Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 85

Devanagari script

संनियम्येन्द्रियग्रामं जपंति शतरुद्रियम् । प्रभासे तु स्थिता देवि ते कृतार्था न संशयः

Transliteration

saṃniyamyendriyagrāmaṃ japaṃti śatarudriyam | prabhāse tu sthitā devi te kṛtārthā na saṃśayaḥ

Translation

ដោយទប់ស្កាត់ក្រុមអង្គសញ្ញាទាំងឡាយ ពួកគេបន្តសូត្រ «សតរុទ្រីយ»។ នៅព្រះភាសា ឱ ទេវី ពួកគេបានសម្រេចគោលបំណងជីវិត—មិនមានសង្ស័យឡើយ។

Word by Word

• संनियम्य: having restrained
• संनियम्य: Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
• Type: Verb
• Root: सम्-नि-√यम् (धातु)
• Form: क्त्वान्त (Absolutive/Gerund), अव्ययभाव; ‘having restrained’

• इन्द्रियग्रामम्: the group of senses
• इन्द्रियग्रामम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: इन्द्रिय + ग्राम (प्रातिपदिक; समास)
• Form: पुंलिङ्ग (masculine), द्वितीया (Accusative/2nd), एकवचन (singular); षष्ठी-तत्पुरुषः (इन्द्रियाणां ग्रामः = group of senses)

• जपन्ति: they recite
• जपन्ति: Kriya (Verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: जप् (धातु)
• Form: लट् (Present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन (plural)

• शतरुद्रियम्: the Śatarudriya (hymn)
• शतरुद्रियम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: शत + रुद्रिय (प्रातिपदिक; समास)
• Form: नपुंसकलिङ्ग (neuter), द्वितीया (Accusative/2nd), एकवचन (singular); द्विगु-समासः (शतं रुद्रियं = ‘Śatarudriya’ hymn)

• प्रभासे: in Prabhāsa
• प्रभासे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: प्रभास (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग (masculine), सप्तमी (Locative/7th), एकवचन (singular)

• तु: indeed, but
• तु: Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: अवधारण/विरोधार्थक-अव्यय (contrast particle)

• स्थिताः: staying, situated
• स्थिताः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: √स्था (धातु)
• Form: क्त (Past passive participle), पुंलिङ्ग (masculine), प्रथमा (Nominative/1st), बहुवचन (plural)

• देवि: O Goddess
• देवि: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: देवी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग (feminine), सम्बोधन (Vocative), एकवचन (singular)

• ते: they
• ते: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग (masculine), प्रथमा (Nominative/1st), बहुवचन (plural)

• कृतार्थाः: fulfilled, successful
• कृतार्थाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: कृत + अर्थ (प्रातिपदिक; समास)
• Form: पुंलिङ्ग (masculine), प्रथमा (Nominative/1st), बहुवचन (plural); कर्मधारय/तत्पुरुष-प्रयोगः (कृतः अर्थः येषाम् = whose purpose is accomplished)

• न: no, not
• न: Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: निषेधार्थक-अव्यय (negative particle)

• संशयः: doubt
• संशयः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: संशय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग (masculine), प्रथमा (Nominative/1st), एकवचन (singular)

Speaker

Śiva (addressing Pārvatī)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Devī

Visual Art Cues

Scene: Ascetics and householders seated in orderly rows near Somnātha, chanting Śatarudrīya; their senses symbolically ‘reined in’ (horses bridled); the kṣetra glows, indicating kṛtārthatā.

Characters & Entities

• Śiva
• Pārvatī
• Prabhāsa-kṣetra
• Śatarudrīya

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Pilgrimage bears its highest fruit when joined to self-restraint and Rudra-mantra practice.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Prabhāsa-kṣetra.

What ritualistic prescription is mentioned?

Indriya-nigraha (sense restraint) and japa of the Śatarudrīya.