
ជំពូកនេះបង្ហាញព្រះឥស្វរ ប្រាប់ព្រះទេវីអំពីស្ថានបូជារុទ្រាដ៏ឧត្តមមួយ គឺ វ្រឹសភេស្វរ កល្បលិង្គ ដែលមានសិរីមង្គល និងទទួលការគោរពពីទេវតាទាំងឡាយ។ ព្រះអម្ចាស់ពន្យល់ថា ក្នុងកល្បផ្សេងៗ លិង្គដូចគ្នានេះមាននាមខុសៗគ្នាតាមអ្នកអធិស្ឋាន និងផលដែលកើតឡើង៖ កល្បមុនហៅ ប្រាហ្មេស្វរ ព្រោះព្រះប្រាហ្មាបូជាយូរ ហើយបង្កើតសត្វលោក; កល្បបន្ទាប់ហៅ រៃវតេស្វរ ដោយសារព្រះរាជារៃវតទទួលជ័យជម្នះ និងសម្បត្តិ; កល្បទីបីហៅ វ្រឹសភេស្វរ ព្រោះធម្មៈក្នុងរូបគោ (វាហនៈរបស់ព្រះសិវៈ) បានបូជា ហើយទទួលព្រះពរនៃភាពជិតស្និទ្ធ/សមាធិជាមួយព្រះ; កល្បវរាហៈភ្ជាប់នឹងព្រះរាជា ឥក្ស្វាគុ ដែលបូជាត្រីកាលដោយវិន័យ ទទួលអធិរាជ្យ និងវង្សត្រកូល ដូច្នេះហៅ ឥក្ស្វាគ្វីស្វរ។ បន្ទាប់មកបានកំណត់ទំហំក្សេត្រ តាមទិសនានា ជាឯកតា «ធនុ» ហើយប្រកាសថា ការងូតទឹក ការជបៈ បលិ ហោម បូជា និងស្តូត្រ នៅទីនោះ ក្លាយជាអមតៈ មិនសាបសូន្យ។ មានផលស្រុតិខ្លាំង៖ ការយាមជិតលិង្គដោយព្រហ្មចារី និងសិល្បៈបក្តីភក្តិ ការផ្តល់អាហារដល់ព្រាហ្មណ៍ និងការបូជានៅថ្ងៃចន្ទ្រគតិជាក់លាក់ (ពិសេសយប់ មាឃ ក្រឹෂ್ಣ-ចតុរទសី; ក៏មាន អષ્ટមី/ចតុរទសី) នាំឲ្យបានបុណ្យធំ ស្មើនឹង «ទីរថ-អষ্টក» ដែលរួមមាន ភៃរវ កេដារ បុស្ករ ទ្រុតិជង្គម វារាណសី កុរុក្សេត្រ មហាកាល និង នៃមិសា។ ជំពូកនេះក៏ណែនាំពិធីបុព្វបុរស ដូចជា បិណ្ឌទាន នៅថ្ងៃអមាវាស្យា និងការងូតលិង្គដោយទឹកដោះគោ យ៉ាឌី (ដាឌិ) ទឹកដោះ (ក្សីរ) ឃ្រឹត បញ្ចគវ្យ ទឹកគុស និងក្លិនក្រអូប ដោយអះអាងថា អាចសម្អាតបាបធ្ងន់ និងឲ្យបានស្ថានភាពវេដិក។ ចុងក្រោយ ព្រះអម្ចាស់បញ្ជាក់ថា ការស្តាប់មាហាត្ម្យនេះ មានប្រយោជន៍ទាំងអ្នកចេះ និងអ្នកមិនចេះ។
Verse 1
ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि चतुर्थं रुद्रमुत्तमम् । वृषभेश्वरनामानं कल्पलिंगं सुरप्रियम्
ព្រះឥશ્વរ មានព្រះបន្ទូលថា៖ បន្ទាប់មក ឱ មហាទេវី គួរទៅកាន់ រុទ្រទី៤ ដ៏ឧត្តម មាននាម «វೃಷភេឥશ્વរ» លិង្គមានអานุភាពអស្ចារ្យ និងជាទីស្រឡាញ់របស់ទេវតាទាំងឡាយ។
Verse 2
बालरूपी महादेवि यत्र ब्रह्मा स्वयं स्थितः । तस्यैव चोत्तरे भागे धनुषां त्रितये स्थितम्
ឱ មហាទេវី នៅទីនោះ ព្រះព្រហ្មផ្ទាល់ ស្ថិតក្នុងរូបកុមារទេវៈ; នៅខាងជើងនៃទីនោះ ចម្ងាយបីប្រវែងធ្នូ មានស្ថានបូជាដ៏សក្ការៈនេះស្ថិត។
Verse 3
आद्यं महाप्रभावं हि नापुण्यो वेद मानवः । तस्यैव कल्पनामानि सांप्रतं प्रब्रवीमि ते
ពិតណាស់ មនុស្សដែលគ្មានបុណ្យ មិនអាចយល់ដឹងអំពីអานุភាពដើមដ៏មហិមារបស់វាបានឡើយ។ ដូច្នេះ ឥឡូវនេះ ខ្ញុំនឹងប្រាប់អ្នកអំពីនាមដែលបានកំណត់របស់វា តាមកាល្បៈផ្សេងៗ។
Verse 4
पूर्वकल्पे महादेवि ब्रह्मेश्वर इति स्मृतः । ब्रह्मणाराधितः पूर्वं वर्षाणामयुतं प्रिये
ឱ មហាទេវី ក្នុងកាល្បៈមុន វាត្រូវបានចងចាំថា មាននាម «ព្រហ្មេឥશ્વរ»។ ឱ ស្រីជាទីស្រឡាញ់ កាលពីដើម ព្រះព្រហ្មបានបូជាវា អស់រយៈពេលដប់ពាន់ឆ្នាំ។
Verse 5
सृष्टिकामेन देवेन ततस्तुष्टो महेश्वरः । चतुर्विधां भूतसृष्टिं ततश्चक्रे पितामहः
ព្រះពិតាមហា (ព្រះព្រហ្ម) ប្រាថ្នាសೃષ્ટិ បានបូជាដោយសេចក្តីគោរព; ព្រះមហេស្វរៈពេញព្រះហឫទ័យ។ បន្ទាប់មក ព្រះព្រហ្មបានបង្កើតសត្វលោកជាចំណែកបួនប្រភេទ។
Verse 6
ब्रह्मणस्त्वीशभावेन गतस्तुष्टिं यतो हरः । तेन ब्रह्मेश्वरं नाम तस्मिंल्लिंगे पुराऽभवत्
ព្រោះព្រះហរៈ (ព្រះសិវៈ) ពេញព្រះហឫទ័យដោយភក្តិដ៏ជាព្រះអម្ចាស់របស់ព្រះព្រហ្ម ដូច្នេះលិង្គនោះតាំងពីបុរាណបានមាននាមថា «ព្រហ្មេស្វរៈ»។
Verse 7
ततो द्वितीयकल्पे तु संप्राप्ते वरवर्णिनि । रैवतेश्वरनामेति प्रख्यातं धरणीतले
បន្ទាប់មក ឱ នារីសម្បុរល្អ នៅពេលកល្បទីពីរមកដល់ វាបានល្បីលើផែនដីថា «រៃវតេស្វរៈ»។
Verse 8
रैवतो नाम राजाऽभूद्ब्रह्मांडे सचराचरे । जगद्योनिर्जिगायेदं तल्लिंगस्य प्रभावतः
នៅក្នុងព្រហ្មាណ្ឌនេះ ដែលមានទាំងសត្វចលនានិងអចលនា មានស្តេចមួយព្រះនាម រៃវតៈ។ ដោយអานุភាពនៃលិង្គនោះ ព្រះអង្គបានឈ្នះលោកនេះ ដែលជាប្រភពនៃពិភពលោក។
Verse 9
रैवतेश्वरनामाभूत्तेन लिंगं महाप्रभम् । पुनस्तृतीयकल्पे तु संप्राप्ते वरवर्णिनि
ដោយហេតុនោះ លិង្គដ៏មានព្រះតេជៈធំ នោះបានមាននាមថា «រៃវតេស្វរៈ»។ ហើយម្តងទៀត ឱ នារីសម្បុរល្អ នៅពេលកល្បទីបីមកដល់...
Verse 10
वृषभेश्वरनामाभूत्तस्य लिंगस्य भामिनि । ममैव वाहनं योऽसौ धर्मोयं वृषरूपधृक्
ឱ នារីភ្លឺរលោងអើយ លិង្គនោះបានទទួលនាមថា «វ្រឹષភេឝ្វរ»។ ព្រោះគោឧសភនោះ—ដែលកាន់ទម្រង់ធម៌—ជាវាហនៈរបស់ខ្ញុំផ្ទាល់។
Verse 11
तेन तत्पूजितं लिंगं दिव्याब्दानां सहस्रकम् । ततस्तुष्टेन देवेशि नीतः सायुज्यतां वृषः
គាត់បានបូជាលិង្គនោះអស់ពាន់ឆ្នាំទេវៈ។ បន្ទាប់មក ព្រះអម្ចាស់បានពេញព្រះហឫទ័យ ឱ ទេវីនៃទេវទាំងឡាយ ហើយនាំឧសភទៅសាយុជ្យៈ—ការរួមជាមួយព្រះដ៏ពេញលេញ។
Verse 12
तेन तल्लिंगमभवद्वृषभेशेति भूतले । ततश्चतुर्थे संप्राप्ते वाराहेकल्प संज्ञिते
ដោយហេតុនោះ លិង្គនោះនៅលើផែនដីត្រូវបានល្បីថា «វ្រឹષភេឝ»។ បន្ទាប់មក ពេលវដ្តទីបួនបានមកដល់ ដែលហៅថា «វារាហកល្ប» កិត្តិយសរបស់វាក៏នៅតែត្រូវប្រកាស។
Verse 13
अष्टाविंशतिमे तत्र त्रेतायुगमुखे तदा । इक्ष्वाकुर्नाम राजाऽभूत्सूर्यवंशविभूषणः
នៅទីនោះ ក្នុងលំដាប់ទីម្ភៃប្រាំបី នៅពេលរះដំបូងនៃត្រេតាយុគ មានស្តេចមួយព្រះនាម «ឥក្ខ្វាគុ» ជាគ្រឿងអលង្ការនៃវង្សព្រះអាទិត្យ។
Verse 14
स लिंगं पूजयामास त्रिकालं भक्तिभावितः । एकाहारो जिताहारो भूभिशायी जितेंद्रियः
ព្រះអង្គពោរពេញដោយភក្តី បានបូជាលិង្គបីដងក្នុងមួយថ្ងៃ។ ព្រះអង្គបរិភោគតែម្តងក្នុងមួយថ្ងៃ គ្រប់គ្រងអាហារ ដេកលើដី ហើយឈ្នះអារម្មណ៍ទាំងឡាយ។
Verse 15
एवं काले बहुविधे ततस्तुष्टो महेश्वरः । ददौ राज्यं महोदग्रं संततिं पुत्र पौत्रिकीम्
ក្រោយកាលយូរ ក្នុងការអនុវត្តធម៌ជាច្រើនប្រភេទ ព្រះមហేశ్వర (ព្រះសិវៈ) ទ្រង់ពេញព្រះហឫទ័យ ហើយប្រទានរាជ្យរុងរឿងយ៉ាងខ្លាំង និងវង្សត្រកូលកូនចៅមិនដាច់។
Verse 16
इक्ष्वाक्वीश्वरनामाभूत्तेनेदं लिंगमुत्तमम् । यस्तं पूजयते भक्त्या देवं वृषभवाहनम्
ដោយសារគាត់ លិង្គដ៏ឧត្តមនេះបានមាននាមថា «ឥក្ស្វាក្វីឥશ્વរ»។ អ្នកណាដែលគោរពបូជាព្រះ—ព្រះសិវៈ អ្នកជិះគោព្រៃ—ដោយភក្តី នឹងទទួលផលបុណ្យតាមដែលបានសន្យា។
Verse 17
सप्तजन्मकृतैः पापैर्मुच्यते नात्र संशयः । त्रिंशद्धनुष्प्रमाणेन तस्य क्षेत्रचतुर्द्दिशम्
គេនឹងរួចផុតពីបាបដែលបានសន្សំក្នុងប្រាំពីរជាតិ—មិនមានសង្ស័យឡើយ។ ព្រំដែនក្សេត្រនោះលាតសន្ធឹងទៅទិសទាំងបួន តាមមាត្រដ្ឋានស្មើសាមសិបប្រវែងធ្នូ។
Verse 18
स्नानं जाप्यं बलिं होमं पूजां स्तोत्रमुदीरणम् । तस्मिंस्तीर्थे तु यः कुर्यात्तत्सर्वं चाक्षयं भवेत्
ការងូតទឹក ការសូត្រមន្ត ការថ្វាយបលិ ការហូម (បូជាភ្លើង) ការបូជា និងការសូត្រស្តូត្រ—អ្វីៗដែលអ្នកធ្វើនៅទីរត្ថនោះ នឹងក្លាយជាបុណ្យមិនសាបសូន្យ។
Verse 19
चतुष्कोणांतरा क्षेत्रमेवं मात्राप्रमाणतः । एकरात्रोषितो भूत्वा तस्य लिंगस्य सन्निधौ
ក្សេត្រនេះត្រូវបានកំណត់តាមមាត្រដ្ឋាន ដោយមានរាងជាចតុកោណ។ អ្នកធ្វើធម្មយាត្រា ដែលស្នាក់មួយយប់នៅជិតលិង្គនោះ នឹងទទួលផលដូចបានពោល។
Verse 20
ब्रह्मचर्येण जागर्त्ति स पापैः संप्रमुच्यते । होमजाप्यसमाधिस्थो नृत्यगीतादिवादनैः
អ្នកដែលរក្សាព្រហ្មចរិយា ហើយភ្ញាក់យាមរាត្រី នឹងរួចផុតពីបាបទាំងអស់។ ដោយស្ថិតក្នុងហោម ជប និងសមាធិ ហើយដោយរបាំ ចម្រៀង និងតន្ត្រីដែលបូជាដោយភក្តិ គាត់ទទួលផលបរិសុទ្ធ។
Verse 21
गोघ्नो वा ब्रह्महा पापी मुच्यते दुष्कृतैर्नरः । यः संप्रीणयते विप्रांस्तत्र भोज्यैः पृथग्विधैः
សូម្បីតែអ្នកមានបាប—ជាអ្នកសម្លាប់គោ ឬសម្លាប់ព្រាហ្មណ៍—ក៏រួចផុតពីអំពើអាក្រក់បាន ប្រសិនបើនៅទីនោះ គាត់ធ្វើឲ្យព្រាហ្មណ៍ពេញចិត្ត ដោយអាហារជាច្រើនប្រភេទ។
Verse 22
एकस्मिन्भोजिते विप्रे कोटिर्भवति भोजिता । भैरवं चैव केदारं पुष्करं द्रुतिजंगमम्
នៅទីនោះ បើបានបំបៅព្រាហ្មណ៍តែម្នាក់ ក៏ដូចជាបានបំបៅមួយកោដិ។ នៅទីនោះក៏មានព្រះភៃរវៈ កេដារៈ ពុស្ករៈ និងទីរថៈ ដ្រុតិជង្គម ដែលរហ័សរហួនផងដែរ។
Verse 23
वाराणसी कुरुक्षेत्रं महा कालं च नैमिषम् । एतत्तीर्थाष्टकं देवि तस्मिंल्लिंगे व्यवस्थितम्
វារាណសី កុរុក្សេត្រ មហាកាល និងនៃមិષ—ឱ ទេវី—ក្រុមទីរថៈប្រាំបីនេះទាំងមូល ត្រូវបានស្ថិតនៅក្នុងលិង្គនោះឯង។
Verse 24
माघे कृष्णचतुर्द्दश्यां तत्र यो जागृयान्निशि । संपूज्य विधिना देवं स तीर्थाष्टफलं लभेत्
នៅរាត្រីក្រឹෂ್ಣចតុរទសី ក្នុងខែមាឃ អ្នកណាដែលភ្ញាក់យាមនៅទីនោះ ហើយបូជាព្រះអម្ចាស់តាមវិធីត្រឹមត្រូវ នឹងទទួលបានផលពេញលេញនៃទីរថៈទាំងប្រាំបី។
Verse 25
ददाति तत्र यः पिण्डं नष्टेन्दौ शिवसंनिधौ । तृप्यन्ति पितरस्तस्य यावद्ब्रह्मदिनान्तकम्
អ្នកណាដែលបូជាពិណ្ឌនៅទីនោះ ក្នុងថ្ងៃអមាវាស្យា នៅជិតព្រះសិវៈដោយផ្ទាល់—បិតាបុព្វបុរសរបស់គាត់ពេញចិត្តរហូតដល់ចុងថ្ងៃរបស់ព្រះព្រហ្មា។
Verse 26
दधिक्षीर घृतेनैव पंचगव्यकुशोदकैः । कुंकुमागरुकर्पूरैस्तल्लिगं पूजयेन्निशि
នៅពេលយប់ គួរបូជាលិង្គនោះដោយទឹកដោះគោជូរ ទឹកដោះគោ និងឃី; ដោយបញ្ចគវ្យ និងទឹកដែលបានបរិសុទ្ធដោយស្មៅកុស; ហើយដោយកេសរ អគរុ និងកាំភ័រ។
Verse 27
संमंत्र्याघोरमंत्रेण ध्यात्वा देवं सदाशिवम् । एवं कृत्वा महादेवि मुच्यते पंचपातकैः
ដោយអញ្ជើញតាមព្រះមន្ត្រ អឃោរ ឲ្យបានត្រឹមត្រូវ ហើយសមាធិលើព្រះសទាសិវៈ—ឱ មហាទេវី ដោយធ្វើដូច្នេះ នឹងរួចផុតពីបាបធំទាំងប្រាំ។
Verse 28
अष्टम्यां च चतुर्द्दश्यां दध्ना संस्नापयेद्यदि । स ब्राह्मणश्चतुर्वेदो जायते नात्र संशयः
បើនៅថ្ងៃអෂ្ដមី និងថ្ងៃចតុរទសី ធ្វើអភិសេក (ងូត) ព្រះអម្ចាស់ដោយទឹកដោះគោជូរ នោះគេនឹងកើតជាព្រាហ្មណ៍ ជាអ្នកចេះវេទទាំងបួន—មិនមានសង្ស័យឡើយ។
Verse 29
क्षीरेण स्नापयेद्देवि यदि तं वृषभेश्वरम् । सप्तधेनुसहस्राणां स फलं विंदते महत्
ឱ ទេវី បើអ្នកណាងូតព្រះវೃಷភេស្វរ ដោយទឹកដោះគោ នោះនឹងទទួលបានផលធំ ស្មើនឹងការបរិច្ចាគគោប្រាំពីរពាន់ក្បាល។
Verse 30
जन्मांतरेण यत्पापं सांप्रतं यत्कृतं प्रिये । तत्सर्वं नाशमायाति घृतस्नानेन भामिनि
ឱ ព្រះនាងជាទីស្រឡាញ់—បាបណាដែលបានប្រព្រឹត្តក្នុងជាតិមុន និងបាបណាដែលបានធ្វើឥឡូវនេះ ទាំងអស់នោះរលាយវិនាសទៅ ដោយការស្នានព្រះអម្ចាស់ដោយឃី (ghṛta) ឱ នាងភ្លឺរលោង។
Verse 31
पंचगव्येन यो देवि स्नापयेद्वृषभेश्वरम् । स दहेत्सर्वपापानि सर्वयज्ञफलं लभेत्
ឱ ទេវី—អ្នកណាដែលស្នានព្រះវೃಷភេឝ្វរ (Vṛṣabheśvara) ដោយបញ្ចគវ្យ (pañcagavya) នោះនឹងដុតបាបទាំងអស់ឲ្យអស់សល់ ហើយទទួលបានផលនៃយញ្ញទាំងមូល។
Verse 32
तद्दृष्ट्वा ब्रह्महा गोघ्नः स्तेयी च गुरुतल्पगः । शरणागतघाती च मित्रविश्रंभघातकः
ពេលបានឃើញព្រះលិង្គ/សាន្និធិដ៏បរិសុទ្ធនោះ សូម្បីតែអ្នកសម្លាប់ព្រាហ្មណ៍ អ្នកសម្លាប់គោ ចោរ អ្នករំលោភគ្រែគ្រូ អ្នកសម្លាប់អ្នកសុំជ្រកកោន និងអ្នកក្បត់មិត្តដែលទុកចិត្ត—ក៏ត្រូវអំណាចរបស់វាធ្វើឲ្យរង្គើចេញពីអំពើអាក្រក់។
Verse 33
दुष्टपापसमाचारो मातृहा पितृहा तथा । मुच्यते सर्वपापैस्तु तल्लिंगाराधनोद्यतः
សូម្បីតែអ្នកមានអាកប្បកិរិយាអាក្រក់ជ្រាបបាប—មែនទាំងអ្នកសម្លាប់ម្តាយ ឬសម្លាប់ឪពុក—ក៏រួចផុតពីបាបទាំងអស់ ប្រសិនបើគាត់មានចិត្តមុតមាំក្នុងការបូជាលិង្គនោះ។
Verse 34
कार्तिकं सकलं यस्तु पूजयेद्ब्रह्मणा सह । ब्रह्मेश्वरं महालिंगं स मुक्तः पातकैर्भवेत्
អ្នកណាដែលពេញមួយខែកាត្តិក (Kārtika) បូជាព្រះលិង្គដ៏មហិមា ព្រះព្រហ្មេឝ្វរ (Brahmeśvara) រួមជាមួយព្រះព្រហ្មា (Brahmā) នោះនឹងរួចផុតពីបាបទាំងឡាយ។
Verse 35
तेन दत्तं भवेत्सर्वं गुरवस्तेन तोषिताः । श्राद्धं कृतं गयातीर्थे तेन तप्तं महत्तपः । येन देवाधिदेवोऽसौपूजितो वृषभेश्वरः
ដោយបុគ្គលនោះ (អ្នកបូជានៅទីនេះ) គេរាប់ថាបានប្រគេនទានទាំងអស់; គ្រូបូជាចារ្យទាំងឡាយបានពេញចិត្តដោយគាត់; គាត់បានធ្វើស្រាទ្ធនៅគយាទីរថ; គាត់បានអនុវត្តតបៈដ៏មហិមា—ព្រោះគាត់បានបូជាព្រះវೃಷភេស្វរៈ ព្រះអធិទេវនៃទេវទាំងឡាយ។
Verse 36
इति ते कथितं देवि माहात्म्यं देवपूजितम् । वृषभेश्वरदेवस्य कल्पलिंगस्य भामिनि
ដូច្នេះហើយ ព្រះនាងទេវី ខ្ញុំបានប្រាប់អំពីមហាត្ម្យដ៏ល្បីល្បាញ—ដែលទេវទាំងឡាយក៏បូជាផង—នៃកល្បលិង្គរបស់ព្រះវೃಷភេស្វរៈ ឱ ស្រីស្រស់ស្អាត។
Verse 37
यः शृणोति महादेवि माहात्म्यं दैवदेवतम् । मूर्खो वा पंडितो वाऽपि स याति परमां गतिम्
ឱ មហាទេវី អ្នកណាដែលស្តាប់មហាត្ម្យដ៏សក្ការៈនេះ—មិនថាល្ងង់ឬប្រាជ្ញាក៏ដោយ—នឹងទៅដល់គតិដ៏ឧត្តម។
Verse 90
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखंडे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्य एकादशरुद्रमाहात्म्ये वृषवाहनेश्वरमाहाम्यवर्णनंनाम नवतितमोऽध्यायः
ដូច្នេះ នៅក្នុង «ស្រីស្កន្ទមហាបុរាណ» សំហិតា «ឯកាសីតិសាហស្រី» ក្នុងប្រភាសខណ្ឌ ទី៧ ក្នុង «ប្រភាសក្សេត្រមាហាត្ម្យ» ផ្នែកទី១ និង «ឯកាទសរុទ្រមាហាត្ម្យ» ជំពូកទី៩០ ដែលមានចំណងជើង «ការពិពណ៌នាមហាត្ម្យនៃវೃಷវាហនេស្វរៈ» បានបញ្ចប់។