

द्वितीया शिवा यशोदा सा च भवति ।

ទីពីរ គឺ «សិវា» ហើយក៏ត្រូវហៅថា «យសោដា» ផងដែរ។

Verse 44

तृतीया पित्रा नाम सैव कृष्णा भण्यते ।

ទីបី មាននាម «ពិត្រា» ហើយទន្លេនោះដដែល ត្រូវហៅថា «ក្រឹෂ್ಣា»។

Verse 45

चतुर्थी ह्रादिनी नाम सैव चन्द्रा निगद्यते ।

ទីបួន មាននាម «ហ្រាទិនី» ហើយទន្លេនោះដដែល ត្រូវប្រកាសថា «ចន្ទ្រា»។

Verse 46

विद्युता च पञ्चमी शुक्ला सैव ।

ទីប្រាំ គឺ «វិទ្យុតា» ហើយទន្លេនោះដដែល ក៏ត្រូវហៅថា «សុក្លា»។

Verse 47

वर्णा षष्ठी सैव विभावरी ।

ទីប្រាំមួយ គឺ «វರ್ಣា» ហើយទន្លេនោះដដែល ក៏ត្រូវហៅថា «វិភាវរី»។

Verse 48

महती सप्तमी सा एव धृतिः ।

ទី៧ គឺ មហាទី (Mahatī) ហើយនោះឯងជាធ្រឹតិ (Dhṛti)។

Verse 49

एताः प्रधानाः शेषाः क्षुद्रनद्यः ।

ទាំងនេះជាទន្លេប្រធាន; អ្វីដែលនៅសល់គឺជាអូរតូចៗ។

Verse 50

इत्येष कुशद्वीपस्य संनिवेशः ।

ដូច្នេះហើយ គឺជាការរៀបចំ (សណ្និវេស) នៃ កុសទ្វីប (Kuśadvīpa)។

Verse 51

शाकद्वीपो द्विगुणः संनिविष्टश्च कथितः ।

សាកទ្វីប (Śākadvīpa) ត្រូវបានពោលថា រៀបចំដោយមានទំហំទ្វេដង។

Verse 52

तस्य च मध्ये महाकुशस्तम्भः ।

ហើយនៅកណ្ដាលរបស់វា មានសសរគុសៈដ៏មហិមា (Mahākuśastambha)។

Verse 53

एष च कुशद्वीपो दधिमण्डोदेनावृतः क्षीरोदद्विगुणेन ।

ហើយកុសទ្វីបនេះ ត្រូវបានព័ទ្ធជុំវិញដោយសមុទ្រដធិមណ្ឌោទ (ទឹកវ៉េពីទឹកដោះជូរ) ដែលមានទំហំទ្វេដងនៃសមុទ្រទឹកដោះ។

Frequently Asked Questions

What is the primary ethical or philosophical instruction in this Adhyaya?

The chapter primarily instructs through cosmographic ordering: it presents a model of terrestrial stability in which oceans, mountains, rivers, and central trees form a regulated system. The idealized description of regions free from famine (durbhikṣa), aging (jarā), and disease (vyādhi) implies that well-ordered environments correspond to well-being, offering an indirect ecological-ethical frame rather than explicit moral rules.

Which chronological or seasonal markers are identified for the practices in this chapter?

No explicit chronological markers (tithi, māsa, ṛtu, or lunar/seasonal timings) are stated in the supplied passage. The content is descriptive geography (dvīpa–saṁniveśa) rather than a ritual or calendrical prescription.

How does this chapter address the concept of environmental or terrestrial balance?

Environmental balance is conveyed via spatial proportionality (dviguṇa relations between dvīpas), bounded hydroscapes (salt, milk, and curd-like oceans), and systematic hydrography (named rivers) anchored by mountain ranges and central arboreal features (Śākavṛkṣa; Mahākuśastamba). The text’s emphasis on regions without scarcity or disease frames a stable terrestrial design as conducive to sustainable life.

What historical lineages or cultural figures are referenced?

The passage does not cite human dynasties or royal genealogies. It references cosmographic and eponymic names (e.g., Nārada as a mountain-name association; Indra in relation to rainfall), functioning as mythic-cultural identifiers within the geographic schema rather than as historical lineages.