Verse 20
Akshi
द्विप्रकारसंसर्गं तस्य भेदमिमं शृणु ।
द्विविधोऽयमसंसर्गः सामान्यः श्रेष्ठ एव च ॥
नाहं कर्ता न भोक्ता च न बाध्यो न च बाधकः ।
इत्यसंजनमर्थेषु सामान्यासङ्गनामकम् ॥
प्राक्कर्मनिर्मितं सर्वमीश्वराधीनमेव वा ।
सुखं वा यदि वा दुःखं कैवात्र तव कर्तृता ॥
भोगाभोगा महारोगाः सम्पदः परमापदः ।
वियोगायैव संयोगा आधयो व्याधयो धियाम् ॥
कालश्च कलनोद्युक्तः सर्वभावाननारतम् ।
अनास्थयेति भावानां यदभावनमान्तरम् ।
वाक्यार्थलब्धमनसः समान्योऽसावसङ्गमः ॥२०–२४॥
द्वि-प्रकार-संसर्गम् । तस्य । भेदम् । इमम् । शृणु ।
द्वि-विधः । अयम् । असंसर्गः । सामान्यः । श्रेष्ठः । एव । च ।
न । अहम् । कर्ता । न । भोक्ता । च । न । बाध्यः । न । च । बाधकः ।
इति । असंजनम् । अर्थेषु । सामान्य-असङ्ग-नामकम् ।
प्राक्-कर्म-निर्मितम् । सर्वम् । ईश्वर-अधीनम् । एव । वा ।
सुखम् । वा । यदि । वा । दुःखम् । का । एव । अत्र । तव । कर्तृता ।
भोग-अभोगाः । महा-रोगाः । सम्पदः । परम-आपदः ।
वियोगाय । एव । संयोगाः । आधयः । व्याधयः । धियाम् ।
कालः । च । कलन-उद्युक्तः । सर्व-भावान् । अनारतम् ।
अनास्थया । इति । भावानाम् । यत् । अभावनम् । अन्तरम् ।
वाक्य-अर्थ-लब्ध-मनसः । सामान्यः । असौ । असङ्गमः ।
dviprakārasaṃsargaṃ tasya bhedam imaṃ śṛṇu |
dvividhoyam asaṃsargaḥ sāmānyaḥ śreṣṭha eva ca ||
nāhaṃ kartā na bhoktā ca na bādhyo na ca bādhakaḥ |
ity asaṃjanam artheṣu sāmānyāsaṅganāmakaḥ ||
prākkarmanirmitaṃ sarvam īśvarādhīnam eva vā |
sukhaṃ vā yadi vā duḥkhaṃ kaivātra tava kartṛtā ||
bhogābhogā mahārogāḥ sampadaḥ paramāpadaḥ |
viyogāyaiva saṃyogā ādhayo vyādhayo dhiyām ||
kālaś ca kalanodyuktaḥ sarvabhāvān anāratam |
anāsthayeti bhāvānāṃ yad abhāvanam antaram |
vākyārthalabdhamanasaḥ sāmānyo'sāv asaṅgamaḥ ||20–24||
ចូរស្តាប់ការបែងចែកនេះអំពី «សំសರ್ಗ» (ការចងភ្ជាប់/ការពាក់ព័ន្ធ)៖ «អសំសರ್ಗ» (មិនចងភ្ជាប់) មានពីរប្រភេទ—ប្រភេទធម្មតា និងប្រភេទឧត្តម។ «ខ្ញុំមិនមែនជាអ្នកធ្វើ មិនមែនជាអ្នកទទួលផល; មិនមែនជាអ្នកត្រូវប៉ះពាល់ ហើយក៏មិនមែនជាអ្នកប៉ះពាល់»—ការមិនជាប់ចិត្តចំពោះវត្ថុទាំងឡាយនេះ ហៅថា «អសង្គៈធម្មតា»។ បើទាំងអស់កើតពីកម្មមុន ឬស្ថិតក្រោមព្រះអម្ចាស់—ទោះសុខ ឬទុក្ខ—តើអំណាចធ្វើរបស់អ្នកនៅទីនេះមានអ្វី? ការរីករាយ និងការមិនរីករាយ ជារោគធំ; សម្បត្តិជាអប្បទានធំ; ការជួបជុំមានតែសម្រាប់ការបែកចេញ; កង្វល់ និងជំងឺជារបស់ចិត្ត។ កាលៈដែលខិតខំវាស់វែង បណ្ដេញសភាពទាំងអស់មិនឈប់។ ចន្លោះខាងក្នុងដែលជាការមិនអើពើ—គឺការមិនបង្កើតគំនិតចំពោះសភាពទាំងឡាយ—នេះហើយជាអសំសರ್ಗធម្មតា សម្រាប់អ្នកដែលចិត្តបានយល់អត្ថន័យនៃវាក្យបង្រៀន។
Hear this distinction regarding association (saṃsarga): non-association (asaṃsarga) is of two kinds—ordinary and supreme. ‘I am not the agent, nor the enjoyer; neither the one affected nor the one who affects’: this non-clinging toward objects is called “ordinary non-attachment.” Whether everything is produced by prior karma or is dependent on the Lord—whether happiness or sorrow—what agency is there of yours here? Enjoyments and non-enjoyments are great diseases; prosperities are supreme calamities; unions are only for separation; mental afflictions and illnesses belong to the mind. Time, intent on measuring, ceaselessly (drives) all states. The inner interval that is “non-concern,” i.e., the non-conceptualizing of states—this is the ordinary non-association for one whose mind has grasped the meaning of the sentence (teaching).