Akshi Upanishad in Khmer

Various Rishis

Verse 1

अथ ह सांकृतिः भगवान् आदित्यलोकं जगाम। तम् आदित्यं नत्वा चाक्षुष्मतीविद्यया तम् अस्तुवत्। ॐ नमो भगवते श्रीसूर्यायाक्षितेजसे नमः। ॐ खेचराय नमः। ॐ महासेनाय नमः। ॐ तमसे नमः। ॐ रजसे नमः। ॐ सत्त्वाय नमः। ॐ ...

បន្ទាប់មក សាំងក្រឹតិ បានសួរ ព្រះអាទិត្យថា៖ «ព្រះគ្រូដ៏គួរគោរព សូមប្រាប់ខ្ញុំអំពី ព្រហ្មវិទ្យា»។ ព្រះអាទិត្យបានមានព្រះវាចាថា៖ «សាំងក្រឹតិ ចូរស្តាប់; ខ្ញុំនឹងប្រកាស ចំណេះដឹងអំពីតត្ត្វៈ ដែលកម្រណាស់; ដោយគ្រាន់តែដឹងវា អ្នកនឹងក្លាយជា មុក្តៈនៅខណៈរស់»។

Brahman as Light/Consciousness (jyotis) manifest as Āditya; upāsanā leading toward mokṣa and well-being

Read verse →

Verse 2

अथ ह सांकृतिरादित्यं पप्रच्छ भगवन्- ब्रह्मविद्यां मे ब्रूहीति । तमादित्यो होवाच । सांकृते शृणु वक्ष्यामि तत्त्वज्ञानं सुदुर्लभम् । येन विज्ञातमात्रेण जीवन्मुक्तो भविष्यसि॥१॥

បន្ទាប់មកពិតជាសង្គ្រិតិបានសួរអាទិត្យថា ទូលព្រះបង្គំជាអម្ចាស់ សូមប្រៀនប្រដៅវិជ្ជាព្រហ្មទៅឲ្យខ្ញុំ។ អាទិត្យទ្រង់មានបន្ទូលថា សង្គ្រិតិ ស្ដាប់ចុះ តាបាននឹងសម្ដែងចំណេះដឹងនូវសច្ចៈដែលដាច់ខាតរកបានដោយក្រ ដោយគ្រាន់តែដឹងនូវវិជ្ជានោះ លោកនឹងរួចផុតចាកកម្មខណៈដែលនៅរស់។ ១។

Brahmavidya (Knowledge of Brahman), Jivanmukti (Liberation while living), Tattvajnana (Knowledge of the Ultimate Truth)

Read verse →

Verse 3

सर्वमेकमजं शान्तमनन्तं ध्रुवमव्ययम्। पश्यन् भूतार्थचिद्रूपं शान्त आस्व यथासुखम्॥ अवेदनं विदुर्योगं चित्तक्षयमकृत्रिमम्। योगस्थः कुरु कर्माणि नीरसो वाथ मा कुरु॥२–३॥

សព្វវត្ថុទាំងអស់ គឺតែមួយ—មិនកើត មិនចាប់ផ្តើម ស្ងប់ស្ងាត់ អនន្ត មាំមួន និងមិនប្រែប្រួល។ ដោយឃើញ សច្ចៈនៃសត្វទាំងឡាយ ជារូបសភាពនៃចិត្តដឹង សូមស្ងប់ ហើយស្នាក់នៅដោយសុខសាន្ត។ អ្នកប្រាជ្ញដឹងថា យោគៈគឺ «អវេដនៈ»—ភាពមិនរងអារម្មណ៍—ជាការសាបសូន្យនៃចិត្តដោយធម្មជាតិ។ ស្ថិតក្នុងយោគៈ ចូរធ្វើកិច្ចការ ដោយមិនលង់រស; ឬមិនដូច្នោះទេ កុំធ្វើ។

Nondual Brahman/Ātman; cittakṣaya (attenuation of mind); karma in the light of jñāna; vairāgya

Read verse →

Verse 4

सर्वमेकमजं शान्तमनन्तं ध्रुवमव्ययम्। पश्यन् भूतार्थचिद्रूपं शान्त आस्व यथासुखम्॥ अवेदनं विदुर्योगं चित्तक्षयमकृत्रिमम्। योगस्थः कुरु कर्माणि नीरसो वाथ मा कुरु॥२–३॥

សព្វវត្ថុទាំងអស់ គឺតែមួយ—មិនកើត មិនចាប់ផ្តើម ស្ងប់ស្ងាត់ អនន្ត មាំមួន និងមិនប្រែប្រួល។ ដោយឃើញ សច្ចៈនៃសត្វទាំងឡាយ ជារូបសភាពនៃចិត្តដឹង សូមស្ងប់ ហើយស្នាក់នៅដោយសុខសាន្ត។ អ្នកប្រាជ្ញដឹងថា យោគៈគឺ «អវេដនៈ»—ភាពមិនរងអារម្មណ៍—ជាការសាបសូន្យនៃចិត្តដោយធម្មជាតិ។ ស្ថិតក្នុងយោគៈ ចូរធ្វើកិច្ចការ ដោយមិនលង់រស; ឬមិនដូច្នោះទេ កុំធ្វើ។

Nonduality; mind-cessation/attenuation; niṣkāma karma vs naiṣkarmya

Read verse →

Verse 5

विरागमुपयात्यन्तर्वासनास्वनुवासरम्। क्रियासूदररूपासु क्रमते मोदतेऽन्वहम्॥ ग्राम्यासु जडचेष्टासु सततं विचिकित्सते। नोदाहरति मर्माणि पुण्यकर्माणि सेवते॥ अनन्योद्वेगकारीणि मृदुकर्माणि सेवते। पापाद्बिभेति...

គាត់ឈានដល់ វិរាគៈ (ការមិនជាប់ចិត្ត) រៀងរាល់ថ្ងៃ ចំពោះវាសនាខាងក្នុងដែលលាក់លៀម។ គាត់ដើរតាមសកម្មភាពដែលមានរូបរាងល្អស្អាត និងរីករាយរៀងរាល់ថ្ងៃ។ ចំពោះអាកប្បកិរិយាពិភពលោកដ៏រឹងទទឹង គាត់តែងតែសង្ស័យដោយការវិនិច្ឆ័យ។ គាត់មិននិយាយពាក្យប៉ះពាល់ចំណុចស្នូលទេ ហើយអនុវត្តកិច្ចការបុណ្យ។ គាត់ធ្វើសកម្មភាពទន់ភ្លន់ ដែលមិនបង្កការរំខានដល់អ្នកដទៃ។ គាត់ខ្លាចបាបជានិច្ច ហើយមិនស្វែងរកការសប្បាយរីករាយ។ គាត់និយាយពាក្យដែលមានស្នេហា និងមេត្រីភាព—ផ្អែមល្ហែម សមរម្យ និងសមតាមទីកន្លែងនិងពេលវេលា។

Vairāgya and sādhana-catuṣṭaya traits; ethical purification (yama-like virtues) supporting jñāna

Read verse →

Verse 6

विरागमुपयात्यन्तर्वासनास्वनुवासरम् । क्रियासूदाररूपासु क्रमते मोदतेऽन्वहम् ॥ ग्राम्यासु जडचेष्टासु सततं विचिकित्सते । नोदाहरति मर्माणि पुण्यकर्माणि सेवते ॥ अनन्योद्वेगकारीणि मृदुकर्माणि सेवते । पापाद्...

គាត់ឈានដល់ វិរាគៈ (ការមិនជាប់ចិត្ត) រៀងរាល់ថ្ងៃ ចំពោះវាសនាខាងក្នុងដែលលាក់លៀម។ គាត់ដើរតាមសកម្មភាពដែលបរិសុទ្ធ និងមានរបៀបរៀបរយ ហើយរីករាយរៀងរាល់ថ្ងៃ។ ក្នុងកិច្ចការពិភពលោកដ៏រឹងទទឹង គាត់តែងតែមានការវិនិច្ឆ័យ; គាត់មិននិយាយពាក្យប៉ះពាល់ចំណុចស្នូលទេ ហើយអនុវត្តកិច្ចការបុណ្យ។ គាត់ធ្វើសកម្មភាពទន់ភ្លន់ ដែលមិនបង្កការរំខានដល់អ្នកដទៃ; គាត់ខ្លាចការធ្វើខុសជានិច្ច ហើយមិនស្វែងរកការសប្បាយរីករាយ។ គាត់និយាយពាក្យដែលមានស្នេហា និងសេចក្តីប្រាថ្នាល្អ—ផ្អែមល្ហែម សមរម្យ និងសមតាមទីកន្លែងនិងពេលវេលា។

Vairāgya (dispassion) and sādhana-catuṣṭaya as preparation for jñāna/mokṣa

Read verse →

Verse 7

विरागमुपयात्यन्तर्वासनास्वनुवासरम् । क्रियासूदाररूपासु क्रमते मोदतेऽन्वहम् ॥ ग्राम्यासु जडचेष्टासु सततं विचिकित्सते । नोदाहरति मर्माणि पुण्यकर्माणि सेवते ॥ अनन्योद्वेगकारीणि मृदुकर्माणि सेवते । पापाद्...

គាត់ទទួលបានវិរាគៈ (ការមិនជាប់ចិត្ត) រៀងរាល់ថ្ងៃ ចំពោះវាសនាខាងក្នុងដែលលាក់លៀម។ គាត់ដើរតាមកិច្ចការដែលបរិសុទ្ធ និងមានរបៀបរៀបរយ ហើយរីករាយជារៀងរាល់ថ្ងៃ។ ក្នុងសកម្មភាពលោកិយ និងសកម្មភាពអសកម្ម គាត់មានការពិចារណាច្បាស់លាស់ជានិច្ច; មិននិយាយពាក្យប៉ះពាល់ចំណុចស្នូល; ប្រព្រឹត្តកុសលកម្ម។ គាត់ធ្វើអំពើទន់ភ្លន់ដែលមិនបង្កការរំខានដល់អ្នកដទៃ; ខ្លាចអកុសលជានិច្ច ហើយមិនស្វែងរកភោគៈ។ គាត់និយាយពាក្យពោរពេញដោយស្នេហា និងមេត្ដា—ផ្អែមល្ហែម សមរម្យ និងសមស្របតាមទីកន្លែង និងកាលៈទេសៈ។

Antaḥkaraṇa-śuddhi (purification of mind) through vairāgya and dhārmic conduct

Read verse →

Verse 8

विरागमुपयात्यन्तर्वासनास्वनुवासरम् । क्रियासूदाररूपासु क्रमते मोदतेऽन्वहम् ॥ ग्राम्यासु जडचेष्टासु सततं विचिकित्सते । नोदाहरति मर्माणि पुण्यकर्माणि सेवते ॥ अनन्योद्वेगकारीणि मृदुकर्माणि सेवते । पापाद्...

គាត់ទទួលបានវិរាគៈ (ការមិនជាប់ចិត្ត) រៀងរាល់ថ្ងៃ ចំពោះវាសនាខាងក្នុងដែលលាក់លៀម។ គាត់ដើរតាមកិច្ចការដែលបរិសុទ្ធ និងមានរបៀបរៀបរយ ហើយរីករាយជារៀងរាល់ថ្ងៃ។ ក្នុងសកម្មភាពលោកិយ និងសកម្មភាពអសកម្ម គាត់មានការពិចារណាច្បាស់លាស់ជានិច្ច; មិននិយាយពាក្យប៉ះពាល់ចំណុចស្នូល; ប្រព្រឹត្តកុសលកម្ម។ គាត់ធ្វើអំពើទន់ភ្លន់ដែលមិនបង្កការរំខានដល់អ្នកដទៃ; ខ្លាចអកុសលជានិច្ច ហើយមិនស្វែងរកភោគៈ។ គាត់និយាយពាក្យពោរពេញដោយស្នេហា និងមេត្ដា—ផ្អែមល្ហែម សមរម្យ និងសមស្របតាមទីកន្លែង និងកាលៈទេសៈ។

Mumukṣutva-supported discipline: ethical restraint and dispassion as proximate causes for knowledge

Read verse →

Verse 9

मनसा कर्मणा वाचा सज्जनानुपसेवते । यतः कुतश्चिदानीय नित्यं शास्त्राण्यवेक्षते ॥

ដោយចិត្ត ដោយកាយកម្ម និងដោយវាចា គាត់ចូលទៅបម្រើ និងស្និទ្ធស្នាលជាមួយសត្ដបុរស។ ពីទីណាក៏ដោយ ពីប្រភពណាក៏ដោយ នាំយកមក ហើយសិក្សាព្រះសាស្ត្រ (śāstra) ជានិច្ច។

Satsaṅga and śāstra-adhyayana as means to viveka and mokṣa

Read verse →

Verse 10

तदासौ प्रथमामेकां प्राप्तो भवति भूमिकाम् । एवं विचारवान्यः स्यात्संसारोत्तरणं प्रति ॥ स भूमिकावानित्युक्तः शेषस्त्वार्य इति स्मृतः । विचारनाम्नीमितरामागतो योगभूमिकाम् ॥ श्रुतिस्मृतिसदाचारधारणाध्यानकर्...

នៅពេលនោះ គាត់បានឈានដល់ «ដំណាក់កាល» (bhūmikā) ដំបូងតែមួយ។ អ្នកណាដែលមានវិចារ (vicāra—ការស៊ើបអង្កេត/ការពិចារណា) ដូច្នេះ ដើម្បីឆ្លងផុតសំសារៈ—គេហៅថា «អ្នកមានដំណាក់កាល»; អ្នកដែលនៅសល់ គេរំលឹកថា គ្រាន់តែជា «អារីយៈ» (ārya) ប៉ុណ្ណោះ។ ហើយពេលបានឈានដល់ដំណាក់កាលយោគៈមួយទៀតដែលមាននាមថា «វិចារ» គាត់ចូលទៅពឹងផ្អែកលើគ្រូបណ្ឌិតល្អបំផុត ដែលបកស្រាយតាមន័យសំខាន់ នូវវិន័យនៃ śruti និង smṛti សទាចារៈ (សីលធម៌ល្អ) ធារណា (ការផ្តោត) ធ្យាន (សមាធិ) និងកម្ម (ការប្រព្រឹត្ត)។

Vicāra (Self-inquiry) as a yogic/vedāntic bhūmikā; adhikāritva and graded path toward mokṣa

Read verse →

Verse 11

तदासौ प्रथमामेकां प्राप्तो भवति भूमिकाम् । एवं विचारवान् यः स्यात् संसारोत्तरणं प्रति ॥ स भूमिकावान् इत्युक्तः शेषस् त्वार्य इति स्मृतः । विचारनाम्नीम् इतराम् आगतो योगभूमिकाम् ॥ श्रुतिस्मृतिसदाचारधारण...

នៅពេលនោះ គាត់បានឈានដល់ «ដំណាក់កាល» (bhūmikā) ដំបូងតែមួយ។ អ្នកណាដែលមានវិចារ (vicāra—ការស៊ើបអង្កេត/ការពិចារណា) ដើម្បីឆ្លងផុតសំសារៈ គេហៅថា «អ្នកមានដំណាក់កាល»; អ្នកដែលនៅសល់ គេរំលឹកថា គ្រាន់តែជា «អារីយៈ» (ārya) ប៉ុណ្ណោះ។ ពេលបានឈានដល់ដំណាក់កាលយោគៈមួយទៀតដែលមាននាមថា «វិចារ» គាត់ចូលទៅពឹងផ្អែកលើបណ្ឌិតល្អបំផុត ដែលល្បីដោយការបកស្រាយតាមន័យសំខាន់ នូវ śruti, smṛti សទាចារៈ (សីលធម៌ល្អ) ធារណា (dhāraṇā—ការផ្តោត) ធ្យាន (dhyāna—សមាធិ) និងកម្ម (ការប្រព្រឹត្តមានវិន័យ)។

Sādhana (spiritual discipline) through vicāra leading toward mokṣa; gradations of yogic/gnostic progress (bhūmikā)

Read verse →

Verse 12

तदासौ प्रथमामेकां प्राप्तो भवति भूमिकाम् । एवं विचारवान् यः स्यात् संसारोत्तरणं प्रति ॥ स भूमिकावान् इत्युक्तः शेषस् त्वार्य इति स्मृतः । विचारनाम्नीम् इतराम् आगतो योगभूमिकाम् ॥ श्रुतिस्मृतिसदाचारधारण...

បន្ទាប់មក គាត់ឈានដល់ដំណាក់កាលទីមួយតែមួយ (ភូមិកា)។ អ្នកណាដែលមានវិចារៈ—ការស៊ើបអង្កេតដ៏ជ្រាលជ្រៅ—ដើម្បីឆ្លងផុតសំសារៈ ត្រូវហៅថា «អ្នកមានភូមិកា»; អ្នកដទៃគ្រាន់តែត្រូវចងចាំថា «អារីយៈ» ប៉ុណ្ណោះ។ ដល់ភូមិយោគមួយទៀតឈ្មោះ «វិចារៈ» នោះ គាត់ស្វែងរកព្រះបណ្ឌិតល្អបំផុត ដែលល្បីដោយការបកស្រាយសំខាន់នៃ ស្រុតិ ស្ម្រឹតិ សទាចារៈ ការកាន់ចិត្ត (ធារណា) សមាធិ/ធ្យាន និងកម្មវិន័យ។

Vicāra as the gateway discipline; guru-śāstra-satsaṅga as means to mokṣa

Read verse →

Verse 13

पदार्थप्रविभागज्ञः कार्याकार्यविनिर्णयम् । जानात्यधिगतश्चान्यो गृहं गृहपतिर्यथा ॥ मदाभिमानमात्सर्यलोभमोहातिशायिताम् । बहिरप्यास्थितामीषत् त्यजत्यहिरिव त्वचम् ॥ इत्थंभूतमतिः शास्त्रगुरुसज्जनसेवया । सरह...

អ្នកដែលដឹងការបែងចែកប្រភេទធាតុ (បដារថ-វិភាគ) យល់ច្បាស់ការវិនិច្ឆ័យអំពីអ្វីគួរធ្វើ និងអ្វីមិនគួរធ្វើ ដូចម្ចាស់ផ្ទះដែលគ្រប់គ្រងផ្ទះបានជំនាញ។ គាត់បោះបង់បន្តិចម្តងៗ មោទនភាព អហង្គារៈ ការច្រណែន លោភ និងមោហៈខ្លាំង—even បើនៅសល់ខាងក្រៅ—ដូចពស់បោះស្បែកចាស់។ ដោយចិត្តបែបនេះ តាមរយៈការបម្រើព្រះគម្ពីរ គ្រូ និងសត្វល្អ គាត់យល់ដឹងត្រឹមត្រូវនូវធម៌បង្រៀនជាមួយន័យសម្ងាត់ខាងក្នុង ដោយពេញលេញ។

Viveka (discrimination), vairāgya (dispassion), and purification of antaḥkaraṇa as preparation for brahmajñāna

Read verse →

Verse 14

पदार्थप्रविभागज्ञः कार्याकार्यविनिर्णयम् । जानात्यधिगतश्चान्यो गृहं गृहपतिर्यथा ॥ मदाभिमानमात्सर्यलोभमोहातिशायिताम् । बहिरप्यास्थितामीषत् त्यजत्यहिरिव त्वचम् ॥ इत्थंभूतमतिः शास्त्रगुरुसज्जनसेवया । सरह...

អ្នកដែលដឹងការបែងចែកប្រភេទធាតុ (បដារថ-វិភាគ) យល់ច្បាស់ការវិនិច្ឆ័យអំពីអ្វីគួរធ្វើ និងអ្វីមិនគួរធ្វើ ដូចម្ចាស់ផ្ទះដែលគ្រប់គ្រងផ្ទះបានជំនាញ។ គាត់បោះបង់បន្តិចម្តងៗ មោទនភាព អហង្គារៈ ការច្រណែន លោភ និងមោហៈខ្លាំង—even បើនៅសល់ខាងក្រៅ—ដូចពស់បោះស្បែកចាស់។ ដោយចិត្តបែបនេះ តាមរយៈការបម្រើព្រះគម្ពីរ គ្រូ និងសត្វល្អ គាត់យល់ដឹងត្រឹមត្រូវនូវធម៌បង្រៀនជាមួយន័យសម្ងាត់ខាងក្នុង ដោយពេញលេញ។

Antaḥkaraṇa-śuddhi (purification of mind) supporting jñāna

Read verse →

Verse 15

पदार्थप्रविभागज्ञः कार्याकार्यविनिर्णयम् । जानात्यधिगतश्चान्यो गृहं गृहपतिर्यथा ॥ मदाभिमानमात्सर्यलोभमोहातिशायिताम् । बहिरप्यास्थितामीषत् त्यजत्यहिरिव त्वचम् ॥ इत्थंभूतमतिः शास्त्रगुरुसज्जनसेवया । सरह...

អ្នកដែលដឹងការបែងចែកប្រភេទធាតុ (បដារថ-វិភាគ) យល់ច្បាស់ការវិនិច្ឆ័យអំពីអ្វីគួរធ្វើ និងអ្វីមិនគួរធ្វើ ដូចម្ចាស់ផ្ទះដែលគ្រប់គ្រងផ្ទះបានជំនាញ។ គាត់បោះបង់បន្តិចម្តងៗ មោទនភាព អហង្គារៈ ការច្រណែន លោភ និងមោហៈខ្លាំង ដូចពស់បោះស្បែកចាស់។ ដោយចិត្តបែបនេះ តាមរយៈការបម្រើព្រះគម្ពីរ គ្រូ និងសត្វល្អ គាត់យល់ដឹងត្រឹមត្រូវនូវធម៌បង្រៀនជាមួយន័យសម្ងាត់ខាងក្នុង ដោយពេញលេញ។

Viveka leading to vairāgya and right understanding (yathāvad-jñāna)

Read verse →

Verse 16

असंसर्गाभिधामन्यां तृतीयां योगभूमिकाम् । ततः पतत्यसौ कान्तः पुष्पशय्यामिवामलाम् ॥ यथावच्छास्त्रवाक्यार्थे मतिमाधाय निश्चलाम् । तापसाश्रमविश्रान्तैरध्यात्मकथनक्रमैः । शिलाशय्यासनासीनो जरयत्यायुराततम् ॥...

ដល់ដំណាក់កាលទីបីនៃយោគ ដែលហៅថា «អសំសರ್ಗ» (មិនភ្ជាប់ពាក់ព័ន្ធ) នោះ អ្នកជាទីស្រឡាញ់ដូចជាចុះសម្រាកលើគ្រែផ្កាស្អាតឥតមល។ ដោយដាក់ចិត្តឲ្យមាំមួន មិនរអិលរអួល លើន័យពិតនៃវាក្យសាស្ត្រ តាមលំដាប់នៃសន្ទនាអធ្យាត្ម ដែលផ្តល់សេចក្តីសម្រាកក្នុងអាស្រមអ្នកតាបសៈ អង្គុយលើគ្រែថ្ម និងកៅអីថ្ម គាត់បន្តរស់នៅរហូតអាយុកាលវែង។ ដោយដើរលេងក្នុងព្រៃ និងលើផែនដី ដោយសោភ័ណភាពនៃការស្ងប់ចិត្ត និងដោយសុខសាន្តកើតពីអសង្គៈ អ្នកមានវិន័យក៏បញ្ជូនកាលៈទៅ។ ដោយអនុវត្តសាស្ត្រល្អ និងធ្វើកម្មបុណ្យ សម្រាប់សត្វមានជីវិត និមិត្តឃើញសច្ចៈនេះក៏ច្បាស់ឡើងតាមពិត។ បានដល់ភូមិកាទីបី អ្នកភ្ញាក់ដឹងក៏ទទួលបទពិសោធន៍ដោយខ្លួនឯង។

Vairāgya (asaṅga/asaṃsarga) leading to vastudṛṣṭi (right vision) and experiential jñāna

Read verse →

Verse 17

असंसर्गाभिधामन्यां तृतीयां योगभूमिकाम् । ततः पतत्यसौ कान्तः पुष्पशय्यामिवामलाम् ॥ यथावच्छास्त्रवाक्यार्थे मतिमाधाय निश्चलाम् । तापसाश्रमविश्रान्तैरध्यात्मकथनक्रमैः । शिलाशय्यासनासीनो जरयत्यायुराततम् ॥...

នៅក្នុងដំណាក់កាលទីបីនៃយោគៈ ដែលហៅថា «អសំសರ್ಗ» (មិនពាក់ព័ន្ធ/មិនចងភ្ជាប់) គាត់សម្រាកដូចជាលើគ្រែផ្កាស្អាតឥតមល។ ដោយដាក់ចិត្តឲ្យមាំមួនលើអត្ថន័យពិតនៃវាក្យសាស្ត្រ ហើយបានសម្រាកដោយលំដាប់នៃធម្មកថាផ្លូវអាត្មា នៅអាស្រមរបស់តាបសៈ គាត់អង្គុយលើគ្រែថ្ម និងអាសនៈថ្ម បណ្ដោយឲ្យអាយុកាលវែងឆ្ងាយកន្លងទៅ។ ដោយដើរលេងក្នុងព្រៃ និងលើផែនដី ជាមួយសោភ័ណភាពនៃការស្ងប់ចិត្ត និងសុខសាន្តកើតពីអសង្គៈ អ្នកមានវិន័យក៏បញ្ជូនពេលវេលាទៅ។ ដោយហាត់ប្រាណក្នុងសាស្ត្រល្អ និងធ្វើកិច្ចបុណ្យ វិស័យទស្សនៈនៃសច្ចៈនេះក៏ច្បាស់លាស់ដល់សត្វជីវិតតាមពិត។ បានដល់ដំណាក់កាលទីបី អ្នកភ្ញាក់ដឹងក៏ទទួលបទពិសោធន៍ដោយខ្លួនឯង។

Citta-upaśama and asaṅga as proximate causes for jñāna-anubhava

Read verse →

Verse 18

असंसर्गाभिधामन्यां तृतीयां योगभूमिकाम् । ततः पतत्यसौ कान्तः पुष्पशय्यामिवामलाम् ॥ यथावच्छास्त्रवाक्यार्थे मतिमाधाय निश्चलाम् । तापसाश्रमविश्रान्तैरध्यात्मकथनक्रमैः । शिलाशय्यासनासीनो जरयत्यायुराततम् ॥...

ក្នុងដំណាក់កាលទីបីនៃយោគៈ ដែលគេហៅថា «អសំសರ್ಗ» (មិនចងភ្ជាប់) គាត់សម្រាកដូចជាលើគ្រែផ្កាស្អាតឥតមល។ ដោយធ្វើឲ្យចិត្តមិនរអិលរអួលក្នុងអត្ថន័យពិតនៃវាក្យសាស្ត្រ ហើយបានគាំទ្រដោយការបង្រៀនផ្លូវវិញ្ញាណជាលំដាប់ ដែលនាំឲ្យសម្រាកនៅអាស្រមតាបសៈ គាត់អង្គុយលើគ្រែថ្ម បណ្ដោយឲ្យអាយុកាលវែងឆ្ងាយកន្លងទៅ។ ដោយដើរលេងក្នុងព្រៃ និងលើផែនដី ដោយមានសោភ័ណភាពនៃចិត្តស្ងប់ និងដោយសុខស្រួលកើតពីអសង្គៈ អ្នកមានគោលការណ៍ក៏បញ្ជូនពេលវេលាទៅ។ ដោយសិក្សាសាស្ត្រល្អជាបន្តបន្ទាប់ និងធ្វើកិច្ចបុណ្យ វិស័យទស្សនៈត្រឹមត្រូវអំពីសច្ចៈក៏ភ្លឺច្បាស់សម្រាប់សត្វមានកាយ។ បានដល់ដំណាក់កាលទីបី អ្នកភ្ញាក់ដឹងក៏ទទួលបទពិសោធន៍ដោយផ្ទាល់។

Sādhana leading to sākṣānubhava (direct realization) through asaṅga and śāstra-niścaya

Read verse →

Verse 19

असंसर्गाभिधामन्यां तृतीयां योगभूमिकाम् । ततः पतत्यसौ कान्तः पुष्पशय्यामिवामलाम् ॥ यथावच्छास्त्रवाक्यार्थे मतिमाधाय निश्चलाम् । तापसाश्रमविश्रान्तैरध्यात्मकथनक्रमैः । शिलाशय्यासनासीनो जरयत्यायुराततम् ॥...

ក្នុង «ភូមិ» ទីបីនៃយោគៈ ដែលមាននាមថា «អសំសರ್ಗ» (មិនពាក់ព័ន្ធ/មិនចងភ្ជាប់) គាត់ស្ថិតស្ងប់ដូចជាលើគ្រែផ្កាស្អាតឥតមល។ ដោយដាក់ចិត្តឲ្យមាំមួនមិនរអិលរអួលលើអត្ថន័យពិតនៃវាចាសាស្ត្រ ហើយបានស្រស់ស្រាយដោយការពន្យល់ធម្មៈជាលំដាប់នៅអាស្រមតាបសៈ គាត់អង្គុយលើគ្រែថ្ម បណ្ដោយឲ្យអាយុកាលវែងឆ្ងាយកន្លងទៅ។ ដោយដើរលេងក្នុងព្រៃ និងលើផែនដី ជាមួយសោភ័ណភាពនៃការស្ងប់ចិត្ត និងដោយភាពរីករាយស្រួលកើតពីអសង្គៈ អ្នកមានវិន័យក៏បញ្ជូនពេលវេលាទៅ។ ដោយអនុវត្តសាស្ត្រល្អ និងធ្វើកិច្ចការបុណ្យ វិស័យទស្សនៈត្រឹមត្រូវអំពីសច្ចៈនេះក៏ស្ងប់ច្បាស់/ភ្លឺច្បាស់សម្រាប់សត្វជីវិត។ បានទទួល «ភូមិ» ទីបី អ្នកភ្ញាក់ដឹងក៏ទទួលបទពិសោធន៍ដោយខ្លួនឯង។

Antaḥkaraṇa-śuddhi and niścaya (firm ascertainment) culminating in vastudṛṣṭi

Read verse →

Verse 20

असंसर्गाभिधामन्यां तृतीयां योगभूमिकाम् । ततः पतत्यसौ कान्तः पुष्पशय्यामिवामलाम् ॥ यथावच्छास्त्रवाक्यार्थे मतिमाधाय निश्चलाम् । तापसाश्रमविश्रान्तैरध्यात्मकथनक्रमैः । शिलाशय्यासनासीनो जरयत्यायुराततम् ॥...

នៅក្នុងដំណាក់កាលទីបីនៃយោគៈ ដែលគេស្គាល់ថា «អសំសర్గ» (មិនចងភ្ជាប់) គាត់ចុះសម្រាកដូចជាលើគ្រែផ្កាស្អាតឥតមល។ ដោយដាក់ចិត្តមិនរអិលរអួលលើអត្ថន័យនៃវាក្យសាស្ត្រតាមសច្ចៈ ហើយបានស្រស់ស្រាយដោយធម្មកថាជាលំដាប់នៅអាស្រមតាបសៈ អង្គុយលើគ្រែថ្ម និងអាសនៈថ្ម គាត់បណ្ដោយឲ្យអាយុកាលវែងឆ្ងាយកន្លងទៅ។ ដោយដើរលេងក្នុងព្រៃ និងលើផែនដី ជាមួយសោភ័ណភាពនៃការស្ងប់ចិត្ត និងដោយភាពស្រួលរីករាយកើតពីអសង្គៈ អ្នកមានវិន័យក៏បញ្ជូនពេលវេលាទៅ។ ដោយអនុវត្តសាស្ត្រល្អ និងប្រតិបត្តិកិច្ចការបុណ្យ សម្រាប់សត្វមានជីវិត ទស្សនៈនៃសច្ចៈនេះក៏ច្បាស់លាស់តាមពិត។ បានដល់ដំណាក់កាលទីបី អ្នកភ្ញាក់ដឹងក៏ទទួលបទពិសោធន៍ដោយខ្លួនឯង។

Mokṣa-sādhana: asaṅga + śāstra-niścaya → vastudṛṣṭi → anubhava

Read verse →

Verse 21

द्विप्रकारसंसर्गं तस्य भेदमिमं शृणु । द्विविधोऽयमसंसर्गः सामान्यः श्रेष्ठ एव च ॥ नाहं कर्ता न भोक्ता च न बाध्यो न च बाधकः । इत्यसंजनमर्थेषु सामान्यासङ्गनामकम् ॥ प्राक्कर्मनिर्मितं सर्वमीश्वराधीनमेव वा...

ចូរស្តាប់ការបែងចែកនេះអំពី «សំសರ್ಗ» (ការចងភ្ជាប់/ការពាក់ព័ន្ធ)៖ «អសំសರ್ಗ» (មិនចងភ្ជាប់) មានពីរប្រភេទ—ប្រភេទធម្មតា និងប្រភេទឧត្តម។ «ខ្ញុំមិនមែនជាអ្នកធ្វើ មិនមែនជាអ្នកទទួលផល; មិនមែនជាអ្នកត្រូវប៉ះពាល់ ហើយក៏មិនមែនជាអ្នកប៉ះពាល់»—ការមិនជាប់ចិត្តចំពោះវត្ថុទាំងឡាយនេះ ហៅថា «អសង្គៈធម្មតា»។ បើទាំងអស់កើតពីកម្មមុន ឬស្ថិតក្រោមព្រះអម្ចាស់—ទោះសុខ ឬទុក្ខ—តើអំណាចធ្វើរបស់អ្នកនៅទីនេះមានអ្វី? ការរីករាយ និងការមិនរីករាយ ជារោគធំ; សម្បត្តិជាអប្បទានធំ; ការជួបជុំមានតែសម្រាប់ការបែកចេញ; កង្វល់ និងជំងឺជារបស់ចិត្ត។ កាលៈដែលខិតខំវាស់វែង បណ្ដេញសភាពទាំងអស់មិនឈប់។ ចន្លោះខាងក្នុងដែលជាការមិនអើពើ—គឺការមិនបង្កើតគំនិតចំពោះសភាពទាំងឡាយ—នេះហើយជាអសំសರ್ಗធម្មតា សម្រាប់អ្នកដែលចិត្តបានយល់អត្ថន័យនៃវាក្យបង្រៀន។

Asaṅga (non-attachment) grounded in akartṛtva/abhoktṛtva (non-agency/non-enjoyership)

Read verse →

Verse 22

द्विप्रकारसंसर्गं तस्य भेदमिमं शृणु । द्विविधोऽयमसंसर्गः सामान्यः श्रेष्ठ एव च ॥ नाहं कर्ता न भोक्ता च न बाध्यो न च बाधकः । इत्यसंजनमर्थेषु सामान्यासङ्गनामकम् ॥ प्राक्कर्मनिर्मितं सर्वमीश्वराधीनमेव वा...

សូមស្តាប់ការបែងចែកអំពីការភ្ជាប់៖ ការមិនភ្ជាប់មានពីរប្រភេទ—ធម្មតា និងឧត្តម។ «ខ្ញុំមិនមែនជាអ្នកធ្វើ មិនមែនជាអ្នករីករាយ; មិនមែនជាអ្នកត្រូវប៉ះពាល់ មិនមែនជាអ្នកប៉ះពាល់»—ការមិនជាប់ចិត្តចំពោះវត្ថុបែបនេះហៅថា មិនភ្ជាប់ធម្មតា។ បើទាំងអស់កើតពីកម្មមុន ឬស្ថិតក្រោមព្រះអម្ចាស់តែប៉ុណ្ណោះ—សុខឬទុក្ខ—តើអំណាចធ្វើរបស់អ្នកនៅទីនេះមានអ្វី? ការរីករាយ និងមិនរីករាយជារោគធំ; សម្បត្តិជាគ្រោះធំ; ការជួបគ្នាគ្រាន់តែសម្រាប់ការបែកគ្នា; កង្វល់ និងជំងឺជារបស់ចិត្ត។ កាលៈដែលវាស់វែង ប្រែប្រួលសភាពទាំងអស់មិនឈប់។ ចន្លោះខាងក្នុងដែលហៅថា «មិនខ្វល់» គឺមិនបង្កើតគំនិតលើសភាព—នេះជាមិនភ្ជាប់ធម្មតាសម្រាប់អ្នកដែលចិត្តយល់ន័យព្រះវចនៈ។

Vairāgya through insight into non-agency (akartṛtva) and impermanence (anityatā)

Read verse →

Verse 23

द्विप्रकारसंसर्गं तस्य भेदमिमं शृणु । द्विविधोऽयमसंसर्गः सामान्यः श्रेष्ठ एव च ॥ नाहं कर्ता न भोक्ता च न बाध्यो न च बाधकः । इत्यसंजनमर्थेषु सामान्यासङ्गनामकम् ॥ प्राक्कर्मनिर्मितं सर्वमीश्वराधीनमेव वा...

សូមស្តាប់ការបែងចែកអំពីការភ្ជាប់៖ ការមិនភ្ជាប់មានពីរប្រភេទ—ធម្មតា និងឧត្តម។ «ខ្ញុំមិនមែនជាអ្នកធ្វើ មិនមែនជាអ្នករីករាយ; មិនមែនជាអ្នកត្រូវប៉ះពាល់ មិនមែនជាអ្នកប៉ះពាល់»—ការមិនជាប់ចិត្តចំពោះវត្ថុហៅថា មិនភ្ជាប់ធម្មតា។ បើទាំងអស់កើតពីកម្មមុន ឬស្ថិតក្រោមព្រះអម្ចាស់តែប៉ុណ្ណោះ—សុខឬទុក្ខ—តើអំណាចធ្វើរបស់អ្នកនៅទីនេះមានអ្វី? ការរីករាយ និងមិនរីករាយជារោគធំ; សម្បត្តិជាគ្រោះធំ; ការជួបគ្នាគ្រាន់តែសម្រាប់ការបែកគ្នា; កង្វល់ និងជំងឺជារបស់ចិត្ត។ កាលៈដែលវាស់វែង ប្រែប្រួលសភាពទាំងអស់មិនឈប់។ ចន្លោះខាងក្នុងដែលហៅថា «មិនខ្វល់» គឺមិនបង្កើតគំនិតលើសភាព—នេះជាមិនភ្ជាប់ធម្មតាសម្រាប់អ្នកដែលចិត្តទទួលបានន័យនៃព្រះវចនៈ។

Anityatā-viveka and asaṅga as mental discipline (sādhana)

Read verse →

Verse 24

द्विप्रकारसंसर्गं तस्य भेदमिमं शृणु । द्विविधोऽयमसंसर्गः सामान्यः श्रेष्ठ एव च ॥ नाहं कर्ता न भोक्ता च न बाध्यो न च बाधकः । इत्यसंजनमर्थेषु सामान्यासङ्गनामकम् ॥ प्राक्कर्मनिर्मितं सर्वमीश्वराधीनमेव वा...

សូមស្តាប់ការបែងចែកអំពីការភ្ជាប់៖ ការមិនភ្ជាប់មានពីរប្រភេទ—ធម្មតា និងឧត្តម។ «ខ្ញុំមិនមែនជាអ្នកធ្វើ មិនមែនជាអ្នករីករាយ; មិនមែនជាអ្នកត្រូវប៉ះពាល់ មិនមែនជាអ្នកប៉ះពាល់»—ការមិនជាប់ចិត្តចំពោះវត្ថុបែបនេះហៅថា មិនភ្ជាប់ធម្មតា។ បើទាំងអស់កើតពីកម្មមុន ឬស្ថិតក្រោមព្រះអម្ចាស់តែប៉ុណ្ណោះ—សុខឬទុក្ខ—តើអំណាចធ្វើរបស់អ្នកនៅទីនេះមានអ្វី? ការរីករាយ និងមិនរីករាយជារោគធំ; សម្បត្តិជាគ្រោះធំ; ការជួបគ្នាគ្រាន់តែសម្រាប់ការបែកគ្នា; កង្វល់ និងជំងឺជារបស់ចិត្ត។ កាលៈដែលវាស់វែង ប្រែប្រួលសភាពទាំងអស់មិនឈប់។ ចន្លោះខាងក្នុងដែលហៅថា «មិនខ្វល់» គឺមិនបង្កើតគំនិតលើសភាព—នេះជាមិនភ្ជាប់ធម្មតាសម្រាប់អ្នកដែលចិត្តយល់ន័យព្រះវចនៈ។

Akartṛtva-bhāvanā (contemplation of non-doership) as sāmānya-asaṅga

Read verse →

Verse 25

द्विप्रकारसंसर्गं तस्य भेदमिमं शृणु । द्विविधोऽयमसंसर्गः सामान्यः श्रेष्ठ एव च ॥ नाहं कर्ता न भोक्ता च न बाध्यो न च बाधकः । इत्यसंजनमर्थेषु सामान्यासङ्गनामकम् ॥ प्राक्कर्मनिर्मितं सर्वमीश्वराधीनमेव वा...

សូមស្តាប់ការបែងចែកអំពីការភ្ជាប់៖ ការមិនភ្ជាប់មានពីរប្រភេទ—ធម្មតា និងឧត្តម។ «ខ្ញុំមិនមែនជាអ្នកធ្វើ មិនមែនជាអ្នករីករាយ; មិនមែនជាអ្នកត្រូវប៉ះពាល់ មិនមែនជាអ្នកប៉ះពាល់»—ការមិនជាប់ចិត្តចំពោះវត្ថុបែបនេះហៅថា មិនភ្ជាប់ធម្មតា។ បើទាំងអស់កើតពីកម្មមុន ឬស្ថិតក្រោមព្រះអម្ចាស់តែប៉ុណ្ណោះ—សុខឬទុក្ខ—តើអំណាចធ្វើរបស់អ្នកនៅទីនេះមានអ្វី? ការរីករាយ និងមិនរីករាយជារោគធំ; សម្បត្តិជាគ្រោះធំ; ការជួបគ្នាគ្រាន់តែសម្រាប់ការបែកគ្នា; កង្វល់ និងជំងឺជារបស់ចិត្ត។ កាលៈដែលវាស់វែង កែប្រែសភាពទាំងអស់មិនឈប់។ ចន្លោះខាងក្នុងដែលហៅថា «មិនខ្វល់» គឺមិនបង្កើតគំនិតលើសភាព—នេះជាមិនភ្ជាប់ធម្មតាសម្រាប់អ្នកដែលចិត្តយល់ន័យព្រះវចនៈ។

Sāmānya-asaṅga (ordinary non-attachment) as a stabilizing discipline before para-asaṅga

Read verse →

Verse 26

अनेन क्रमयोगेन संयोगेन महात्मनाम् । नाहं कर्तेश्वरः कर्ता कर्म वा प्राक्तनं मम ॥ कृत्वा दूरतरे नूनमिति शब्दार्थभावनम् । यन्मौनमासनं शान्तं तच्छ्रेष्ठासङ्ग उच्यते ॥२५-२६॥

ដោយយោគៈជាលំដាប់នេះ—វិន័យនៃការភ្ជាប់របស់មហាត្មា—គេធ្វើសមាធិថា៖ «ខ្ញុំមិនមែនជាអ្នកធ្វើទេ; ព្រះអម្ចាស់ជាអ្នកធ្វើ; កម្មទាំងបច្ចុប្បន្ន ឬមុន ក៏មិនមែនរបស់ខ្ញុំ»។ ដោយបង្កើតការពិចារណាន័យពាក្យថា «ពិតប្រាកដ ឆ្ងាយណាស់ (ពីខ្ញុំ)»—ភាពស្ងៀមស្ងាត់ និងអាសនៈដ៏សន្តិភាពនោះ ត្រូវហៅថា មិនភ្ជាប់ឧត្តម។

Akartṛtva (non-doership) and asanga (non-attachment) as means to moksha

Read verse →

Verse 27

अनेन क्रमयोगेन संयोगेन महात्मनाम् । नाहं कर्तेश्वरः कर्ता कर्म वा प्राक्तनं मम ॥ कृत्वा दूरतरे नूनमिति शब्दार्थभावनम् । यन्मौनमासनं शान्तं तच्छ्रेष्ठासङ्ग उच्यते ॥२५-२६॥

ដោយយោគៈជាបន្តបន្ទាប់នេះ—សម្យោគៈ (វិន័យ) របស់អ្នកមានចិត្តធំ—គេពិចារណាថា៖ «ខ្ញុំមិនមែនជាអ្នកធ្វើទេ; ព្រះអម្ចាស់ជាអ្នកធ្វើ; កម្មទាំងបច្ចុប្បន្ន ឬអតីត ក៏មិនមែនជារបស់ខ្ញុំ»។ ដោយធ្វើសមាធិលើអត្ថន័យនៃពាក្យ «ពិតប្រាកដ ឆ្ងាយពីខ្ញុំ» នោះ អាសនៈស្ងៀមស្ងាត់ និងសន្តិភាពនោះ ត្រូវហៅថា អសង្គៈដ៏ប្រសើរ។

Akartṛtva (non-doership) and asanga (non-attachment) as means to moksha

Read verse →

Verse 28