Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 22

Devanagari script

सूत उवाच । प्रह्लादेनोदितं श्रुत्वा माहात्म्यं द्वारकाभवम् । प्रहृष्टा ऋषयः सर्वे तथा दैत्येश्वरो बलिः

Transliteration

sūta uvāca | prahlādenoditaṃ śrutvā māhātmyaṃ dvārakābhavam | prahṛṣṭā ṛṣayaḥ sarve tathā daityeśvaro baliḥ

Translation

សូតៈបាននិយាយ៖ ពេលបានស្តាប់មហាត្ម្យៈនៃទ្វារកា ដែលប្រហ្លាទបានប្រកាស ព្រះឥសីទាំងអស់រីករាយ ហើយបាលី ព្រះអម្ចាស់នៃពួកដៃត្យៈ ក៏រីករាយដូចគ្នា។

Word by Word

• सूतः: Sūta
• सूतः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सूत (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन

• उवाच: said
• उवाच: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लिट् (Perfect/परोक्षभूत), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुष, एकवचन

• प्रह्लादेन: by Prahlāda
• प्रह्लादेन: Kartr (Agent in passive/कर्तृ)
• Type: Noun
• Root: प्रह्लाद (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन; कर्तृ/हेतुवाचक-सम्बन्ध (by Prahlāda)

• उदितम्: spoken, uttered
• उदितम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: उद् + इ (धातु) → उदित (कृदन्त)
• Form: भूतकाले क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle); नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; विशेषणम् (माहात्म्यम्)

• श्रुत्वा: having heard
• श्रुत्वा: Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
• Type: Indeclinable
• Root: श्रु (धातु) → श्रुत्वा (कृदन्त)
• Form: क्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय (absolutive/gerund); पूर्वक्रिया

• माहात्म्यम्: greatness, sacred glory
• माहात्म्यम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: माहात्म्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन

• द्वारकाभवम्: pertaining to Dvārakā
• द्वारकाभवम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: द्वारका + भव (प्रातिपदिक)
• Form: समासः (तत्पुरुषः; द्वारकायाः भवम् = द्वारकासम्बन्धि); नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; विशेषणम् (माहात्म्यम्)

• प्रहृष्टाः: delighted
• प्रहृष्टाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: प्र + हृष् (धातु) → प्रहृष्ट (कृदन्त)
• Form: भूतकाले क्त-प्रत्ययान्त; पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन; विशेषणम् (ऋषयः)

• ऋषयः: sages
• ऋषयः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: ऋषि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन

• सर्वे: all
• सर्वे: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन; विशेषणम् (ऋषयः)

• तथा: likewise, also
• तथा: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: तथा (अव्यय)
• Form: अव्ययम्; समुच्चय/तुल्यार्थक-क्रियाविशेषणम् (also/likewise)

• दैत्येश्वरः: lord of the daityas
• दैत्येश्वरः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: दैत्य + ईश्वर (प्रातिपदिक)
• Form: समासः (तत्पुरुषः; दैत्यानाम् ईश्वरः); पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन

• बलिः: Bali
• बलिः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: बलि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; दैत्येश्वरः इत्यस्य अप्पोजिशन

Speaker

Sūta (Lomaharṣaṇa/ Ugraśravas)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Dvārakā

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Ṛṣis (Naimiṣāraṇya-style audience implied by Sūta framework)

Visual Art Cues

Scene: Sūta narrates; Prahlāda is shown as the proclaimed speaker of Dvārakā’s glory; sages sit in attentive rows; Bali, regal yet humble, smiles in devotion; the atmosphere is one of shared rejoicing.

Characters & Entities

• Sūta
• Prahlāda
• Bali
• Ṛṣis
• Dvārakā

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Sacred geography teachings inspire collective joy and faith—Dharma is strengthened when the Māhātmya of a holy place is heard.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Dvārakā, whose Māhātmya (glory) is the subject being heard.

What ritualistic prescription is mentioned?

No direct ritual is prescribed; the act emphasized is śravaṇa (hearing) of the Māhātmya as a devotional practice.